Bhagavadgita !

Chapter 18

Slokas-Moksha Sannyasa Yoga !!

||om tat sat||

ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತ
ಮೋಕ್ಷಸನ್ನ್ಯಾಸ ಯೋಗಮು
ಪದುನೆನಿಮಿದವ ಅಧ್ಯಾಯಮು

ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ:
ಸನ್ನ್ಯಾಸಸ್ಯ ಮಹಾಬಾಹೋ ತತ್ತ್ವಮಿಚ್ಛಾಮಿ ವೇದಿತುಮ್|
ತ್ಯಾಗಸ್ಯ ಚ ಹೃಷೀಕೇಶ ಪೃಥಕ್ಕೇಶಿ ನಿಷೂದನ ||1||

ಸ|| ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ !ಹೇ ಹೃಷೀಕೇಶ ! ಹೇ ಕೇಶಿ ನಿಷೂದನ! ಸನ್ನ್ಯಾಸಸ್ಯ ತ್ಯಾಗಸ್ಯ ತತ್ತ್ವಂ ಪೃಥಕ್ ವೇದಿತುಂ ಇಚ್ಛಾಮಿ||

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ:
ಕಾಮ್ಯಾನಾಂ ಕರ್ಮಣಂ ನ್ಯಾಸಂ ಸನ್ನ್ಯಾಸಂ ಕವಯೋ ವಿದುಃ|
ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಂ ಪ್ರಾಹುಃ ತ್ಯಾಗಂ ವಿಚಕ್ಷಣಾಃ||2||

ಸ|| ಕಾಮ್ಯಾನಾಮ್ ಕರ್ಮಣಾಮ್ ನ್ಯಾಸಂ ಸನ್ನ್ಯಾಸಂ ಕವಯಃ ವಿದುಃ| ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಮ್ ತ್ಯಾಗಮ್ ವಿಚಕ್ಷಣಾಃ ಪ್ರಾಹುಃ||

ತ್ಯಾಜ್ಯಂ ದೋಷವದಿತ್ಯೇಕೇ ಕರ್ಮ ಪ್ರಾಹುಃ ಮನೀಷಿಣಃ|
ಯಜ್ಞದಾನ ತಪಃ ಕರ್ಮ ನ ತ್ಯಾಜ್ಯಮಿತಿ ಚಾಪರೇ||3||

ಸ|| ಏಕೇ ಮನೀಷಿಣಃ ದೋಷವತ್ ಕರ್ಮ ತ್ಯಾಜ್ಯಮ್ ಇತಿ ಪ್ರಾಹುಃ|ಅಪರೇ ಯಜ್ಞ ದಾನ ತಪಃ ಕರ್ಮ ನ ತ್ಯಾಜ್ಯಂ ಇತಿ ಚ||

ನಿಶ್ಚಯಂ ಶೃಣುಮೇ ತತ್ರ ತ್ಯಾಗೇ ಭರತಸತ್ತಮ|
ತ್ಯಾಗೋಹಿ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ತ್ರಿವಿಧಃ ಸಮ್ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ||4||

ಸ|| ಹೇ ಭರತ ಸತ್ತಮ! ತತ್ರ ತ್ಯಾಗೇ ಮೇ ನಿಶ್ಚಯಮ್ ಶೃಣು | ಹೇ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ತ್ಯಾಗಃ ತ್ರಿವಿಧಃ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ||

ಯಜ್ಞದಾನ ತಪಃ ಕರ್ಮ ನ ತ್ಯಾಜ್ಯಂ ಕಾರ್ಯಮೇವತತ್ |
ಯಜ್ಞೋದಾನಂ ತಪಶ್ಚೈವ ಪಾವನಾನಿ ಮನೀಷಿಣಾಮ್||5||

ಸ|| ಯಜ್ಞ ದಾನ ತಪಃ ಕರ್ಮ ನ ತ್ಯಾಜ್ಯಂ | (ಸಾ) ಕಾರ್ಯಂ ಏವ ಚ| ಯಜ್ಞಃ ತಪಃ ದಾನಂ ( ಅಫಲಾಭಿಸಕ್ತ) ಮನೀಷಿಣಾಮ್ ಪಾವನಾನಿ ( ಭವನ್ತಿ)||

ಏತಾನ್ಯಪಿ ತು ಕರ್ಮಾಣಿ ಸಂಗಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಫಲಾನಿ ಚ|
ಕರ್ತವ್ಯಾನೀತಿ ಮೇ ಪಾರ್ಥ ನಿಶ್ಚಿತಂ ಮತಮುತ್ತಮಮ್||6||

ಸ|| ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ಏತಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಅಪಿ ಸಙ್ಗಮ್ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಫಲಾನಿ ಚ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಕರ್ತವ್ಯಾನಿ ಇತಿ ಮೇ ನಿಶ್ಚಿತಮ್ ಉತ್ತಮಮ್ ಮತಮ್||

ನಿಯತಸ್ಯ ತು ಸನ್ನ್ಯಾಸಃ ಕರ್ಮಣೋ ನೋಪಪದ್ಯತೇ|
ಮೋಹಾತ್ತಸ್ಯ ಪರಿತ್ಯಾಗಃ ತಾಮಸಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ||7||

ಸ|| ನಿಯತಸ್ಯ ( ವೇದೋಕ್ತ) ಕರ್ಮಣಃ ಸನ್ನ್ಯಸಃ ತು ನ ಉಪಪದ್ಯತೇ| ಮೋಹಾತ್ ತಸ್ಯ ಪರಿಗ್ರಹಃತಾಮಸಃ ( ತಾಮಸತ್ಯಾಗಃ) ಇತಿ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ||

ದುಃಖಮಿತ್ಯೇವ ಯತ್ಕರ್ಮ ಕಾಯಕ್ಲೇಶಭಯಾತ್ತ್ಯಜೇತ್|
ಸಕೃತ್ವಾ ರಾಜಸಂ ತ್ಯಾಗಂ ನೈವ ತ್ಯಾಗಫಲಂ ಲಭೇತ್||8||

ಸ|| ಯಃ ಯತ್ ಕರ್ಮ ಕಾಯ ಕ್ಲೇಶ ಭಯಾತ್ ದುಃಖಂ ಇತಿ ಏವ ( ಮತ್ವಾ) ತ್ಯಜೇತ್ , ಸಃ ರಾಜಸಮ್ ತ್ಯಾಗಂ ಕೃತ್ವಾ ತ್ಯಾಗಫಲಮ್ ನ ಲಭೇತ್ ಏವ||

ಕಾರ್ಯಮಿತ್ಯೇವ ಯತ್ಕರ್ಮ ನಿಯತಂ ಕ್ರಿಯತೇsರ್ಜುನ|
ಸಙ್ಗಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಫಲಂ ಚೈವ ತ್ಯಾಗಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೋಮತಃ||9||

ಸ|| ಹೇ ಅರ್ಜುನ! ನಿಯತಮ್ ಯತ್ ಕರ್ಮ ಕಾರ್ಯಂ ಇತಿ ಏವ ಸಙ್ಗಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಫಲಂ ಏವ ಚ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಕ್ರಿಯತೇ ಸಃ ತ್ಯಾಗಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಃ ಇತಿ ಮತಃ||

ನ ದ್ವೇಷ್ಟ್ಯಕುಶಲಂ ಕರ್ಮ ಕುಶಲೇನಾನುಸಜ್ಜತೇ|
ತ್ಯಾಗೀ ಸತ್ತ್ವಸಮಾವಿಷ್ಟೋ ಮೇಧಾವೀ ಚ್ಛಿನ್ನಸಂಶಯಃ||10||

ಸ|| ಸತ್ತ್ವ ಸಮಾವಿಷ್ಟಃ ಮೇಧಾವೀ ಛಿನ್ನ ಸಂಶಯಃ ತ್ಯಾಗೀ ಅಕುಶಲಮ್ ಕರ್ಮ ನದ್ವೇಷ್ಟಿ | ಕುಶಲೇ (ಕರ್ಮೇ) ನ ಅನುಷಜ್ಜತೇ ( ಅನಾಸಕ್ತಃ ಭವತಿ)||

ನಹಿ ದೇಹಭೃತಾ ಶಕ್ಯಂ ತ್ಯಕ್ತುಂ ಕರ್ಮಾಣ್ಯಶೇಷತಃ|
ಯಸ್ತು ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗೀ ಸ ತ್ಯಾಗೀತ್ಯಭಿದೀಯತೇ||11||

ಸ|| ಕರ್ಮಾಣಿ ಅಶೇಷತಃ ( ಸಂಪೂರ್ಣರೂಪೇಣ) ತ್ಯಕ್ತುಮ್ ದೇಹಭೃತಾ ನ ಶಕ್ಯಂ ಹಿ | ಯಃ ತು ಕರ್ಮ ಫಲ ತ್ಯಾಗೀ ( ಭವತಿ) ಸಃ ತ್ಯಾಗೀ ಇತಿ ಅಭಿದೀಯತೇ||

ಅನಿಷ್ಟಮಿಷ್ಟಂ ಮಿಶ್ರಂ ಚ ತ್ರಿವಿಧಃ ಕರ್ಮಣಃ ಫಲಮ್|
ಭವತ್ಯತ್ಯಾಗಿನಾಂ ಪ್ರೇತ್ಯ ನ ತು ಸನ್ನ್ಯಾಸಿನಾಂ ಕ್ವಚಿತ್||12||

ಸ|| ಅನಿಷ್ಟಂ ಇಷ್ಟಮ್ ಮಿಶ್ರಂ ಚ ತ್ರಿವಿಧಂ ಕರ್ಮಣಃ ಫಲಮ್ ಅತ್ಯಾಗಿನಾಮ್ ಪ್ರೇತ್ಯ ಭವತಿ |( ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗಿನಾಂ) ಸನ್ನ್ಯಾಸಿನಾಂ ತು ಕ್ವಚಿತ್ ನ||

ಪಞ್ಚೈತಾನಿ ಮಹಾಬಾಹೋ ಕಾರಣಾನಿ ನಿಬೋಧಮೇ|
ಸಾಙ್ಖ್ಯೇ ಕೃತಾನ್ತೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾನಿ ಸಿದ್ಧಯೇ ಸರ್ವಕರ್ಮಣಾಮ್||13||

ಸ|| ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ ! ಸರ್ವಕರ್ಮಣಾಂ ಸಿದ್ಧಯೇ ಕೃತಾನ್ತೇ ಸಾಂಖ್ಯೇ ಪ್ರೋಕ್ತಾನಿ ಏತಾನಿ ಪಞ್ಚಕಾರಣಾನಿ ಮೇ ವಚನಾತ್ ನಿಬೋಧ|

ಅಧಿಷ್ಟಾನಂ ತಥಾ ಕರ್ತಾ ಕರಣಂ ಚ ಪೃಥಗ್ವಿಧಮ್ |
ವಿವಿಧಾಶ್ಚ ಪೃಥಕ್ಚೇಷ್ಟಾ ದೈವಂ ಚೈವಾತ್ರ ಪಞ್ಚಮಮ್||14||

ಸ|| ಅತ್ರ ಅಧಿಷ್ಟಾನಮ್ ತಥಾ ಕರ್ತಾ ಪೃಥಕ್ ವಿಧಂ ಕರಣಂ ಚ ವಿವಿಧಾಃ ಚೇಷ್ಟಾಃ( ಕ್ರಿಯಾಃ) ಚ ಪಞ್ಚಮಮ್ ದೈವಂ ಚ ( ಕಾರಣಾನಿ ಭವನ್ತಿ)|

ಶರೀರವಾಙ್ಮನೋಭಿರ್ಯತ್ ಕರ್ಮ ಪ್ರಾರಭತೇ ನರಃ|
ನ್ಯಾಯಂ ವಾ ವಿಪರೀತಂ ವಾ ಪಞ್ಚೈತೇ ತಸ್ಯ ಹೇತವಃ||15||

ಸ|| ನರಃ ಶರೀರವಾಙ್ಮನೋಭಿಃ ನ್ಯಾಯಂ ವಾ ವಿಪರೀತಂ ವಾ ಯತ್ ಕರ್ಮ ಪ್ರಾರಭತೇ ತಸ್ಯ ಏತೇ ಪಞ್ಚ ಹೇತವಃ (ಅಸ್ತಿ)||

ತತ್ರೈವಂ ಸತಿ ಕರ್ತಾರಂ ಆತ್ಮಾನಂ ಕೇವಲಂ ತು ಯಃ|
ಪಶ್ಯತ್ಯಕೃತ ಬುದ್ಧಿತ್ವಾನ್ ನ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ದುರ್ಮತಿಃ||16||

ಸ|| ತತ್ರ ಏವಂ ಸತಿ ಯಃ ಅಕೃತ ಬುದ್ಧಿತ್ವಾತ್ ಕೇವಲಂ ಆತ್ಮಾನಂ ತು ಕರ್ತಾರಮ್ ಪಶ್ಯತಿ ಸಃ ದುರ್ಮತಿಃ ( ಆತ್ಮ ಸ್ವರೂಪಂ ವಾ ಕರ್ಮ ಸ್ವರೂಪಂ) ನ ಪಶ್ಯತಿ||

ಯಸ್ಯ ನಾಹಙ್ಕೃತೋ ಭಾವೋ ಬುದ್ಧಿರ್ಯಸ್ಯ ನ ಲಿಪ್ಯತೇ|
ಹತ್ವಾsಪಿ ಸ ಇಮಾಂಲ್ಲೋಕಾನ್ ನ ಹನ್ತಿ ನ ನಿಬಧ್ಯತೇ||17||

ಸ|| ಯಸ್ಯ ಅಹಂ ಕೃತಃ ಭಾವಃ ನ ( ಭವತಿ) , ಯಸ್ಯ ಬುದ್ಧಿಃ ( ಕರ್ಮಣಾಂ) ನ ಲಿಪ್ಯತೇ ಸಃ ಇಮಾನ್ ಲೋಕಾನ್ ಹತ್ವಾ ಅಪಿ ನ ಹನ್ತಿ | ಸಃ (ಕರ್ಮಾತ್ ) ನ ನಿಬಧ್ಯತೇ||

ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಪರಿಜ್ಞಾತಾ ತ್ರಿವಿಧಾ ಕರ್ಮ ಚೋದನಾ|
ಕರಣಂ ಕರ್ಮ ಕರ್ತೇತಿ ತ್ರಿವಿಧಃ ಕರ್ಮಸಙ್ಗ್ರಹಃ||18||

ಸ|| ಕರ್ಮ ಚೋದನಾ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಪರಿಜ್ಞಾತಾ ಇತಿ ತ್ರಿವಿಧಾ | ಕರ್ಮ ಸಂಗ್ರಹಃ ಕರಣಮ್ ಆ ಇತಿ ತ್ರಿವಿಧಃ||

ಜ್ಞಾನಂ ಕರ್ಮ ಚ ಕರ್ತಾ ಚ ತ್ರಿಧೈವ ಗುಣಭೇದತಃ|
ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಗುಣಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ ಯಥಾವತ್ ಶೃಣುತಾನ್ಯಪಿ||19||

ಸ|| ಗುಣಸಂಖ್ಯಾನೇ ಜ್ಞಾನಮ್ ಕರ್ಮ ಚ ಕರ್ತಾ ಚ ಗುಣಭೇದತಃ ತ್ರಿಧಾ ಏವ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ | ತಾನಿ ಅಪಿ ಯಥಾವತ್ ಶೃಣು||

ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಯೈನೈಕಂ ಭಾವಮವ್ಯಯಮೀಕ್ಷತೇ|
ಅವಿಭಕ್ತಂ ವಿಭಕ್ತೇಷು ತತ್ ಜ್ಞಾನಂ ವಿದ್ಧಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಮ್||20||

ಸ|| ವಿಭಕ್ತೇಷು ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಏಕಮ್‌ಅವ್ಯಯಮ್ ಭಾವಮ್ ಯೇನ ಅವಿಭಕ್ತಮ್ ಈಕ್ಷತೇ ತತ್ ಜ್ಞಾನಮ್ ಸಾತ್ವಿಕಮ್ ವಿದ್ಧಿ||

ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನತು ಯಜ್ಞಾನಂ ನಾನಾಭಾವಾನ್ಪೃಥಗ್ವಿಧಾನ್|
ವೇತ್ತಿ ಸರ್ವೇಷು ಭೂತೇಷು ತತ್ ಜ್ಞಾನಂ ವಿದ್ಧಿ ರಾಜಸಮ್||21||

ಸ|| ಯತ್ ಜ್ಞಾನಂ ಸರ್ವೇಷು ಭೂತೇಷು ಪೃಥಕ್ ವಿಧಾನ್ ನಾನಾಭಾವಾನ್ ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನತು ವೇತ್ತಿ ತತ್ ಜ್ಞಾನಂ ರಾಜಸಮ್ ವಿದ್ಧಿ||

ಯತ್ತು ಕೃತ್ಸ್ನವದೇಕಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯೇಸಕ್ತಮಹೈತುಕಮ್|
ಅತತ್ತ್ವಾರ್ಥವದಲ್ಪಂ ಚ ತತ್ತಾಮಸಮುದಾಹೃತಮ್||22||

ಸ|| ಯತ್ ತು ಏಕಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯೇ ಕೃತ್ಸ್ನವತ್ ಸಕ್ತಮ್ ಅಹೈತುಕಮ್ ಅತತ್ತ್ವಾರ್ಥವತ್ ಅಲ್ಪಂ ಚ ತತ್ ಜ್ಞಾನಂ ತಾಮಸಂ ಉದಾಹೃತಮ್||

ನಿಯತಂ ಸಙ್ಗರಹಿತಮ್ ಅರಾಗದ್ವೇಷತಃ ಕೃತಮ್|
ಅಫಲಪ್ರೇಪ್ಸುನಾ ಕರ್ಮಯತ್ ತತ್ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಮುಚ್ಯತೇ||23||

ಸ|| ನಿಯತಮ್ ಯತ್ ಕರ್ಮ ಅಫಲಪ್ರೇಪ್ಸುನಾ ಸಙ್ಗರಹಿತಮ್ ಅರಾಗದ್ವೇಷತಃ ಕೃತಮ್ ತತ್ ಸಾತ್ವಿಕಮ್ ಕರ್ಮ ಇತಿ ಉಚ್ಯತೇ||

ಯತ್ತುಕಾಮೇಪ್ಸುನಾ ಕರ್ಮ ಸಾಹಙ್ಕಾರೇಣ ವಾಪುನಃ|
ಕ್ರಿಯತೇ ಬಹುಳಾಯಾಸಂ ತದ್ರಾಜಸಮುದಾಹೃತಮ್||24||

ಸ|| ಕಾಮೇಪ್ಸುನಾ ಪುನಃ ಸಾಹಂಕಾರೇಣ ವಾ ಬಹುಳಾಯಾಸಂ ಯತ್ ಕರ್ಮ ತು ಕ್ರಿಯತೇ ತತ್ ಕರ್ಮ ರಾಜಸಮ್ ಉದಾಹೃತಮ್||

ಅನುಬನ್ಧಂ ಕ್ಷಯಂ ಹಿಂಸಾ ಮನಪೇಕ್ಷ್ಯ ಚ ಪೌರುಷಮ್|
ಮೋಹಾದಾರಭ್ಯತೇ ಕರ್ಮ ಯತ್ ತತ್ ತಾಮಸಮುಚ್ಯತೇ||25||

ಸ|| ಅನುಬನ್ಧಮ್ ಕ್ಷಯಮ್ ಹಿಂಸಾಂ ಪೌರುಷಂ ಅನಪೇಕ್ಷ್ಯ ಮೋಹಾತ್ ಯತ್ ಕರ್ಮ ಆರಭ್ಯತೇ ತತ್ ತಾಮಸಂ ಉಚ್ಯತೇ||

ಮುಕ್ತಸಙ್ಗೋsನಹಂ ವಾದೀ ಧೃತ್ಸಾಹಸಮನ್ವಿತಃ|
ಸಿದ್ಧ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯೋರ್ನಿವಿಕಾರಃ ಕರ್ತಾ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಮುಚ್ಯತೇ||26||

ಸ|| ಮುಕ್ತ ಸಙ್ಗಃ ಅನಹಂ ವಾದೀ ಧೃತ್ಯುತ್ಸಾಹ ಸಮನ್ವಿತಃ ಸದ್ಧ್ಯಸಿದ್ಧೋಃ ನಿರ್ವಿಕಾರಃ ಕರ್ತಾ ಸಾತ್ವಿಕಃ ಕರ್ತಾ ಇತಿ ಉಚ್ಯತೇ||

ರಾಗೀ ಕರ್ಮ ಫಲಪ್ರೇಪ್ಸುಃ ಲುಬ್ಧೋ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕೋsಶುಚಿಃ|
ಹರ್ಷಶೋಕಾನ್ವಿತಃ ಕರ್ತಾ ರಾಜಸಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ||27||

ಸ|| ರಾಗೀ ಕರ್ಮಫಲಪ್ರೇಪ್ಸುಃ ಲುಬ್ಧಃ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕಃ ಹರ್ಷಶೋಕಾನ್ವಿತಃ ಕರ್ತಾ ರಾಜಸಃ ಕರ್ತಾ ಇತಿ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ||

ಅಯುಕ್ತಃ ಪ್ರಾಕೃತಃ ಸ್ತಬ್ಧಃ ಶಠೋ ನೈಷ್ಕೃತಿಕೋsಲಸಃ|
ವಿಷಾದೀ ದೀರ್ಘಸೂತ್ರೀ ಚ ಕರ್ತಾ ತಾಮಸ ಉಚ್ಯತೇ||28||

ಸ|| ಅಯುಕ್ತಃ ಪ್ರಾಕೃತಃ ಸ್ತಬ್ಧಃ ಶಠಃ ನೈಷ್ಕೃತಿಕಃ ಆಲಸಃ ವಿಷಾದೀ ದೀರ್ಘಸೂತ್ರೀ ಚ ಕರ್ತಾ ತಾಮಸ ಕರ್ತಾ ಇತಿ ಉಚ್ಯತೇ||

ಬುದ್ಧೇರ್ಭೇದಂ ಧೃತೇಶ್ಚೈವ ಗುಣತಃ ತ್ರಿವಿಧಂ ಶೃಣು|
ಪ್ರೋಚ್ಯಮಾನಮಶೇಷೇಣ ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನ ಧನಂಜಯ||29||

ಸ||ಹೇ ಧನಂಜಯ ! ಬುದ್ಧೇಃ ಧೃತೇಃ ಚ ಏವ ಭೇದಮ್ ಗುಣತಃ ತ್ರಿವಿಧಮ್ ಪೃಥಕ್ತ್ವೇನ ಅಶೇಷೇಣ ( ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವರೂಪೇನ) ಪ್ರೋಚಯ್ಮಾನಮ್ ಶೃಣು||

ಪ್ರವೃತ್ತಿಂಚ ನಿವೃತ್ತಿಂಚ ಕಾರ್ಯಾಕಾರ್ಯೇ ಭಯಾಭಯೇ|
ಬನ್ಧಂ ಮೋಕ್ಷಂ ಚ ಯಾ ವೇತ್ತಿ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ||30||

ಸ||ಹೇ ಪಾರ್ಥ| ಯಾ ಬುದ್ಧೇಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಂ ಚ ನಿವೃತ್ತಿಂ ಚ ಕಾರ್ಯಾ ಕಾರ್ಯೇ ಭಯಾ ಭಯೇ ಬಂಧಮ್ ಮೋಕ್ಷಂ ಚ ವೇತ್ತಿ ಸಾ ಬುದ್ಧಿ ಸಾತ್ವಿಕೀ ||

ಯಯಾ ಧರ್ಮಮಧರ್ಮಂ ಚ ಕಾರ್ಯಂ ಚ ಅಕಾರ್ಯಮೇವ ಚ|
ಅಯಥಾವತ್ಪ್ರಜಾನಾತಿ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ರಾಜಸೀ||31||

ಸ||ಹೇ ಪಾರ್ಥ ! ಯಯಾ ಧರ್ಮಂ ಅಧರ್ಮಂ ಚ ಕಾರ್ಯಂ ಚ ಅಕಾರ್ಯಮೇವ ಚ ಅ ಯಥಾವತ್ ಪ್ರಜಾನಾತಿ ಸಾಬುದ್ಧಿಃ ರಾಜಸೀ||

ಅಧರ್ಮಂ ಧರ್ಮಮಿತಿ ಯಾ ಮನ್ಯತೇ ತಮಸಾssವೃತಾ|
ಸರ್ವಾರ್ಥಾನ್ ವಿಪರೀತಾಂಶ್ಚ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ತಾಮಸೀ||32||

ಸ|| ಹೇ ಪಾರ್ಥ ! ಯಾ ಬುದ್ಧಿ ತಮಸಾ ಆವೃತಾ ಅಧರ್ಮಂ ಧರ್ಮಂ ಇತಿ ಸರ್ವಾರ್ಥಾನ್ ವಿಪರೀತಾನ್ ಚ ಮನ್ಯತೇ ಸಾ ಬುದ್ಧಿಃ ತಮಾಸೀ ||

ಧೃತ್ಯಾ ಯಯಾ ಧಾರಯತೇ ಮನಃ ಪ್ರಾಣೇನ್ದ್ರಿಯಕ್ರಿಯಾಃ|
ಯೋಗೇನಾವ್ಯಭಿಚಾರಿಣ್ಯಾ ಧೃತಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ||33||

ಸ|| ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ಅವ್ಯಭಿಚಾರಿಣ್ಯಾ ಯಯಾ ಧೃತ್ಯಾ (ಯುಕ್ತಃ) ಮನಃ ಪ್ರಾಣೇನ್ದ್ರಿಯ ಕ್ರಿಯಾಃ ಯೋಗೇನಧಾರಯತೇ ಸಾಧೃತಿಃ ಸಾತ್ವಿಕೀ ಧೃತಿಃ||

ಯಯಾತು ಧರ್ಮಕಾಮಾರ್ಥಾನ್ ಧೃತ್ಯಾ ಧಾರಯತೇsರ್ಜುನ|
ಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಫಲಾಕಾಂಕ್ಷೀ ಧೃತಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ರಾಜಸೀ||34||

ಸ|| ಹೇ ಪಾರ್ಥ ಯಯಾ ಧೃತ್ಯಾ ತು ಫಲಾಕಾಂಕ್ಷೀ ಧರ್ಮ ಕಾಮಾರ್ಥಾನ್ ಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಧಾರಯತೇ ಸಾ ಧೃತಿಃ (ವಿದ್ಧಿ) ರಾಜಸೀ||

ಯಯಾ ಸ್ವಪ್ನಂ ಭಯಂ ಶೋಕಂ ವಿಷಾದಂ ಮದಮೇವ ಚ|
ನ ವಿಮುಞ್ಚತಿ ದುರ್ಮೇಧಾ ಧೃತಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ತಾಮಸೀ||35||

ಸ|| ಹೇ ಪಾರ್ಯ್ಹ ಯಯಾ ದುರ್ಮೇಧಾಃ ಸ್ವಪ್ನಂ ಭಯಮ್ ಶೋಕಮ್ ವಿಷಾದಮ್ ಮದಂ ಏವ ಚ ನ ವಿಮುಞ್ಚತಿ ಸಾಧೃತಿಃ (ವಿದ್ಧಿ ) ತಾಮಸೀ||

ಸುಖಂ ತ್ವಿದಾನೀಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ಶೃಣುಮೇ ಭರತರ್ಷಭ|
ಅಭ್ಯಾಸಾದ್ರಮತೇ ಯತ್ರ ದುಃಖಾನ್ತಂ ಚ ನಿಗಚ್ಛತಿ||36||

ಸ|| ಹೇ ಭರತರ್ಷಭ ! ಯತ್ರ ಅಭ್ಯಾಸಾತ್ ರಮತೇ ದುಃಖಾನ್ತಂ ಚ ನಿಗಚ್ಛತಿ ಸುಖಮ್ ತು | ಇದಾನೀಮ್ ತ್ರಿವಿಧಮ್ ಮೇ ವಚನಾತ್ ಶೃಣು||

ಯತ್ತದಗ್ರೇ ವಿಷಮಿವ ಪರಿಣಾಮೇsಮೃತೋಪಮಮ್|
ತತ್ ಸುಖಂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಆತ್ಮಬುದ್ಧಿ ಪ್ರಸಾದಜಮ್||37||

ಸ|| ಯತ್ ತತ್ ಅಗ್ರೇ ವಿಷಮಿವ ಪರಿಣಾಮೇ ಅಮೃತೋಪಮಮ್ ಆತ್ಮಬುದ್ಧಿ ಪ್ರಸಾದಜಮ್ ತತ್ ಸುಖಂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕಂಪ್ರೋಕ್ತಮ್||

ವಿಷಯೇನ್ದ್ರಿಯ ಸಂಯೋಗಾ ದ್ಯತ್ತ ದಗ್ರೇsಮೃತೋಪಮಮ್|
ಪರಿಣಾಮೇ ವಿಷಮಿವ ತತ್ ಸುಖಂ ರಾಜಸಂ ಸ್ಮೃತಂ||38||

ಸ|| ಯತ್ ತತ್ ವಿಷಯೇನ್ದ್ರಿಯ ಸಂಯೋಗಾತ್ ಅಗ್ರೇ ಅಮೃತೋಪಮಮ್ ಪರಿಣಾಮೇ ವಿಷಮ್ ಇವ ಭವತಿ ತತ್ ಸುಖಮ್ ರಾಜಸಮ್ ಸ್ಮೃತಮ್||

ಯದಗ್ರೇ ಚಾನುಬನ್ದೇ ಚ ಸುಖಂ ಮೋಹನಮಾತ್ಮನಃ|
ನಿದ್ರಾಲಸ್ಯ ಪ್ರಮಾದೋತ್ಥಂ ತತ್ ತಾಮಸಮುದಾಹೃತಮ್||39||

ಸ|| ನಿದ್ರ ಆಲಸ್ಯ ಪರಾಮಾದೋತ್ಥಮ್ ಯತ್ ಸುಖಮ್ ಅಗ್ರೇಚ ಅನುಬನ್ಧೇ ಚ ಆತ್ಮನಃ ಮೋಹನಮ್ ( ಕರೋತಿ) ತತ್ ತಾಮಸಮ್ ಉದಾಹೃತಮ್||

ನ ತದಸ್ತಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವಾ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ವಾಪುನಃ|
ಸತ್ತ್ವಂ ಪ್ರಕೃತಿಜೈರ್ಮುಕ್ತಂ ಯಥೇಭಿಸ್ಸ್ಯಾತ್ರಿಭಿರ್ಗುಣೈಃ||40||

ಸ|| ಪ್ರಕೃತಿಜೈಃ ಏಭಿಃ ತ್ರಿಭಿಃ ಗುಣೈಃ ಮುಕ್ತಮ್ ಸತ್ತ್ವಮ್ ಯತ್ ಸ್ಯಾತ್ ತತ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವಾ ಪುನಃ ದಿವಿ ದೇವೇಷು ನ ಅಸ್ತಿ||

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕ್ಷತ್ರಿಯವಿಶಾಂ ಶೂದ್ರಾಣಾಂ ಚ ಪರನ್ತಪ|
ಕರ್ಮಾಣೀ ಪ್ರವಿಭಕ್ತಾನಿ ಸ್ವಭಾವ ಪ್ರಭಾವಪ್ರಭವೈರ್ಗುಣೈಃ||41||

ಸ|| ಹೇ ಪರನ್ತಪ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಿಶಾಮ್ ಶೂದ್ರಾಣಾಂ ಚ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸ್ವಭಾವಪ್ರಭವೈಃ ಗುಣೈಃ ಪ್ರವಿಭಕ್ತಾನಿ||

ಶಮೋ ದಮಃ ತಪಃ ಶೌಚಂ ಕ್ಷಾನ್ತಿರಾರ್ಜವಮೇವ ಚ |
ಜ್ಞಾನಂ ವಿಜ್ಞಾನಮಾಸ್ತಿಕ್ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ಕರ್ಮ ಸ್ವಭಾವಜಮ್||42||

ಸ|| ಶಮಃ ದಮಃ ತಪಃ ಶೌಚಮ್ ಕ್ಷಾನ್ತಿಃ ಆರ್ಜವಮ್ ಏವ ಚ ಜ್ಞಾನಂ ವಿಜ್ಞಾನಮಾಸ್ತಿಕ್ಯಂ ಸ್ವಭಾವಜಮ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ಕರ್ಮ ||

ಶೌರ್ಯಂ ತೇಜೋ ಧೃತಿರ್ದಾಕ್ಷ್ಯಂ ಯುದ್ಧೇಚಾಪ್ಯ ಪಲಾಯನಮ್|
ದಾನಮೀಶ್ವರಭಾವಶ್ಚ ಕ್ಷಾತ್ರಂ ಕರ್ಮ ಸ್ವಭಾವಜಮ್||43||

ಸ|| ಶೌರ್ಯಂ ತೇಜಃ ಧೃತಿಃ ದಾಕ್ಷ್ಯಮ್ ಯುದ್ಧೇ ಅಪಲಾಯನಮ್ ಅಪಿ ಚ ದಾನಂ ಈಶ್ವರಭಾವಃ ಚ ಸ್ವಭಾವಜಮ್ ಕ್ಷಾತ್ರ ಕರ್ಮ||

ಕೃಷಿ ಗೋರಕ್ಷವಾಣಿಜ್ಯಂ ವೈಶ್ಯಂ ಕರ್ಮ ಸ್ವಭಾವಜಮ್|
ಪರಿಚರ್ಯಾತ್ಮಕಂ ಕರ್ಮ ಶೂದ್ರಸ್ಯಾಪಿ ಸ್ವಭಾವಜಮ್||44||

ಸ|| ಕೃಷಿ ಗೋರಕ್ಷ ವಾಣಿಜ್ಯಂ ಸ್ವಭಾವಜಮ್ ವೈಶ್ಯ ಕರ್ಮ ( ಭವತಿ)| ಅಪಿ ಪರಿಚರ್ಯಾತ್ಮಕಂ ಕರ್ಮ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ಸ್ವಭಾವಜಮ್ ||

ಸ್ವೇ ಸ್ವೇ ಕರ್ಮಣ್ಯಭಿರತಃ ಸಂಸಿದ್ಧಿಂ ಲಭತೇ ನರಃ|
ಸ್ವಕರ್ಮ ನಿರತಃ ಸಿದ್ಧಿಂ ಯಥಾ ವಿನ್ದತಿ ತತ್ ಶೃಣು||45||

ಸ|| ಸ್ವೇ ಸ್ವೇ ಕರ್ಮಣಿ ಅಭಿರತಃ ನರಃ ಸಂಸಿದ್ಧಿಂ ಲಭತೇ ಸ್ವಕರ್ಮನಿರತಃ ಯಥಾ ಸಿದ್ಧಿಂ ವಿನ್ದತಿ ತತ್ ಶೃಣು||

ಯತಃ ಪ್ರವೃತಿರ್ಭೂತಾನಾಂ ಯೇನ ಸರ್ವಮಿದಂ ತತಮ್|
ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ ತಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಂ ವಿನ್ದತಿ ಮಾನವಃ||46||

ಸ|| ಯತಃ ಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ಯೇನ ಇದಮ್ ಸರ್ವಂ ತತಮ್ ತಂ ಮಾನವಃ ಸ್ವಕರ್ಮಣಾ ಅಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಂ ವಿನ್ದತಿ||

ಶ್ರೇಯಾನ್ ಸ್ವಧರ್ಮೋ ವಿಗುಣಃ ಪರಧರ್ಮಾತ್ಸ್ವನುಷ್ಠಿತಾತ್|
ಸ್ವಭಾವನಿಯತಂ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವನ್ನಾಪ್ನೋತಿ ಕಿಲ್ಬಿಷಮ್||47||

ಸ|| ಸ್ವಧರ್ಮಃ ವಿಗುಣಃ ಅಪಿ ಅನುಷ್ಠಿತಾತ್ ಪರಧರ್ಮಾತ್ ಶ್ರೇಯಾನ್ | ಸ್ವಭಾವ ನಿಯತಮ್ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವನ್ ಕಿಲ್ಬಿಷಮ್( ಪಾಪಮ್) ನ ಆಪ್ನೋತಿ||

ಸಹಜಂ ಕರ್ಮ ಕೌನ್ತೇಯ ಸದೋಷಮಪಿ ನ ತ್ಯಜೇತ್|
ಸರ್ವಾರಮ್ಭಹಿ ದೋಷೇಣ ಧೂಮೇನಾಗ್ನಿರಿವಾವೃತಾಃ||48||

ಸ|| ಕೌನ್ತೇಯ ! ಸಹಜಮ್ ಕರ್ಮ ಸದೋಷಮಪಿ ನ ತ್ಯಜೇತ್ | ಧೂಮೇನ ಅಗ್ನಿಃ ಇವ ಸರ್ವಾರಮ್ಭಾಃ ದೋಷೇಣ ಆವೃತಾಃ ಹಿ ||

ಅಸಕ್ತಿ ಬುದ್ಧಿಃ ಸರ್ವತ್ರ ಜಿತಾತ್ಮಾ ವಿಗತಸ್ಪೃಹಃ|
ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯಸಿದ್ಧಿಂ ಪರಮಾಂ ಸನ್ನ್ಯಾಸೇನಾಧಿ ಗಚ್ಛತಿ||49||

ಸ|| ಸರ್ವತ್ರ ಅಸಕ್ತ ಬುದ್ಧಿಃ ಜಿತಾತ್ಮ ವಿಗತಸ್ಪೃಹಃ ಸನ್ನ್ಯಾಸೇನ ಪರಮಾಮ್ ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಂ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ||

ಸಿದ್ಧಿಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮ ತಥಾssಪ್ನೋತಿ ನಿಬೋಧಮೇ|
ಸಮಾಸೇನೈವ ಕೌನ್ತೇಯ ನಿಷ್ಠಾ ಜ್ಞಾನಸ್ಯ ಯಾ ಪರಾ|| 50||

ಸ|| ಹೇ ಕೌನ್ತೇಯ! ಸಿದ್ಧಿಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಮಾಪ್ನೋತಿ ತಥಾ ಜ್ಞಾನಸ್ಯ ಪರಾ ನಿಷ್ಠಾಯಾ ಯದ್ ಅಸ್ತಿ ತತ್ ಸಮಾಸೇನ ಏವ ಮೇ ನಿಬೋಧ||

ಬುದ್ಧ್ಯಾ ವಿಶುದ್ಧಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಧೃತ್ಯಾssತ್ಮಾನಂ ನಿಯಮ್ಯ ಚ|
ಶಬ್ದಾದೀನ್ ವಿಷಯಾಂ ಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ರಾಗದ್ವೇಷೌ ವ್ಯುದಸ್ಯ ಚ||51||
ವಿವಿಕ್ತಸೇವೀ ಲಘ್ವಾಶೀ ಯತವಾಕ್ಕಾಯಮಾನಸಃ|
ಧ್ಯಾನಯೋಗಪರೋ ನಿತ್ಯಂ ವೈರಾಗ್ಯಂ ಸಮುಪಾಶ್ರಿತಃ||52||
ಅಹಙ್ಕಾರಂ ಬಲಂ ದರ್ಪಂ ಕಾಮಂ ಕ್ರೋಧಂ ಪರಿಗ್ರಹಮ್|
ವಿಮುಚ್ಯ ನಿರ್ಮಮಃ ಶಾನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಕಲ್ಪತೇ||53||

ಸ|| ವಿಶುದ್ಧಯಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಯುಕ್ತಃ ಧೃತ್ಯಾ ಆತ್ಮಾನಮ್ ನಿಯಮ್ಯಚ ಶಬ್ದಾದೀನ್ ವಿಷಯಾನ್ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ರಾಗದ್ವೇಷೌ ವ್ಯುದಸ್ಯ ಚ ವಿವಿಕ್ತಸೇವೀ ಲಘ್ವಾಶೀ ಯತವಾಕ್ಕಾಯಮಾನಸಃ ನಿತ್ಯಂ ಧ್ಯಾನ ಯೋಗ ಪರಃ ವೈರಾಗ್ಯಂ ಸಮುಪಾಶ್ರಿತಃ ಅಹಂಕಾರಂ ಬಲಂ ದರ್ಪಂ ಕಾಮಮ್ ಕ್ರೋಧಮ್ ಪರಿಗ್ರಹಮ್ ವಿಮುಚ್ಯ ನಿರ್ ಮಮಃ ಶಾಂತಃ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಕಲ್ಪತೇ||

ಬ್ರಹ್ಮಭೂತಃ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ನ ಶೋಚತಿ ನಾಕಾಂಕ್ಷತಿ|
ಸಮಃ ಸರ್ವೇಷು ಭೂತೇಷು ಮದ್ಭಕ್ತಿಂ ಲಭತೇ ಪರಾಮ್||54||

ಸ|| ಬ್ರಹ್ಮಭೂತಃ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ನ ಶೋಚತಿ ನ ಕಾಂಕ್ಷತಿ | ಸರ್ವೇಷು ಭೂತೇಷು ಸಮಃ ಪರಾಂ ಮದ್ಭಕ್ತಿಂ ಲಭತೇ||

ಭಕ್ತ್ಯಾಮಾಮಭಿಜಾನಾತಿ ಯಾವಾನ್ಯಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ತತ್ತ್ವತಃ|
ತತೋ ಮಾಂ ತತ್ತ್ವತೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ವಿಶತೇ ತದನನ್ತರಮ್||55||

ಸ|| ಭಕ್ತ್ಯಾ ಮಾಮ್ ತತ್ತ್ವತಃ ಯಾವಾನ್ ಯಃ ಚ ಅಸ್ಮಿ ತತಃ ಮಾಮ್ ತತ್ತ್ವತಃ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತದನ್ತರಮ್ ವಿಶತೇ||

ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣ್ಯಪಿ ಸದಾ ಕುರ್ವಾಣೋ ಮದ್ವ್ಯಪಾಶ್ರಯಃ|
ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾದವಾಪ್ನೋತಿ ಶಾಶ್ವತಂ ಪದಮವ್ಯಯಮ್||56||

ಸ||ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ಸದಾ ಕುರ್ವಾಣಃ ಅಪಿ ಮದ್ವ್ಯಾಪಾಶ್ರಯಃ ಮತ್ಪ್ರಾಸಾದಾತ್ ಅವ್ಯಯಮ್ ಶಾಶ್ವತಮ್ ಪದಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ||

ಚೇತಸಾ ಸರ್ವ ಕರ್ಮಾಣಿ ಮಯಿ ಸನ್ನ್ಯಸ್ಯ ಮತ್ಪರಃ|
ಬುದ್ಧಿಯೋಗಮುಪಾಶ್ರಿತ್ಯ ಮಚ್ಚಿತ್ತಃ ಸತತಂ ಭವ||57||

ಸ|| ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ಚೇತಸಾ ಮಯಿ ಸನ್ನ್ಯಸ್ಯ ಮತ್ಪರಃ ಬುದ್ಧಿಯೋಗಮ್ ಉಪಾಶ್ರಿತ್ಯ ಸತತಮ್ ಮಚ್ಚಿತ್ತಃ ಭವ||

ಮಚ್ಚಿತ್ತಸರ್ವದುರ್ಗಾಣಿ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ತರಿಷ್ಯಸಿ|
ಅಥ ಚೇತ್ತ್ವಮಹಙ್ಕಾರಾನ್ ನ ಶ್ರೋಷ್ಯಸಿ ವಿನಂಕ್ಷ್ಯಸಿ||58||

ಸ|| ಮಚ್ಚಿತ್ತಃ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ ಸರ್ವದುರ್ಗಾಣಿ ತರಿಷ್ಯಸಿ| ಅಥ ತ್ವಮ್ ಅಹಂಕಾರಾತ್ ನ ಸೊಷ್ಯಸಿ ಚೇತ್ ವಿನಂಕ್ಷ್ಯಸಿ||

ಯದ್ಯಹಙ್ಕಾರಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ನಯೋತ್ಸ್ಯ ಇತಿ ಮನ್ಯಸೇ|
ಮಿಥ್ಯೈಷ ವ್ಯವಸಾಯಸ್ತೇ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತ್ವಾಂ ನಿಯೋಕ್ಷಯತಿ||59||

ಸ|| ಯದಿ ಅಹಂಕಾರಮ್ ಆಶ್ರಿತ್ಯ ನ ಯೋತ್ಸ್ಯೇ ಇತಿ ಮನ್ಯಸೇ ಚೇತ್ ಏಷಃ ತೇ ವ್ಯವಸಾಯಃ ಮಿಥ್ಯಾ ಪ್ರಕೃತಿಃ ತ್ವಾಮ್ ನಿಯೋಕ್ಷ್ಯತಿ ||

ಸ್ವಭಾವಜೇನ ಕೌನ್ತೇಯ ನಿಬದ್ಧಸ್ಸ್ವೇನ ಕರ್ಮಣಾ|
ಕರ್ತುಂ ನೇಚ್ಛಸಿ ಮನ್ಮೋಹಾತ್ ಕರಿಷ್ಯಸ್ಯವಶೋsತತ್||60||

ಸ|| ಕೌನ್ತೇಯ ಸ್ವಭಾವಜೇನ ಸ್ವೇನ ಕರ್ಮಣಾ ನಿಬದ್ಧಃ ಮೋಹಾತ್ ಯತ್ ಕರ್ತುಮ್ ನ ಇಚ್ಛಸಿ ತತ್ ಅಪಿ ಅವಶಃ ಅಪಿ ಕರಿಷ್ಯಸಿ||

ಈಶ್ವರಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಹೃದ್ದೇಶೇsರ್ಜುನ ತಿಷ್ಟತಿ|
ಭ್ರಾಮಯನ್ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಯನ್ತ್ರಾರೂಢಾನಿ ಮಾಯಯಾ||61||

ಸ|| ಹೇ ಅರ್ಜುನ! ಈಶ್ವರಃ ಮಾಯಯಾ ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಯನ್ತ್ರಾರೂಢಾನಿ ಇವ ಭ್ರಾಮಯನ್ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಹೃದ್ದೇಶೇ ತಿಷ್ಠತಿ||

ತಮೇವ ಶರಣಂ ಗಚ್ಛ ಸರ್ವಭಾವೇನ ಭಾರತ|
ತತ್ ಪ್ರಾಸಾದಾತ್ಪರಂ ಶಾನ್ತಿಂ ಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ಶಾಶ್ವತಮ್||62||

ಸ|| ಹೇ ಭಾರತ! ಸರ್ವಭಾವೇನ ತಮ್ ( ಹೃದಯತ್ಸ್ಥಂ) ಏವ ಶರಣಂ ಗಚ್ಛ | ತತ್ ಪ್ರಸಾದಾತ್ ಪರಾಮ್ ಶಾನ್ತಿಮ್ ಶಾಶ್ವತಮ್ ಸ್ಥಾನಮ್ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ||

ಇತಿ ತೇ ಜ್ಞಾನಮಾಖ್ಯಾತಂಗುಹ್ಯಾದ್ಗುಹ್ಯತರಂ ಮಯಾ|
ವಿಮೃಶ್ಯೈತತ್ ಅಶೇಷೇಣ ಯಥೇಚ್ಛಸಿ ತಥಾ ಕುರು||63||

ಸ||ಇತಿ ಗುಹ್ಯಾತ್ ಗುಹ್ಯತರಮ್ ಜ್ಞಾನಮ್ ಮಯಾ ತೇ ಆಖ್ಯಾತಮ್ | ಏತತ್ ಅಶೇಷೇಣ ವಿಮೃಶ್ಯ ಯಥಾ ಇಚ್ಛಸಿ ತಥಾ ಕುರು||

ಸರ್ವಗುಹ್ಯತಮಂ ಭೂಯಃ ಶೃಣುಮೇ ಪರಮಂ ವಚಃ|
ಇಷ್ಟೋsಸಿ ಮೇ ದೃಢಮಿತಿ ತತೋ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿತೇ ಹಿತಮ್||64||

ಸ|| ಸರ್ವಗುಹ್ಯತಮಮ್ ಪರಮಮ್ ಮೇ ವಚಃ ಭೂಯಃ ಶೃಣು| (ತ್ವಂ) ಮೇ ದೃಢಂ ಇಷ್ಟಃ ಅಸಿ ಇತಿ | ತತಃ ತೇ ಹಿತಮ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ||

ಮನ್ಮನಾಭವ ಮದ್ಭಕ್ತೋ ಮದ್ಯಾಜೀಮಾಂ ನಮಸ್ಕುರು|
ಮಾಮೇ ವೈಷ್ಯಸಿ ಸತ್ಯಂ ತೇ ಪ್ರತಿಜಾನೇ ಪ್ರಿಯೋsಸಿ ಮೇ||65||

ಸ|| ಮನ್ ಮನಾಃ ಮದ್ಭಕ್ತಃ ಮದ್ಯಾಜೀ ಭವ| ಮಾಮ್ ನಮಸ್ಕುರು| ಮಾಮ್ ಏವ ಏಷ್ಯಸಿ |(ತ್ವಂ) ಮೇ ಪ್ರಿಯಃ ಅಸಿ| ತೇ ಸತ್ಯಂ ಪ್ರತಿಜಾನೇ ||

ಸರ್ವಧರ್ಮಾನ್ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮಾಮೇಕಂ ಶರಣಂ ವ್ರಜ|
ಅಹಂ ತ್ವಾ ಸರ್ವಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಮೋಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಮಾ ಶುಚಃ||66||

ಸ|| ಸರ್ವಧರ್ಮಾನ್ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮಾಮ್ ಏಕಂ ಶರಣಂ ವ್ರಜ || ಅಹಮ್ ತ್ವಾಂ ಸರ್ವಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಮೋಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ | ಮಾಶುಚಃ||

ಇದಂ ತೇ ನಾ ತಪಸ್ಕಾಯ ನಾ ಭಕ್ತಾಯ ಕದಾಚನ|
ನ ಚಾsಶುಶ್ರೂಷವೇ ವಾಚ್ಯಂ ನ ಚ ಮಾಂ ಯೋsಭ್ಯಸೂಯತಿ||67||

ಸ||ತೇ ( ಅಭಿಹಿತಮ್) ಇದಂ ( ಗೀತಾಶಾಸ್ತ್ರಮ್) ಕದಾಚನ ಅ ತಪಸ್ಕಾಯ ನ ವಾಚ್ಯಮ್| ಅಭಕ್ತಾಯಾ ಅಶುಶ್ರೂಷವೇ ಚ ನ ವಾಚ್ಯಮ್| ಯಃ ಮಾಮ್ ಅಭ್ಯಸೂಯತಿ ತಸ್ಮೈ ಚ ನ ವಾಚ್ಯಂ||

ಯ ಇಮಂ ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ಮದ್ಭಕ್ತೇಷ್ವಭಿಧಾಸ್ಯತಿ|
ಭಕ್ತಿಂ ಮಯಿ ಪರಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಮಾಮೇವೈಷ್ಯತ್ಯಸಂಶಯಃ||68||

ಸ||ಯಃ ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ಇಮಮ್ ಗೀತಾಶಾಸ್ತ್ರಂ ಮದ್ಭಕ್ತೇಷು ಅಭಿದಾಸ್ಯತಿ ಮಯಿ ಪರಾಮ್ ಭಕ್ತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಅಶಂಸಯಹಃ ಮಾಮ್ ಏವ ಏಷ್ಯತಿ||

ನ ಚ ತಸ್ಮಾನ್ ಮನುಷ್ಯೇಷು ಕಶ್ಚಿನ್ಮೇ ಪ್ರಿಯಕೃತ್ತಮಃ|
ಭವಿತಾ ನ ಚ ಮೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಅನ್ಯಃ ಪ್ರಿಯತರೋ ಭುವಿ||69||

ಸ||ಮನುಷ್ಯೇಷು ತಸ್ಮಾತ್ ಮೇ ಪ್ರಿಯಕೃತ್ತಮಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ನ ಚ |ತಸ್ಮಾತ್ ಮೇ ಪ್ರಿಯತರಃ ಭುವಿ ಭವಿತಾ ನ ಚ ||

ಅಧ್ಯೇಷ್ಯತೇ ಚ ಯ ಇಮಂ ಧರ್ಮ್ಯಂ ಸಂವಾದಮಾವಯೋಃ|
ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞೇನ ತೇನಾಹ ಮಿಷ್ಟಃಸ್ಯಾಮಿತಿ ಮೇ ಮತಿಃ||70||

ಸ|| ಯಃ ಚ ಧರ್ಮ್ಯಮ್ ಆವಯೋಃ ಇಮಂ ಸಂವಾದಮ್ ಅಧ್ವೇಷ್ಯತೇ ( ಅಧ್ಯಯನಂ ಕರೋತಿ ಇತಿ) ತೇನ ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞೇನ ಅಹಂ ಇಷ್ಟಃ ಸ್ಯಾಮ್ ಇತಿ ಮೇ ಮತಿಃ||

ಶ್ರದ್ಧವಾನ್ ಅನಸೂಯಶ್ಚ ಶೃಣುಯಾದಪಿ ಯೋ ನರಃ|
ಸೋsಪಿ ಮುಕ್ತಃ ಶುಭಾನ್ ಲೋಕಾನ್ ಆಪ್ನುಯಾತ್ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಾಮ್||71||

ಸ|| ಯಃ ನರಃ ಶ್ರದ್ಧವಾನ್ ಅನಸೂಯಃ ಚ ಶೃಣುಯಾತ್ ಅಪಿ - ಸಃ ಅಪಿ - ( ಪಾಪಕರ್ಮಣಾಂ)ಮುಕ್ತಃ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಾನ್ ಲೋಕಾನ್ ಆಪ್ನೋತಿ||

ಕಚ್ಛಿದೇತತ್ ಶ್ರುತಂ ಪಾರ್ಥ ತ್ವಯೈಕಾಗ್ರೇಣಚೇತಸಾ|
ಕಚ್ಚಿದಜ್ಞಾನಸಮ್ಮೋಹಃ ಪ್ರಣಷ್ಟಸ್ತೇ ಧನಂಜಯ||72||

ಸ|| ಹೇ ಪಾರ್ಥ ಏತತ್ ತ್ವಯಾ ಏಕಾಗ್ರೇಣ ಚೇತಸಾ ಶ್ರುತಂ ಕಶ್ಚಿತ್ | ಹೇ ಧನಂಜಯ ತೇ ಅಜ್ಞಾನಸಮ್ಮೋಹಃ ಪ್ರಣಷ್ಟಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ?||

ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ:

ನಷ್ಟೋಮೋಹಃ ಸ್ಮೃತಿರ್ಲಬ್ಧಾ ತ್ವತ್ ಪ್ರಾಸಾದಾನ್ಮಯಾsಚ್ಯುತ|
ಸ್ಥಿತೋsಸ್ಮಿ ಗತಸನ್ದೇಹಃ ಕರಿಷ್ಯೇ ವಚನಂ ತವ||73||

ಸ|| ಹೇ ಅಚ್ಯುತ! ತ್ವತ್ಪ್ರಾಸಾದಾತ್ ಮೋಹಃ ನಷ್ಟಃ| ಮಯಾ ಸ್ಮೃತಿಃ ಲಬ್ಧಾ |ಗತಸಂದೇಹಃ ಸ್ಥಿತಃ ಅಸ್ಮಿ| ತವ ವಚನಂ ಕರಿಷ್ಯೇ||

ಸಂಜಯ ಉವಾಚ:

ಇತ್ಯಾಹಂ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಪಾರ್ಥಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ|
ಸಂವಾದಮಿಮಮಶ್ರೌಷಂ ಅದ್ಭುತಂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್||74||

ಸ||ಇತಿ ಅಹಂ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಪಾರ್ಥಸ್ಯ ಇಮಮ್ ಅದ್ಭುತಮ್ ರೋಮಹರ್ಷನಮ್ ಸಂವಾದಮ್ ಅಶ್ರೌಷಮ್||

ವ್ಯಾಸಪ್ರಾಸಾದಾತ್ ಶ್ರುತವಾನೇತತ್ ಗುಹ್ಯತಮಂ ಪರಮ್|
ಯೋಗಂ ಯೋಗೇಶ್ವರಾತ್ ಕೃಷ್ಣಾತ್ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಕಥಯತಃ ಸ್ವಯಮ್||75||

ಸ|| ವ್ಯಾಸ ಪ್ರಸಾದಾತ್ ಅಹಮ್ ಗುಹ್ಯಮ್ ಪರಮ್ ಏತತ್ ಯೋಗಮ್ ಸ್ವಯಮ್ ಕಥಯತಃ ಯೋಗೇಶ್ವರಾತ್ ಕೃಷ್ಣಾತ್ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರುತವಾನ್||

ರಾಜನ್ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಂವಾದಮಿಮಮದ್ಭುತಮ್|
ಕೇಶವಾರ್ಜುನಯೋಃ ಪುಣ್ಯಂ ಹೃಷ್ಯಾಮಿ ಚ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ||76||

ಸ|| ಹೇ ರಾಜನ್ ! ಅದ್ಭುತಂ ಪುಣ್ಯಮ್ಕೇಶವಾರ್ಜುನಯೋಃ ಇಮಂ ಸಂವಾದಂ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಮುಹುಮುಹುಃ ಹೃಷ್ಯಾಮಿ||

ತಚ್ಚ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ರೂಪಮತ್ಯದ್ಭುತಂ ಹರೇಃ|
ವಿಸ್ಮಯೋ ಮೇ ಮಹಾನ್ ರಾಜನ್ ಹೃಷ್ಯಾಮಿ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ||77||

ಸ|| ರಾಜನ್ ಹರೇಃ ಅತ್ಯದ್ಭುತಮ್ ತತ್ ಚ ರೂಪಮ್ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಮೇ ಮಹಾನ್ ವಿಸ್ಮಯಃ ಭವತಿ | ಪುನಃ ಪುನಃ ಚ ಹೃಷ್ಯಾಮಿ||

ಯತ್ರ ಯೋಗೇಶ್ವರಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಯತ್ರ ಪಾರ್ಥೋ ಧನುರ್ಧರಃ |
ತತ್ರಶ್ರೀರ್ವಿಜಯೋ ಭೂತಿರ್ಧ್ರುವಾನ್ ಇತಿ ಮತಿರ್ಮಮ||78||

ಸ|| ಯತ್ರ ಯೋಗೇಶ್ವರಃ ಕೃಷ್ಣಃ (ತಿಷ್ಟತಿ) ಯತ್ರ ಧೌರ್ಧರಃ ಪಾರ್ಥಃ (ತಿಷ್ಟತಿ) ತತ್ರ ಶ್ರೀಃ ವಿಜಯಃ ಭೂತಿಇಃ ಧ್ರುವಾ ನೀತಿಃ ಸನ್ತಿ ಇತಿ ಮಮ ಮತಿಃ||

ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಭಾರತೇ ಶತಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ವೈಸಿಕ್ಯಾಂ
ಶ್ರೀಮದ್ಭೀಷ್ಮಪರ್ವಣಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾಸೂಪನಿಷತ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಯಾಂ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರೇ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನ ಸಂವಾದೇ ಮೋಕ್ಷಸನ್ನ್ಯಾಸ ಯೋಗೋ ನಾಮ
ಅಷ್ಟಾದಶೋsಧ್ಯಾಯಃ
||ಓಂ ತತ್ ಸತ್||