||Sundarakanda ||

|| Sarga 2 with meanings ||( Slokas in Kannada)

|| Om tat sat ||

ಸುಂದರಕಾಂಡ.
ಅಥ ದ್ವಿತೀಯ ಸರ್ಗಃ

ಸ ಸಾಗರ ಮನಾಧೃಷ್ಯ ಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಮಹಾಬಲಃ|
ತ್ರಿಕೂಟ ಶಿಖರೇ ಲಂಕಾಂ ಸ್ಥಿತಾಂ ಸ್ವಸ್ಥೋ ದದರ್ಶ ಹ||1||

ಸ||ಸಃ ಮಹಾಬಲಃ ಅನಾಧೃಷ್ಯಂ ಸಾಗರಂ ಸ್ವಸ್ಥಃ ಅತಿಕ್ರಮ್ಯ ತ್ರಿಕೂಟ ಶಿಖರೇ ಸ್ಥಿತಾಮ್ ಲಂಕಾಮ್ ದದರ್ಶ ಹ||

That mighty Hanuman having comfortably crossed the ocean which is difficult to cross, saw the city of Lanka which stood on the peak of Trikuta mountain .

ತತಃ ಪಾದಪಮುಕ್ತೇನ ಪುಷ್ಪವರ್ಷೇಣ ವೀರ್ಯವಾನ್ |
ಅಭಿವೃಷ್ಟಃ ಸ್ಥಿತಸ್ತತ್ರ ಬಭೌ ಪುಷ್ಪಮಯೌ ಯಥಾ||2||

ಸ|| ತತಃ ತತ್ರ ಸ್ಥಿತಃ ವೀರ್ಯವಾನ್ ಪಾದಪಮುಕ್ತೇನ ಪುಷ್ಪವರ್ಷೇಣ ಅಭಿವೃಷ್ಟಃ ಪುಷ್ಪಮಯೌ ಯಥಾ ಬಭೌ||

Covered fully by the rain of flowers dropped from the trees , that heroic Hanuman appeared as though he was a heap of flowers.

ಯೋಜನಾನಾಂ ಶತಂ ಶ್ರೀಮಾಂ ಸ್ತೀರ್ತ್ಯಾsಪ್ಯುತ್ತಮವಿಕ್ರಮಃ|
ಅನಿಶ್ವೃಸನ್ ಕಪಿಸ್ತತ್ರ ನ ಗ್ಲಾನಿಂ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ||3||

ಸ|| ಶತಂ ಯೋಜನಾನಾಮ್ ತೀರ್ತ್ವಾ ಅಪಿ ಉತ್ತಮ ವಿಕ್ರಮಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಕಪಿಃ ತತ್ರ ಗ್ಲಾನಿಂ ನ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ||

Even after having crossed a hundred yojanas that glorious monkey endowed with great prowess did not experience exhaustion.

ಶತಾನ್ಯಹಂ ಯೋಜನಾನಾಂ ಕ್ರಮೇಯಂ ಸುಬಹೂನ್ಯಪಿ|
ಕಿ ಪುನಸ್ಸಾಗರಸ್ಯಾಂತಂ ಸಂಖ್ಯಾತಂ ಶತಯೋಜನಮ್||4||

ಸ|| ಅಹಂ ಬಹೂನಿ ಶತಾನ್ಯಪಿ ಯೋಜನಾನಾಂ ಕ್ರಮೇಯಂ | ಕಿಂ ಪುನಃ ಶತಯೋಜನ ಸಂಖ್ಯಾತಂ ಸಾಗರಸ್ಯ ಅಂತಂ (ಇತಿ ಮನ್ಯತಾಮ್)||

(Hanuman said to himself) ' I can cross many hundreds of yojanas. What to say of the measured distance of a hundred yojanas.'

ಸ ತು ವೀರ್ಯವತಾಂಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪ್ಲವತಾಮಪಿ ಚೋತ್ತಮಃ|
ಜಗಾಮ ವೇಗವಾನ್ ಲಂಕಾಂ ಲಂಘಯಿತ್ವಾ ಮಹೋದಧಿಮ್|| 5||

ಸ||ವೀರ್ಯವತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪ್ಲವತಾಂ ಅಪಿ ಉತ್ತಮಃ ಸಃ ತು ವೇಗವಾನ್ ಮಹೋದದ್ಧಿಂ ಲಂಘಯಿತ್ವಾ ಲಂಕಾಂ ಜಗಾಮ||

The best among the courageous and the best among the Vanaras noted for his speed reached Lanka having crossed the sea on his own.

ಶಾದ್ವಲಾನಿ ಚ ನೀಲಾನಿ ಗನ್ಧವನ್ತಿ ವನಾನಿ ಚ|
ಗಂಡವಂತಿ ಚ ಮಧ್ಯೇನ ಜಗಾಮ ನಗವಂತಿ ಚ ||6||

ಸ||(ಸಃ) ಗನ್ಧವನ್ತಿ ನೀಲಾನಿ ಶಾದ್ವಲಾನಿ ವನಾನಿ ಚ ನಗವನ್ತಿ ಗನ್ಡವನ್ತಿ ಮಧ್ಯೇನ ಜಗಾಮ||

He passed through dark colored fragrant grasslands and mountains filled with rocks.

ಶೈಲಾಂಶ್ಚ ತರುಸಂಛನ್ನಾನ್ ವನರಾಜೀಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಿತಾಃ|
ಅಭಿಚಕ್ರಾಮ ತೇಜಸ್ವೀ ಹನುಮಾನ್ ಪ್ಲವಗರ್ಷಭಃ||7||

ಸ|| ಪ್ಲವಗರ್ಷಭಃ ತೇಜಸ್ವೀ ಹನುಮಾನ್ ತರುಸಂಛನ್ನಾನ್ ಶೈಲಾಂ ಚ ಪುಷ್ಪಿತಾಃ ವನರಾಜೀಶ್ಚ ಅಭಿಚಕ್ರಾಮ||

The brilliant Hanuman , a bull among Vanaras crossed the mountains dense with blossoming trees and forest ranges.

ಸ ತಸ್ಮಿನ್ ಅಚಲೇ ತಿಷ್ಠನ್ ವನಾನ್ ಉಪವನಾನಿ ಚ|
ಸ ನಗಾಗ್ರೇ ಚ ತಾಂ ಲಂಕಾಂ ದದರ್ಶ ಪವನಾತ್ಮಜಃ|| 8||

ಸ|| ಸಃ ಪವನಾತ್ಮಜಃ ತಸ್ಮಿನ್ ಅಚಲೇ ತಿಷ್ಠನ್ ವನಾನಿ ಉಪವನಾನಿ ಚ ನಗಾಗ್ರೇ ತಾಂ ಲಂಕಾಂ ದದರ್ಶ||

That son of wind god standing on that mountain saw forests and gardens around Lanka situated on the mountain peak.

ಸರಳಾನ್ ಕರ್ಣಿಕಾರಾಂಶ್ಚ ಖರ್ಜುರಾಂಶ್ಚ ಸುಪುಷ್ಪಿತಾನ್|
ಪ್ರಿಯಾಲೂನ್ ಮುಚಿಳಿಂದಾಂಶ್ಚ ಕುಟಜಾನ್ಕೇತಕಾನಪಿ||9||
ಪ್ರಿಯಾಂಗೂನ್ ಗಂಧಪೂರ್ಣಾಂಶ್ಚನೀಪಾನ್ ಸಪ್ತಚ್ಛದಾಂ ಸ್ತಥಾ|
ಆಸನಾನ್ ಕೋವಿದಾರಾಂಶ್ಚ ಕರವೀರಾಂಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಿತಾನ್ ||10||
ಪುಷ್ಪಭಾರ ನಿಬದ್ಧಾಂಶ್ಚ ತಥಾ ಮುಕುಳಿತಾ ನಪಿ |
ಪಾದಪಾನ್ ವಿಹಾಗಕೀರ್ಣಾನ್ ಪವನಾಧೂತ ಮಸ್ತಕಾನ್ || 11||
ಹಂಸಕಾರಂಡವಾಕೀರ್ಣಾ ವಾಪೀಃ ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಾಯುತಾಃ|
ಅಕ್ರೀಡಾನ್ ವಿವಿಧಾನ್ ರಮ್ಯಾನ್ ವಿವಿಧಾಂಶ್ಚ ಜಲಾಶಯಾನ್ ||12||
ಸಂತತಾನ್ ವಿವಿಧೈ ರ್ವೃಕ್ಷೈಃ ಸರ್ವರ್ತು ಫಲಪುಷ್ಪಿತೈಃ|
ಉದ್ಯಾನಾನಿ ಚ ರಮ್ಯಾಣಿ ದದರ್ಶ ಕಪಿಕುಂಜರಃ||13||

ಸ|| (ಸಃ) ಸರಲಾನ್ ಕರ್ಣಿಕಾರಾಂ ಚ ಸುಪುಷ್ಪಿತಾನ್ ಖರ್ಜೂರಾಂಶ್ಚಪ್ರಿಯಾಳಾನ್ ಮುಚಿಳಿಂದಾಂಶ್ಚ (ದದರ್ಶ)|| (ಸಃ)ಕುಟಜಾನ್ ಕೇತಕಾನ್ ಅಪಿ ಗನ್ಧಪೂರ್ಣಾನ್ ನೀಪಾನ್ ಪ್ರಿಯಾಂಗೂಂಶ್ಚ ತಥಾ ಸಪ್ತಚ್ಛದಾಂ ಆಸನಾನ್ ಪುಷ್ಪಿತಾನ್ ಕರವೀರಾಂಶ್ಚ (ದದರ್ಶ) || ಪುಷ್ಪಾಭಾರ ನಿಬದ್ಧಾಂಶ್ಚ ತಥಾ ಮುಕುಳಿತಾನಪಿ ವಿಹಾಗ ಕೀರ್ಣಾನ್ ಪವನಾಧೂತ ಮಸ್ತಕಾನ್ ಪಾದಪಾನ್ (ದದರ್ಶ)|| ಹಂಸಕಾರಂಡವಾಕೀರ್ಣಾ ವಾಪಿಃ ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಾಯುತಾಃ ವಿವಿಧಾನ್ ರಮ್ಯಾನ್ ಅಕ್ರೀಡಾನ್ ಜಲಾಶಯಾನ್ ( ದದರ್ಶ)|| ಸರ್ವ ಋತು ಫಲಪುಷ್ಪಿತೈಃವಿವಿಧೈಃ ವೃಕ್ಷೈಃ ಸಂತತಾನ್ ರಮ್ಯಾಣಿ ಉದ್ಯಾನಾನಿ ಚ ಕಪಿಕುಂಜರಃ ದದರ್ಶ||

(He saw) Saralas Karnikaras, well blossomed Khajuras, Priyaalas and Muchilimdas too. (He saw) Kutajas, Ketakas filled with fragrance, Nipas, Priyamgus as also Saptacchadas, Asanas, and flowering Karaviras too. (He saw) trees heavily loaded with flowers as well as buds, trees full of birds with branches shaken by the wind. (He saw) flocks of Swans and water fowls in ponds and variety of beautiful pleasure gardens and water resorts. The best of Vanaras also saw beautiful gardens filled with variety of trees that flower all seasons.

ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ಲಂಕಾಂ ರಾವಣಪಾಲಿತಾಮ್|
ಪರಿಘಾಭಿಃ ಸಪದ್ಮಾಭಿಃ ಉತ್ಪಲಾಭಿರಲಂಕೃತಾಮ್||14||
ಸೀತಾಪಹರಾಣಾರ್ಥೇನ ರಾವಣೇನ ಸುರಕ್ಷಿತಾಮ್|
ಸಮಂತಾ ದ್ವಿಚರದ್ಭಿಶ್ಚ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಉಗ್ರಧನ್ವಿಭಿಃ||15||
ಕಾಂಚನೇನಾವೃತಾಂ ರಮ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಕಾರೇಣ ಮಹಾಪುರೀಮ್|
ಗೃಹೈಶ್ಚ ಗ್ರಹಸಂಕಾಶೈಃ ಶಾರದಾಂಬುದಸನ್ನಿಭೈಃ||16||
ಪಾಡುರಾಭಿಃ ಪ್ರತೋಳೀಭಿ ರುಚ್ಚಾಭಿ ರಭಿಸಂವೃತಾಮ್|
ಅಟ್ಟಾಲಶತಾಕೀರ್ಣಾಂ ಪತಾಕಾಧ್ವಜಮಾಲಿನೀಮ್||17||
ತೋರಣೈಃ ಕಾಂಚನೈರ್ದಿವ್ಯೈಃ ಲತಾಪಂಕ್ತಿವಿಚಿತ್ರಿತೈಃ|
ದದರ್ಶ ಹನುಮಾನ್ ಲಂಕಾಂ ದಿವಿ ದೇವ ಪುರೀಮ್ ಯಥಾ||18||

ಸ||ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ (ಹನುಮಾನ್) ರಾವಣಪಾಲಿತಾಂ ಲಂಕಾಂ ಸಮಾಸದ್ಯ ಪರಿಘಾಭಿಃ ಸಪದ್ಮಾಭಿಃ ಉತ್ಪ್ಲಾಭಿ ಅಲಂಕೃತಾಮ್ (ದದರ್ಶ) || ಸೀತಾಪಹರಣಾರ್ಥೇನ ಸುರಕ್ಷಿತಾಮ್ ಉಗ್ರಧನ್ವಿಭಿಃ ವಿಚರದ್ಭಿಃ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಸಮಂತಾತ್ (ಲಂಕಾಂ ದದರ್ಶ) || ಕಾಂಚನೇನ ಪ್ರಾಕಾರೇಣ ಆವೃತಾಂ ರಮ್ಯಾಂ ಮಹಾಪುರೀಂ ಗ್ರಹಸಂಕಾಶೈಃ ಶಾರದಾಂಬುದಸನ್ನಿಭೈಃ ಗೃಹೈಶ್ಚ (ಲಂಕಾಂ ದದರ್ಶ) || ಪಾಣ್ದುರಾಭಿಃ ಉಚ್ಛಾಭಿಃ ಪತಾಕಧ್ವಜಮಾಲಿನೀಮ್ ಅಟ್ಟಾಲಶತಾಕೀರ್ಣಾಮ್ ಅಭಿಸಂವೃತಾಮ್ ಪ್ರತೋಲೀಭಿಃ (ಲಂಕಾಂ ದದರ್ಶ) || ದಿವ್ಯೈಃ ಕಾಂಚನೈಃ ಲತಾಪಂಕ್ತಿವಿಚಿತ್ರಿತೈಃ ತೋರಣೈಃ ದಿವಿ ದೇವಪುರೀಮ್ ಯಥಾ ಲಂಕಾಂ ದದರ್ಶ||

That fortunate Hanuman having reached Lanka ruled by Ravana saw the city of Lanka surrounded by moats full of lotuses and water lilies. (He saw) the city well protected by moving demons holding frightening bows keeping in view Sita's abduction by Ravana. (He saw) the great city surrounded by golden boundary wall resembling assembly of planets and houses resembling autumnal clouds. (He saw) White elevated houses in crowded streets decorated with banners flag posts and garlands. He saw wonderful Lanka with rows of golden festoons and creepers looking like the city of gods.

ಗಿರಿಮೂರ್ಧ್ನಿ ಸ್ಥಿತಾಂ ಲಂಕಾಂ ಪಾಂಡುರೈರ್ಭವನೈ ಶ್ಶುಭೈಃ|
ದದರ್ಶ ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪುರಂ ಆಕಾಶಗಂ ಯಥಾ||19||

ಸ|| ಸಃ ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪಾಣ್ಡುರೈಃ ಶುಭೈಃ ಭವನೈಃ ಗಿರಿಮೂರ್ಧ್ನಿ ಸ್ಥಿತಾಂ ಆಕಾಸಗತಂ ಯಥಾ ಪುರೀಂ ಲಂಕಾಮ್ ದದರ್ಶ||

That best among Vanaras saw the city of Lanka with white and auspicious looking mansions sitting on top of the mountain as if touching the sky.

ಪಾಲಿತಾಂ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೇಣ ನಿರ್ಮಿತಾಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ|
ಪ್ಲವಮಾನಾ ಮಿವಾಕಾಶೇ ದದರ್ಶ ಹನುಮಾನ್ ಪುರೀಮ್||20||
ವಪ್ರಪ್ರಾಕಾರ ಜಘಾನಾಂ ವಿಪುಲಾಮ್ಬುನವಾಮ್ಬುರಾಮ್|
ಶತಘ್ನೀಶೂಲಕೇಶಾನ್ತಾ ಮಟ್ಟಾಲಕವತಂಸಕಾಮ್||21||
ಮನಸೇವ ಕೃತಾಂ ಲಂಕಾಂ ನಿರ್ಮಿತಾಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ|
ದ್ವಾರ ಮುತ್ತರ ಮಾಸಾದ್ಯ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ವಾನರಃ||22||

ಸ|| ಹನುಮಾನ್ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ನಿರ್ಮಿತಂ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೇಣ ಪಾಲಿತಾಂ ಅಕಾಸೇ ಪ್ಲವಮಾನಿವ ಪುರೀಂ ದದರ್ಶ|| ವಾನರಃ ಉತ್ತರ ದ್ವಾರಮ್ ಆಸಾದ್ಯ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ನಿರ್ಮಿತಾಂ ಲಂಕಾಮ್ ವಪ್ರಪ್ರಾಕಾರ ಜಘನಾಂ ವಿಪುಲಾಮ್ಬುನವಾಮ್ಬುರಾಮ್ ಶತಘ್ನೀ ಶೂಲಕೇಶಾನ್ತಾಮ್ ಅಟ್ಟಾಲಕವತಂಶಕಾಮ್ ಇವ ಮನಃ ಕೃತಾಮ್ ಇತಿ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ||

Hanuman saw the city ruled by Ravana built by Viswakarma looking as though it was floating in the sky. The Vanara having reached the northern gate started thinking that Viswakarma built Lanka with ramparts and forts as hips and loins, spiked iron rods for locks of hair tall towers for earrings of a woman in his mind .

ಕೈಲಾಸಶಿಖರ ಪ್ರಖ್ಯಾಂ ಆಲಿಖನ್ತೀ ಮಿವಾಮ್ಬುರಾಮ್|
ಡೀಯಮಾನಾ ಮಿವಾಕಾಶಂ ಉಚ್ಛ್ರಿತೈರ್ಭವನೋತ್ತಮೈಃ||23||
ಸಮ್ಪೂರ್ಣಾಂ ರಾಕ್ಷಸೈ ರ್ಘೋರೈರ್ನಾಗೈ ಭೋಗವತೀಮಿವ |
ಅಚಿನ್ತ್ಯಾಂ ಸುಕೃತಾಂ ಸ್ಪಷ್ಟಾಂ ಕುಬೇರಾಧ್ಯುಷಿತಾಂ ಪುರಾ||24||
ದಂಷ್ಟ್ರಿಭಿಃ ಬಹುಭಿ ಶ್ಶೂರೈ ಶ್ಶೂಲಪಟ್ಟಸಪಾಣಿಭಿಃ|
ರಕ್ಷಿತಾಂ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಘೋರೈ ರ್ಗುಹಾ ಮಾಶೀವಿಷೈ ರಿವ|| 25||
ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ಮಹತೀಂ ಗುಪ್ತಿಂ ಸಾಗರಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಸಃ|
ರಾವಣಂ ಚ ರಿಪುಂ ಘೋರಂ ಚಿಂತಯಾಮಾಸ ವಾನರಃ||26||

ಸ||ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರ ಪ್ರಖ್ಯಾಂ ಅಮ್ಬರಂ ಆಲಿಖನ್ತೀಂ ಇವ ಉಚ್ಛ್ರಿತೈಃ ಆಕಾಶಂ ಡಿಯಮನಾಇವ ಭವನೋತ್ತಮೈಃ ( ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಚ ), ನಾಗೈಃ ಭೋಗವತೀಂಇವ ಘೋರೈಃ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಸಂಪೂರ್ಣಾಮ್ ಪುರಾ ಕುಬೇರಾಧ್ಯುಷಿತಾಂ ಸುಕೃತಮ್ ಅಚಿನ್ತ್ಯಾಂ ( ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಚ), ದಂಷ್ಟ್ರಭಿಃ ಆಶೀವಿಷೈಃ ಗುಹಾಮ್ ಇವ ಬಹುಭಿಃ ಶೂಲಪಟ್ಟಸ ಪಾಣಿಭಿಃ ವೀರೈಃ ರಕ್ಷಿತಾಮ್ ( ಲಂಕಾಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಚ ), ತಸ್ಯಾಃ ಮಹತೀಂ ಗುಪ್ತಿಂ ಸಾಗರಂ ಚ ರಿಪುಂ ರಾವಣಂ ಚ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಸಃ ವಾನರಃ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ||

With skyscrapers scraping the sky and excellent mansions as if flying in the sky the city of Lanka was resembling mount Kailas. It was filled fully with demons like the netherworld is filled with serpents. Well built with unimaginable beauty, it was earlier once occupied by Kubera. The warriors holding those tridents and spears were looking like the venomous serpents with protruding fangs. Observing all of that as well as the great security, the sea and the terrific enemy Ravana the Vanara started thinking.

ಆಗತ್ಯಾಪೀಹ ಹರಯೋ ಭವಿಷ್ಯಂತಿ ನಿರರ್ಥಕಾಃ|
ನ ಹಿ ಯುದ್ಧೇನ ವೈ ಲಂಕಾ ಶಕ್ಯಾ ಜೇತುಂ ಸುರೈರಪಿ||27||
ಇಮಾಂ ವಿಷಮಾಂ ದುರ್ಗಾಂ ಲಂಕಾಂ ರಾವಣಪಾಲಿತಾಂ|
ಪ್ರಾಪ್ಯಾಪಿ ಸ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ರಾಘವಃ||28||

ಸ|| ಹರಯಃ ಇಹ ಆಗತ್ಯಾ ಅಪಿ ನಿರರ್ಥಕಾಃ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ| ಸುರೈರಪಿ ಲಂಕಾ ಯುದ್ಧೇನ ಜೇತುಂ ನ ಶಕ್ಯಾ ಹಿ|| ಇಮಾಂ ರಾವಣ ಪಾಲಿತಾಂ ವಿಷಮಾಂ ದುರ್ಗಾಮ್ ಪ್ರಾಪ್ಯಾಪಿ ಸ ಮಹಾಬಾಹುಃ ರಾಘವಃ (ರಾಮಃ ) ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ||

'Even if the Vanaras come here, they will not serve any purpose. Lanka is invincible in war even for Devas. What can the mighty armed Rama do if he reaches this impregnable fort ruled by Ravana'.

ಅವಕಾಶೋ ನ ಸಾನ್ತ್ವಸ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೇಷ್ವಭಿಗಮ್ಯತೇ|
ನ ದಾನಸ್ಯ ನ ಭೇದಸ್ಯ ನೈವ ಯುದ್ಧಸ್ಯ ದೃಶ್ಯತೇ||29||
ಚತುರ್ಣಾಮೇವ ಹಿ ಗತಿಃ ವಾನರಾಣಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್|
ವಾಲಿಪುತ್ರಸ್ಯ ನೀಲಸ್ಯ ಮಮ ರಾಜ್ಞಶ್ಚ ಧೀಮತಃ||30||
ಯಾವಜ್ಜಾನಾಮಿವೈದೇಹೀಂ ಯದಿ ಜೀವತಿವಾ ನವಾ|
ತತ್ರೈವ ಚಿಂತಯಿಷ್ಯಾಮಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಮ್||31||

ಸ|| ರಾಕ್ಷಷೇಷು ಸಾನ್ತ್ವಸ್ಯ ಅವಕಾಶಃ ನ ಅಭಿಗಮ್ಯತೇ | ದಾನಸ್ಯ ನ| ಭೇದಸ್ಯ ನ| ಯುದ್ಧಸ್ಯ ನೈವ ದೃಶ್ಯತೇ|| ವಾಲಿಪುತ್ರಸ್ಯ ನೀಲಸ್ಯ ಮಮ ಧೀಮತಃ ರಾಜ್ಞಶ್ಚ ಮಾಹಾತ್ಮನಾಂ ವಾರಾಣಾಂ ಚತುರ್ಣಾಂ ವಾನರಾಣಾಂ ಏವ ಗತಿಃ ಹಿ ||ವೈದೇಹೀಂ ಯದಿ ಜೀವತಿ ವಾ ನ ವಾ ಯಾವತ್ ಜಾನಾಮಿ ತಾಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತತ್ರೈವ ಚಿನ್ತಯಿಷ್ಯಾಮಿ||

'There is no possibility of reconciliation with the Rakshasas. No use of gifts . No possibility of dissension. War too is not feasible. Only four of the Vanaras (namely) Vali's son, Nila and the wise Vanara king Sugriva and myself can (cross the sea and ) come here. Whether Janaka's daughter Vaidehi is alive or not is not known. Only after seeing her only I will think further'.

ತತಸ್ಸಚಿಂತಯಾಮಾಸ ಮುಹೂರ್ತಂ ಕಪಿಕುಂಜರಃ|
ಗ್ರಿರಿಶೃಂಗೇ ಸ್ಥಿತಃ ತಸ್ಮಿನ್ ರಾಮಸ್ಯಾಭ್ಯುದಯೇ ರತಃ||32||

ಸ|| ತತಃ ಸಃ ಕಪಿಕುಂಜರಃ ತಸ್ಮಿನ್ ಗಿರಿಶೃಂಗೇ ಸ್ಥಿತಃ ರಾಮಸ್ಯ ಅಭ್ಯುದಯೇ ರತಃ ಮುಹೂರ್ತಂ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ||

Then the best among Vanaras interested in Rama's success and standing on the peak of the mountain pondered for a while.

ಅನೇನ ರೂಪೇಣ ಮಯಾ ನ ಶಕ್ಯಾ ರಕ್ಷಸಾಂ ಪುರೀ|
ಪ್ರವೇಷ್ಠುಂ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಗುಪ್ತಾ ಕ್ರೂರೈರ್ಬಲಸಮನ್ವಿತೈಃ||33||
ಉಗ್ರೌಜಸೋ ಮಹಾವೀರ್ಯಾ ಬಲವಂತಶ್ಚ ರಾಕ್ಷಸಾಃ|
ವಂಚನೀಯಾ ಮಯಾ ಸರ್ವೇ ಜಾನಕೀಂ ಪರಿಮಾರ್ಗತಾ||34||
ಲಕ್ಷ್ಯಾಲಕ್ಷ್ಯೇಣ ರೂಪೇಣ ರಾತ್ರೌ ಲಂಕಾಪುರೀ ಮಯಾ|
ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲಂ ಮೇ ಕೃತ್ಯಂ ಸಾಧಯಿತುಮ್ ಮಹತ್||35||

ಸ|| ಕ್ರೂರೈಃ ಬಲಸಮನ್ವಿತೈಃ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಗುಪ್ತಾ ರಕ್ಷಸಾಂ ಪುರೀ ಅನೇನ ರೂಪೇಣ ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ ನ ಶಕ್ಯಾ || ಜಾನಕೀಂ ಪರಿಮಾರ್ಗಿತಾ ಮಯಾ ಉಗ್ರೌಜಸಃ ಮಹಾವೀರ್ಯಾಃ ಬಲವನ್ತಶ್ಚ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸರ್ವೇ ವಂಚ ನೀಯಾಃ || ಮಹತ್ ಕೃತ್ಯಂ ಸಾಧಯಿತುಂ ಮಯಾ ಲಕ್ಷ್ಯಾ ಲಕ್ಷ್ಯೇಣ ರೂಪೇಣ ರಾತ್ರೌ ಲಂಕಾಪುರೀಂ ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲಮ್ ರಾತ್ರೌ (ಹಿ)||

'In the present form it is not possible to enter the city guarded by fierce and powerful demons. While searching for Janaki all the valiant and powerful demons need to be deceived. To accomplish this great task by me , the appropriate time to enter the city in inconspicuous form is the night only'.

ತಾಂ ಪುರೀಂ ತಾದೃಶೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದುರಾಧರ್ಷಾಂ ಸುರಾಸುರೈಃ|
ಹನುಮಾನ್ ಚಿಂತಯಾಮಾಸ ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ|| 36||

ಸ||ಸುರಾಸುರೈಃ ದುರಾದರ್ಷಂ ತಾಂ ಪುರೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ಹನುಮಾನ್ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ||

Looking at the city which is impregnable even for Devas and other demons, sighing repeatedly Hanuman started to reflect.

ಕೇನೋಪಾಯೇನ ಪಶ್ಯೇಯಂ ಮೈಥಿಲೀಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್|
ಅದೃಷ್ಠೋ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೇಣ ರಾವಣೇನ ದುರಾತ್ಮನಾ||37||
ನ ವಿನಶ್ಯೇತ್ ಕಥಂ ಕಾರ್ಯಂ ರಾಮಸ್ಯ ವಿದಿತಾತ್ಮನಃ|
ಏಕಾಮೇಕಶ್ಚ ಪಶ್ಯೇಯಂ ರಹಿತೇ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್||38||

ಸ|| ದುರಾತ್ಮನಾ ರಾವಣೇನ ಅದೃಷ್ಟೋ ಕೇನೋಪಾಯೇನ ಮೈಥಿಲೀಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಂ ಪಶ್ಯೇಯಂ||ವಿದಿತಾತ್ಮನಃ ರಾಮಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಂ ಕಥಂ ನ ವಿನಶ್ಯೇತ್ | ಏಕಶ್ಚ ರಹಿತೇ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್ ಏಕಾಮ್ ಪಶ್ಯೇಯಂ ||

'Without being seen by the evil minded Ravana, Maithili, the daughter of Janaka is to be seen some how . How can the noble Rama's task be achieved ? I Should be able to see the daughter of Janaka alone ( without being noticed by the Rakshasas)'.

ಭೂತಶ್ಚಾರ್ಥಾ ವಿಪದ್ಯಂತೇ ದೇಶಕಾಲವಿರೋಧಿತಾಃ|
ವಿಕ್ಲಬಂ ದೂತಮಾಸಾದ್ಯ ತಮ ಸೂರ್ಯೋದಯೇ ಯಥಾ||39||
ಅರ್ಥಾನರ್ಥಾಂತರೇ ಬುದ್ಧಿರ್ನಿಶ್ಚಿತಾsಪಿ ನಶೋಭತೇ |
ಘಾತಯಂತಿ ಹಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ದೂತಾಃ ಪಂಡಿತಮಾನಿನಃ||40||

ಸ|| ಸೂರ್ಯೋದಯೇ ತಮಃ ಯಥಾ ವಿಪದ್ಯನ್ತೇ ( ತಥೈವ) ದೇಶಕಾಲಾವಿರೋಧಿತಾಃ ಭೂತಶ್ಚಾರ್ಥಾಃ ವಿಕ್ಲಬಂ ದೂತಂ ಆಸಾದ್ಯ (ವಿಪದ್ಯನ್ತೇ)|| ಅರ್ಥಾನರ್ಥಾನ್ತರೇ ನಿಶ್ಚಿತಾಪಿ ಬುದ್ಧಿಃ ನಶೋಭತೇ ದೂತಾಃ ಪಂಡಿತಮಾನಿತಾಃ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ಘಾತಯಂತಿ ||

'Just as darkness melts away at the sunrise , the well laid plans too disappear in the hands of a thoughtless messenger. Even after the proper course of action and inaction is decided, the ignorant messengers thinking themselves to be clever spoil the effort'.

ನ ವಿನಶ್ಯೇತ್ ಕಥಂ ಕಾರ್ಯಂ ವೈಕ್ಲಬ್ಯಂ ನ ಕಥಂ ಭವೇತ್|
ಲಂಘನಂ ಚ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಕಥಂ ನು ನ ವೃಥಾಭವೇತ್||41||
ಮಯಿ ದೃಷ್ಟೇ ತು ರಕ್ಷೋಭಿ ರಾಮಸ್ಯ ವಿದಿತಾತ್ಮನಃ|
ಭವೇದ್ವರ್ಥಮಿದಂ ಕಾರ್ಯಂ ರಾವಣಾನರ್ಥ ಮಿಚ್ಛತಃ||42||

ಸ|| ಕಾರ್ಯಂ ಕಥಂ ವಿನಶ್ಯೇತ್ | ವೈಕ್ಲಬ್ಯಂ ಕಥಮ್ ನಭವೇತ್ | ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಲಂಘನಂ ಕಥಂ ನು ನ ವೃಥಾಭವೇತ್|| ಯದಿ ಮಯಿ ರಕ್ಷೋಭಿ ದೃಷ್ಟೇ ತು ವಿದಿತಾತ್ಮನಃ ರಾವಣಾನರ್ಥಂ ಇಚ್ಛತಃ ರಾಮಸ್ಯ ಇದಂ ಕಾರ್ಯಂ ವ್ಯರ್ಥಂ ಭವೇತ್ ||

'How to ensure that the task is not destroyed. How to avoid thoughtlessness. How to ensure the effort of crossing the ocean is not wasted. If I am seen by the demons the desire of the noble Rama to destroy Ravana will be hindered'.

ನ ಹಿ ಶಕ್ಯಂ ಕ್ವಚಿತ್ ಸ್ಥಾತುಂ ಅವಿಜ್ಞಾತೇನ ರಾಕ್ಷಸೈಃ|
ಅಪಿ ರಾಕ್ಷಸ ರೂಪೇಣ ಕಿಮುತಾನ್ಯೇನ ಕೇನ ಚಿತ್||43||
ವಾಯುರಪ್ಯತ್ರ ನಾಜ್ಞಾತಃ ಚರೇತ್ ಇತಿ ಮತಿರ್ಮಮ|
ನ ಹ್ಯಸ್ತ ವಿದಿತಂ ಕಿಂಚಿತ್ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಬಲೀಯಸಾಮ್||44||

ಸ|| ರಾಕ್ಷಸ ರೂಪೇಣಾಪಿ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಅವಿಜ್ಞಾತೇನ ಸ್ಥಾತುಂ ನ ಹಿ ಶಕ್ಯಂ | ಅನ್ಯೇನ ಕೇನಚಿತ್ ( ರೂಪೇಣ) ಕಿಮುತ|| ಅತ್ರ ವಾಯುಃ ಅಪಿ ನ ಆಜ್ಞಾತಃ ಚರೇತ್ ಇತಿ ಮಮ ಮತಿಃ| ಬಲೀಯಸಾಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಕಿಂಚಿತ್ (ಅಪಿ) ಅವಿದಿತಂ ನಾಸ್ತಿ ಹಿ ||

'Even in the disguise of a demon it is difficult stay undetected with these demons. What to say of any other form. Here even the wind will not move without being ordered. Nothing escapes the notice of these powerful demons'.

ಇಹಾಹಂ ಯದಿ ತಿಷ್ಟಾಮಿ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ಸಂವೃತಃ|
ವಿನಾಶಮುಪಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಭರ್ತುರರ್ಥಶ್ಚ ಹೀಯತೇ||45||
ತದಹಂ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ರಜನ್ಯಾಂ ಹ್ರಸ್ವತಾಂ ಗತಃ|
ಲಂಕಾಂ ಅಭಿಪತಿಷ್ಯಾಮಿ ರಾಘವಸ್ಯಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಯೇ||46||

ಸ|| ಯದಿ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ಸಂವೃತಃ ಅಹಂ ಇಹ ತಿಷ್ಠಾಮಿ ವಿನಾಶಂ ಉಪಯಾಸ್ಯಾಮಿ| ಭರ್ತುಃ ಅರ್ಥಶ್ಚ ಹೀಯತೇ|| ತತಃ ರಾಘವಸ್ಯ ಅರ್ಥ ಸಿದ್ಧಯೇ ಅಹಂ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ಹ್ರಸ್ವತಾಂ ಗತಃ ರಜನ್ಯಾಂ ಲಂಕಾಂ ಅಭಿಪತಿಷ್ಯಾಮಿ||

'If I stay hidden in my present form (I) will surely invite destruction and Rama's task will be destroyed too. So for achieving Rama's objective I will make my form smaller and jump into Lanka in the night'.

ರಾವಣಸ್ಯ ಪುರೀಮ್ ರಾತ್ರೌ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಸುದುರಾಸದಾಮ್|
ವಿಚಿನ್ವನ್ ಭವನಂ ಸರ್ವಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್||47||
ಇತಿ ಸಂಚಿತ್ಯ ಹನುಮಾನ್ ಸೂರ್ಯಸ್ಯಾಸ್ತಮಯಂ ಕಪಿಃ|
ಆಚಕಾಂಕ್ಷೇ ತದಾ ವೀರೋ ವೈದೇಹ್ಯಾ ದರ್ಶನೋತ್ಸುಕಃ||48||

ಸ|| ಸುದುರಾಸದಂ ರಾವಣಸ್ಯ ಪುರೀಂ ರಾತ್ರೌ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಸರ್ವಂ ಭವನಂ ವಿಚಿನ್ವನ್ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ|| ಹನುಮಾನ್ ವೀರಃ ಇತಿ ಸಂಚಿತ್ಯ ತದಾ ಕಪಿಃ ವೈದೇಹ್ಯಾ ದರ್ಶನೋತ್ಸುಕಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ಅಸ್ತಮಯಂ ಆಚಕಾಂಕ್ಷೇ||

'Entering the impregnable city in the night I will search all the palaces and find Sita'. Having planned in this manner Hanuman , the excited Vanara warrior awaited Sunset in anticipation of seeing Sita.

ಸೂರ್ಯೇ ಚಾಸ್ತಂ ಗತೇ ರಾತ್ರೌ ದೇಹಂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ಮಾರುತಿಃ|
ವೃಷದಂಶಕಮಾತ್ರಸ್ಸನ್ ಬಭೂವಾದ್ಭುತ ದರ್ಶನಃ||49||
ಪ್ರದೋಷಕಾಲೇ ಹನುಮಾಂಸ್ತೂರ್ಣ ಮುತ್ಪ್ಲುತ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್|
ಪ್ರವಿವೇಶ ಪುರೀಂ ರಮ್ಯಾಂ ಸುವಿಭಕ್ತ ಮಹಾಪಥಾಮ್||50||

ಸ|| ಮಾರುತಿಃ ಸೂರ್ಯೇ ಚ ಅಸ್ತಂ ಗತೇ ವೃಷದಂಶಕಮಾತ್ರಃ ಸನ್ ದೇಹಂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ಅದ್ಭುತ ದರ್ಶನಃ ಬಭೂವ|| ವೀರ್ಯವಾನ್ ಹನುಮಾಣನ್ ಪ್ರದೋಷಕಾಲೇ ತೂರ್ಣಂ ಉತ್ಪ್ಲುತ್ಯ ಸುವಿಭಕ್ತಮಹಾಪಥಾಂ ರಮ್ಯಾಂ ಪುರೀಂ ಪ್ರವಿವೇಶ||

After the sunset Maruti reduced himself to the size of a cat in a form that is wonderful to behold. The courageous Hanuman at once jumped in and entered the well laid out main paths of the beautiful city.

ಪ್ರಾಸಾದಮಾಲಾವಿತತಮ್ ಸ್ತಂಭೈಃ ಕಾಂಚನ ರಾಜತೈಃ|
ಶಾತಕುಂಭಮಯೈ ರ್ಜಾಲೈಃ ಗಂಧರ್ವನಗರೋಪಮಾಮ್|| 51||
ಸಪ್ತಭೌಮಾಷ್ಟಭೌಮೈಶ್ಚ ಮುಕ್ತಾಜಾಲ ವಿಭೂಷಿತೈಃ|
ತಲೈಃ ಸ್ಫಾಟಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೈಃ ಕಾರ್ತಸ್ವರವಿಭೂಷಿತೈಃ||52||
ವೈಡೂರ್ಯಮಣಿಚಿತ್ರೈಶ್ಚ ಮುಕ್ತಾಜಾಲ ವಿಭೂಷಿತೈಃ|
ತಲೈಃ ಶುಶ್ಶುಭಿರೇ ತಾನಿ ಭವನಾನ್ಯತ್ರ ರಕ್ಷಸಾಮ್||53||

ಸ|| ಸಃ ಪ್ರಾಸಾದಮಾಲಾವಿತತಾಮ್ ಕಾಂಚನ ರಾಜತೈಃ ಸ್ತಂಭೈಃ ಶಾತಕುಂಭಮಯೈಃ ಜಾಲೈಃ ಗಂಧರ್ವ ನಗರೋಪಮಮ್ ( ಮಹಾಪುರೀಮ್ ದದರ್ಶ) || ಸಪ್ತಭೌಮಾಷ್ಟಭೌಮೈಶ್ಚ ಮುಕ್ತಾಜಾಲವಿಭೂಷಿತೈಃ ಸ್ಫಾಟಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೈಃ ತಲೈಃ ಕಾರ್ತಸ್ವರ ವಿಭೂಷಿತೈಃ (ಮಹಾಪುರೀಂ ದದರ್ಶ) || ಅತ್ರ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭವನಾನಿ ವೈಢೂರ್ಯಮಣಿ ಚಿತ್ರೈಶ್ಚ ಮುಕ್ತಾಜಾಲವಿಭೂಷಿತೈಃ ತಲೈಃ ಶುಶುಭಿರೇ||

He saw the city resembling the city of Gandharvas , stretched with rows of mansions with gold and silver pillars with window work made of gold. He saw the seven and eight level mansions with windows ornamented with pearls and floors inlaid with crystals. Here the mansions of the demons inlaid with precious gems windows ornamented with pearls, the floors looked splendid.

ಕಾಂಚನಾನಿ ಚ ಚಿತ್ರಾಣಿ ತೋರಣಾನಿ ಚ ರಕ್ಷಸಾಮ್|
ಲಂಕಾಮುದ್ಯೋತಯಾಮಾಸುಃ ಸರ್ವತಃ ಸಮಲಂಕೃತಾಮ್||54||
ಅಚಿಂತ್ಯಾ ಮದ್ಭುತಾಕಾರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಲಂಕಾಂ ಮಹಾಕಪಿಃ|
ಆಸೀದ್ವಿಷಣ್ಣೋ ಹೃಷ್ಟಶ್ಚ ವೈದೇಹ್ಯಾ ದರ್ಶನೋತ್ಸುಕಃ||55||

ಸ|| ರಕ್ಷಸಾಮ್ ಕಾಂಚನಾನಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ ತೋರಣಾನಿ ಸಮಲಂಕೃತಾಮ್ ಲಂಕಾಂ ಸರ್ವತಃ ಉದ್ಯೋತಯಾಮಾಸುಃ|| ಮಹಾಕಪಿಃ ಅಚಿನ್ತ್ಯಾಂ ಅದ್ಭುತಾಕಾರಂ ಲಂಕಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವೈದೇಹ್ಯಾ ದರ್ಶನೋತ್ಸುಕಃ ಹೃಷ್ಟಶ್ಚ ವಿಷಣ್ಣಃ ಆಸೀತ್ ||

The Golden colorful archways of the demons decorated all over illumined the Lanka everywhere. The great Vanara seeing the unimaginably beautiful and wonderful Lanka was glad with excitement of the possibility of seeing Vaidehi and sad at the same time ( not knowing how he will find her)

ಸ ಪಾಣ್ಡುರಾವಿದ್ಧ ವಿಮಾನಮಾಲಿನೀಮ್ ಮಹಾರ್ಹಜಾಂಬೂನದ ಜಾಲತೋರಣಾಮ್|
ಯಶಸ್ವಿನೀಂ ರಾವಣಬಾಹುಪಾಲಿತಾಮ್ ಕ್ಷಪಾಚರೈ ರ್ಭೀಮಬಲೈಃ ಸಮಾವೃತಾಮ್|| 56||

ಸ|| ಸಃ ಪಾಣ್ಡುರಾವಿದ್ಧವಿಮಾನಮಾಲಿನೀಮ್ ಮಹಾರ್ಹಜಾಂಬೂನದಜಾಲ ತೋರಣಾಮ್ ಯಶಸ್ವಿನೀಂ ಭೀಮಬಲೈಃ ಕ್ಷಪಾಚಾರೈಃ ಸಮಾವೃತಾಂ ರಾವಣ ಬಾಹು ಪಾಲಿತಾಮ್ (ಲಂಕಾಂ ದದರ್ಶ)

He saw the city ruled by Ravana having a garland of white mansions with many floors, having archways and windows laced with gold strings and protected by famed warriors of great strength.

ಚಂದ್ರೋsಪಿ ಸಾಚಿವ್ಯ ಮಿವಾಸ್ಯ ಕುರ್ವನ್ ತಾರಾಗಣೈರ್ಮಧ್ಯಗತೋ ವಿರಾಜನ್|
ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾವಿತಾನೇನ ವಿತತ್ಯಲೋಕಂ ಉತ್ತಿಷ್ಟತೇನೈಕಸಹಸ್ರರಶ್ಮಿಃ||57||
ಶಂಖಪ್ರಭಂ ಕ್ಷೀರಮೃಣಾಳವರ್ಣಂ ಉದ್ಗಚ್ಛಮಾನಂ ವ್ಯವಭಾಸಮಾನಮ್|
ದದರ್ಶ ಚನ್ದ್ರಂ ಸ ಹರಿಪ್ರವೀರ ಪೋಪ್ಲೂಯಮಾನಂ ಸರಸೀವ ಹಂಸಮ್||57||

ಸ|| ನೈಕ ಸಹಸ್ರ ರಸ್ಮಿಭಿಃ ಚನ್ದ್ರೋsಪಿತಾರಾಗಣೈಃ ಮಧ್ಯಗತಃ ವಿರಾಜನ್ ಲೋಕಮ್ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾವಿತಾನೇನ ವಿತತ್ಯ ಅಸ್ಯ ಸಾಚಿವ್ಯಂ ಕುರ್ವನ್ನಿವ ಉತ್ತಿಷ್ಠತೇ|| ಸಃ ಹರಿಪ್ರವೀರಃ ಉದ್ಗಚ್ಛಮಾನಂ ಶಂಖಪ್ರಭಮ್ ವ್ಯವಭಾಸಮಾನಮ್ ಕ್ಷೀರಮೃಣಾಲವರ್ಣಮ್ ಸರಸಿ ಪೋಪ್ಲೂಯಮಾನಮ್ ಹಂಸಂ ಇವ ಚನ್ದ್ರಂ ದದರ್ಶ||

At that time the moon rose with thousand rays in the center of a multitude of stars, spreading and providing a canopy of moon light as if providing ministerial services to Hanuman. The heroic Vanara saw the rising Moon flitting in and out , shining like a fresh white conch in the colors of milk and lotus stalk, looking like a swan floating in lake like sky.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಸರ್ಗಃ||

Thus ends the second Sarga of Sundarakanda in Ramayana, the first ever poem of mankind composed by Maharshi Valmiki.

|| Om tat sat ||