||Sundarakanda ||

|| Sarga 29||( Slokas in Kannada )

 

(PS: This is a true translation of the Sanskrit epic which tends to have long descriptive sentences which are retained as they are)

||om tat sat||

ಸುಂದರಕಾಂಡ.
ಅಥ ಏಕೋನತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ

ತಥಾ ಗತಾಂ ತಾಂ ವ್ಯಧಿತಾಮನಿಂದಿತಾಮ್
ವ್ಯಪೇತಹರ್ಷಾಂ ಪರಿದೀನ ಮಾನಸಾಮ್|
ಶುಭಾಂ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಶುಭಾನಿ ಭೇಜಿರೇ
ನರಂ ಶ್ರಿಯಾ ಜುಷ್ಟ ಮಿಹೋಪ ಜೀವಿನಃ||1||

ಸ||ತಥಾಗತಾಂ ವ್ಯಥಿತಾಂ ಅನಿಂದಿತಾಂ ವ್ಯಪೇತ ಹರ್ಷಾಂ ಪರದೀನಮಾನಸಾಮ್ ಶುಭಾಮ್ ತಾಂ ಶ್ರಿಯಾ ಜುಷ್ಟಂ ನರಂ ಉಪಜೀವನಃ ಇವ ಶುಭಾನಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಭೇಜಿರೇ ||

Auspicious signs of fortune appeared around the lady, who is agonized, who is without faults, who is bereft of all happiness, and is distressed in mind, like a wealthy man as expected is surrounded by well wishers.

ತಸ್ಯಾ ಶ್ಶುಭಂ ವಾಮ ಮರಾಳಪಕ್ಷ್ಮ
ರಾಜೀವೃತಂ ಕೃಷ್ಣವಿಶಾಲಶುಕ್ಲಮ್|
ಪ್ರಾಸ್ಪಂದತೈಕಂ ನಯನಂ ಸುಕೇಶ್ಯಾ
ಮೀನಾಹತಂ ಪದ್ಮಾಮಿವಾಭಿತಾಮ್ರಂ|| 2||

ಸ|| ಸುಕೇಶ್ಯಾಃ ತಸ್ಯಾಃ ಶುಭಂ ಅರಾಲಪಕ್ಷ್ಮ ರಾಜೀವೃತಮ್ ಕೃಷ್ಣವಿಶಾಲಶುಕ್ಲಮ್ ವಾಮನಯನಮ್ ಮೀನಾಹತಂ ಅಭಿತಾಮ್ರಂ ಏಕಂ ಪದ್ಮಮಿವ ಪ್ರಾಸ್ಪಂದತ||

With beautiful hair , Sita's left eye which surrounded by a row of curved eyelashes, with broad black pupils in white, which looks like a red lotus gently struck by a fish, throbbed.

ಭುಜಶ್ಚ ಚಾರ್ವಂಚಿತ ಪೀನವೃತ್ತಃ
ಪರಾರ್ಥ್ಯಕಾಲಾಗರುಚಂದನಾರ್ಹಃ|
ಅನುತ್ತಮೇ ನಾಧ್ಯುಷಿತಃ ಪ್ರಿಯೇಣ
ಚಿರೇಣ ವಾಮಃ ಸಮವೇಪತಾsಶು||3||

ಸ|| ಚಾರ್ವಂಚಿತ ಪೀನ ವೃತ್ತಃ ವಾಮ ಭುಜಶ್ಚ ಪರಾರ್ಥ್ಯಕಾಲಾ ಅಗರು ಚಂದನ ಅರ್ಹಃ ಅನುತ್ತಮೇನ ಪ್ರಿಯೇನ ಚಿರೇಣ ಅಧ್ಯುಷಿತಃ ಆಶು ಸಮವೇಪತ||

Round and stout beautifully curved arm, which is deserving the application of agaru and sandal paste, which was used by her beloved for resting his head , suddenly throbbed.

ಗಜೇಂದ್ರಹಸ್ತಪ್ರತಿಮಶ್ಚ ಪೀನಃ
ತಯೋಃ ದ್ವಯೋಃ ಸಂಹತಯೋಃ ಸುಜಾತಃ|
ಪ್ರಸ್ಪಂದಮಾನಃ ಪುನ ರೂರು ರಸ್ಯಾ
ರಾಮಂ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸ್ಥಿತ ಮಾಚಚಕ್ಷೇ ||4||

ಸ|| ಸಂಹತಯೋಃ ದ್ವಯೋಃ ಅಸ್ಯಾಃ ಊರುಃ ಪೀನಃ ಸುಜಾತಃ ಗಜೇಂದ್ರಹಸ್ತಪ್ರತಿಮಃ ಪ್ರಸ್ಪಂದಮಾನಃ ರಾಮಂ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಸ್ಥಿತಂ ಆಚಚಕ್ಷೇ||

One of her two thighs which are stout and well shaped which are close to each other , which resemble the trunk of the king of elephants, throbbing again indicated as though Ram was standing in front of her.

ಶುಭಂ ಪುನರ್ಹೇಮಸಮಾನವರ್ಣ
ಮೀಷದ್ರಜೋ ಧ್ವಸ್ತಮಿವಾಮಲಾಕ್ಷ್ಯಾಃ|
ವಾಸಸ್ಥ್ಸಿತಾಯಾಃ ಶಿಖರಾಗ್ರದಂತ್ಯಾಃ
ಕಿಂಚಿತ್ಪರಿಸ್ರಂಸತ ಚಾರುಗಾತ್ರ್ಯಾ||5||

ಸ|| ಪುನಃ ಅಮಲಾಕ್ಷಯಾಃ ಶಿಖರಾಗ್ರದಂತ್ಯಾಃ ಚಾರುಗಾತ್ರ್ಯಾಃ ಸ್ಥಿತಾಯಾಃ ಶುಭಂ ಹೇಮಸಮಾನವರ್ಣಂ ಈರ್ಷತ್ ರಜೋಧ್ವಸ್ತಮ್ ಇವ ವಾಸಃ ಕಿಂಚಿತ್ ಪರಿಸಂಸ್ರತ||

Again as the lady who has pristine eyes, who has well shaped teeth, who has beaitiful limbs, stood up her sari which is of golden hue but dull due to being soiled slipped a little auspiciously.

ಏತೈರ್ನಿಮಿತ್ತೈಃ ಅಪರಶ್ಚ ಸುಭ್ರೂಃ
ಸಂಬೋಧಿತಾ ಪ್ರಾಗಪಿ ಸಾಧು ಸಿದ್ಧೈಃ|
ವಾತಾತಪ್ಲಕಾಂತ ಮಿವ ಪ್ರಣಷ್ಟಮ್
ವರ್ಷೇಣ ಬೀಜಂ ಪ್ರತಿಸಂಜಹರ್ಷ||6||

ಸ|| ಪ್ರಾಗಪಿ ಸಾಧು ಸಿದ್ಧೈಃ ಗತೈಃ ನಿಮಿತ್ತೈಃ ಅಪರೈಶ್ಚ ಸಂಬೋಧಿತಾ ಸುಭೄಃ ವಾತಪ್ರಕ್ಲಾಂತಂ ಪ್ರಣಷ್ಟಂ ಬೀಜಂ ವರ್ಷೇಣ ಇವ ಪ್ರತಿಸಂಜಹರ್ಷ||

Because of these omens which were in the past also indicated by Siddhas and others, Sita the lady with lovely eyebrows, felt happy like a seed blighted by the wind and heat comes back to life with a shower of rain.

ತಸ್ಯಾಂ ಪುನರ್ಬಿಂಬಫಲಾಧರೋಷ್ಟಮ್
ಸ್ವಕ್ಷಿಭ್ರು ಕೇಶಾಂತ ಮರಾಳ ಪಕ್ಷ್ಮ|
ವಕ್ತ್ರಂ ಬಭಾಸೇ ಸಿತಶುಕ್ಲದಂಷ್ಟ್ರಮ್
ರಾಹೋರ್ಮುಖಾಃ ಚಂದ್ರ ಇವಪ್ರಮುಕ್ತಃ||7||

ಸ|| ಪುನಃ ತಸ್ಯಾಃ ಬಿಂಬಫಲಾಧರೋಷ್ಠಂ ಸ್ವಕ್ಷಿಭೃಕೇಶಾಂತಂ ಅರಾಳಪಕ್ಷ್ಮ ಸಿತಚಾರುದಂತಂ ವಕ್ತ್ರಂ ರಾಹೋಃ ಮುಖಾತ್ ಪ್ರಮುಕ್ತಃ ಚಂದ್ರ ಇವ ಬಭಾಸೇ||

Her face shining with beautiful red lips which are like bimba fruit, with sparkling teeth, curved eyelashes extending up to her hair , looked like the moon that was released from the mouth of Rahu.

ಸಾ ವೀತ ಶೋಕಾ ವ್ಯಪನೀತ ತಂದ್ರೀ
ಶಾಂತಜ್ವರಾ ಹರ್ಷವಿವೃದ್ಧಸತ್ವಾ|
ಅಶೋಭತಾರ್ಯಾ ವದನೇನ ಶುಕ್ಲೇ
ಶೀತಾಂಶುನಾ ರಾತ್ರಿ ರಿವೋದಿತೇನ ||8||

ಸ|| ಅರ್ಯಾ ಸಾ ವೀತಶೋಕಾ ವ್ಯಪನೀತತಂದ್ರೀ ಶಾಂತಜ್ವರಾ ಹರ್ಷವಿಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವಾ ವದನೇನ ಶುಕ್ಲೇ ಉದಿತೇನ ಶೀತಾಂಶುನಾ ರಾತ್ರಿಃ ಇವ ಅಶೋಭತ||

That revered lady, feeling relieved from sorrows, feeling relieved from exhaustion, with a fever of peace, mind illumined with joy, and with a charming face looked like the cool moon on the bright fortnight.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ಏಕೋನತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ||

Thus ends the Sarga twenty nine of Sundarakanda in Ramayana the first poem composed in Sanskrit by the first poet sage Valmiki.

||om tat sat||