||Sundarakanda ||

|| Sarga 29||( Slokas in Gujarati )

 

(PS: This is a true translation of the Sanskrit epic which tends to have long descriptive sentences which are retained as they are)

||om tat sat||

સુંદરકાંડ.
અથ એકોનત્રિંશસ્સર્ગઃ

તથા ગતાં તાં વ્યધિતામનિંદિતામ્
વ્યપેતહર્ષાં પરિદીન માનસામ્|
શુભાં નિમિત્તાનિ શુભાનિ ભેજિરે
નરં શ્રિયા જુષ્ટ મિહોપ જીવિનઃ||1||

સ||તથાગતાં વ્યથિતાં અનિંદિતાં વ્યપેત હર્ષાં પરદીનમાનસામ્ શુભામ્ તાં શ્રિયા જુષ્ટં નરં ઉપજીવનઃ ઇવ શુભાનિ નિમિત્તાનિ ભેજિરે ||

Auspicious signs of fortune appeared around the lady, who is agonized, who is without faults, who is bereft of all happiness, and is distressed in mind, like a wealthy man as expected is surrounded by well wishers.

તસ્યા શ્શુભં વામ મરાળપક્ષ્મ
રાજીવૃતં કૃષ્ણવિશાલશુક્લમ્|
પ્રાસ્પંદતૈકં નયનં સુકેશ્યા
મીનાહતં પદ્મામિવાભિતામ્રં|| 2||

સ|| સુકેશ્યાઃ તસ્યાઃ શુભં અરાલપક્ષ્મ રાજીવૃતમ્ કૃષ્ણવિશાલશુક્લમ્ વામનયનમ્ મીનાહતં અભિતામ્રં એકં પદ્મમિવ પ્રાસ્પંદત||

With beautiful hair , Sita's left eye which surrounded by a row of curved eyelashes, with broad black pupils in white, which looks like a red lotus gently struck by a fish, throbbed.

ભુજશ્ચ ચાર્વંચિત પીનવૃત્તઃ
પરાર્થ્યકાલાગરુચંદનાર્હઃ|
અનુત્તમે નાધ્યુષિતઃ પ્રિયેણ
ચિરેણ વામઃ સમવેપતાsશુ||3||

સ|| ચાર્વંચિત પીન વૃત્તઃ વામ ભુજશ્ચ પરાર્થ્યકાલા અગરુ ચંદન અર્હઃ અનુત્તમેન પ્રિયેન ચિરેણ અધ્યુષિતઃ આશુ સમવેપત||

Round and stout beautifully curved arm, which is deserving the application of agaru and sandal paste, which was used by her beloved for resting his head , suddenly throbbed.

ગજેંદ્રહસ્તપ્રતિમશ્ચ પીનઃ
તયોઃ દ્વયોઃ સંહતયોઃ સુજાતઃ|
પ્રસ્પંદમાનઃ પુન રૂરુ રસ્યા
રામં પુરસ્તાત્ સ્થિત માચચક્ષે ||4||

સ|| સંહતયોઃ દ્વયોઃ અસ્યાઃ ઊરુઃ પીનઃ સુજાતઃ ગજેંદ્રહસ્તપ્રતિમઃ પ્રસ્પંદમાનઃ રામં પુરસ્તાત્ સ્થિતં આચચક્ષે||

One of her two thighs which are stout and well shaped which are close to each other , which resemble the trunk of the king of elephants, throbbing again indicated as though Ram was standing in front of her.

શુભં પુનર્હેમસમાનવર્ણ
મીષદ્રજો ધ્વસ્તમિવામલાક્ષ્યાઃ|
વાસસ્થ્સિતાયાઃ શિખરાગ્રદંત્યાઃ
કિંચિત્પરિસ્રંસત ચારુગાત્ર્યા||5||

સ|| પુનઃ અમલાક્ષયાઃ શિખરાગ્રદંત્યાઃ ચારુગાત્ર્યાઃ સ્થિતાયાઃ શુભં હેમસમાનવર્ણં ઈર્ષત્ રજોધ્વસ્તમ્ ઇવ વાસઃ કિંચિત્ પરિસંસ્રત||

Again as the lady who has pristine eyes, who has well shaped teeth, who has beautiful limbs, stood up her sari which is of golden hue but dull due to being soiled slipped a little auspiciously.

એતૈર્નિમિત્તૈઃ અપરશ્ચ સુભ્રૂઃ
સંબોધિતા પ્રાગપિ સાધુ સિદ્ધૈઃ|
વાતાતપ્લકાંત મિવ પ્રણષ્ટમ્
વર્ષેણ બીજં પ્રતિસંજહર્ષ||6||

સ|| પ્રાગપિ સાધુ સિદ્ધૈઃ ગતૈઃ નિમિત્તૈઃ અપરૈશ્ચ સંબોધિતા સુભૄઃ વાતપ્રક્લાંતં પ્રણષ્ટં બીજં વર્ષેણ ઇવ પ્રતિસંજહર્ષ||

Because of these omens which were in the past also indicated by Siddhas and others, Sita the lady with lovely eyebrows, felt happy like a seed blighted by the wind and heat comes back to life with a shower of rain.

તસ્યાં પુનર્બિંબફલાધરોષ્ટમ્
સ્વક્ષિભ્રુ કેશાંત મરાળ પક્ષ્મ|
વક્ત્રં બભાસે સિતશુક્લદંષ્ટ્રમ્
રાહોર્મુખાઃ ચંદ્ર ઇવપ્રમુક્તઃ||7||

સ|| પુનઃ તસ્યાઃ બિંબફલાધરોષ્ઠં સ્વક્ષિભૃકેશાંતં અરાળપક્ષ્મ સિતચારુદંતં વક્ત્રં રાહોઃ મુખાત્ પ્રમુક્તઃ ચંદ્ર ઇવ બભાસે||

Her face shining with beautiful red lips which are like bimba fruit, with sparkling teeth, curved eyelashes extending up to her hair , looked like the moon that was released from the mouth of Rahu.

સા વીત શોકા વ્યપનીત તંદ્રી
શાંતજ્વરા હર્ષવિવૃદ્ધસત્વા|
અશોભતાર્યા વદનેન શુક્લે
શીતાંશુના રાત્રિ રિવોદિતેન ||8||

સ|| અર્યા સા વીતશોકા વ્યપનીતતંદ્રી શાંતજ્વરા હર્ષવિશુદ્ધસત્ત્વા વદનેન શુક્લે ઉદિતેન શીતાંશુના રાત્રિઃ ઇવ અશોભત||

That revered lady, feeling relieved from sorrows, feeling relieved from exhaustion, with a fever of peace, mind illumined with joy, and with a charming face looked like the cool moon on the bright fortnight.

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે આદિકાવ્યે વાલ્મીકીયે
ચતુર્વિંશત્ સહસ્રિકાયાં સંહિતાયામ્
શ્રીમત્સુંદરકાંડે એકોનત્રિંશસ્સર્ગઃ||

Thus ends the Sarga twenty nine of Sundarakanda in Ramayana the first poem composed in Sanskrit by the first poet sage Valmiki.

||om tat sat||