||Sundarakanda ||

|| Sarga 29||( Slokas text in Telugu )

(PS: This is a true translation of the Sanskrit epic which tends to have long descriptive sentences which are retained as they are)

||om tat sat||

సుందరకాండ.
అథ ఏకోనత్రింశస్సర్గః

తథా గతాం తాం వ్యధితామనిందితామ్
వ్యపేతహర్షాం పరిదీన మానసామ్|
శుభాం నిమిత్తాని శుభాని భేజిరే
నరం శ్రియా జుష్ట మిహోప జీవినః||1||

స||తథాగతాం వ్యథితాం అనిందితాం వ్యపేత హర్షాం పరదీనమానసామ్ శుభామ్ తాం శ్రియా జుష్టం నరం ఉపజీవనః ఇవ శుభాని నిమిత్తాని భేజిరే ||

Auspicious signs of fortune appeared around the lady, who is agonized, who is without faults, who is bereft of all happiness, and is distressed in mind, like a wealthy man as expected is surrounded by well wishers.

తస్యా శ్శుభం వామ మరాళపక్ష్మ
రాజీవృతం కృష్ణవిశాలశుక్లమ్|
ప్రాస్పందతైకం నయనం సుకేశ్యా
మీనాహతం పద్మామివాభితామ్రం|| 2||

స|| సుకేశ్యాః తస్యాః శుభం అరాలపక్ష్మ రాజీవృతమ్ కృష్ణవిశాలశుక్లమ్ వామనయనమ్ మీనాహతం అభితామ్రం ఏకం పద్మమివ ప్రాస్పందత||

With beautiful hair , Sita's left eye which is surrounded by a row of curved eyelashes, with broad black pupils in white, which loooks like a red lotus gently struck by a fish, throbbed.

భుజశ్చ చార్వంచిత పీనవృత్తః
పరార్థ్యకాలాగరుచందనార్హః|
అనుత్తమే నాధ్యుషితః ప్రియేణ
చిరేణ వామః సమవేపతాsశు||3||

స|| చార్వంచిత పీన వృత్తః వామ భుజశ్చ పరార్థ్యకాలా అగరు చందన అర్హః అనుత్తమేన ప్రియేన చిరేణ అధ్యుషితః ఆశు సమవేపత||

Round and stout beautifully curved arm, which is deserving the application of agaru and sandal paste, which was used by her beloved for resting his head , suddenly throbbed.

గజేంద్రహస్తప్రతిమశ్చ పీనః
తయోః ద్వయోః సంహతయోః సుజాతః|
ప్రస్పందమానః పున రూరు రస్యా
రామం పురస్తాత్ స్థిత మాచచక్షే ||4||

స|| సంహతయోః ద్వయోః అస్యాః ఊరుః పీనః సుజాతః గజేంద్రహస్తప్రతిమః ప్రస్పందమానః రామం పురస్తాత్ స్థితం ఆచచక్షే||

One of her two thighs which are stout and well shaped which are close to each other , which resemble the trunk of the king of elephants, throbbing again indicated as though Ram was standing in front of her.

శుభం పునర్హేమసమానవర్ణ
మీషద్రజో ధ్వస్తమివామలాక్ష్యాః|
వాసస్థ్సితాయాః శిఖరాగ్రదంత్యాః
కించిత్పరిస్రంసత చారుగాత్ర్యా||5||

స|| పునః అమలాక్షయాః శిఖరాగ్రదంత్యాః చారుగాత్ర్యాః స్థితాయాః శుభం హేమసమానవర్ణం ఈర్షత్ రజోధ్వస్తమ్ ఇవ వాసః కించిత్ పరిసంస్రత||

Again as the lady who has prestine eyes, who has well shaped teeth, who has beaitiful limbs, stood up her sari which is of golden hue but dull due to being soiled slipped a little auspiciously.

ఏతైర్నిమిత్తైః అపరశ్చ సుభ్రూః
సంబోధితా ప్రాగపి సాధు సిద్ధైః|
వాతాతప్లకాంత మివ ప్రణష్టమ్
వర్షేణ బీజం ప్రతిసంజహర్ష||6||

స|| ప్రాగపి సాధు సిద్ధైః గతైః నిమిత్తైః అపరైశ్చ సంబోధితా సుభౄః వాతప్రక్లాంతం ప్రణష్టం బీజం వర్షేణ ఇవ ప్రతిసంజహర్ష||

Because of these omens which were in the past also indicated by Siddhas and others, Sita the lady with lovely eyebrows, felt happy like a seed blighted by the wind and heat comes back to life with a shower of rain.

తస్యాం పునర్బింబఫలాధరోష్టమ్
స్వక్షిభ్రు కేశాంత మరాళ పక్ష్మ|
వక్త్రం బభాసే సితశుక్లదంష్ట్రమ్
రాహోర్ముఖాః చంద్ర ఇవప్రముక్తః||7||

స|| పునః తస్యాః బింబఫలాధరోష్ఠం స్వక్షిభృకేశాంతం అరాళపక్ష్మ సితచారుదంతం వక్త్రం రాహోః ముఖాత్ ప్రముక్తః చంద్ర ఇవ బభాసే||

Her face shining with beautiful red lips which are like bimba fruit, with sparkling teeth, curved eyelashes extending up to her hair , looked like the moon that was released from the mouth of Rahu.

సా వీత శోకా వ్యపనీత తంద్రీ
శాంతజ్వరా హర్షవివృద్ధసత్వా|
అశోభతార్యా వదనేన శుక్లే
శీతాంశునా రాత్రి రివోదితేన ||8||

స|| అర్యా సా వీతశోకా వ్యపనీతతంద్రీ శాంతజ్వరా హర్షవిశుద్ధసత్త్వా వదనేన శుక్లే ఉదితేన శీతాంశునా రాత్రిః ఇవ అశోభత||

That revered lady, feeling relieved from sorrows, feeling relieved from exhaustion, with a fever of peace, mind illumined with joy, and with a charming face looked like the cool moon on the bright fortnight.

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే ఏకోనత్రింశస్సర్గః||

Thus ended the twentyninth Sarga in Sundarakand of Valmiki Ramayana the first poem composed by the first poet in Sanskrit.

||ఓం తత్ సత్||