||భగవద్గీత ||

|| ఎనిమిదవ అధ్యాయము ||

||అక్షరపరబ్రహ్మ యోగము- శ్లోకములు ||

|| Om tat sat ||

భగవద్గీత
ఎనిమిదవ అధ్యాయము
అక్షరపరబ్రహ్మ యోగము

అర్జున ఉవాచ:

కిం తద్బ్రహ్మ కిమధ్యాత్మం కిం కర్మ పురుషోత్తమ |
అధిభూతం చ కిం ప్రోక్తం అధిదైవం కిముచ్యతే ||
అధియజ్ఞః కథం కో అత్ర దేహే అస్మిన్ మధుసూదన|
ప్రాయాణకాలే చ క్థం జ్ఞేయోsసి నియతాత్మభిః ||

స|| హే పురుషోత్తమ ! తత్ బ్రహ్మ కిం? అధ్యాత్మం కిం? కర్మ కిం? అధిభూతం చ కిం ప్రోక్తం? అధిదైవం కిముచ్యతే ? హే మధుసూదన ! అస్మిన్ దేహే అధియజ్ఞః కః? అత్ర ప్రయాణకాలేచ నియతాత్మభిః కథం (త్వం) జ్ఞేయః అసి ||

శ్రీ భగవానువాచ:

అక్షరం బ్రహ్మ పరం స్వభావో అధ్యాత్మముచ్యతే|
భూతభావోద్భవకరో విసర్గః కర్మసంజ్ఞితః ||

స|| పరమం అక్షరం బ్రహ్మ స్వభావం అధ్యాత్మం ఉచ్యతే | భూతభావోద్భవకరః విసర్గః కర్మసంజ్ఞితః||

అధిభూతం క్షరో భావః పురుషాశ్చాధిదైవతమ్ |
అధియజ్ఞోsహమేవాత్ర దేహే దేహభృతాం వర||

స|| దేహభృతాం వర ( హే అర్జున) క్షరః భావః అధిభూతం ( ఇతి కథితః)| పురుషః చ | అధిదైవం చ| అత్ర దేహే అహమేవ అధియజ్ఞః ||

అన్తకాలేచ మామేవ స్మరన్ముక్త్వా కలేబరమ్|
యః ప్రయాతి స మద్భావం యాతి నాస్త్యత్ర సంశయః||

స|| యః అన్తకాలేచ మాం ఏవ స్మరన్ కలేబరం ముక్త్వా ప్రయాతి సః మద్భావం యాతి | అత్ర అంశయః న అస్థి||

యం యం వాపి స్మరన్భావం త్యజత్యన్తే కలేబరం|
తం తమేవైతి కౌన్తేయ సదా తద్భావ భావితః ||

స|| హే కౌన్తేయ ! అన్తే యం యం వాపి భావమ్ స్మరన్ కలేబరం త్యజతి (సః) సదా తద్భావ భావితః తం తం ఏవ ఏతి ||

తస్మాత్ సర్వేషుకాలేషు మామనుస్మరయుధ్య చ |
మయ్యర్పిత మనోబుద్ధిః మామేవైష్యస్యసంశయః ||

స|| తస్మాత్ సర్వేషు కాలేషు మాఅం అను స్మర | యుధ్య చ | మయి అర్పిత మనో బుద్ధిః మాం ఏవ ఏష్యసి | అసంశయః |

అభ్యాసయోగయుక్తేన చేతసా నాన్యగామినా |
పరమం పురుషం దివ్యం యాతి పార్థానుచిన్తయన్ ||

స|| హే పార్థ ! అభ్యాస యోగ యుక్తేన అన్య గామినా చేతసా దివ్యం పరమమ్ పురుషం అనుచిన్తయన్ ( తం బ్రహ్మం ఏవ) యాతి ||

కవిం పురాణమనుశాసితార
మనోరణీయాంసమనుస్మరేద్యః|
సర్వస్యధాతారమచిన్త్యరూపం
ఆదిత్యవర్ణం తమసః పురస్తాత్ ||
ప్రాయాణకాలే మనసాsచలేన
భక్త్య యుక్తో యోగబలేన చైవ|
భ్రువోర్మధ్యే ప్రాణమావేస్య సమ్యక్
స తం పరం పురుషం ఉపేతి దివ్యం||

స|| యః భక్త్యా యుక్తః ప్రయాణకాలే యోగబలేన ప్రాణం భృవోః మధ్యే సమ్యక్ ఆవేశ్య చ కవిం పురాణం అనుశాసితారం అణోః అణీయాంసమ్ సర్వస్య ధాతారమ్ అచిన్త్య రూపమ్ ఆదిత్య వర్ణం తమసం పరస్తాత్ పురుషం అచలేన మనసా అనుస్మరేత్ సః దివ్యం పరం తం ఏవ ఉపైతి ||

యదక్షరం వేద విదో వదన్తి
విశన్తి యద్యతయో వీతరాగాః|
యదిచ్ఛన్తో బ్రహ్మచర్యం చరన్తి
తత్తేపదం సంగ్రహేణ ప్రవక్ష్యే ||

స|| వేద విదః యత్ అక్షరం వదన్తి వీతరాగాః యతయః యత్ వీసన్తి యత్ ఇచ్ఛన్తః బ్రహ్మచర్యం చరన్తి తత్ పదం తే సంగ్రహేణ ప్రవక్ష్యే ||

సర్వద్వారాణి సంయమ్య మనో హృదినిరుధ్యచ |
మూర్ధ్న్యాధాయాత్మనః ప్రాణమాస్థితో యోగధారణామ్||
ఓమ్ ఇత్యేకాక్షరం బ్రహ్మ వ్యాహరన్మామనుస్మరన్ |
యః ప్రయాతి త్యజన్ దేహం స యాతి పరమాం గతిమ్||

స|| యః సర్వద్వారాణి సంయమ్య మనః హృది నిరుధ్య చ మూర్ధ్ని ప్రాణమ్ ఆధాయ ఆత్మనః యోగధారిణామ్ ఆస్థితః బ్రహ్మ ఓం ఇతి ఏకాక్షరమ్ వ్యాహరన్ మాం అనుస్మరన్ దేహన్ త్యజన్ ప్రయాతి సః పరమాం గతిం యాతి ||

అనన్యచేతాః సతతం యోమాం స్మరతి నిత్యశః|
తస్యాహం సులభః పార్థ నిత్యయుక్తస్య యోగినః ||

స|| పార్థా | యః అనన్య చేతాః మాం నిత్యశః సతతం స్మరతి నిత్యయుక్తస్య తస్య అహం సులభః ||

మాముపేత్య పునర్జన్మ దుఃఖాలయమశాశ్వతమ్ |
నాప్నువన్తి మాహాత్మానః సంసిద్ధిం పరమాం గతిమ్||

స|| పరమాం సంసిద్దిమ్ ( మోక్షం ) గతాః మహాత్మనః మాం పునః దుఃఖాలయం అశాశ్వతం జన్మ న ఆప్నువన్తి ||

అబ్రహ్మభవనాల్లోకాః పునరావర్తినోsర్జున |
మాముపేత్యతు కౌన్తేయ పునర్జన్మ న విద్యతే ||

స|| హే అర్జున! ఆబ్రహ్మ భువనాల్లోకాః పునరావర్తినః మాం ఉపేత్య తు కౌన్తేయ పునర్జన్మ న విద్యతే ||

సహస్రయుగపర్యన్తం అహర్యద్బ్రహ్మణో విదుః|
రాత్రిం యుగసహస్రాన్తాం తేsహోరాత్రవిదో జనాః ||

స|| ఏ జనాః బ్రహ్మణః యత్ అహః (తం) సహస్రయుగ పర్యన్తం విదుః తే అహోరాత్రవిదః ||

అవ్యక్తాద్వ్యక్తయః సర్వాః ప్రభవన్త్యహరాగమే |
రాత్ర్యాగమే ప్రలీయన్తే తత్రైవావ్యక్త సంజ్ఞకే ||

స|| అహః ఆగమే అవ్యక్తాత్ సర్వాః వ్యక్తయః ప్రభవన్తి | రాత్రి ఆగమే అవ్యక్తసంజ్ఞకే తత్రైవ ప్రలీయన్తే ||

భూతగ్రామః స ఏవాయం భూత్వా భూత్వా ప్రలీయతే|
రాత్ర్యాగమే అవశః పార్థ ప్రభవత్యహరాగమే ||

స||హే పార్థ ! స ఏవ అయం భూతగ్రామః అవశః భూత్వా భూత్వా రాత్రి ఆగమే ప్రలీయతే ( పునః) అహః ఆగమే ప్రభవతి ||

పరస్తస్మాత్తు భావోsన్యో అవ్యక్తోsవ్యకాత్సనాతనః |
యస్స సర్వేషు భూతేషు నశ్యత్సు న వినశ్యతి ||

స|| యః భావః తస్మాత్ అవ్యక్తాత్తు అన్యః పరః సనాతనః సః సర్వభూతేషు నశ్యత్సు న వినశ్యతి ||

అవ్యక్తోక్షర ఇత్యుక్త సమాహుః పరమాం గతిమ్|
యం ప్రాప్య ననివర్తన్తే తద్ధామ పరమం మమ ||

స|| (యః ) అవ్యక్తః అక్షర ఇతి ఉక్తః తంపరమాం గతిం ఆహుః | యం ప్రాప్య న నివర్తన్తే తత్ మమ పరమం ధామ ||

పురుషః స పార్థ భక్త్యా లభ్యస్త్వనన్యయా |
యస్యాన్తఃస్థాని భూతాని యేన సర్వమిదం తతమ్||

స||హే పార్థ ! భూతాని యస్య అన్తః స్థాని యేన ఇదం సర్వం తతమ్ సఃపరః పురుషః
అనన్యయా భక్త్యాతు లభ్యః ||

యత్రకాలే త్వనావృత్తిం ఆవృత్తిం చైవ యోగినః |
ప్రయాతా యాన్తి తం కాలం వక్ష్యామి భరతర్షభ ||

స|| హే భరతర్షభ ! యత్రకాలే ప్రయాతాః యోగినః అనావృత్తింతు ఆవృత్తిం చ ఏవ పునరావృత్తిం యాన్తి తం కాలం వక్ష్యామి ||

అగ్నిజ్యోతిరహశ్శుక్ల ష్షణ్మాసా ఉత్తరాయణమ్ |
తత్ర ప్రయాతా గచ్ఛన్తి బ్రహ్మ బ్రహ్మవిదో జనాః ||

స|| అగ్నిః జ్యోతిః అహః శుక్లః షణ్మాసాః ఉత్తరాయణం ( యత్ర సన్తి) తత్ర ప్రయాతాః బ్రహ్మవిదః జనాః బ్రహ్మ గచ్ఛన్తి ||

ధూమోరాత్రిః తదా కృష్ణ ష్షణ్మాసా దక్షిణాయణమ్|
తత్ర చాన్ద్రమసం జ్యోతిర్యోగీ ప్రాప్య నివర్తతే ||

స|| ధూమః రాత్రిః తథా షణ్మాసాః దక్షిణాయనమ్ (యత్ర సన్తి) తత్ర యోగీ చాన్ద్రమసం జ్యోతిః ప్రాప్య (పునః) నివర్తతే ||

శుక్లకృష్ణే గతీ హ్యేతే జగతః శాశ్వతే మతే |
ఏకయాయత్యనావృతిమన్యయా ఆవర్తతే పునః ||

స|| శుక్ల కృష్ణే ఏతే గతీ హి జగతః శాశ్వతే మతే ఏకయా అనావృత్తిం యాతి | అన్యయా పునః ఆవర్తతే|

నైతే సృతీ పార్థ జానన్యోగీ ముహ్యతి కశ్చన |
తస్మాత్సర్వేషు కాలేషు యోగయుక్తోభవార్జున ||

స|| హే అర్జునా! ఏతే సృతీ జానన్ యోగీ కశ్చన న ముహ్యతి |తస్మాత్ అర్జున సర్వేషు కాలేషు యొగయుక్తః భవ ||

వేదేషుయజ్ఞేషు తపస్సు చైవ
దానేషు యత్పుణ్యఫలం ప్రదిష్ఠం|
అత్యేతి తత్సర్వమిదం విదిత్వా
యోగీ పరం స్థానముపైతి చాద్యమ్||

స|| యోగీ ఇదం విదిత్వా వేదేషు యజ్ఞేషు దానేషు తపఃసు చ యత్ పుణ్యఫలమ్ ప్రదిష్టమ్ తత్ సర్వం అత్యేతి చ ఆద్యం పరం స్థానమ్ ఉపైతి||

ఇతి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే
శ్రీకృష్ణార్జున సంవాదే అక్షరపరబ్రహ్మయోగోనామ
అష్టమోsధ్యాయః
ఓం తత్ సత్