||సుందరకాండ శ్లోకాలు||

|| పారాయణముకోసము||

|| సర్గ 11 ||

 


|| ఓమ్ తత్ సత్||

సుందరకాండ.
అథ ఏకాదశస్సర్గః

అవధూతాయ చ తాం బుద్ధిం బభూవాస్థిత తదా|
జగామ చాపరాం చింతాం సీతాం ప్రతి మహాకపిః||1||

న రామేణ వియుక్తా సా స్వప్తు మర్హతి భామినీ|
న భోక్తుం నాప్యలంకర్తుం న పానముపసేవితుమ్||2||

నాన్యం నరముపస్థాతుం సురాణామపి చేశ్వరీమ్|
న హి రామః సమః కశ్చిత్ విద్యతే త్రిదశేష్వపి||3||

అన్యేయమితి నిశ్చిత్య పానభూమౌ చచార సః|
క్రీడితే నాపరాః క్లాంతా గీతేన చ తథాsపరాః||4||

నృత్తేన చాపరాః క్లాంతాః పాన విప్రహతస్తథా|
మురజేషు మృదంగేషు పీఠికాసు చ సంస్థితాః||5||

తథాస్తరణ ముఖ్యేషు సంవిష్ఠా శ్చాపరా స్త్రియః |
అంగనానాం సహస్రేణ భూషితేన విభూషణైః||6||
రూపసల్లాపశీలేన యుక్తగీతార్థ భాషిణా|
దేశకాలాభియుక్తేన యుక్తవాక్యాభిదాయినా||7||
రతాభిరతసంసుప్తం దదర్శ హరియూథపః|

తాసాం మధ్యే మహాబాహుః శుశుభే రాక్షసేశ్వరః||8||
గోష్ఠేమహతి ముఖ్యానాం గవాం మధ్యే యథా వృషః|

స రాక్షసేంద్ర శుశ్శుభే తాభిః పరివృతః స్వయమ్||9||
కరేణుభిర్యథారణ్యే పరికీర్ణో మహాద్విపః|

సర్వకామైరుపేతాం చ పానభూమిం మహాత్మనః||10||
దదర్శ హరిశార్దూలః తస్య రక్షః పతేర్గృహే|

మృగాణాం మహిషాణాం చ వరాహాణాంచ భాగశః||11||
తత్ర న్యస్తాని మాంసాని పానభూమౌ దదర్శ సః|

రౌక్మేషు చ విశాలేషు భజనేష్వర్థ భక్షితాన్||12||
దదర్శ హరిశార్దూలో మయూరాన్ కుక్కుటాంస్తథా|

వరాహవార్థ్రాణసకాన్ దధిసౌవర్చలాయుతాన్||13||
శల్యాన్మృగమయూరాంశ్చ హనుమానన్వవైక్షత|

క్రకరాన్ వివిధాన్ సిద్ధాం శ్చకోరానర్థభక్షితాన్||14||
మహిషాన్ ఏకశల్యాంశ్చ ఛాంగాంశ్చ కృతనిష్ఠితాన్|
లేహ్యానుచ్చావచాన్ పేయాన్ భోజ్యాని వివిధానిచ||15||

తథాssమ్లలవణోత్తం సైర్వివిధైరాగషాడబైః|
హారనూపూర కేయూరై రపవిద్ధై ర్మహాధనైః||16||
పానభాజన విక్షిప్తైః ఫలైశ్చ వివిధైరపి|
కృతపుష్పోపహారా భూరధికం పుష్యతి శ్రియమ్||17||

తత్ర తత్ర చ విన్యస్తై శుశ్లిష్టై శ్శయనాసనైః|
పానభూమిర్వినా వహ్నిః ప్రదీప్తే వోపలక్ష్యతే||18||

బహుప్రకారైర్వివిధైః వరసంస్కారసంస్కృతైః|
మాంశైః కుశలసంపృక్తైః పానభూమిగతైః పృథక్||19||

దివ్యాః ప్రపన్నా వివిధాః సురాః కృతసురా అపి |
శర్కరాssసవ మాధ్వీక పుష్పాసవ ఫలాసవాః||20||
వాసచూర్ణైశ్చ వివిధైః ద్రృష్టాః తైః తైః పృథక్ పృథక్|

సంతతా శుశుభే భూమిర్మాల్యైశ్చ బహుసంస్థితైః||21||
హిరణ్మయైశ్చ వివిధైర్భాజనైః స్ఫాటికైరపి|
జాంబూనదమయై శ్చాన్యైః కరకైరభిసంవృతా||22||

రాజతేషు చ కుంభేషు జాంబూనదమయేషు చ |
పానశ్రేష్ఠం తదా భూరి కపిః తత్ర దదర్శ హ ||23||

సోపశ్య చ్చాతకుంభాని శీధోర్మణిమయాని చ|
రాజతాని చ పూర్ణాని భాజనాని మహాకపిః||24||

క్వచిత్ అర్థావశేషాణి క్వచి పీతాని సర్వశః|
క్వచిన్నైవ ప్రపీతాని పానాని స దదర్శ హ||25||

క్వచిదృక్ష్యాం శ్చ వివిధాన్ క్వచిత్పానాని భాగశః|
క్వచిదర్థావ శేషాణి పశ్యన్ వై విచచార హ||26||

క్వచిప్రభన్నైః కరకైః క్వచిదాలోళితైర్ఘటైః|
క్వచిత్సంపృక్తమాల్యాని జలాని ఫలాని చ||27||

శయనాన్ యత్ర నారీణాం శుభ్రాణి బహుధా పునః|
పరస్పరం సమాశ్లిష్య కాశ్చిత్ సుప్తా వరాంగనాః||28||

కాశ్చిచ్చ వస్త్రం అన్యస్యాస్స్వపంత్యాః పరిధాయ చ|
ఆహృత్య చ అబలాః సుప్తా నిద్రా బలపరాజితాః||29||

తాసాం ఉచ్చ్వాసవాతేన వస్త్రం మాల్యం చ గాత్రజమ్|
నాత్యర్ధం స్పందతే చిత్రం ప్రాప్య మందమివానలమ్||30||

చందనస్య చ శీతస్య శీథోర్మధురసస్య చ|
వివిధస్య చ మాల్యస్య ధూపస్య వివిధస్య చ||31||
బహుధా మారుతః తత్ర గంధం వివిధముద్వహన్|

రసానాం చందనానాం చ ధూపానాం చైవ మూర్చితః||32||
ప్రవవౌ సురభిర్గంధో విమానే పుష్పకే తదా|

శ్యామావదాతా స్తత్రాన్యాః కాశ్చిత్ కృష్ణా వరాంగనాః||33||
కాశ్చి కాంచన వర్ణాంగ్యః ప్రమదా రాక్షసాలయే|

తాసాం నిద్రావశత్వాచ్చ మదనేన విమూర్ఛితమ్||34||
పద్మినీనాం ప్రసుప్తానాం రూపమాసీద్యథైవ చ|

ఏవం సర్వం అశేషేణ రావణాంతఃపురం కపిః||35||
దదర్శ సుమహాతేజా న దదర్శ జానికీమ్|

నిరీక్షమాణశ్చ తదా తాః స్త్రియః స మహాకపిః||36||
జగామ మహతీం చింతాం ధర్మసాధ్వసశంకితః |

పరదారావరోధస్య ప్రసుప్తస్య నిరీక్షణమ్||37||
ఇదం ఖలు మమాత్యర్థం ధర్మలోపం కరిష్యతి|

న హి మే పరదారాణాం దృష్ఠిర్విషయవర్తినీ||38||
అయం చాత్ర మయాదృష్టః పరదార పరిగ్రహః|

తస్య ప్రాదురభూచ్చింతా పునరన్యా మనస్వినః ||39||
నిశ్చితైకాంతచిత్తస్య కార్య నిశ్చయ దర్శినః|

కామం దృష్టా మయాసర్వా విశ్వస్తా రావణస్త్రియః||40||
న హి మే మనసః కించిత్ వైకృత్యం ఉపపద్యతే||

మనో హి హేతుః సర్వేషాం ఇంద్రియాణాం ప్రవర్తనే||41||
శుభా శుభా స్వవస్థాసు యచ్చ మే సువ్యవస్థితమ్|

నాన్యత్ర హి మయా శక్యా వైదేహీ పరిమార్గితుమ్||42||
స్త్రియో హి స్త్రీషు దృశ్యంతే సదా సంపరిమార్గణే|

యస్య సత్త్వస్య యా యోనిః తస్యాం తత్పరిమార్గ్యతే||43||
న శక్యా ప్రమదా నష్టా మృగీషు పరిమార్గితుమ్|

తదిదం మార్గితం తావచ్చుద్ధేన మనసా మయా||44||
రావణాంతః పురం సర్వం దృశ్యతే న చ జానకీ|

దేవగంధర్వకన్యాశ్చ నాగకన్యాశ్చ వీర్యవాన్||45||
అవేక్షమాణో హనుమాన్ నైవాపశ్యత జానికీమ్|

తా మపశ్యన్ కపిః తత్ర పశ్యం శ్చాన్యా వరస్త్రియః ||46||
అపక్రమ్య తదా వీరః ప్రధ్యాతుముపచక్రమే|

సభూయ స్తాం పరం శ్రీమాన్ మారుతిర్యత్న మాస్థితః|
అపానభూమి ముత్సృజ్య తద్విచేతుం ప్రచక్రమే||47||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే ఏకాదశస్సర్గః||

||ఓమ్ తత్ సత్||