||భగవద్గీత ||

||అయిదవ అధ్యాయమ ||

||కర్మ సన్న్యాస యోగము- శ్లోకములు ||

|| Om tat sat ||

భగవద్గీత
ఇదవ అధ్యాయము
కర్మ సన్యాస యోగము

అర్జున ఉవాచ:

సన్న్యాసం కర్మణాం కృష్ణ పునర్యోగంచ శంససి |
యచ్ఛ్రేయ ఏతయోరేకం తన్మే బ్రూహి సునిశ్చితమ్ ||

స|| హే కృష్ణ ! కర్మణాం సన్న్యాసం యోగం చ శంససి | ఏతయోః యత్ శ్రేయః తత్ ఏకం మే బ్రూహి ||

శ్రీభగవానువాచ:

సన్న్యాసః కర్మయోగశ్చ నిశ్శ్రేయసకరావుభౌ |
తయోస్తు కర్మసన్న్యాసాత్ కర్మయోగో విశిష్యతే ||

స|| సన్న్యాసః కర్మయోగః చ ఉభౌ నిశ్శ్రేయసకరౌ | తయోః తు కర్మసన్న్యాసాత్ కర్మయోగః విశిష్యతే ||

జ్ఞేయస్స నిత్య సన్న్యాసీ యో న ద్వేష్టి నకాంక్షతి |
నిర్ద్వన్ద్వో హి మహాబాహో సుఖం బన్ధాత్ప్రముచ్యతే ||

స|| హే మహాబాహో ! యః న ద్వేష్ఠి న కాంక్షతి సః నిత్య సన్న్యాసీ (ఇతి) జ్ఞేయః | హి నిర్ద్వందః సుఖం బన్ధాత్ ప్రముచ్యతే ||

సాంఖ్యయోగౌ పృథగ్బాలాః ప్రవదన్తి న పణ్దితాః |
ఏకమప్యాస్థితః సమ్యక్ ఉభయోర్విన్దతే ఫలమ్ ||

స|| సాంఖ్యయోగౌ ( కర్మయోగః జ్ఞానయోగః చ) పృథక్ (ఇతి) బాలాః ప్రవదన్తి | పణ్డితాః న ప్రవదన్తి | ఉభయోః ఏకం అపి సమ్యక్ ఆస్థితః (సః) ఉభయోః ఫలం విన్దతి ||

యత్సాంఖ్యైః ప్రాప్యతే స్థానం తద్యోగైరపి గమ్యతే |
ఏకం సాంఖ్యం చ యోగం చ యః పశ్యతి స పశ్యతి ||

స|| సాంఖ్యైః యత్ స్థానం ప్రాప్యతే తత్ యోగైః అపి గమ్యతే |సాంఖ్యంచ యోగం చ ఏకం (ఇతి) యః పశ్యతి సః (ఏవ పరమార్థ తత్త్వం) పశ్యతి ||

సన్న్యాసస్తు మహాబాహో మునిర్బ్రహ్మ న చిరేణాధిగచ్ఛతి |
యోగయుక్తో మునిర్బ్రహ్మ న చిరేణాధిగచ్ఛతి ||

స|| హే మహాబాహో ! సన్న్యాసః తు ( జ్ఞానయోగః) అయోగతః (కర్మయోగం వినా) ఆప్తుం దుఃఖం ( భవతి) | (కర్మ) యోగ యుక్తః మునిః అచిరేణ బ్రహ్మం అధిగచ్ఛతి ||

యోగయుక్తో విశుద్ధాత్మా విజితాత్మా జితేన్ద్రియః |
సర్వభూతాత్మ భూతాత్మ కుర్వన్నపి న లిప్యతే ||

స|| యోగ యుక్తః విశుద్ధాత్మా విజితాత్మా జితేంద్రియః సర్వభూతాత్మ భూతాత్మ ( కర్మ) కుర్వన్ అపి న లిప్యతే ||

నైవకించిత్కరోమీతి యుక్తో మన్యేత తత్త్వవిత్ |
పశ్యన్ శృణ్వన్ స్పృశన్ జిఘ్రన్నశ్నన్ గచ్ఛన్ స్వపన్ శ్వసన్||
ప్రలపన్ విశృజన్ గృహణన్నున్మిషన్నిమిషన్నపి |
ఇన్ద్రియాణీన్ద్రియార్థేషు వర్తన్త ఇతి ధారయన్ ||

స|| తత్వవిత్ యుక్తః పశ్యన్ శృణ్వన్ స్పృశన్ జిఘ్రన్ అశ్నన్ గచ్ఛన్ స్వపన్ శ్వసన్ ప్రలపన్ విసృజన్ గృహ్ణన్ ఉన్మిషన్ నిమిషన్ అపి ఇన్ద్రియాణి ఇంద్రియార్థేషు వర్తన్తే ఇతి ధారయన్ కించిత్ న ఏవ కరోమి ఇతి మన్యేత ||

బ్రహ్మాణ్యాధాయ కర్మాణీ సజ్ఙం త్యక్త్వా కరోతి యః|
లిప్యతే న స పాపేన పద్మ పత్ర మివాంభసా ||

స|| యః కర్మాణి బ్రహ్మణి ఆధాయ సంగం త్యక్త్వా కరోతి సః అంభసా పద్మపత్రం ఇవ పాపేన న లిప్యతే ||

కాయేన మనసా బుధ్యా కేవలైరిన్ద్రియైరపి |
యోగినః కర్మ కుర్వన్తి సంగం త్యక్త్వా ఆత్మశుద్ధయే ||

స|| యోగినః ఆత్మశుద్ధయే సంగం త్యక్త్వా కాయేన మనసా బుద్ధ్యా కేవలైః ఇన్ద్రియైః అపి కర్మ కుర్వన్తి ||

యుక్తః కర్మఫలం త్యక్త్వా శాన్తిమాప్నోతి నైష్ఠికీమ్|
అయుక్తః కామ కారేణ ఫలేసక్తో నిబధ్యతే ||

స|| యుక్తః కర్మఫలం త్యక్త్వా నైష్ఠికీం శాన్తిం ఆప్నోతి | అయుక్తః కామకారేణ ఫలే సక్తః నిబధ్యతే ||

సర్వ కర్మాణీ మనసా సన్న్యస్యాస్తే సుఖం వశీ |
నవద్వారే పురే దేహీ నైవ కుర్వన్నకారయన్ ||

స|| వశీ దేహీ మనసా సర్వకర్మాణి సన్న్యస్య న ఏవ కుర్వన్ న కారయన్ నవద్వారే పురే సుఖం ఆస్తే ||

న కర్తృత్వం న కర్మాణి లోకస్య సృజతి ప్రభుః |
న కర్మఫల సంయోగం స్వభావస్తు ప్రవర్తతే ||

స|| ప్రభుః లోకస్య కర్తృత్వం న సృజతి | కర్మాణి న | కర్మఫలసంయోగమ్ (అపి) న సృజతి | స్వభావః తు ప్రవర్తతే ||

నాదత్తే కస్యచిత్పాపం న చైవ సుకృతం విభుః |
అజ్ఞానేనావృతం జ్ఞానం తేన ముహ్యన్తి జన్తవః ||

స|| విభుః కస్యచిత్ పాపమ్ న ఆదత్తే |సుకృతం చ ఏవ న (ఆదత్తే)| అజ్ఞానేన జ్ఞానం ఆవృతమ్| ( తస్మాత్) తేన జంతవః ముహ్యంతి ||

జ్ఞానేన తుతదజ్ఞానం యేషాం నాశితమాత్మనః |
తేషామాదిత్యవత్ జ్ఞానం ప్రకాశయతి తత్పరమ్ ||

స||ఆత్మనః జ్ఞానేనతు ( ఆత్మజ్ఞానాత్) యేషాం తత్ అజ్ఞానం నాశితం తేషాం జ్ఞానం అదిత్యవత్ తత్ పరమ్ ప్రకాశయతి||

తద్బుద్ధయ స్తదాత్మాన స్తన్నిష్ఠా స్తత్పరాయణాః |
గచ్ఛన్త్యపునరావృత్తిం జ్ఞాన నిర్ధూత కల్మషాః ||

స|| తత్ బుద్ధయః తత్ ఆత్మానః తత నిష్ఠాః తత్ పరాయణాః (తే) జ్ఞాన నిర్ధూత కల్మషాః అపునరావృత్తిమ్( మోక్షం) గచ్ఛన్తి ||

విద్యా వినయ సంపన్నే బ్రాహ్మణే గవి హస్తిని |
శునిచైవ శ్వపాకే చ పణ్దితాః సమదర్శినః ||

స|| విద్యా వినయ సంపన్నే బాహ్మణే గవి హస్తిని శుని చ ఏవ శ్వపాకే చ సమదర్శినః సః పణ్డితాః (ఇతి మన్యతే)||

ఇహైవ తైర్జితః సర్గో యేషాం సామ్యే స్థితం మనః |
నిర్దోషం హి సమం బ్రహ్మ తస్మాద్బ్రహ్మణి తే స్థితాః ||

స|| యేషాం మనః సామ్యే స్థితమ్ తైః ఇహ ఏవ సర్గః జితః|నిర్దోషం సమం హి బ్రహ్మ | తస్మాత్ తే బ్రహ్మణీ స్థితాః ||

న ప్రహృష్యేత్ప్రియం ప్రాప్య నోద్విజేత్ప్రాప్య చా ప్రియమ్|
స్థిరబుద్ధి రసమ్మూఢో బ్రహ్మవిద్బ్రహ్మణి స్థితః||

స|| స్థిర బుద్ధిః అసమ్మూడః బ్రహ్మణి స్థితః బ్రహ్మవిత్ ప్రియం ప్రాప్య (యా) అప్రియం చ ప్రాప్య (సః) న ఉద్విజేత్ ||

బాహ్యస్పర్షేష్వేసక్తాత్మా విన్దన్త్యాత్మని స్థితమ్|
స బ్రహ్మయోగ యుక్తాత్మా సుఖమక్షయమశ్నుతే ||

స||బాహ్యస్పర్షేషు అసక్త ఆత్మా ఆత్మని యత్ సుఖం విన్దతి సః బ్రహ్మయోగ యుక్తాత్మా అక్షయం సుఖం ఆశ్నుతే ||

యే హి సంస్పర్శజా భోగా దుఃఖయోనయ ఏవ తే |
ఆద్యన్తవన్తః కౌన్తేయ న తేషు రమతే బుధః ||

స|| హేకౌన్తేయ ! సంస్పర్శజాః భోగాః యే (సన్తి) తే దుఃఖయోనయ ఏవ హి | (తే) అది అన్తవన్తః (అపి)| (తతః) బుధః తేషు న రమతే ||

శక్నోతీహైవ యస్సోఢుం ప్రాక్ఛరీరవిమోక్షనాత్ |
కామక్రోదోద్భవం వేగం స యుక్తః స సుఖీ నరః ||

స|| యః ప్రాక్ శరీర విమోక్షణాత్ ఇహ ఏవ కామక్రోధోద్భవం వేగం సోఢుమ్ శక్నోతి సః నరః యుక్తః (యోగిః) | సః సుఖీ (చ)|

యః అన్తఃసుఖః అన్తరారామః తథా అన్తర్జ్యోతిరేవ చ |
స యోగీ బ్రహ్మనిర్వాణం బ్రహ్మభూతోsధిగచ్ఛతి ||

స|| యః అన్తః సుఖః అంతరారామః తథా యః అన్తర్జ్యోతిః ఏవ సః యోగీ బ్రహ్మ భూతః బ్రహ్మ నిర్వాణమ్ అధిగచ్ఛతి ||

లభన్తే బ్రహ్మనిర్వాణమృషయః క్షీణకల్మషాః |
ఛిన్నద్వైధా యతాత్మానః సర్వభూత హితే రతాః ||

స|| క్షీణ కల్మషాః ఛిన్నద్వైధాః యతాత్మానః (యః) సర్వభూతే రతాః (తే) ఋషయః బ్రహ్మనిర్వాణం లభన్తే ||

కామ కోధవియుక్తానాం యతీనాం యత చేతసామ్ |
అభితో బ్రహ్మనిర్వాణం వర్తతే విదితాత్మనామ్ ||

స|| కామక్రోధవియుక్తానాం యతచేతసామ్ విదితాత్మనామ్ యతీనామ్ బ్రహ్మనిర్వాణమ్ అభితః( సర్వత్ర) వర్తతే ||

స్పర్సాన్ కృత్వా బహిర్బాహ్యాంశ్చక్షుశ్చైవాన్తరే భృవోః|
ప్రాణాపానౌ సమౌ కృత్వా నసాభ్యాణ్తరచారిణౌ ||
యతేన్ద్రియమనోబుద్ధిర్మునిర్మోక్ష పరాయణః |
విగతేచ్ఛా భయక్రోధో యస్సదాముక్త ఏవ సః ||

స|| యః స్పర్శాన్ బహిః కృత్వా చక్షుః భ్రువోః అన్తరే ఏవ (కృత్వా) నాసాభ్యాన్తరచారిణౌ ప్రాణాపానౌ సమౌ కృత్వా యతేంద్రియ మనోబుద్ధిః ఇచ్ఛా భయ క్రోధః విగతః మోక్ష పరాయణః మునిః సః సదా ముక్తః ఏవ ||

భోక్తారం యజ్ఞతపసాం సర్వలోక మహేశ్వరమ్|
సుహృదం సర్వభూతానాం జ్ఞాత్వా మాం శాన్తిమృచ్చతి ||

స|| యజ్ఞతపసా భోక్తారం సర్వలోక మహేశ్వరమ్ సర్వభూతానాం సుహృదం మాం జ్ఞాత్వా శాంతిం ఋచ్ఛతి ||

ఇతి శ్రీమద్భవద్గీతా సూపనిషత్సు బ్రహ్మ విద్యాయాం యోగశాస్త్రే
శ్రీకృష్ణార్జున సంవాదే కర్మసన్న్యాసయోగోనామ
పంచమోధ్యాయః
ఓమ్ తత్ సత్

 

|| Om tat sat ||