||Sundarakanda ||

|| Sarga 10||( Slokas in Gujarati )

 

(PS: This is a true translation of the Sanskrit epic which tends to have long descriptive sentences which are retained as they are)

||om tat sat||

સુંદરકાંડ.
અથ દશમસ્સર્ગઃ

તત્ર દિવ્યોપમંમુખ્યં સ્ફાટિકં રત્નભૂષિતમ્|
અવેક્ષમાણો હનુમાન્ દદર્શ શયનાસનમ્||1||
સ||તત્ર અવેક્ષમાણો હનુમાન્ સ્ફાટિકં રત્ન ભૂષિતમ્ દિવ્યોપમમ્ મુખ્યં શયનાસનમ્ દદર્શ||
There while looking around Hanuman saw a fine heavenly looking excellent couch made with crystals and encrusted with gems.

દાંતકાંચન ચિત્રાંગૈઃ વૈઢૂર્યૈશ્ચ વરાસનૈઃ|
મહાર્હાસ્તરણોપેતૈઃ ઉપપન્નં મહાધનૈઃ||2||
સ|| (તત્ શયનાસનમ્) દાંતકાંચન ચિત્રાંગૈઃ વૈડૂર્યૈશ્ચ મહાર્હતરુણોફૈતૈઃ મહાધનૈઃ વરાસનૈઃ ઉપપન્નમ્ (અસ્તિ)||
That couch was inlaid with colorful ivory and gold as well as Vaidurya. It was rich with fine coverings.

તસ્યચૈકતમે દેશે સોsગ્ર્યમાલાવિભૂષિતમ્|
દદર્શ પાંડુરં છત્રં તારાધિપતિ સન્નિભમ્||3||
સ|| સ તસ્ય એકતમે દેશે અગ્ર્યમાલાવિભૂષિતમ્ તારાધિપસન્નિભં પાંડુરં છત્રં દદર્શ||
He saw in one corner (of the couch) a white umbrella decorated with best of garlands looking like the Moon among the stars.

જાતરૂપ પરિક્ષિપ્તં ચિત્રભાનુ સમપ્રભમ્|
અશોકમાલાવિતતં દદર્શ પરમાસનમ્||4||
વ્યાલવ્યજન હસ્તાભિ ર્વીજ્યમાનં સમંતતઃ|
ગંધૈશ્ચ વિવિધૈર્જુષ્ટં વરધૂપેણ ધૂપિતમ્||5||
પરમાસ્તરણા સ્તીર્ણ માવિકાજિનસંવૃતમ્|
દામભિ ર્વરમાલ્યાનાં સમંતાદુપશોભિતમ્||6||

સ|| હનુમતઃ પરમાસનમ્ જાતરૂપ પરિક્ષિપ્તં ચિત્રભાનુ સમ પ્રભમ્ અશોકમાલાવિતતમ્ (તં પરમાસનમ્) દદર્શ|| વ્યાલવ્યજન હસ્તાભિઃ વીજ્યમાનં (તં દદર્શ) | વિવિધૈઃ ગંધૈશ્ચ જુષ્ટં વરધૂપેણ ધૂપિતં (તં શયનાસનં દદર્શ)|| પરમાસ્તરણાસ્તીર્ણમ્ આવિકાજિન સંવૃતમ્ સમંતાત્ દામભિઃ વરમાલ્યાનાણ્ ઉપશોભિતમ્ તં શયનાસનં દદર્શ||
Hanuman saw an exquisite couch made of gold, shining like Sun decorated with Ashoka flowers. He saw women holding fans made of the hair of Chamari deer. It was full of excellent fragrances spreading all over. It was covered with best of bedspreads. It was covered with soft sheep skin. It was delightful looking with garlands of strings all over.

તસ્મિન્ જીમૂતસંકાશં પ્રદીપ્તોત્તમકુંડલમ્|
લોહિતાક્ષં માહાબાહું મહારજતવાસસમ્||7||
સ|| તસ્મિન્ જીમૂતસંકાશં પ્રદીપ્તોત્તમકુંડલમ્ મહારજતવાસસં લોહિતાક્ષં (પ્રસુપ્તં /શયાનં) મહાબાહું (દદર્શ)||

In that ( he saw) one with red eyes with flashing earrings looking like a cloud with great arms adorned in robes of silver texture.

લોહિતેનાનુલિપ્તાંગં ચંદનેન સુગંધિના|
સંધ્યારક્ત મિવાકાશે તોયદં સતટિદ્ગણમ્||8||
વૃત માભરણૈઃ દિવ્યૈઃ સુરૂપં કામરૂપિણમ્|
સ વૃક્ષવનગુલ્માઢ્યં પ્રસુપ્ત મિવ મંદરમ્||9||
સ||(સઃ) લોહિતેન સુગંધિના ચંદનેન અનુલિપ્તાંગં દિવ્યૈઃ અભરણૈઃ વૃતં સઃ રાવણઃ સંધ્યારક્તં સતટિદ્ગણમ્ તોયદં ઇવ અદૃશ્યત| સુરૂપં કામરૂપિણમ્ સઃ વૃક્ષવનગુલ્માડ્યં મંદરં ઇવ (તં) પ્રસુપ્તં (રાવણં દદર્શ)||

He saw Ravana who was having limbs smeared with fragrant red colored Sandal paste, wearing wonderful ornaments looking like twilight streaked with lightning. He is with wonderful form, capable of changing his form at will looking like Mandara mountain with thick trees and bushes (sleeping on that couch)
ક્રીડિ ત્વોપરતં રાત્રૌ વરાભરણભૂષિતમ્|
પ્રિયં રાક્ષસ કન્યાનાં રાક્ષસાનાં સુખાવહમ્||10||
પીત્વાsપ્યુપરતમ્ ચાપિ દદર્શ સ મહાકપિઃ|
ભાસ્વરે શયને વીરં પ્રસુપ્તં રાક્ષસાધિપમ્||11||

સ|| રાત્રૌ ક્રીડિત્વા ઉપરતં વરાભરણભૂષિતમ્ રાક્ષસ કન્યાનાં પ્રિયં રાક્ષસાનાં સુખાવહં (પ્રસુપ્તં) તં (સઃ દદર્શ)|| પીત્વા ઉપરતં ચ ભાસ્વરં શયને પ્રસુપ્તં વીરં રાક્ષસાધિપં મહાકપિઃ દદર્શ||

Having enjoyed during the night , wearing choicest ornaments, the darling of Rakshasa maidens who brings joy (was seen sleeping on that couch). Hanuman saw the heroic king of Rakshasas, sleeping on that glittering couch relaxing after drinking.

નિશ્શ્વસંતં યથા નાગં રાવણં વાનરર્ષભ|
આસાદ્ય પરમોદ્વિગ્ન સ્સોપાસર્પત્સુ ભીતવત્||12||
અધાssરોહણ માસાદ્ય રાવણં વાનરર્ષભઃ |
સુપ્તં રાક્ષસશાર્દૂલં પ્રેક્ષતે સ્મ મહાકપિઃ||13||
શુશુભે રાક્ષસેંદ્રસ્ય સ્વપત શયનોત્તમમ્|
ગંધ હસ્તિનિ સંવિષ્ટે યથા પ્રસ્રવણં મહત્||14||

સ||સઃ વાનરર્ષભઃ યથા નાગં નિઃ શ્વસંતં રાવણં આસાદ્ય પરમોદ્વિગ્નઃ સુભીતવત્ અપાસર્પત્||મહાકપિઃ અથ આરોહણમ્ આસાદ્ય વેદિકાંતરં આશ્રિતઃ રાક્ષસશાર્દૂલં પ્રેક્ષતે સ્મ|| સ્વપતઃ રાક્ષસેંદ્રસ્ય શયનોત્તમમ્ યથા પ્રસ્રવણે સંવિષ્ટે મહત્ ગંધિહસ્તિનિ ઇવ અસ્તિ||
The bull among the Vanaras having reached a place near Ravana who was breathing like a hissing serpent, was frightened and stepped back. (Then)The great Vanara climbed the stairs reaching another altar looked at the king of Rakshasas. The King of Rakshasas sleeping on that best of couches looked like an elephant in rut on the Prasravana hill.

કાંચનાંગદસન્નદ્ધૌ દદર્શ સ મહાત્મનઃ |
વિક્ષિપ્તૌ રાક્ષસેંદ્રસ્ય ભુજા વિંદ્રધ્વજોપમૌ||15||
ઇરાવત વિષાણાગ્રૈ રાપીડનકૃતવ્રણૌ|
વજ્રોલ્લિખિતપીનાંસૌ વિષ્ણુચક્રપરિક્ષિતૌ||16||

સ|| કાંચનાંગનસન્નદ્ધૌ વિક્ષિપ્તૌ ઇન્દ્રધ્વજૌપમૌ રાક્ષસેંદ્રસ્ય ભુજૌ દદર્શ| ઇરાવતવિષાણાગ્રૈઃ આપીડકૃતવ્રણૌ વજ્રોલ્લિખિતપીનાંસૌ વિષ્ણુચક્રપરિક્ષિતૌ (રાક્ષસેંદ્રસ્ય ભુજૌ દદર્શ)||

The two arms of the king of Rakshasas adorned with golden straps looked like a pair of flagstaffs of Indra. He saw the arms which were torn by the Iravata the Indra's mount and having scars of injury. He saw the arms which were with scars caused by the thunder bolt of Indra, which were wounded by Vishnu's discus.

પીનૌ સમસુજાતાંશૌ સંગતૌ બલસંયુતૌ|
સુલક્ષણ નખાંગુષ્ટૌ સ્વંગુળીતલ લક્ષિતૌ||17||
સંહતૌ પરિઘાકારૌ વૃત્તૌ કરિકરૌપમૌ|
વિક્ષિપ્તૌ શયને શુભ્રે પંચશીર્ષાવિવૌરગૌ||18||

સ||(તસ્મૈ) પીનૌ સમસુજાતાંસૌ સંગતૌ બલસંયુતૌ સુલક્ષનનખાંગુષ્ઠૌ સ્વંગુળીતલ લક્ષિતૌ તૌ રાક્ષસાધિપસ્ય ભુજૌ દદર્શ)|| સંહિતૌ પરિઘાકારૌ કરિકરૌપમૌ વૃત્તૌ પંચશીર્ષા ઉરગૌ ઇવ શુભ્રે શયનૌ વિક્ષિપ્તૌ તૌ રાક્ષસાધિપસ્ય ભુજૌ દદર્શ||

He saw the two arms which are fleshy, tough, strong and well built. The arms were with with shapely thumb nails on shapely fingers. Well fixed rounded like iron crow bars resembling the tusks of an elephant, the two arms looked like a two five hooded serpents.
શશક્ષજતકલ્પેન સુશીતેન સુગંધિના |
ચંદનેન પરાર્થ્યેન સ્વનુલિપ્તૌ સ્વલંકૃતૌ ||19||
ઉત્તમસ્ત્રીવિમૃદિતૌ ગંધોત્તમનિષેવિતૌ|
યક્ષ કિન્નર ગંધર્વ દેવ દાનવ રાવિણૌ||20||

સ|| સુશીતેન સુગંધિના શશક્ષજતકલ્પેન પરાર્થ્યેન ચંદનેન સ્વનુલિપ્તૌ (ભુજૌ દદર્શ) || ઉત્તમસ્ત્રીવિમૃદિતૌ ગન્ધોત્તમનિષેવિતૌ યક્ષ કિન્નર ગંધર્વ દેવ દાનવ રાવિણૌ તૌ ભુજૌ દદર્શ||
The two arms were besmeared with cool fragrant red sandal paste of excellent quality which looked red like hare's blood. Massaged by the best of women and anointed by best of fragrances, those arms could make Yaksha, Kinnara Gandharvas, Devas , and Danavs cry in fear on sight.

દદર્શ સ કપિઃ તસ્ય બાહૂ શયનસંસ્થિતૌ|
મંદરસ્યાંતરે સુપ્તૌ મહાહી રુષિતા ઇવ||21||
તાભ્યાં પરિપૂર્ણાભ્યાં ભુજાભ્યાં રાક્ષસેશ્વરઃ|
શુશુભેsચલસંકાશ શ્શૃંગાભ્યાંમિવ મંદરઃ||22||

સ|| સ કપિઃ તત્ર મંદરસ્ય અંતરે સુપ્તૌ રુષિતૌ મહાહી ઇવ શયનસંસ્થિતૌ તસ્ય બાહૂ દદર્શ||અચલ સંકાશઃ સઃ રાક્ષસેશ્વરઃ પરિપૂર્ણાભ્યાં તાભ્યામ્ ભુજાભ્યામ્ શૃંગાભ્યાં મંદર ઇવ શુશુભે||
The Vanara saw the two arms resting on the couch like two angry serpents asleep in the caves of Mount Mandara. The king of Rakshasas with the fully developed arms looked like Mandara mountain with two lofty peaks.

ચૂતપુન્નાગસુરભિ ર્વકુળોત્તમસંયુતઃ|
મૃષ્ટાન્નરસસંયુક્તઃ પાનગંધપુરસ્સરઃ||23||
તસ્ય રાક્ષસ સિંહસ્ય નિશ્ચક્રામ મહામુખાત્|
શયાનસ્ય વિનિશ્શ્વાસઃ પૂરયન્નિવ તદ્ગૃહમ્||24||

શયાનસ્ય તસ્ય રાક્ષસ સિંહસ્ય મહામુખાત્ ચૂતપુન્નાગ સુરભિઃ વકુળોત્તમસંયુક્તઃ મૃષ્ટાન્નરસંયુક્તઃ પાનગંધ પુરસ્સરઃ વિનિઃશ્વાસઃ નિશ્ચક્રામ| તત્ ગૃહં પૂરયન્નિવ અસ્તિ||

While he was sleeping , from the mouth of that lion of the Rakshasas came breath that carried the fragrance of Punnaga and Mango blossoms mixed with the fragrance of best Bakula flowers and also the aroma of food and drinks. It was pervading through the whole palace.

મુક્તામણિ વિચિત્રેણ કાંચનેન વિરાજિતમ્|
મુકુટે નાપવૃત્તેન કુંડલોજ્જ્વલિતાનનમ્||25||
રક્તચંદન દિગ્દેન તથા હારેણ શોભિના |
પીનાયત વિશાલેન વક્ષસાsભિવિરાજિતમ્||26||
પાંડરેણાપવિદ્ધેન ક્ષૌમેણ ક્ષતજેક્ષણમ્|
મહાર્હેણ સુસંવીતં પીતે નોત્તમવાસસા||27||

સ|| મુક્તામણિવિચિત્રેણ કાંચનેન અપવૃતેન મકુટેન વિરાજિતમ્ કુણ્ડલોજ્જ્વલિતાનનમ્ (સઃ દદર્શ)||રક્તચંદન દિગ્ધેન હારેણ શોભિના પીનાયત વિશાલેન વક્ષસા અભિવિરાજિતમ્ પાણ્ડુરેણ અપવિદ્ધેન ક્ષૌમેણ ક્ષતજેક્ષણામ્ મહાર્હેણ પીતેન ઉત્તમવાસસા સુસંવીતમ્ (તં દદર્શ)||

Hanuman saw (Ravana) with the crown made of gold studded with pearls and gems set aside and his face was shining with ear rings. His fleshy and broad chest smeared with bright sandal paste shining with a very splendid necklace which is slightly out of place. With blood red eyes, he was wearing a white silken cloth which is slightly of its of place, and is covered with a very expensive yellow upper garment.

માષરાશી પ્રતીકાશં નિશ્શ્વસંતં ભુજંગવત્|
ગાંગે મહતિ તોયાંતે પ્રસુપ્તમિવ કુંજરમ્||28||
ચતુર્ભિઃ કાંચનૈર્દીપ્તૈઃ દીપ્યમાન ચતુર્દિશમ્|
પ્રકાશીકૃત સર્વાંગં મેઘં વિદ્યુદ્ગણૈરિવ||29||

સ|| માષરાશીપ્રતીકાશં ભુજંગવત્ નિઃશ્વસંતં મહતિ ગાંગે તોયાન્તે પ્રસુપ્તં કુંજરં ઇવ (પ્રસુપ્તં તં દદર્શ)|| ચતુર્ભિઃ દીપૈઃ દીપ્યમાના ચતુર્દિશમ્ વિદ્યુત્ ગણૈઃ પ્રકાશીકૃત મેઘં ઇવ (પ્રકાશિકૃત) સર્વાંગં (તં દદર્શ)||
He was resembling a heap of black beans. Sighing heavily like a hissing serpent, he was looking like an elephant sleeping on the banks of river Ganges. With four golden lamps glowing on the four sides of the bed all four directions were illuminated. With all limbs lit up he looked like a black cloud with streaks of lightning.

પાદમૂલગતાશ્ચાપિ દદર્શ સુમહાત્મનઃ|
પત્નીઃ સ પ્રિયભાર્યસ્ય તસ્ય રક્ષઃપતેર્ગૃહે||30||
સ|| સુમહાત્મનઃ પાદમૂલગતાઃ પત્નીશ્ચ સપ્રિયભાર્યસ્ય રક્ષઃ પતેઃ ગૃહે (દદર્શ)||
The Vanara saw the king of Rakshasas in that palace with his dear wives who were resting at his feet.

શશિપ્રકાશવદનાઃ ચારુકુંડલભૂષિતાઃ|
અમ્લાનમાલ્યાભરણા દદર્શ હરિયૂથપઃ||31||
સ|| હરિયૂથપઃ શસિપ્રકાશવદનાઃ ચારુકુણ્ડલભૂષિતાઃ અમ્લાનમાલ્યાભરણાઃ દદર્શ||

The Vanara saw the wives of Ravana whose faces were bright as the moon adorned with beautiful ear rings and fresh floral garlands.

નૃત્તવાદિત્રકુશલા રાક્ષસેંદ્રભુજાંકગાઃ|
વરાભરણધારિણ્યો નિષણ્ણા દદૃશે હરિઃ||32||
વજ્રવૈઢૂર્યગર્ભાણિ શ્રવણાંતેષુ યોષિતમ્|
દદર્શ તાપનીયાનિ કુંડલાન્યંગદાનિ ચ||33||
તાસાં ચંદ્રોપમૈર્વક્ત્રૈઃ શુભેર્લલિતકુંડલૈઃ|
વિરરાજ વિમાનં તન્નભ સ્તારાગણૈરિવ ||34||

સ|| હરિઃ નૃત્તવાદિત્રકુશલાઃ રાક્ષસેંદ્ર ભુજાંકગાઃ વરાભરણધારિણ્યઃ નિષણ્ણાઃ દદર્શ||શ્રવણાંતેષુ યોષિતં વજ્રવૈઢૂર્યગર્ભાણિ તાપનીયાનિ કુણ્ડલાનિ અંગદાનિચ દદર્શ||લલિતકુણ્ડલૈઃ ચંદ્રોપમૈઃ શુભૈઃ વક્ત્રૈઃ તત્ વિમાનં તારગણૈઃ નભઃ ઇવ વિરરાજ||

He saw women proficient in dancing and playing instruments wearing best of ornaments resting on his shoulders. He saw women with earrings encrusted with diamonds and Vaiduryas, golden armlets as well as bracelets worn on the upper part of the arm. There the beautiful moon like faces of the women were illumined by the lovely earrings on the exceptional bed which looked like the sky with resplendent stars.

મદવ્યાયામખિન્નસ્તા રાક્ષસેંદ્રસ્ય યોષિતઃ|
તેષુ તેષ્વવકાશેષુ પ્રસુપ્તાસ્તનુમધ્યમાઃ||35||
અંગહારૈઃ તથૈવાન્યા કોમલૈરૈર્વૃત્તશાલિની|
વિન્યસ્ત શુભસર્વાંગી પ્રસુપ્તા વરવર્ણિની||36||

સ| મદવ્યાયામખિન્નાઃ તનુમ્મધ્યમાઃ તાઃ રાક્ષસેંદ્રસ્ય યોષિતાઃ તેષુ તેષુ અવકાશેષુ પ્રસુપ્તાઃ||અન્યા નૃત્તશાલિની વરવર્ણિની કોમલૈઃ અંગહારૈઃ તથૈવ વિન્યસ્ત શુભ સર્વાંગી પ્રસુપ્તા ||

Exhausted by drinking and other exercises, the wives of Ravana, who were of slender waist, slept here and there after having their dalliances. Another women of extremely beautiful complexion experienced in dancing with delicate rhythmic dance movements, held her hands in a dancing posture and slept.

કાચિદ્વીણાં પરિષ્વજ્ય પ્રસુપ્તા સંપ્રકાશતે|
મહાનદી પ્રકીર્ણેન નળિની પોત માશ્રિતા||37||
અન્યાકક્ષગતેનૈવ મણ્ડ્ડુકેનાસિતેક્ષણા|
પ્રસુપ્તા ભામિની ભાતિ બાલપુત્રેન વત્સલા||38||

સ||વીણાં પરિષ્વજ્ય પ્રસુપ્તા કચિત્ મહાનદીપ્રકીર્ણા પોતં આશ્રિતા નળિની ઇવ સંપ્રકાસતે||અન્યાઃ અસિતેક્ષણા કક્ષગતેનૈવ મણ્ડ્ડુકેન પ્રસુપ્તા ઇવ વત્સલા બાલપુત્રા ભામિની ઇવ ભાતિ (યોષિતાં દદર્શ)||

One woman slept hugging her Veena. She shone like a lotus plant clinging on to a boat floating in a large river. Another woman slept with Madduka drum held under her arms pits like loving mother holding her baby

પટહં ચારુસર્વાંગી પીડ્યશેતે શુભસ્તની|
ચિરસ્ય રમણં લબ્ધ્વા પરિષ્વજ્યેવ ભામિની||39||
કાચિદ્વંશં પરિષ્વજ્ય સુપ્તા કમલલોચના|
રહઃ પ્રિયતમં ગૃહ્ય સકામેન ચ કામિની||40||

સ|| ચારુસર્વાંગી શુભસ્તની ભામિની ચિરસ્ય રમણં લબ્ધ્વા પટહં પરિષ્વજ્યેવ પીડ્ય શેતે (ભામિની દદર્શ)|| સ||કમલલોચના કાચિત્ વંશમ્ પરિષ્વજ્ય રહઃ પ્રિયતમમ્ ગૃહ્ય સકામા કામિની ઇવ સુપ્તા (કામિનીં દદર્શ)||

A charming lady of beautiful breasts lay hugging her Tambourine like a lady having obtained her lover after a long time. Another lotus eyed woman slept embracing lute as if she were a lovelorn lady holding her lover.

વિપંચીં પરિગૃહ્યાન્યા નિયતા નૃત્તશાલિની|
નિદ્રાવશમનુપ્રાપ્તા સહકાંતેવ ભામિની||41||
અન્યાકનકસંકાશૈઃ મૃદુપીનૈઃ મનોરમૈઃ|
મૃદંગં પરિપીડ્યાંગૈઃ પ્રસુપ્તા મત્તલોચના||42||

સ|| નૃત્તશાલિની અન્યા વિપંચીં પરિગૃહ્ય નિયતા સહકાંતા ઇવ ભામિની વ નિદ્રાવશમ્ અનુપ્રાપ્તા (ભામિનીં દદર્શ)|| મત્તલોચના અન્યા કનકસંકાશૈઃ મૃદુપીનૈઃ મનોહરૈઃ અંગૈઃ મૃદંગં પરિપીડ્ય પ્રસુપ્તા ||

Another lady expert in dancing over taken by sleep while holding a seven stringed lute as though she was sleeping with her lover. Another woman of golden complexion and delightful limbs with drunken eyes and a soft bosom slept holding a drum.

ભુજપાર્શ્વાંતરસ્થેન કક્ષગેણ કૃશોદરી|
પણવેન સહાનિંદ્યા સુપ્તા મદકૃતશ્રમા||43||
ડિણ્ડિમં પરિગૃહ્યાન્યા તથૈવાસક્ત ડિંડિમા|
પ્રસુપ્તા તરુણં વત્સં ઉપગુહ્યેન ભામિની||44||

સ|| અનિંદ્યા કૃશોદરી મદકૃત શ્રમા ભુજપાર્સ્વાન્તરસ્થેન કક્ષગેન પણવેન સહ સુપ્તા||આસક્તડિણ્ડિમા અન્યા ડિણ્ડિમં પરિગૃહ્ય તૌણં વત્સં ઉપગૃહ્ય ઇવ સુપ્તા||

Another woman of flawless slender stomach exhausted by drunkenness slept with Tabor pressed in her armpits to her bosom . Another one holding a drum slept, holding the drum likeshe was holding a child

કાચિદાડંબરં નારી ભુજસંયોગપીડિતમ્|
કૃત્વા કમલપત્ત્રાક્ષી પ્રસુપ્તા મદમોહિતા||45||
કલશી મપવિધ્યાન્યા પ્રસુપ્તા ભાતિ ભામિની|
વસંતે પુષ્પશબલા માલેવ પરિમાર્જિતા||46||

સ||કમલ્પત્રાક્ષી કચિત્ નારી અમ્બરમ્ ભુજસંયોગ પીડિતમ્ કૃત્વા મદમોહિતા પ્રસુપ્તા||કલશીં અપવિધ્ય પ્રસુપ્તા અન્યા ભામિની વસંતે પરિમાર્જિતા પુષ્પશબલા માલેવ ભાતિ ||

Another one deluded with passion with eyes like that of a lotus slept holding an instrument called Adambaram. Another lady slept pushing aside a vessel filled with water like a garland of variety of flowers set aside .

પાણિભ્યાંચ કુચૌ કાચિત્ સુવર્ણકલશોપમૌ|
ઉપગુહ્યાબલાસુપ્તા નિદ્રા બલપરાજિતા ||47||
અન્યાકમલપત્રાક્ષી પૂર્ણેંદુસદૃશાનના|
અન્યામાલિંગ્ય સુશ્રોણીં પ્રસુપ્તા મદવિહ્વલા||48||
અતોદ્યાનિ વિચિત્રાણિ પરિષ્વજ્ય વરસ્ત્રિયઃ|
નિપીડ્ય ચ કુચૈ સ્સુપ્તાઃ કામિન્યઃ કામુકાન્ ઇવ||49||

સ|| કાચિત્ અબલા પાણિભ્યાં સુવર્ણકલશોપમૌ કુચૌ ઉપગુહ્ય નિદ્રાબલપરાજિતા સુપ્તા||કમલપત્રાક્ષી પૂર્ણેંદુસદૃશાનના અન્યા મદવિહ્વલા સુશ્રોણીમ્ અન્યાં આલિંગ્ય પ્રસુપ્તા||વરસ્ત્રિયઃ વિચિત્રાણિ આતોદ્યાનિ પરિષ્વજ્ય કામિન્યઃ કામુકાનિવ કુચૈઃ નિપીડ્ય સુપ્તા||

Another woman overcome with sleep slept with her hands pressing her own golden goblet like breasts. Another woman with lotus eyes with face like a full moon slept, embracing another woman of beautiful hips who was drowsy having been drunk. Charming ladies slept embracing wonderful instruments pressing them against their bosoms as though they were embracing their loved ones.

તાસામ્ એકાંત વિન્યસ્તે શયાનાં શયને શુભે|
દદર્શ રૂપસંપન્નાં અપરાં સ કપિ સ્સ્ત્રિયમ્||50||
સ|| સ કપિઃ તાસાં એકાન્ત વિન્યસ્તે શુભે શયને શયાનમ્ રૂપસંપન્નામ્ સ્ત્રિયમ્ દદર્શ||
The Vanara saw a some women endowed with beauty sleeping separately on excellent beds.

મુક્તામણિ સમાયુક્તૈઃ ભૂષણૈઃ સુવિભૂષિતામ્|
વિભૂષયંતીમિવ તત્ સ્વશ્રિયા ભવનોત્તમમ્||51||
ગૌરીં કનકવર્ણાભાં ઇષ્ટાં અંતઃપુરેશ્વરીમ્|
કપિર્મંડોદરીં તત્ર શયાનાં ચારુરૂપિણીમ્||52||

સ||મુક્તામણિ સમાયુક્તૈઃ ભૂષણૈઃ સુવિભૂષિતાં તત્ સ્વશ્રિયા તત્ ભવનોત્તમમ્ વિભૂષયંતીં ઇવ ગૌરીં કનકવર્ણાભામ્ ઇષ્ટાં અંતઃપુરેશ્વરીમ્ ચારુરૂપિણીમ્ તત્ર શયાનાં મંડોદરીં (દદર્શ)||

He saw Mandodari the chief queen of harem very beautiful with golden complexion wearing ornaments embedded with pearls and gems as if lighting the mansion with her own splendor sleeping there.

સતાં દૃષ્ટ્વા મહાબાહુઃ ભૂષિતાં મારુતાત્મજઃ|
તર્કયામાસ સીતેતિ રૂપયૌવનસંપદા||53||
હર્ષેણ મહતાયુક્તો નનંદ હરિયૂથપઃ||54||
સ|| મહાબાહુઃ સ મારુતાત્મજઃ ભૂષિતં તાં દૃષ્ટ્વા રૂપયૌવ્વનસંપદા સીતા ઇતિ તર્કયામાસ| હરિયૂથપઃ મહતા હર્ષેણ યુક્તઃ નનન્દ||

Vanara, the son of wind god, seeing her decorated with the wealth of beauty and riches thought, 'This is Sita'. Then the chief of Vanaras rejoiced with joy

અસ્ફોટયામાસ ચુચુંબ પુચ્છં
નનંદ ચિક્રીડ જગૌ જગામ|
સ્તંભાન્ આરોહાન્ નિપપાત ભૂમૌ
નિદર્શયન્ સ્વાં પ્રકૃતિં કપીનાં||55||
સ|| આસ્ફોટયામાસ પુચ્છમ્ ચુચુંબ ચિક્રીડ જગૌ જગામ સ્વામ્ કપીણાં પ્રકૃતીં નિદર્શયન્ સ્તંભાન્ આરોહન્ નિપપાત||

He rejoiced clapping his palms, kissed his tail , sang songs , went about in joy jumped up and down the pillars. Thus he exhibited his natural exuberance as a Vanara.

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે આદિકાવ્યે વાલ્મીકીયે
ચતુર્વિંશત્ સહસ્રિકાયાં સંહિતાયામ્
શ્રીમત્સુંદરકાંડે દશમસ્સર્ગઃ||
Thus ends the tenth Sarga of Sundarakanda in Ramayan , the first ever poem in Sanskrit written by Valmiki||

|| Om tat sat ||