||Sundarakanda ||

|| Sarga 24||( Slokas in Kannada )

 

(PS: This is a true translation of the Sanskrit epic which tends to have long descriptive sentences which are retained as they are)

||om tat sat||

ಸುಂದರಕಾಂಡ.
ಅಥ ಚತುರ್ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ

ತತಸ್ಸೀತಾಮುಪಾಗಮ್ಯ ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋ ವಿಕೃತಾನನಃ|
ಪರುಷಂ ಪರುಷಾ ನಾರ್ಯ ಊಚುಸ್ತಾಂ ವಾಕ್ಯಮಪ್ರಿಯಮ್ ||1||

ಸ||ರಾಕ್ಷಸ್ಯಃ ವಿಕೃತಾನನಃ ತತಃ ಸೀತಾಂ ಉಪಾಗಮ್ಯ ಅನಾರ್ಯ ಪರುಷಂ ಪರುಷ ಅಪ್ರಿಯಂ ವಾಕ್ಯಂ ತಾಂ ಊಚುಃ ||

The hideous Rakshasa women then approached Sita and they spoke in unbecoming words.

ಕಿಂ ತ್ವಂ ಅಂತಃಪುರೇ ಸೀತೇ ಸರ್ವಭೂತಮನೋಹರೇ|
ಮಹಾರ್ಹಶಯನೋಪೇತೇ ನ ವಾಸ ಮನುಮನ್ಯಸೇ||2||
ಮಾನುಷೀ ಮಾನುಷಷ್ಯೈವ ಭಾರ್ಯಾ ತ್ವಂ ಬಹುಮನ್ಯಸೇ|
ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ ಮನೋ ರಾಮಾನ್ ನ ತ್ವಂ ಜಾತು ಮರ್ಹಸಿ||3||
ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ವಸುಭೋಕ್ತಾರಂ ರಾವಣಂ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಮ್|
ಭರ್ತಾರ ಮುಪಸಂಗಮ್ಯ ವಿಹರಸ್ವ ಯಥಾ ಸುಖಮ್||4||
ಮಾನುಷೀ ಮಾನುಷಂ ತಂ ತು ರಾಮಮ್ ಇಚ್ಚಸಿ ಶೋಭನೇ|
ರಾಜ್ಯಾತ್ ಭ್ರಷ್ಟಂ ಅಸಿದ್ಧಾರ್ಥಂ ವಿಕ್ಲಬಂ ತ್ವ ಮನಿಂದಿತೇ||5||

ಸ|| ಸೀತೇ ಸರ್ವಭೂತ ಮನೋಹರೇ ತ್ವಂ ಅಂತಃಪುರೇ ಮಹಾರ್ಹಶಯನೋಪೇತೇ ವಾಸಂ ನ ಅನುಮನ್ಯಸೇ ಕಿಂ? ತ್ವಂ ಮಾನುಷೀ ಮಾನುಷಸ್ಯೈವ ಭಾರ್ಯಾ ಮನೋ ಭಹುಮನ್ಯಸೇ (ಯದಿ ತತ್) ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರ ರಾಮಾನ್ ತ್ವಂ ಜಾತು ನ ಅರ್ಹಸಿ|| ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ವಸುಭೋಕ್ತಾರಂ ರಾವಣಂ ಭರ್ತಾರಂ ಉಪಸಂಗಮ್ಯ ಯಥಾ ಸುಖಂ ವಿಹರಸ್ವ||ಸ||ಶೋಭನೇ ಅನಿಂದಿತೇ ತ್ವಂ ತು ರಾಜ್ಯಾತ್ ಭ್ರಷ್ಟಂ ಅಸಿದ್ಧಾರ್ಥಂ ಮಾನುಷಂ ವಿಕ್ಲಬಂ ಮಾನುಷಂ ತಂ ರಾಮಂ ಇಚ್ಛಸಿ ||

Oh Sita ! Pleasing to look at for all, why do you not accept to reside in the harem with well furnished beds. You being a woman who holds human form only in high esteem , then withdraw your mind from Rama. You do not deserve to live. Uniting yourself with the king of Rakshasas , who enjoys the wealth of the three worlds, live with pleasure as you please. Oh Charming lady ! Blameless one ! Do you want only Rama who is a dethroned king, an unsucceeful one and a distressed human being too.

ರಾಕ್ಷಸೀನಾಂ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸೀತಾ ಪದ್ಮನಿಭೇಕ್ಷಣಾ|
ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ಇದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ||6||

ಸ|| ಸೀತಾ ಪದ್ಮನಿಬೇಕ್ಷಣಾ ರಾಕ್ಷಸೀನಾಂ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಇದಂ ವಚನಂ ಅಬ್ರವೀತ್ ||

Sita with eyes like that of lotus petals, hearing those words of the Rakshasa women, spoke the following words with eyes filled with tears .

ಯದಿದಂ ಲೋಕವಿದ್ವಿಷ್ಟ ಮುದಾಹರಥ ಸಂಗತಾಃ|
ನೈತನ್ ಮನಸಿ ವಾಕ್ಯಂ ಮೇ ಕಿಲ್ಬಿಷಂ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ||7||
ನ ಮಾನುಷೀ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಭವಿತುಮರ್ಹತಿ|
ಕಾಮಂ ಖಾದತ ಮಾಂ ಸರ್ವಾ ನ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ನೋ ವಚಃ||8||

ಸ||ಸಂಗತಾಃ ಲೋಕವಿದ್ವಷ್ಟಂ ಯತ್ ಇದಂ ವಾಕ್ಯಂ ಉದಾಹರಥ ಏತತ್ ವಃ ಮೇ ಮನಸಿ ಕಿಲ್ಬಿಷಂ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ನ || ಮಾನುಷೀ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಭವಿತುಂ ನ ಅರ್ಹತಿ | ಸರ್ವಾನ್ ಮಾಂ ಕಾಮಂ ಖಾದತ| ನೋ ವಚಃ ನ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ||

'The words addressed by all of you joined together are not acceptable to the world . Your words do not appeal to me. A human being cannot be the wife of a Rakshasa. All of you can eat me freely. I Will not do what you told me'.

ದೀನೋ ವಾ ರಾಜ್ಯಹೀನೋ ವಾ ಯೋ ಮೇ ಭರ್ತಾ ಸ ಮೇ ಗುರುಃ|
ತಂ ನಿತ್ಯಮನುರಕ್ತಾsಸ್ಮಿ ಯಥಾ ಸೂರ್ಯಂ ಸುವರ್ಚಲಾ||9||
ಯಥಾ ಶಚೀ ಮಹಾಭಾಗಾ ಶಕ್ರಂ ಸಮುಪತಿಷ್ಟತಿ|
ಅರುಂಧತೀ ವಶಿಷ್ಠಂ ಚ ರೋಹಿಣೀ ಶಶಿನಂ ಯಥಾ||10||
ಲೋಪಮುದ್ರಾ ಯಥಾsಗಸ್ತ್ಯಂ ಸುಕನ್ಯಾ ಚ್ಯವನಂ ಯಥಾ|
ಸಾವಿತ್ರೀ ಸತ್ಯವಂತಂ ಚ ಕಪಿಲಂ ಶ್ರೀಮತೀ ಯಥಾ||11||

ಸ|| ದೀನಃ ವಾ ರಾಜ್ಯಹೀನಃ ವಾ ಯೋ ಮೇ ಭರ್ತಃ ಸಃ ಮೇ ಗುರುಃ| ತಂ ನಿತ್ಯಂ ಅನುರಕ್ತಾಸ್ಮಿ ಯಥಾ ಸುವರ್ಚಲಾ ಸೂರ್ಯಂ ಅನುರಕ್ತಸಿ||ಯಥಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಶಚೀ ಶಕ್ರಂ ಸಮುಪತಿಷ್ಠತಿ ( ತಥೈವ)| ಯಥಾ ಅರುಂಧತೀ ವಶಿಷ್ಠಂ ರೋಹಿಣೀ ಶಶಿನಂ ಚ||ಯಥಾ ಲೋಪಮುದ್ರಾ ಅಗಸ್ತ್ಯಂ ಯಥಾ ಸುಕನ್ಯಾ ಚ್ಯವನಂ ಯಥಾ ಸಾವಿತ್ರೀ ಸತ್ಯವಂತಂ ಚ ಕಪಿಲಂ ಶ್ರೀಮತೀ ಯಥಾ ||

My husband, even if he is a dejected one or one who lost kingdom, he is my master. I will follow him always like Suvarchala is devoted to Sun. Like the noble Sachi following Indra, Arundhati following Vasishta and Rohini following the Moon. Like Lopamudra following Agastya, Sukanya following Chyavanam , Savitri following Satyvantam and Srimati following Kapila ( I will follow Rama).

ಸೌದಾಸಂ ಮದಯಂತೀವ ಕೇಶಿನೀ ಸಗರಂ ಯಥಾ|
ನೈಷಧಂ ದಮಯಂತೀವ ಭೈಮೀ ಪತಿಮನುವ್ರತಾ||12||
ತಥಾsಹಂ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ರಾಮಂ ಪತಿ ಮನುವ್ರತಾ|

ಸ|| ಯಥಾ ಮದಯಂತೀ ಸೌದಾಸಂ ಇವ ಕೇಸಿನೀ ಸಗರಂ ಯಥಾ ಭೈಮೀ ದಮಯಂತೀ ನೈಷಧಂ ಇವ ಅನುವ್ರತಾ ತಥಾ ಅಹಂ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುನಾಥಂ ಪತಿಂ ರಾಮಂ ಅನುವ್ರತಾ ||

'Like Madayanti followed Saudasa, Kesini followed Sagara , Bhima's daughter Damayanti followed Nala, the king of Naishadha, I will follow the Ikshwaku leader and my husband Rama'.

ಸೀತಾಯಾ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷ್ಯಸಃ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಾಃ||13||
ಭರ್ತ್ಸಯಂತಿ ಸ್ಮ ಪರುಷೈರ್ವಾಕ್ಯೈ ರಾವಣಚೋದಿತಾ|
ಅವಲೀನ ಸ್ಸನಿರ್ವಾಕ್ಯೋ ಹನುಮಾನ್ ಶಿಂಶುಪಾದ್ರುಮೇ||14||
ಸೀತಾಂ ಸಂತರ್ಜಯಂತೀ ಸ್ತಾ ರಾಕ್ಷಸೀ ರಶೃಣೋತ್ ಕಪಿಃ|
ತಾಮಭಿಕ್ರಮ್ಯ ಸಂಕ್ರುದ್ಧಾವೇಪಮಾನಾಂ ಸಮಂತತಃ||15||
ಭೃಶಂ ಸಂಲಿಲಿಹುರ್ದೀಪ್ತಾನ್ ಪ್ರಲಂಬಾನ್ ದಶನಚ್ಚದಾನ್|

ಸ|| ರಾವಣ ಚ ಉದಿತಾ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಃ ಸೀತಾಯಾಃ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಾಃ ಪರುಷೈಃ ವಾಕ್ಯಃ ಭರ್ತ್ಸಯಂತಿ ಸ್ಮ|| ಕಪಿಃ ಸಃ ಹನುಮಾನ್ ನಿರ್ವಾಕ್ಯಃ ಶಿಂಶುಪಾದ್ರುಮೇ ಅವಲೀನಃ ಸೀತಾಂ ಸಂತರ್ಜಯಂತೀಃ ತಾಃ ರಾಕ್ಷಸೀಃ ಅಶ್ರುಣೋತ್|| ವೇಪಮಾನಾಂ ತಾಂ ಸಮನ್ತತಃ ಅಭಿಕ್ರಮ್ಯ ಸಂಕೃದ್ಧಾಃ ದೀಪ್ತಾನ್ ಪ್ರಲಂಬಾನ್ ದಶನಚ್ಛದಾನ್ ಭೃಶಂ ಸಂಲಿಲಿಹುಃ||

Hearing those words of Sita, the Rakshasa women , ordered by by Ravana ( to persuade her) , overtaken by anger threaten her again with harsh statements. Hanuman the Vanara speechless hidden in the branches of Simsupa tree , heard the threats employed by the Rakshasa women against Sita. Surrounding her who is trembling in fear , the angry and glowing Rakshasa women were licking their lips again and again.

ಊಚುಶ್ಚ ಪರಮಕ್ರುದ್ಧಾಃ ಪ್ರಗೃಹ್ಯಾಶು ಪರಶ್ವಧಾನ್||16||
ನೇಯಮರ್ಹಸಿ ಭರ್ತಾರಂ ರಾವಣಂ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮ್|
ಸಾ ಭರ್ತ್ಸ್ಯಮಾನಾ ಭೀಮಾಭಿ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿ ರ್ವರಾನನಾ||17||
ಸಾ ಭಾಷ್ಪಮುಪಾರ್ಜಂತೀ ಶಿಂಶುಪಾಂ ತಾ ಮುಪಾಗಮತ್|
ತತಸ್ತಾಸಾಂ ಶಿಂಶುಪಾಂ ಸೀತಾ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿ ಸ್ಸಮಾವೃತಾ||18||
ಅಭಿಗಮ್ಯ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ತಸ್ಥೌ ಶೋಕಪರಿಪ್ಲುತಾ|
ತಾಂ ಕೃಶಾಂ ದೀನವದನಾಂ ಮಲಿನಾಂಬರಧಾರಿಣೀಮ್||19||
ಭರ್ತ್ಸಯಾಂ ಚಕ್ರಿರೇ ಸೀತಾಂ ರಾಕ್ಷಸ್ಯ ಸ್ತಾಂ ಸಮಂತತಃ|

ಸ|| ಪರಮಕೃದ್ಧಾಃ ಆಶು ಪರಶ್ವಧಾನ್ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಊಚುಶ್ಚ| ಇಯಂ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಂ ರಾವಣಂ ಭರ್ತಾರಂ ನ ಅರ್ಹಸಿ|| ಭೀಮಾಭಿಃ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಃ ಭರ್ತ್ಸ್ಯಮಾನಾ ಸಾ ವರಾನನಾ ಸಭಾಷ್ಪಂ ಅಪಸರ್ಪನ್ತೀ ತಾಂ ಶಿಂಶುಪಾಂ ಉಪಾಗಮತ್|| ತತಃ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ಸೀತಾ ತಾಂ ಶಿಂಶುಪಾಂ ಅಭಿಗಮ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಃ ಸಮಾವೃತಾ ಶೋಕಪರಿಪ್ಲುತಾ ತಸ್ಥೌ || ತಾಃ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಃ ಕೃಶಾಂ ದೀನವದನಾಂ ಮಲಿನ ಅಂಬರ ಧಾರಿಣೀಂ ತಾಂ ಸೀತಾಂ ಸಮಂತತಃ ಭರ್ತ್ಸಯಾಂ ಚಕ್ರಿರೇ||

The Rakshasis enraged with anger took their axes and spoke. "She is unfit to have the king of Rakshasas as her husband'. Being threatened by the fearsome Rakshasis ,Sita the best amomg women moved towarsd the Simsupa tree with eyes filled with tears. Then the wide eyed Sita having reached the Simsupa tree , still surrounded by the Rakshasa women stayed there, very much drowned in sea of sorrow. The Rakshasis surrounded Sita and started abusing her. Sita was looking dejected, famished ,and wearing soiled clothes .

ತತಸ್ತಾಂ ವಿನತಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ಭೀಮದರ್ಶನಾ||20||
ಅಬ್ರವೀತ್ಕುಪಿತಾಕಾರಾ ಕರಾಳಾ ನಿರ್ಣತೋದರೀ|
ಸೀತೇ ಪರ್ಯಾಪ್ತ ಮೇತಾವತ್ ಭರ್ತುಸ್ನೇಹೋ ನಿದರ್ಶಿತಃ||21||
ಸರ್ವತ್ರಾತಿಕೃತಂ ಭದ್ರೇ ವ್ಯಸನಾ ಯೋಪಕಲ್ಪತೇ|

ಸ||ತತಃ ಭೀಮದರ್ಶನಾ ಕುಪಿತಾಕಾರಾ ಕರಾನಾ ನಿರ್ಣತೋದರೀ ವಿನತಾನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ತಾಂ ಅಬ್ರವೀತ್ || ಸೀತೇ ಭರ್ತುಃ ಸ್ನೇಹಃ ನಿದರ್ಶಿತಃ | ಏತಾವತ್ ಪರ್ಯಾಪ್ತಂ ಭದ್ರೇ |ಸರ್ವತ್ರ ಅತಿಕೃತಂ ವ್ಯಸನಾಯ ಉಪಕಲ್ಪತೇ||

Then one fearsome looking dark one, a Rakshasi with loathsome apperance by name Vinata addressed Sita. Oh Sita ! You have shown your love for your husband. To that extent it is good. Every where excess leads to adversity.

ಪರಿತುಷ್ಟಾಸ್ಮಿ ಭದ್ರಂ ತೇ ಮಾನುಷ ಸ್ತೇ ಕೃತೋ ವಿಧಿಃ||22||
ಮಮಾಪಿ ತು ವಚಃ ಪಥ್ಯಂ ಬ್ರುವಂತ್ಯಾಃ ಕುರು ಮೈಥಿಲಿ|
ರಾವಣಂ ಭಜ ಭರ್ತಾರಂ ಭರ್ತಾರಂ ಸರ್ವ ರಕ್ಷಸಾಮ್||23||
ವಿಕ್ರಾಂತಂ ರೂಪವಂತಂ ಚ ಸುರೇಶ ಮಿವ ವಾಸವಮ್|
ದಕ್ಷಿಣಂ ತ್ಯಾಗಶೀಲಂ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಮ್||24||

ಸ|| ಮೈಥಿಲೀ ಪರಿತುಷ್ಟಾ ಅಸ್ಮಿ | ತೇ ಮಾನುಷಃ ವಿಥಿಃ ಕೃತಃ | ತೇ ಭದ್ರಂ| ಮಮ ಬ್ರುವಂತ್ಯಾಃ ವಚಃ ಅಪಿ ಕುರು|| ಸರ್ವರಾಕ್ಷಸಾಂ ಭರ್ತಾರಂ ವಿಕ್ರಾಂತಂ ರೂಪವಂತಂ ಸುರೇಶಂ ವಾಸವಂ ಇವ ದಕ್ಷಿಣಂ ತ್ಯಾಗಶೀಲಂ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಮ್ ರಾವಣಂ ಭರ್ತಾರಂ ಭಜ||

'Maithili I am happy. You have done your duty as a human being. Good for you. You follow my words also. Ravana is the Lord of all Rakshasas, courageous, handsome, Lord of gods too like Indra, generous one , sacrificing one, pleasing in appearance. You accept him as your husband.'

ಮಾನುಷಂ ಕೃಪಣಂ ರಾಮಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ರಾವಣ ಮಾಶ್ರಯ|
ದಿವ್ಯಾಂಗರಾಗಾ ವೈದೇಹೀ ದಿವ್ಯಾಭರಣಭೂಷಿತಾ||25||
ಅದ್ಯ ಪ್ರಭೃತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಈಶ್ವರೀ ಭವ|
ಅಗ್ನೇ ಸ್ಸ್ವಾಹಾ ಯಥಾ ದೇವೀ ಶಚೀsವೇಂದ್ರಸ್ಯ ಶೋಭನೇ||26||
ಕಿಂ ತೇ ರಾಮೇಣ ವೈದೇಹೀ ಕೃಪಣೇನ ಗತಾಯುಷಾ|
ಏತದುಕ್ತಂ ಚ ಮೇ ವಾಕ್ಯಂ ಯದಿ ತ್ವಂ ನ ಕರಿಷ್ಯಸಿ||27||
ಅಸ್ಮಿನ್ ಮುಹೂರ್ತೇ ಸರ್ವಾ ಸ್ತ್ವಾಂ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಹೇ ವಯಮ್|

ಸ|| ಮಾನುಷಂ ಕೃಪಣಂ ರಾಮಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ರಾವಣಂ ಆಶ್ರಯ| ವೈದೇಹೀ ದಿವ್ಯಾಭರಣಭೂಷಿತಾ ದಿವ್ಯಾಂಗರಾಗಾ ಅದ್ಯ ಪ್ರಭೃತಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಈಶ್ವರೀ ಭವ ಯಥಾ ಅಗ್ನೇಃ ದೇವೀ ಸ್ವಾಹಾ ಇಂದ್ರಸ್ಯ ಶಚೀ ಇವ || ತೇ ಕೃಪಣೇನ ಗತಾಯುಷಃ ರಾಮೇಣ ಕಿಂ| ಏತತ್ ಉಕ್ತಂ ಮೇ ವಾಕ್ಯಂ ಯದಿ ತ್ವಂ ನ ಕರಿಷ್ಯಸಿ ತ್ವಾಂ ಅಸ್ಮಿನ್ ಮುಹೂರ್ತೇ ವಯಂ ಸರ್ವಾಃ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಹೇ ||

'Leaving Rama the pitiable human being seek refuge in Ravana. Oh Vaidehi adorned with celestial jewels, with celestial unguents applied to your limbs, become the queen of all people from today. You will be like the Svaha of Agni and Sachi of Indra. Why do you want the pitiable Rama , whose lifespan is ending? If you donot follow the words I have spoken, then this very moment we will eat you up'.

ಅನ್ಯಾತು ವಿಕಟಾ ನಾಮ ಲಂಬಮಾನಪಯೋಧರಾ||28||
ಅಬ್ರವೀತ್ ಕುಪಿತಾ ಸೀತಾಂ ಮುಷ್ಟಿ ಮುದ್ಯಮ್ಯ ಗರ್ಜತೀ|
ಬಹೂನ್ ಅಪ್ರಿಯರೂಪಾಣಿ ವಚನಾನಿ ಸುದುರ್ಮತೇ||29||
ಅನುಕ್ರೋಶಾನ್ ಮೃದುತ್ವಾ ಚ್ಚ ಸೋಢಾನಿ ತವ ಮೈಥಿಲಿ|

ಸ|| ಲಂಬಮಾನ ಪಯೋಧರಾ ಅನ್ಯಾ ವಿಕಟಾ ನಾಮ ತು ಮುಷ್ಟಿಂ ಉದ್ಯಮ್ಯ ಗರ್ಜತೀ ಸೀತಾಂ ಅಬ್ರವೀತ್ || ಸುದುರ್ಮತೇ ಮೈಥಿಲಿ ಅಪ್ರಿಯರೂಪಾಣಿ ಬಹೂನಿ ತವ ವಚನಾನಿ ಅನುಕ್ರೋಶಾತ್ ಮೃದುತ್ವಾತ್ ಸೋಢಾನಿ ||

One other Rakshasi named Vikata who has long drooping breasts, spoke to Sita with raised clinched fists. 'Oh Wicked Maithili ! Many unpleasant words of yours were put up with out of kindness and mildness'.

ನ ಚ ನಃ ಕುರುಷೇ ವಾಕ್ಯಂ ಹಿತಂ ಕಾಲಪುರಸ್ಕೃತಮ್||30||
ಅನೀತಾಸಿ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಪಾರಂ ಅನ್ಯೈರ್ದುರಾಸದಮ್|
ರಾವಣಾಂತಃ ಪುರಂ ಘೋರಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಚಾಪಿ ಮೈಥಿಲಿ||31||
ರಾವಣಸ್ಯ ಗೃಹೇ ರುದ್ಧಾ ಮಸ್ಮಾಭಿಸ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತಾಮ್|
ನತ್ವಾಂ ಶಕ್ತಃ ಪರಿತ್ರಾತು ಮಪಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪುರಂದರಃ||32||
ಕುರುಷ್ವ ಹಿತ ವಾದಿನ್ಯಾ ವಚನಂ ಮಮ ಮೈಥಿಲಿ|
ಅಲಂ ಅಶ್ರುಪ್ರಪಾತೇನ ತ್ಯಜ ಶೋಕಮನರ್ಥಕಮ್||33||

ಸ|| ಮೈಥಿಲಿ ಕಾಲಪುರಸ್ಕೃತಾಂ ಹಿತಂ ಅನ್ಯೈಃ ವಾಕ್ಯಂ ನ ಕುರುಷೇ| ದುರಾಸದಮ್ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಪಾರಮ್ ಆನೀತಾ ಅಸಿ|ಘೋರಂ ರಾವಣಾಂತಃ ಪುರಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಅಸಿ|| ರಾವಣಸ್ಯ ಗೃಹೇ ರುದ್ಧಾಂ ಅಸ್ಮಾಭಿಃ ಸುರಕ್ಷಿತಾಂ ತ್ವಾಂ ಪರಿತ್ರಾತುಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪುರಂದರಃ ಅಪಿ ನ ಶಕ್ತಃ || ಮೈಥಿಲೀ ಹಿತವಾದಿನ್ಯಾ ಮಮ ವಚನಂ ಕುರುಷ್ವ|| ಅಲಂ ಅಶ್ರು ಪ್ರಪಾತೇನ | ಅನರ್ಥಕಮ್ ಶೋಕಂ ತ್ಯಜ||

' Maithili ! You do not accept this timely words of good advice from others. You have been brought here crossing the impossible ocean. You are in the inaccessible inner palaces of Ravana. You are in Ravana's palace protected by us. It is not possible even for Indra to rescue you from here. Maithili ! You follow the words of a well wisher like me. Enough of shedding tears. Give up useless sorrow.

ಭಜ ಪ್ರೀತಿಂ ಚ ಹರ್ಷ ಚ ತ್ಯಜೈತಾಂ ನಿತ್ಯ ದೈನ್ಯತಾಮ್|
ಸೀತೇ ರಾಕ್ಷಸರಾಜೇನ ಸಹ ಕ್ರೀಡಾ ಯಥಾಸುಖಮ್||34||
ಜಾನಾಸಿ ಯಥಾ ಭೀರು ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಯೌವನಮಧ್ರುವಮ್|
ಯಾ ನನ್ನತೇ ವ್ಯತಿಕ್ರಾಮೇತ್ ತಾವತ್ ಸುಖಮವಾಪ್ನುಹಿ||35||
ಉದ್ಯಾನಾನಿ ಚ ರಮ್ಯಾಣಿ ಪರ್ವತೋಪವನಾನಿ ಚ|
ಸಹ ರಾಕ್ಷಸರಾಜೇನ ಚರ ತ್ವಂ ಮದಿರೇಕ್ಷಣೇ||36||
ಸ್ತ್ರೀ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ತೇ ಸಪ್ತ ವಸೇ ಸ್ಥಾಸ್ಯಂತಿ ಸುಂದರೀ|
ರಾವಣಂ ಭಜ ಭರ್ತಾರಂ ಭರ್ತಾರಂ ಸರ್ವ ರಕ್ಷಸಾಮ್||37||

ಸ|| ಏತಾನ್ ನಿತ್ಯ ದೈನ್ಯತಾಂ ತ್ಯಜ | ಪ್ರೀತಿಂ ಚ ಹರ್ಷಂ ಚ ಭಜ||ಸೀತೇ ರಾಕ್ಷಸರಾಜೇನ ಸಹ ಯಥಾ ಸುಖಂ ಕ್ರೀಡಾ|| ಭೀರು ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಯೌವನಂ ಯಥಾ ಅಧ್ರುವಂ ಜಾನಾಸಿ ಹಿ | ತೇ ಯಾವತ್ ನ ಅತಿಕ್ರಮೇತ್ ತಾವತ್ ಸುಖಂ ಅವಾಪ್ನು ಹಿ|| ಮದಿರೇಕ್ಷಣೇ ರಮ್ಯಾಣಿ ಉದ್ಯಾನಾನಿ ಪರ್ವತ ಉಪವನಾನಿ ಚ ತ್ವಂ ರಾಕ್ಷಸರಾಜೇನ ಸಹ ಚರ || ಸುಂದರೀ ಸಪ್ತ ಸಹಸ್ರಾಣೀ ಸ್ತ್ರೀ ತೇ ವಶೇ ಸ್ಥಾಸ್ಯಂತಿ |ಸರ್ವರಕ್ಷಸಾಂ ಭರ್ತಾರಂ ರಾವಣಂ ಭಜ||

'Leave this pitiable state for ever. Enjoy love and happiness.Oh Sita sport and enjoy with the king of Rakshasas. Oh Timid one ! You know that youth is uncertain for women. Before it is over enjoy all pleasures. Oh Lady of intoxicating eyes! Going around delightful gardens, and the gardens around the mountains with the king of Rakshasas enjoy yourself. Oh Beautiful one seven thousand women will be under your control. Accept the Lord of all Rakshasas'.

ಉತ್ಪಾಟ್ಯ ವಾತೇ ಹೃದಯಂ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಮೈಥಿಲಿ|
ಯದಿ ಮೇ ವ್ಯಾಹೃತಂ ವಾಕ್ಯಂ ನ ಯಥಾವತ್ ಕರಿಷ್ಯಸಿ||38||

ಸ|| ಮೈಥಿಲೀ ಯದಿ ಮೇ ವ್ಯಾಹೃತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಯಥಾವತ್ ನ ಕರಿಷ್ಯಸಿ ತೇ ಹೃದಯಂ ಉತ್ಪಾಟ್ಯ ವಾ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ ||

'Maithili ! If you do not accept the words spoken by me , your heart will be plucked and and eaten by me'.

ತತಶ್ಚಂಡೋದರೀ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ಕ್ರೋಥಮೂರ್ಛಿತಾ|
ಭ್ರಾಮಯಂತೀ ಮಹಚ್ಚೂಲ ಮಿದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್||39||
ಇಮಾಂ ಹರಿಣ ಲೋಲಾಕ್ಷೀಂ ತ್ರಾಸೋತ್ಕಂಪಿಪಯೋಧರಾಮ್|
ರಾವಣೇನ ಹೃತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದೌಹೃದೋ ಮೇ ಮಹಾನಭೂತ್||40||
ಯಕೃತ್ಸ್ಣೀಹ ಮಥೋತ್ಪೀಡಂ ಹೃದಯಂ ಚ ಸಬಂಧನಮ್|
ಅಂತ್ರಾಣ್ಯಪಿ ತಥಾ ಶೀರ್ಷಂ ಖಾದೇಯ ಮಿತಿ ಮೇ ಮತಿಃ||41||

ಸ|| ತತಃ ಚಂಡೋದರೀ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಾ ಮಹತ್ ಶೂಲಂ ಭ್ರಾಮಯಂತೀ ಇದಂ ವಚನಂ ಅಬ್ರವೀತ್||ಹರಿಣಲೋಲಾಕ್ಷೀಂ ತ್ರಾಸೋತ್ಕಂಪಿತ ಪಯೋಧರಾಂ ರಾವಣೇನ ಹೃತಾಂ ಇಮಾಮ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮೇ ಮಹಾನ್ ದೌಹೃದಃ ಅಭೂತ್ || ಯಕೃತ್ ಪ್ಲೀಹಂ ಉತ್ಪೀಡಮ್ ಸಬಂಧನಮ್ ಹೃದಯಂ ಚ ಅನ್ತ್ರಾಣ್ಯಪಿ ತಥಾ ಶೀರ್ಷಂ ಖಾದೇಯಂ ಇತಿ ಮೇ ಮತಿಃ||

Then a Rakshasi by name Chandodari over powered with anger , twirling her spear spoke the following words. 'Seeing you with eyes flashing like a doe and with breasts heaving in distress, I have developed a desire in my heart. I thought of eating your spleen and liver , along with the heart and the intestines as well as the head.

ತತಸ್ತು ಪ್ರಘಸಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ |
ಕಂಠಮಸ್ಯಾ ನೃಶಂಸಾಯಾಃ ಪೀಡಯಾಮ ಕಿಮಾಸ್ಯತೇ||42||
ನಿವೇದ್ಯತಾಂ ತತೋ ರಾಜ್ಞೇ ಮಾನುಷೀ ಸಾ ಮೃತೇತಿ ಹ |
ನಾತ್ರ ಕಶ್ಚನ ಸಂದೇಹಾಃ ಖಾದತೇತಿ ಸ ವಕ್ಷ್ಯತಿ ||43||

ಸ|| ತತಃ ಪ್ರಘಸಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ (ಇದಂ) ವಾಕ್ಯಂ ಅಬ್ರವೀತ್| ಅಸ್ಯಾಃ ನೃಶಂಸಾಯಾಃ ಕಂಠಂ ಪೀಡ್ಯಾಮ | ಕಿಂ ಆಸ್ಯತೇ|| ತತಃ ರಾಜ್ಞೇ ನಿವೇದ್ಯತಾಂ ಸಾ ಮಾನುಷೀ ಮೃತಃ ಇತಿ || ತತಃ ಸಃ ಖಾದತ ಇತಿ ವಕ್ಷತಿ | ಅತ್ರ ಕಶ್ಚನ ಸಂದೇಹಃ ನ||

Then a Rakshasi by name Praghasa said the following. ' We will twist the head of this heartless one. Why are we waiting. Then we will tell the King that the human is dead ! Then he will say eat her. There is no doubt about that.

ತತಸ್ತ್ವಜಾಮುಖೀ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ |
ವಿಶ ಸ್ಯೇಮಾಂ ತತ ಸ್ಸರ್ವಾಃ ಸಮಾನ್ ಕುರುತ ಪಿಂಡಕಾನ್|44||
ವಿಭಜಾಮ ತತಃ ಸರ್ವಾ ವಿವಾದೋ ಮೇ ನ ರೋಚತೇ|
ಸೇಯ ಮಾನೀಯತಾಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಲೇಹ್ಯಾ ಮುಚ್ಚಾವಚಂ ಬಹು||45||

ಸ|| ತತಃ ಅಜಾಮುಖೀ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ವಾಕ್ಯಂ ಅಬ್ರವೀತ್| ಸರ್ವಾಃ ಇಮಾಮ್ ವಿಶಸ್ಯ ತತಃ ಸಮಾನ್ ಪಿಂಡಕಾನ್ ಕುರುತ|| ತತಃ ಸರ್ವಾಃ ವಿಭಜಾಮ | ಮೇ ವಿವಾದಃ ನ ರೋಚತೇ| ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಪೇಯಂ ಉಚ್ಚಾವಚಮ್ ಬಹು ಲೇಹ್ಯಾಂ ಆನೀಯತಾಮ್ ||

Then Rakshasi by name Ajamukhi said the following. ' Let us all cut her in equal pieces. Then we will divide . I do not like arguments. Go quickly bring drinks and food. Bring all types food that can be licked'.

ತತಶ್ಶೂರ್ಪಣಖಾನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ |
ಅಜಾಮುಖ್ಯಾ ಯದುಕ್ತಂ ಹಿ ತದೇವ ಮಮರೋಚತೇ||46||
ಸುರಾ ಚಾನೀಯತಾಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸರ್ವ ಶೋಕವಿನಾಶಿನೀ|
ಮಾನುಷಂ ಮಾಂಸಂ ಆಸಾದ್ಯ ನೃತ್ಯಾಮೋsಥ ನಿಕುಂಭಿಲಾಮ್||47||

ಸ|| ತತಃ ಶೂರ್ಪಣಖಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ ವಾಕ್ಯಂ ಅಬ್ರವೀತ್ | ಅಜಾಮುಖೀ ಯತ್ ಉಕ್ತಂ ತದೇವ ಮಮ ರೋಚತೇ|| ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸರ್ವಶೋಕವಿನಾಶಿನೀ ಸುರಾ ಚ ಆನೀಯತಾಮ್ | ಮಾನುಷಾ ಮಾಂಸಮ್ ಆಸ್ವಾದ್ಯ ಅಥ ನಿಕುಂಭಲಾಂ ನೃತ್ಯಾಮಃ||

Then a Rakshasi by name Surpanakha said the following. 'I like what ever is said by Ajamukhi only. Quickly get the wine which is destroyer of all sorrows. After relishing the human flesh we will start Nikumbha dance'.

ಏವಂ ಸಂಭರ್ತ್ಸ್ಯಮಾನಾ ಸಾ ಸೀತಾ ಸುರಸುತೋಪಮಾ|
ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಃ ಸುಘೋರಾಭಿ ರ್ಧೈರ್ಯಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ರೋದಿತಿ||48||

ಸ|| ಸುಘೋರಾಭಿಃ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಃ ಏವಂ ಸಂಭರ್ತ್ಸ್ಯಮಾನಾ ಸುರಸುತೋಪಮಾ ಸಾ ಸೀತಾ ಧೈರ್ಯಂ ಉತ್ಸೃಜ್ಯ ರೋದಿತಿ||

Thus being threatened by the dreadful Rakshasis , Sita who is like the daughter of gods cried giving up courage.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ಚತುರ್ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ||

Thus ends the twentyfourth Sarga of Sundarakanda in Ramayana the first ever poem composed in Sanskrit by the first poet sage Valmiki.

|| om tat sat||