||Sundarakanda ||

|| Sarga 10||( Slokas text in Telugu )

(PS: This is a true translation of the Sanskrit epic which tends to have long descriptive sentences which are retained as they are)

||om tat sat||

సుందరకాండ.
అథ దశమస్సర్గః

తత్ర దివ్యోపమంముఖ్యం స్ఫాటికం రత్నభూషితమ్|
అవేక్షమాణో హనుమాన్ దదర్శ శయనాసనమ్||1||
స||తత్ర అవేక్షమాణో హనుమాన్ స్ఫాటికం రత్న భూషితమ్ దివ్యోపమమ్ ముఖ్యం శయనాసనమ్ దదర్శ||
There while looking around Hanuman saw a fine heavenly looking excellent couch made with crystals and encrusted with gems.

దాంతకాంచన చిత్రాంగైః వైఢూర్యైశ్చ వరాసనైః|
మహార్హాస్తరణోపేతైః ఉపపన్నం మహాధనైః||2||
స|| (తత్ శయనాసనమ్) దాంతకాంచన చిత్రాంగైః వైడూర్యైశ్చ మహార్హతరుణోఫైతైః మహాధనైః వరాసనైః ఉపపన్నమ్ (అస్తి)||

That couch was inlaid with colorful ivory and gold as well as Vaidurya. It was rich with fine coverings.

తస్యచైకతమే దేశే సోsగ్ర్యమాలావిభూషితమ్|
దదర్శ పాండురం ఛత్రం తారాధిపతి సన్నిభమ్||3||
స|| స తస్య ఏకతమే దేశే అగ్ర్యమాలావిభూషితమ్ తారాధిపసన్నిభం పాండురం ఛత్రం దదర్శ||

He saw at one corner (of the couch) a white umbrella decorated with best of garlands looking like the Moon among the stars.

జాతరూప పరిక్షిప్తం చిత్రభాను సమప్రభమ్|
అశోకమాలావితతం దదర్శ పరమాసనమ్||4||
వ్యాలవ్యజన హస్తాభి ర్వీజ్యమానం సమంతతః|
గంధైశ్చ వివిధైర్జుష్టం వరధూపేణ ధూపితమ్||5||
పరమాస్తరణా స్తీర్ణ మావికాజినసంవృతమ్|
దామభి ర్వరమాల్యానాం సమంతాదుపశోభితమ్||6||

స|| హనుమతః పరమాసనమ్ జాతరూప పరిక్షిప్తం చిత్రభాను సమ ప్రభమ్ అశోకమాలావితతమ్ (తం పరమాసనమ్) దదర్శ|| వ్యాలవ్యజన హస్తాభిః వీజ్యమానం (తం దదర్శ) | వివిధైః గంధైశ్చ జుష్టం వరధూపేణ ధూపితం (తం శయనాసనం దదర్శ)|| పరమాస్తరణాస్తీర్ణమ్ ఆవికాజిన సంవృతమ్ సమంతాత్ దామభిః వరమాల్యానాణ్ ఉపశోభితమ్ తం శయనాసనం దదర్శ||

Hanuman saw an exquisite couch made of gold, shining like Sun decorated with Ashoka flowers. He saw women holding fans made of the hair of Chamari deer. It was full of excellent fragrances spreading all over. It was covered with best of bedspreads. It was covered with soft sheep skin. It was delightful looking with garlands of strings all over.

తస్మిన్ జీమూతసంకాశం ప్రదీప్తోత్తమకుండలమ్|
లోహితాక్షం మాహాబాహుం మహారజతవాససమ్||7||
స|| తస్మిన్ జీమూతసంకాశం ప్రదీప్తోత్తమకుండలమ్ మహారజతవాససం లోహితాక్షం (ప్రసుప్తం /శయానం) మహాబాహుం (దదర్శ)||

In that ( he saw) one with red eyes with flashing earrings looking like a cloud with great arms adorned in robes of silver texture.

లోహితేనానులిప్తాంగం చందనేన సుగంధినా|
సంధ్యారక్త మివాకాశే తోయదం సతటిద్గణమ్||8||
వృత మాభరణైః దివ్యైః సురూపం కామరూపిణమ్|
స వృక్షవనగుల్మాఢ్యం ప్రసుప్త మివ మందరమ్||9||

స||(సః) లోహితేన సుగంధినా చందనేన అనులిప్తాంగం దివ్యైః అభరణైః వృతం సః రావణః సంధ్యారక్తం సతటిద్గణమ్ తోయదం ఇవ అదృశ్యత| సురూపం కామరూపిణమ్ సః వృక్షవనగుల్మాడ్యం మందరం ఇవ (తం) ప్రసుప్తం (రావణం దదర్శ)||

He saw Ravana with limbs smeared with fragrant red colored Sandal paste, wearing wonderful ornaments looking like twilight streaked with lightning. He is with wonderful form, capable of changing his form at will looking like Mandara mountain with thick trees and bushes (sleeping on that couch)

్రీడి త్వోపరతం రాత్రౌ వరాభరణభూషితమ్|
ప్రియం రాక్షస కన్యానాం రాక్షసానాం సుఖావహమ్||10||
పీత్వాsప్యుపరతమ్ చాపి దదర్శ స మహాకపిః|
భాస్వరే శయనే వీరం ప్రసుప్తం రాక్షసాధిపమ్||11||

స|| రాత్రౌ క్రీడిత్వా ఉపరతం వరాభరణభూషితమ్ రాక్షస కన్యానాం ప్రియం రాక్షసానాం సుఖావహం (ప్రసుప్తం) తం (సః దదర్శ)|| పీత్వా ఉపరతం చ భాస్వరం శయనే ప్రసుప్తం వీరం రాక్షసాధిపం మహాకపిః దదర్శ||

Having enjoyed during the night , wearing choicest ornaments, the darling of Rakshasa maidens who brings joy (was seen sleeping on that couch). Hanuman saw the heroic king of Rakshasas, sleeping on that glittering couch relaxing after drinking.

నిశ్శ్వసంతం యథా నాగం రావణం వానరర్షభ|
ఆసాద్య పరమోద్విగ్న స్సోపాసర్పత్సు భీతవత్||12||
అధాssరోహణ మాసాద్య రావణం వానరర్షభః |
సుప్తం రాక్షసశార్దూలం ప్రేక్షతే స్మ మహాకపిః||13||
శుశుభే రాక్షసేంద్రస్య స్వపత శయనోత్తమమ్|
గంధ హస్తిని సంవిష్టే యథా ప్రస్రవణం మహత్||14||

స||సః వానరర్షభః యథా నాగం నిః శ్వసంతం రావణం ఆసాద్య పరమోద్విగ్నః సుభీతవత్ అపాసర్పత్||మహాకపిః అథ ఆరోహణమ్ ఆసాద్య వేదికాంతరం ఆశ్రితః రాక్షసశార్దూలం ప్రేక్షతే స్మ|| స్వపతః రాక్షసేంద్రస్య శయనోత్తమమ్ యథా ప్రస్రవణే సంవిష్టే మహత్ గంధిహస్తిని ఇవ అస్తి||

The bull among the Vanaras having reached palace near Ravana who was breathing like a hissing serpent, was frightened and stepped back. (Then)The great Vanara climbed the stairs reaching another altar looked at the king of Rakshasas. The King of Rakshasas sleeping on that best of couches looked like an elephant in rut on the Prasravana hill.

కాంచనాంగదసన్నద్ధౌ దదర్శ స మహాత్మనః |
విక్షిప్తౌ రాక్షసేంద్రస్య భుజా వింద్రధ్వజోపమౌ||15||
ఇరావత విషాణాగ్రై రాపీడనకృతవ్రణౌ|
వజ్రోల్లిఖితపీనాంసౌ విష్ణుచక్రపరిక్షితౌ||16||

స|| కాంచనాంగనసన్నద్ధౌ విక్షిప్తౌ ఇన్ద్రధ్వజౌపమౌ రాక్షసేంద్రస్య భుజౌ దదర్శ| ఇరావతవిషాణాగ్రైః ఆపీడకృతవ్రణౌ వజ్రోల్లిఖితపీనాంసౌ విష్ణుచక్రపరిక్షితౌ (రాక్షసేంద్రస్య భుజౌ దదర్శ)||

The two arms of the king of Rakshasas adorned with golden straps looked like a pair of flagstaffs of Indra. He saw the arms which were torn by the Iravata the Indra's mount and having scars of injury. He saw the arms which were with scars caused by the thunder bolt of Indra, which were wounded by Vishnu's discus.

పీనౌ సమసుజాతాంశౌ సంగతౌ బలసంయుతౌ|
సులక్షణ నఖాంగుష్టౌ స్వంగుళీతల లక్షితౌ||17||
సంహతౌ పరిఘాకారౌ వృత్తౌ కరికరౌపమౌ|
విక్షిప్తౌ శయనే శుభ్రే పంచశీర్షావివౌరగౌ||18||

స||(తస్మై) పీనౌ సమసుజాతాంసౌ సంగతౌ బలసంయుతౌ సులక్షననఖాంగుష్ఠౌ స్వంగుళీతల లక్షితౌ తౌ రాక్షసాధిపస్య భుజౌ దదర్శ)|| సంహితౌ పరిఘాకారౌ కరికరౌపమౌ వృత్తౌ పంచశీర్షా ఉరగౌ ఇవ శుభ్రే శయనౌ విక్షిప్తౌ తౌ రాక్షసాధిపస్య భుజౌ దదర్శ||
శశక్షతజకల్పేన సుశీతేన సుగంధినా|

He saw the two arms which are fleshy, tough, strong and well built. The arms were with with shapely thumb nails on shapely fingers. The well fixed rounded like iron crow bars resembling the tusks of an elephant, the two arms looked like a two five hooded serpents.

శశక్షజతకల్పేన సుశీతేన సుగంధినా |
చందనేన పరార్థ్యేన స్వనులిప్తౌ స్వలంకృతౌ ||19||
ఉత్తమస్త్రీవిమృదితౌ గంధోత్తమనిషేవితౌ|
యక్ష కిన్నర గంధర్వ దేవ దానవ రావిణౌ||20||

స|| సుశీతేన సుగంధినా శశక్షజతకల్పేన పరార్థ్యేన చందనేన స్వనులిప్తౌ (భుజౌ దదర్శ) || ఉత్తమస్త్రీవిమృదితౌ గన్ధోత్తమనిషేవితౌ యక్ష కిన్నర గంధర్వ దేవ దానవ రావిణౌ తౌ భుజౌ దదర్శ||

The two arms were besmeared with cool fragrant red sandal paste of excellent quality which looked red like hare's blood. Massaged by the best of women and anointed by best of fragrances, those arms could make Yaksha, Kinnara Gandharvas, Devas , and Danavs cry in fear on sight.

దదర్శ స కపిః తస్య బాహూ శయనసంస్థితౌ|
మందరస్యాంతరే సుప్తౌ మహాహీ రుషితా ఇవ||21||
తాభ్యాం పరిపూర్ణాభ్యాం భుజాభ్యాం రాక్షసేశ్వరః|
శుశుభేsచలసంకాశ శ్శృంగాభ్యాంమివ మందరః||22||

స|| స కపిః తత్ర మందరస్య అంతరే సుప్తౌ రుషితౌ మహాహీ ఇవ శయనసంస్థితౌ తస్య బాహూ దదర్శ||అచల సంకాశః సః రాక్షసేశ్వరః పరిపూర్ణాభ్యాం తాభ్యామ్ భుజాభ్యామ్ శృంగాభ్యాం మందర ఇవ శుశుభే||

The Vanara saw the two arms resting on the couch like two angry serpents asleep in the caves of Mount Mandara. The king of Rakshasas with the fully developed arms looked like Mandara mountain with two lofty peaks.

చూతపున్నాగసురభి ర్వకుళోత్తమసంయుతః|
మృష్టాన్నరససంయుక్తః పానగంధపురస్సరః||23||
తస్య రాక్షస సింహస్య నిశ్చక్రామ మహాముఖాత్|
శయానస్య వినిశ్శ్వాసః పూరయన్నివ తద్గృహమ్||24||

శయానస్య తస్య రాక్షస సింహస్య మహాముఖాత్ చూతపున్నాగ సురభిః వకుళోత్తమసంయుక్తః మృష్టాన్నరసంయుక్తః పానగంధ పురస్సరః వినిఃశ్వాసః నిశ్చక్రామ| తత్ గృహం పూరయన్నివ అస్తి||

While he was sleeping , from the mouth of that lion of the Rakshasas came breath that carried the fragrance of Punnaga and Mango blossoms mixed with the fragrance of best Bakula flowers and also the aroma of food and drinks. It was pervading through the whole place.

ముక్తామణి విచిత్రేణ కాంచనేన విరాజితమ్|
ముకుటే నాపవృత్తేన కుండలోజ్జ్వలితాననమ్||25||
రక్తచందన దిగ్దేన తథా హారేణ శోభినా |
పీనాయత విశాలేన వక్షసాsభివిరాజితమ్||26||
పాండరేణాపవిద్ధేన క్షౌమేణ క్షతజేక్షణమ్|
మహార్హేణ సుసంవీతం పీతే నోత్తమవాససా||27||

స|| ముక్తామణివిచిత్రేణ కాంచనేన అపవృతేన మకుటేన విరాజితమ్ కుణ్డలోజ్జ్వలితాననమ్ (సః దదర్శ)||రక్తచందన దిగ్ధేన హారేణ శోభినా పీనాయత విశాలేన వక్షసా అభివిరాజితమ్ పాణ్డురేణ అపవిద్ధేన క్షౌమేణ క్షతజేక్షణామ్ మహార్హేణ పీతేన ఉత్తమవాససా సుసంవీతమ్ (తం దదర్శ)||

Hanuman saw (Ravana) with the crown made of gold studded with pearls and gems set aside and his face was shining with ear rings. His fleshy and broad chest smeared with bright sandal paste shining with a very splendid necklace which is slightly out of place. With blood red eyes, he was wearing a white silken cloth which is slightly of its of place, and is covered with a very expensive yellow upper garment.

మాషరాశీ ప్రతీకాశం నిశ్శ్వసంతం భుజంగవత్|
గాంగే మహతి తోయాంతే ప్రసుప్తమివ కుంజరమ్||28||
చతుర్భిః కాంచనైర్దీప్తైః దీప్యమాన చతుర్దిశమ్|
ప్రకాశీకృత సర్వాంగం మేఘం విద్యుద్గణైరివ||29||

స|| మాషరాశీప్రతీకాశం భుజంగవత్ నిఃశ్వసంతం మహతి గాంగే తోయాన్తే ప్రసుప్తం కుంజరం ఇవ (ప్రసుప్తం తం దదర్శ)|| చతుర్భిః దీపైః దీప్యమానా చతుర్దిశమ్ విద్యుత్ గణైః ప్రకాశీకృత మేఘం ఇవ (ప్రకాశికృత) సర్వాంగం (తం దదర్శ)||

He was resembling a heap of black beans. Sighing heavily like a hissing serpent, he was looking like an elephant sleeping on the banks of river Ganges. With four golden lamps glowing on the four sides of the bed all four directions were illuminated. With all limbs lit up he looked like a black cloud with streaks of lightning.

పాదమూలగతాశ్చాపి దదర్శ సుమహాత్మనః|
పత్నీః స ప్రియభార్యస్య తస్య రక్షఃపతేర్గృహే||30||
స|| సుమహాత్మనః పాదమూలగతాః పత్నీశ్చ సప్రియభార్యస్య రక్షః పతేః గృహే (దదర్శ)||

The Vanara saw the king of Rakshasas in that palace with his dear wives who were resting at his feet.

శశిప్రకాశవదనాః చారుకుండలభూషితాః|
అమ్లానమాల్యాభరణా దదర్శ హరియూథపః||31||
స|| హరియూథపః శసిప్రకాశవదనాః చారుకుణ్డలభూషితాః అమ్లానమాల్యాభరణాః దదర్శ||

The Vanara saw the wives of Ravana whose faces were bright as the moon adorned with beautiful ear rings and fresh floral garlands.

నృత్తవాదిత్రకుశలా రాక్షసేంద్రభుజాంకగాః|
వరాభరణధారిణ్యో నిషణ్ణా దదృశే హరిః||32||
వజ్రవైఢూర్యగర్భాణి శ్రవణాంతేషు యోషితమ్|
దదర్శ తాపనీయాని కుండలాన్యంగదాని చ||33||
తాసాం చంద్రోపమైర్వక్త్రైః శుభేర్లలితకుండలైః|
విరరాజ విమానం తన్నభ స్తారాగణైరివ ||34||

స|| హరిః నృత్తవాదిత్రకుశలాః రాక్షసేంద్ర భుజాంకగాః వరాభరణధారిణ్యః నిషణ్ణాః దదర్శ||శ్రవణాంతేషు యోషితం వజ్రవైఢూర్యగర్భాణి తాపనీయాని కుణ్డలాని అంగదానిచ దదర్శ||లలితకుణ్డలైః చంద్రోపమైః శుభైః వక్త్రైః తత్ విమానం తారగణైః నభః ఇవ విరరాజ||

He saw women proficient in dancing and playing instruments wearing best of ornaments resting on his shoulders. He saw women with earrings encrusted with diamonds and Vaiduryas, golden armlets as well as bracelets worn on the upper part of the arm. There the beautiful moon like faces of the women were illumined by the lovely earrings on the exceptional bed which looked like the sky with resplendent stars.

మదవ్యాయామఖిన్నస్తా రాక్షసేంద్రస్య యోషితః|
తేషు తేష్వవకాశేషు ప్రసుప్తాస్తనుమధ్యమాః||35||
అంగహారైః తథైవాన్యా కోమలైరైర్వృత్తశాలినీ|
విన్యస్త శుభసర్వాంగీ ప్రసుప్తా వరవర్ణినీ||36||

స| మదవ్యాయామఖిన్నాః తనుమ్మధ్యమాః తాః రాక్షసేంద్రస్య యోషితాః తేషు తేషు అవకాశేషు ప్రసుప్తాః||అన్యా నృత్తశాలినీ వరవర్ణినీ కోమలైః అంగహారైః తథైవ విన్యస్త శుభ సర్వాంగీ ప్రసుప్తా ||
Exhausted by drinking and other exercises, the wives of Ravana, who were of slender waist, slept here and there after having their dalliances. Another women of extremely beautiful complexion experienced in dancing with delicate rhythmic dance movements, held her hands in a dancing posture and slept.
కాచిద్వీణాం పరిష్వజ్య ప్రసుప్తా సంప్రకాశతే|
మహానదీ ప్రకీర్ణేన నళినీ పోత మాశ్రితా||37||
అన్యాకక్షగతేనైవ మణ్డ్డుకేనాసితేక్షణా|
ప్రసుప్తా భామినీ భాతి బాలపుత్రేన వత్సలా||38||
స||వీణాం పరిష్వజ్య ప్రసుప్తా కచిత్ మహానదీప్రకీర్ణా పోతం ఆశ్రితా నళినీ ఇవ సంప్రకాసతే||అన్యాః అసితేక్షణా కక్షగతేనైవ మణ్డ్డుకేన ప్రసుప్తా ఇవ వత్సలా బాలపుత్రా భామినీ ఇవ భాతి (యోషితాం దదర్శ)||

One woman slept hugging her Veena. She shone like a lotus plant clinging on to a boat floating in a large river. Another woman slept with Madduka drum held under her arms pits like loving mother holding her baby

పటహం చారుసర్వాంగీ పీడ్యశేతే శుభస్తనీ|
చిరస్య రమణం లబ్ధ్వా పరిష్వజ్యేవ భామినీ||39||
కాచిద్వంశం పరిష్వజ్య సుప్తా కమలలోచనా|
రహః ప్రియతమం గృహ్య సకామేన చ కామినీ||40||

స|| చారుసర్వాంగీ శుభస్తనీ భామినీ చిరస్య రమణం లబ్ధ్వా పటహం పరిష్వజ్యేవ పీడ్య శేతే (భామినీ దదర్శ)|| స||కమలలోచనా కాచిత్ వంశమ్ పరిష్వజ్య రహః ప్రియతమమ్ గృహ్య సకామా కామినీ ఇవ సుప్తా (కామినీం దదర్శ)||

A charming lady of beautiful breasts lay hugging her Tambourine like a lady having obtained her lover after a long time. Another lotus eyed woman slept embracing lute as if she were a lovelorn lady holding her lover.

విపంచీం పరిగృహ్యాన్యా నియతా నృత్తశాలినీ|
నిద్రావశమనుప్రాప్తా సహకాంతేవ భామినీ||41||
అన్యాకనకసంకాశైః మృదుపీనైః మనోరమైః|
మృదంగం పరిపీడ్యాంగైః ప్రసుప్తా మత్తలోచనా||42||

స|| నృత్తశాలినీ అన్యా విపంచీం పరిగృహ్య నియతా సహకాంతా ఇవ భామినీ వ నిద్రావశమ్ అనుప్రాప్తా (భామినీం దదర్శ)|| మత్తలోచనా అన్యా కనకసంకాశైః మృదుపీనైః మనోహరైః అంగైః మృదంగం పరిపీడ్య ప్రసుప్తా ||

Another lady expert in dancing over taken by sleep while holding a seven stringed lute as though she was sleeping with her lover. Another woman of golden complexion and delightful limbs with drunken eyes and a soft bosom slept holding a drum.

భుజపార్శ్వాంతరస్థేన కక్షగేణ కృశోదరీ|
పణవేన సహానింద్యా సుప్తా మదకృతశ్రమా||43||
డిణ్డిమం పరిగృహ్యాన్యా తథైవాసక్త డిండిమా|
ప్రసుప్తా తరుణం వత్సం ఉపగుహ్యేన భామినీ||44||

స|| అనింద్యా కృశోదరీ మదకృత శ్రమా భుజపార్స్వాన్తరస్థేన కక్షగేన పణవేన సహ సుప్తా||ఆసక్తడిణ్డిమా అన్యా డిణ్డిమం పరిగృహ్య తౌణం వత్సం ఉపగృహ్య ఇవ సుప్తా||

Another woman of flawless slender stomach exhausted by drunkenness slept with Tabor pressed in her armpits to her bosom . Another one holding a drum slept, holding the drum in the same position like a child

కాచిదాడంబరం నారీ భుజసంయోగపీడితమ్|
కృత్వా కమలపత్త్రాక్షీ ప్రసుప్తా మదమోహితా||45||
కలశీ మపవిధ్యాన్యా ప్రసుప్తా భాతి భామినీ|
వసంతే పుష్పశబలా మాలేవ పరిమార్జితా||46||

స||కమల్పత్రాక్షీ కచిత్ నారీ అమ్బరమ్ భుజసంయోగ పీడితమ్ కృత్వా మదమోహితా ప్రసుప్తా||కలశీం అపవిధ్య ప్రసుప్తా అన్యా భామినీ వసంతే పరిమార్జితా పుష్పశబలా మాలేవ భాతి ||

Another one deluded with passion with eyes like that of a lotus slept holding an instrument called Adambaram. Another lady slept pushing aside a vessel filled with water like a garland of variety of flowers set aside .

పాణిభ్యాంచ కుచౌ కాచిత్ సువర్ణకలశోపమౌ|
ఉపగుహ్యాబలాసుప్తా నిద్రా బలపరాజితా ||47||
అన్యాకమలపత్రాక్షీ పూర్ణేందుసదృశాననా|
అన్యామాలింగ్య సుశ్రోణీం ప్రసుప్తా మదవిహ్వలా||48||
అతోద్యాని విచిత్రాణి పరిష్వజ్య వరస్త్రియః|
నిపీడ్య చ కుచై స్సుప్తాః కామిన్యః కాముకాన్ ఇవ||49||

స|| కాచిత్ అబలా పాణిభ్యాం సువర్ణకలశోపమౌ కుచౌ ఉపగుహ్య నిద్రాబలపరాజితా సుప్తా||కమలపత్రాక్షీ పూర్ణేందుసదృశాననా అన్యా మదవిహ్వలా సుశ్రోణీమ్ అన్యాం ఆలింగ్య ప్రసుప్తా||వరస్త్రియః విచిత్రాణి ఆతోద్యాని పరిష్వజ్య కామిన్యః కాముకానివ కుచైః నిపీడ్య సుప్తా||

Another woman overcome with sleep slept with her hands pressing her own golden goblet like breasts. Another woman with lotus eyes with face like a full moon slept, embracing another woman of beautiful hips who was drowsy having been drunk. Charming ladies slept embracing wonderful instruments pressing them against their bosoms as though they were embracing their loved ones.

తాసామ్ ఏకాంత విన్యస్తే శయానాం శయనే శుభే|
దదర్శ రూపసంపన్నాం అపరాం స కపి స్స్త్రియమ్||50||
స|| స కపిః తాసాం ఏకాన్త విన్యస్తే శుభే శయనే శయానమ్ రూపసంపన్నామ్ స్త్రియమ్ దదర్శ||


The Vanara saw a some women endowed with beauty sleeping separately on excellent beds.

ముక్తామణి సమాయుక్తైః భూషణైః సువిభూషితామ్|
విభూషయంతీమివ తత్ స్వశ్రియా భవనోత్తమమ్||51||
గౌరీం కనకవర్ణాభాం ఇష్టాం అంతఃపురేశ్వరీమ్|
కపిర్మండోదరీం తత్ర శయానాం చారురూపిణీమ్||52||

స||ముక్తామణి సమాయుక్తైః భూషణైః సువిభూషితాం తత్ స్వశ్రియా తత్ భవనోత్తమమ్ విభూషయంతీం ఇవ గౌరీం కనకవర్ణాభామ్ ఇష్టాం అంతఃపురేశ్వరీమ్ చారురూపిణీమ్ తత్ర శయానాం మండోదరీం (దదర్శ)||

He saw Mandodari the chief queen of harem very beautiful with golden complexion wearing ornaments embedded with pearls and gems as if lighting the mansion with her own splendor sleeping there.

సతాం దృష్ట్వా మహాబాహుః భూషితాం మారుతాత్మజః|
తర్కయామాస సీతేతి రూపయౌవనసంపదా||53||
హర్షేణ మహతాయుక్తో ననంద హరియూథపః||54||
స|| మహాబాహుః స మారుతాత్మజః భూషితం తాం దృష్ట్వా రూపయౌవ్వనసంపదా సీతా ఇతి తర్కయామాస| హరియూథపః మహతా హర్షేణ యుక్తః ననన్ద||

Vanara, the son of wind god, seeing her decorated with the wealth of beauty and riches thought, 'This is Sita'. Then the chief of Vanaras rejoiced with joy

అస్ఫోటయామాస చుచుంబ పుచ్ఛం
ననంద చిక్రీడ జగౌ జగామ|
స్తంభాన్ ఆరోహాన్ నిపపాత భూమౌ
నిదర్శయన్ స్వాం ప్రకృతిం కపీనాం||55||
స|| ఆస్ఫోటయామాస పుచ్ఛమ్ చుచుంబ చిక్రీడ జగౌ జగామ స్వామ్ కపీణాం ప్రకృతీం నిదర్శయన్ స్తంభాన్ ఆరోహన్ నిపపాత||

He rejoiced clapping his palms, kissed his tail , sang songs , went about in joy jumped up and down the pillars. Thus he exhibited his natural exuberance as a Vanara.

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే దశమస్సర్గః||

Thus ends the tenth Sarga of Sundarakanda in Ramayan , the first ever poem in Sanskrit written by Valmiki||

|| Om tat sat ||