||భగవద్గీత ||

||పదునాఱవ అధ్యాయము||

||దైవాసుర సంపద్విభాగ యోగః- శ్లోకములు ||

|| Om tat sat ||

శ్రీమద్భగవద్గీత
దైవాసుర సంపద్విభాగ యోగః
పదునాఱవ అధ్యాయము

శ్రీభగవానువాచ:
అభయం సత్త్వసంశుద్ధిః జ్ఞానయోగ వ్యవస్థితిః|
దానం దమశ్చ యజ్ఞశ్చ స్వాధ్యాయ స్తప ఆర్జవమ్||1||

స||అభయం సత్త్వసంశుద్ధిః జ్ఞానయోగ వ్యవస్థితః దానం దమః చ యజ్ఞః చ స్వాధ్యాయః తపః ఆర్జవమ్ ( ఇత్యాది దైవీం సంపదం అభిజాతస్య భవన్తి)

అహింసా సత్యమక్రోధః త్యాగశ్శాన్తిరపైశునమ్|
దయా భూతేష్వలోలత్వం మార్దవమ్ హ్రీరచాపలమ్||2||

స|| అహింసా సత్యం అక్రోధః త్యాగం శాన్తిః అపైశునమ్ భూతేషు దయా (విషయైః) అలోలత్వం మార్దవమ్ హ్రీరచాపలమ్ ( ఇత్యాది దైవీం సంపదం అభిజాతస్య భవన్తి)

తేజః క్షమా ధృతిశ్శౌచం అద్రోహోనాతిమానితా|
భవన్తి సంపదం దైవీమభిజాతస్య భారత ||3||

స||తేజః క్షమా ధృతిః శౌచం అద్రోహః నాతిమానితా ( ఇయాది సుగుణాః) దైవీం సంపదం అభిజాతస్య భవన్తి||

దమ్భో దర్పోsభిమానశ్చ క్రోధః పారుష్యమేవ చ|
అజ్ఞానం చాభిజాతస్య పార్థ సమ్పదమాసురీమ్||4||

స|| హే పార్థ ! దమ్బః దర్పః అభిమానః చ క్రోధః పారుష్యం ఏవ చ అజ్ఞానం చ ( ఇత్యాది) అసురీం సమ్పదం అభిజాతస్య భవన్తి||

దైవీ సమ్పద్విమోక్షాయ నిబన్ధాయాసురీ మతా|
మాశుచస్సంపదం దైవీ మభిజాతోsసి పాణ్డవ ||5||

స|| దైవీ విమోక్షాయ అసురీ (సంపత్) నిబన్ధాయ మతా| హే పాణ్డవ! దైవీం సంపదమ్ అభిజాతః అసి | (తతః) మాశుచః||

ద్వౌ భూతసర్గౌ లోకేsస్మిన్ దైవ అశురఏవ చ |
దైవో విస్తరశః ప్రోక్త అసురం పార్థమే శృణు||6||

స|| హే పార్థ అస్మిన్ లోకే దైవః అశురః ఏవ చ ద్వౌ భూతసర్గౌ (స్తః) | (తస్మిన్) దైవః విస్తరశః ప్రోక్తః | (అతః) అసురమ్ మే శ్రుణు||

ప్రవృత్తిం చ నివృత్తిం చ జనా న విదురాసురాః|
న శౌచం నాపి చాచారో న సత్యం తేషు విద్యతే||7||

స|| అసురాః జనాః ప్రవృత్తించ నివృత్తించ న విదుః| తేషు శౌచం న విద్యతే | ఆచారః చ పి న| సత్యం అపి న|

అసత్యమప్రతిష్ఠం తే జగదాహురనీశ్వరమ్|
అపరస్పరసమ్భూతం కిమన్యత్కామమైతుకమ్||8||

స|| తే జగత్ అసత్యం అప్రతిష్ఠం అనీశ్వరమ్ కామహేతుకం అపరస్పర సమ్భూతమ్ అన్యత్ కిం ఆహుః||

ఏతాం దృష్టిమవష్ఠభ్య నష్ఠాత్మానోsల్పబుద్ధయః |
ప్రభవన్త్యుగ్రకర్మాణః క్షయాజగతోsహితాః||9||

స|| తే ఏతాం దృష్ఠిం అవష్టభ్య నష్టాత్మనః అల్పబుద్ధయః ఉగ్రకర్మాణః అహితాః జగతః క్షయాయ ప్రభవన్తి ||

కామమాశ్రిత్య దుష్పూరం దమ్బమానమదాన్వితాః|
మోహాద్గృహీత్వాsసద్గ్రాహ న్ప్రవర్తన్తేsశుచివ్రతాః||10||

స|| దుష్పూరం కామం ఆశ్రిత్య దమ్భమానమదాన్వితాః మోహాత్ అసత్ గ్రాహాన్ గృహీత్వా అశుచివ్రతాః ప్రవర్తన్తే||

చిన్తామపరిమేయాం చ ప్రళయాన్తాముపాశ్రితాః|
కామోపభోగపరమా ఏతావదితి నిశ్చితాః||11||
ఆశాపాశశతైర్బద్ధాః కామక్రోధపరాయణాః|
ఈహన్తే కామభోగార్థ మన్యాయేనార్థసంచయాన్||12||

స|| చ అపరిమేయామ్ ప్రలయాన్తామ్ చిన్తామ్ ఉపాశ్రితాః కామోపభోగపరమాః ఏతావత్ ఇతి నిశ్చితాః ఆశాపాశశతైర్బద్ధాః కామక్రోధపరాయణాః కామ భోగార్థం అర్ధసంచయాన్ ఈహన్తే||

ఇదమద్య మయాలబ్ధమిమం ప్రాప్స్యేమనోరథమ్|
ఇదమస్తీదమపి మే భవిష్యతి పునర్ధనమ్||13||

స||ఇదం అద్య మయా లబ్ధం | ఇదం మనోరథం ప్రాప్స్యే| ఇదం అస్తి| ఇమం ధనం అపి పునః భవిష్యతి||

అసౌ మయాహతశ్శత్రుః హనిష్యే చాపరానపి|
ఈశ్వరోsహమహం భోగీ సిద్ధోsహం బలవాన్సుఖీ||14||

స|| అసౌ శత్రుః మయా హతః| అపరాన్ అపి చ హనిష్యే | అహం ఈశ్వరః | అహం భోగీ | అహం సిద్ధః| (అహం) బలవాన్ సుఖీ (చ)||

ఆఢ్యోsభిజనవానస్మి కోsన్యోsస్తి సదృశో మయా|
యక్ష్యే దాస్యామి మోదిష్య ఇత్యజ్ఞానవిమోహితాః||15||

స|| (అహం) ఆఢ్యః అభిజనవాన్ అస్మి| మయా సదృశః అన్యః కః అస్తి| (అహం) యక్ష్యే | (అహం) దాస్యామి|(అహం) మోదిష్యే| ఇతి అజ్ఞానమోహితాః సన్తః||

అనేకచిత్తవిభ్రాన్తా మోహజాల సమావృతాః|
ప్రసక్తాః కామభోగేషు పతన్తి నరకేsశుచౌ||16||

స|| (తథా) అనేక చిత్తవిభ్రాన్తాః మోహజాల సమావృతాః కామభోగేషు ప్రసక్తాః అశుచౌ నరకే పతన్తి||

ఆత్మసమ్భావితాః స్తబ్ధా ధనమానమదాన్వితాః|
యజన్తే నామయజ్ఞైస్తే దమ్భేనాsవిధిపూర్వకమ్||17||

స|| ఆత్మ సంభావితాః స్తబ్ధాః ధనమాన మదాన్వితాః తే దమ్భేన అవిధి పూర్వకం యజ్ఞైః యజన్తే||

అహంకారం బలం దర్పం కామం క్రోధం చ సంశ్రితాః|
మామాత్మాపరదేహేషు ప్రద్విషన్తోsభ్యసూయకాః||18||

స|| (తే) అహంకారం బలం దర్పం కామం క్రోధం చ సంశ్రితాః ఆత్మదేహేషు పరదేహేషు చ ( స్థితం ) మాం అభ్యసూయకాః ప్రద్విషన్తః||

తానహం ద్విషతః క్రూరాన్ సంసారేషు నరాధమాన్|
క్షిపామ్యజస్ర మశుభానాసురీష్వేవ యోనిషు||19||

స|| ద్విషతః క్రూరాన్ అశుభాన్ తాన్ నరాధమాన్ అహమ్ సంసారేషు అసూరీషు యోనిషు ఏవ అజస్రం క్షిపామి||

ఆసురీం యోనిమాపన్నా మూఢా జన్మని జన్మని|
మామప్రాప్యైవ కౌన్తేయ తతోయాన్త్యధమా గతిమ్||20||

స|| హే కౌన్తేయ ! అసురీమ్ యోనిమ్ ఆపన్నాః మూఢాః జన్మని జన్మని మామ్ అప్రాప్య ఏవ తతః అధమామ్ గతిం యాన్తి ||

త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశనమాత్మనః|
కామః క్రోధస్తథా లోభస్తస్మా దేతత్రయం త్యజేత్||21||

స|| కామః క్రోధః తథా లోభః (ఇతి) త్రివధం నరకస్య ద్వారం (సన్తి) | (తే) ఆత్మనః నాశనం (కురుథ)| తస్మాత్ ఏతత్ త్రయం త్యజేత్ ||

ఏతైర్విముక్తః కౌన్తేయ తమోద్వారైస్త్రిభిర్నరః|
అచరత్యాత్మనః శ్రేయః తతో యాన్తిపరాం గతిమ్||22||

స|| హే కౌన్తేయ ! ఏతైః త్రిభిః తమోద్వారైః విముక్తః నరః అత్మనః శ్రేయః ఆచరతి | తతః ప్రాం గతిం యాతి ||

యశ్శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య వర్తతే కామకారతః|
న ససిద్ధిమవాప్నోతి న సుఖం న పరాం గతిమ్||23||

స|| యః శాస్త్రవిథిమ్ ఉత్శృజ్య కామకారతః వర్తతే సః సిద్ధిం న అవాప్నోతి| పరాం గతిం (చ) న ( ఆప్నోతి)||

తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే కార్యాకార్యవ్యవస్థితౌ|
జ్ఞాత్వా శాస్త్ర విధానోక్తం కర్మకర్తుమిహార్హసి||24||

స|| తస్మాత్ తే కార్యాకర్యవ్యవస్థితౌ శాస్త్రం ప్రమాణం | శాస్త్రవిధానోక్తం జ్ఞాత్వా ఇహ కర్మ కర్తుం (త్వం) అర్హసి||

ఇతి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే
శ్రీకృష్ణార్జున సంవాదే దైవాసుర సంపద్విభాగ యోగో నామ
షోడశోsధ్యాయః
||ఓం తత్ సత్||


|| ఓం తత్ సత్||