||Sundarakanda ||

|| Sarga 42||( Slokas in Kannada )

 

(PS: This is a true translation of the Sanskrit epic which tends to have long descriptive sentences which are retained as they are)

||om tat sat||

ಸುಂದರಕಾಂಡ.
ಅಥ ದ್ವಿಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ

ತತಃ ಪಕ್ಷಿ ನಿನಾದೇನ ವೃಕ್ಷಭಂಗಸ್ವನೇನ ಚ|
ಬಭೂವು ಸ್ತ್ರಾಸಸಂಭ್ರಾಂತಾಃ ಸರ್ವೇ ಲಂಕಾನಿವಾಸಿನಃ||1||

ಸ|| ತತಃ ಸರ್ವೇ ಲಂಕಾವಾಸಿನಃ ಪಕ್ಷಿ ನಿನಾದೇಣ ವೃಕ್ಷಭಂಗಸ್ವನೇನ ಚ ತ್ರಾಸ ಸಂಭ್ರಾಂತಾಃ ಬಭೂವುಃ||

Then all the residents of Lanka became panicked hearing the sounds of the birds and the cracking sounds of trees.

ವಿದ್ರುತಾಶ್ಚ ಭಯತ್ರಸ್ತಾ ವಿನೇದುರ್ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ|
ರಕ್ಷಸಾಂ ಚ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಕ್ರೂರಾಣಿ ಪ್ರತಿಪೇದಿರೇ||2||
ತತೋ ಗತಾಯಾಂ ನಿದ್ರಾಯಾಂ ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋ ವಿಕೃತಾನನಃ|
ತದ್ವನಂ ದದೃಶುರ್ಭಗ್ನಂ ತಂ ಚ ವೀರಂ ಮಹಾಕಪಿಮ್||3||
ಸ ತಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಮಹಾಸತ್ತ್ವೋ ಮಹಾಬಲಃ|
ಚಕಾರ ಸುಮಹದ್ರೂಪಂ ರಾಕ್ಷಸೀನಾಂ ಭಯಾವಹಮ್||4||

ಸ|| ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ ವಿದ್ರುತಾಃ ಭಯತ್ರಾಸಾಃ ವಿನೇದುಃ | ರಕ್ಷಸಾಂ ಚ ಕ್ರೂರಾಣಿ ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಪ್ರತಿಪೇದಿರೇ||ತತಃ ವಿಕೃತಾನನಃ ರಕ್ಷಸ್ಯಃ ನಿದ್ರಾಯಾಂ ಗತಾಯಾಂ ತತ್ ಭಗ್ನಂ ವನಂ ವೀರಂ ಮಹಾಕಪಿಂ ಚ ದದ್ರುಶುಃ ||ಮಹಾಬಲಃ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಃ ಸಃ ತಾಃ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸೀನಾಂ ಭಯಾವಹಂ ಸುಮಹತ್ ರೂಪಂ ಚಕಾರ||

The beast and birds became scared ran and flew away in different directions. The Rakshasas saw fierce portends . Then the Rakshasis with hideous faces awakened from sleep saw the devastated grove and the heroic Vanara. The powerful mighty hero Hanuman seeing the Rakshasas assumed a very huge form to create fear.

ತತಸ್ತಂ ಗಿರಿ ಸಂಕಾಶಂ ಅತಿಕಾಯಂ ಮಹಾಬಲಮ್|
ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋ ವಾನರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಪಚ್ಛುರ್ಜನಕಾತ್ಮಜಮ್||5||
ಕೋsಯಂ ಕಸ್ಯ ಕುತೋ ವಾಯಂ ಕಿನ್ನಿಮಿತ್ತಮಿಹಾಗತಃ|
ಕಥಂ ತ್ವಯಾ ಸಹಾನೇನ ಸಂವಾದಃ ಕೃತ ಇತ್ಯುತ ||6||
ಆಚಕ್ಷ್ವ ನೋ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಮಾಭೂತ್ತೇ ಸುಭಗೇ ಭಯಮ್|
ಸಂವಾದ ಮಸಿತಾಪಾಂಗೇ ತ್ವಯಾ ಕಿಂ ಕೃತವಾನಯಮ್||7||

ಸ|| ತತಃ ತಂ ಗಿರಿಸಂಕಾಶಂ ಅತಿಕಾಯಂ ಮಹಾಬಲಂ ವಾನರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಃ ಜನಕಾತ್ಮಜಂ ಪ್ರಪಚ್ಛುಃ||ಅಯಂ ಕಃ| ಕಸ್ಯ ಅಯಂ| ಕುತಃ ಕಿಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಇಹ ಆಗತಃ| ತ್ವಯಾ ಸಃ ಅನೇನ ಸಂವಾದಃ ಕೃತಃ ಕಥಂ ಇತಿ|| ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ನಃ ಆಚಕ್ಷ್ವ| ಸುಭಗೇ ತೇ ಭಯಂ ಮಾಭೂತ್ | ಅಸಿತಾಪಾಂಗೇ ಅಯಂ ತ್ವಯಾ ಕಿಂ ಸಂವಾದಂ ಕೃತವಾನ್ ||

Then seeing the large bodied mighty Vanara of the size of a mountain , the Rakshasas asked the daughter of Janaka. 'Who is this. Whom did he belong to ? Where did he come from and for what purpose. What was the dialog with him? Oh Wide eyed Lady you may tell. Oh Auspicious one let there be no fear. Oh dark eyed one ! What conversation did he have with you' .

ಅಥಾಬ್ರವೀನ್ ಮಹಾಸಾಧ್ವೀ ಸೀತಾ ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರೀ|
ರಕ್ಷಸಾಂ ಭೀಮರೂಪಾಣಾಂ ವಿಜ್ಞಾನೇ ಮಮ ಕಾ ಗತಿಃ||8||
ಯೂಯಮೇವಾಭಿಜಾನೀತ ಯೋsಯಂ ಯದ್ವಾ ಕರಿಷ್ಯತಿ|
ಅ ಹಿ ರೇವ ಹ್ಯಹೇಃ ಪಾದಾನ್ ವಿಜಾನಾತಿ ನ ಸಂಶಯಃ||9||
ಅಹಮಪ್ಯಸ್ಯ ಭೀತಾಸ್ಮಿ ನೈನಂ ಜಾನಾಮಿ ಕೋನ್ವಯಮ್|
ವೇದ್ಮಿ ರಾಕ್ಷಸ ಮೇವೈನ ಕಾಮರೂಪಿಣ ಮಾಗತಮ್||10||

ಸ|| ಸೀತಾ ಮಹಾಸಾಧ್ವೀ ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರೀ ಅಬ್ರವೀನ್ | ಭೀಮರೂಪಾಣಾಂ ರಕ್ಷಸಾಂ ವಿಜ್ಞಾನೇ ಗತಿಃ ಮಮ ಕಾ||ಯೂಯಂ ಏವ ಅಭಿಜಾನೀತಾ ಅಯಂ ಯಃ ಯದ್ವಾ ಕರಿಷ್ಯತಿ | ಅಹೇಃ ಪಾದಾನ್ ಅಹಿಃ ಏವ ವಿಜಾನಾತಿ | ಸಂಶಯಃ ನ ||ಅಹಂ ಅಪಿ ಅಸ್ಯ ಭೀತಾ ಅಸ್ಮಿ| ಏನಂ ಕೋ ನು ಅಯಂ ನ ಜಾನಾಮಿ | ಏನಂ ಆಗತಂ ಕಾಮರೂಪಿಣಂ ರಾಕ್ಷಸಂ ಏವ ವೇದ್ಮಿ||

Chaste Sita , a lady of beautiful limbs spoke. ' How do I know the fierce looking Rakshasas. Only you know who he is, and what he is about. A serpent alone knows the movement of another serpent. I am also scared of him. I do not know who he is. I think the one who has come is Rakshasa who can assume any form'.

ವೈದೇಹ್ಯಾ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷ್ಯಸ್ಯೋ ವಿದ್ರುತಾ ದಿಶಃ|
ಸ್ಥಿತಃ ಕಾಶ್ಚಿದ್ಗತಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ರಾವಣಾಯ ನಿವೇದಿತುಮ್||11||
ರಾವಣಸ್ಯ ಸಮೀಪೇತು ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋ ವಿಕೃತಾನನಾಃ|
ವಿರೂಪಂ ವಾನರಂ ಭೀಮ ಮಾಖ್ಯಾತು ಮುಪಚಕ್ರಮುಃ||12||

ಸ|| ವೈದೇಹ್ಯಾಃ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಃ ದಿಶಃ ವಿದ್ರುತಾಃ | ಕಾಶ್ಚಿತ್ ಸ್ಥಿತಃ | ಕಾಶ್ಚಿತ್ ರಾವಣಾಯ ನಿವೇದಿತುಂ ಗತಾಃ|| ವಿಕೃತಾನನಃ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಃ ರಾವಣಸ್ಯ ಸಮೀಪೇ ವಿರೂಪಂ ಭೀಮಂ ವಾನರಂ ಆಖ್ಯಾತುಂ ಉಪವಕ್ರಮುಃ|

Hearing those words of Sita some Rakshasas ran in all directions. Some stayed there. Some went to report to Ravana. The hideous looking Rakshasas went to Ravana to tell about the fierce looking Vanara.

ಅಶೋಕವನಿಕಾಮಧ್ಯೇ ರಾಜನ್ ಭೀಮವಪುಃ ಕಪಿಃ|
ಸೀತಯಾ ಕೃತಸಂವಾದಃ ತಿಷ್ಠತ್ಯಮಿತ ವಿಕ್ರಮಃ||13||
ನ ಚ ತಂ ಜಾನಕೀ ಸೀತಾ ಹರಿಂ ಹರಿಣಲೋಚನಾ|
ಅಸ್ಮಾಭಿರ್ಬಹುಧಾ ಪೃಷ್ಠಾ ನಿವೇದಯಿತುಮಿಚ್ಛತಿ||14||
ವಾಸವಸ್ಯ ಭವೇದ್ದೂತೋ ದೂತೋ ವೈಶ್ರವಣಸ್ಯ ವಾ|
ಪ್ರೇಷಿತೋ ವಾಪಿ ರಾಮೇಣ ಸೀತಾನ್ವೇಷಣಕಾಂಕ್ಷಯಾ||15||

ಸ|| ರಾಜನ್ ಅಮಿತ ವಿಕ್ರಮಃ ಭೀಮಃ ಕಪಿಃ ಸೀತಾಯಾ ಕೃತಸಂವಾದಃ ಅಶೋಕವನಿಕಾ ಮಧ್ಯೇ ತಿಷ್ಟತಿ||ಸೀತಾ ಹರಿಣಲೋಚನಾ ಜಾನಕೀ ಅಸ್ಮಾಭಿಃ ಬಹುಧಾ ಪೃಷ್ಠಾ ತಂ ನಿವೇದಯಿತುಂ ನ ಇಚ್ಛತಿ || ವಾಸವಸ್ಯ ದೂತೋ ಭವೇತ್ | ವಾ ವೈಶ್ರವಣಸ್ಯ ದೂತಃ | ಸೀತಾನ್ವೇಷಣ ಕಾಂಕ್ಷಯಾ ರಾಮೇಣ ಪ್ರೇಷಿತಃ ಅಪಿ ವಾ ಭವೇತ್ ||

Oh King ! A very powerful fierce looking Vanara , having had a dialog with Sita is standing in the middle of the Ashoka grove. Sita, whose eyes are like that of a deer, asked in many ways by us is not willing to disclose. May be he is the messenger of Indra or the messenger of Vaisravana. Or he may have been sent by Rama in search of Sita.

ತೇನ ತ್ವದ್ಭುತರೂಪೇಣ ಯತ್ತತ್ತವ ಮನೋಹರಮ್|
ನಾನಾಮೃಗಗಣಾಕೀರ್ಣಮ್ ಪ್ರಮೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಮದಾವನಮ್||16||
ನ ತತ್ರ ಕಶ್ಚಿದುದ್ದೇಶೋ ಯಸ್ತೇನ ನ ವಿನಾಶಿತಃ|
ಯತ್ರಾ ಸಾ ಜಾನಕೀ ಸೀತಾ ಸ ತೇನ ನ ವಿನಾಶಿತಃ||17||
ಜಾನಕೀರಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ ವಾ ಶ್ರಮಾದ್ವಾ ನೋಪಲಭ್ಯತೇ|
ಅಥಾವಾ ಕಃ ಶ್ರಮಸ್ತಸ್ಯಸೈವ ತೇ ನಾಭಿರಕ್ಷಿತಾ||18||
ಚಾರುಪಲ್ಲವಪುಷ್ಪಾಢ್ಯಂ ಯಂ ಸೀತಾ ಸ್ವಯಮಾಸ್ಥಿತಾ|
ಪ್ರವ್ರದ್ಧಃ ಶಿಂಶುಪಾವೃಕ್ಷಃ ಸ ಚ ತೇನಾಭಿರಕ್ಷಿತಃ||19||

ಸ|| ಅದ್ಭುತರೂಪೇಣ ತೇನ ಮನೋಹರಂ ನಾನಾಮೃಗಾಕೀರ್ಣಂ ಯತ್ ತವ ಪ್ರಮದಾವನಂ ಪ್ರಮೃಷ್ಟಂ ||ತೇನ ಯಃ ನ ವಿನಾಶಿತಃ ಉದ್ದೇಶಃ ತತ್ರ ಕಶ್ಚಿತ್ ನ | ಯತ್ರ ಸಾ ಜಾನಕೀ (ಸ್ಥಿತಃ) ಸಃ ತೇನ ನವಿನಾಶಿತಃ|| ಜಾನಕೀ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ ವಾ ಶ್ರಮಾತ್ ವಾ ನ ಉಪಲಭ್ಯತೇ| ಅಥವಾ ಕಃ ತೇನ ಸ ಏವ ಅಭಿರಕ್ಷಿತಾ || ಸೀತಾ ಚಾರುಪಲ್ಲವಪುಷ್ಪಾಢ್ಯಂ ಯಂ ಸ್ವಯಂ ಆಸ್ಥಿತಾ ಸಃ ಪ್ರವೃದ್ಧಃ ಶಿಂಶುಪಾವೃಕ್ಷಃ ತೇನ ಅಭಿರಕ್ಷಿತಃ ||

That fierce looking Vanara destroyed the beautiful pleasure garden with many varieties of trees and animals. There is no single place not destroyed by him. Only the place where Janaki is , that place is not destroyed. It is to save Janaki or may be stopped due to exhaustion. Else why she alone is saved. The tree with tender leaves and flowers, that large Simsupa tree under which Sita herself is sitting is saved from destruction by him.

ತಸ್ಯೋಗ್ರರೂಪಸ್ಯೋಗ್ರ ತ್ವಂ ದಂಡಮಾಜ್ಞಾತು ಮರ್ಹಸಿ|
ಸೀತಾ ಸಂಭಾಷಿತಾ ಯೇನ ತದ್ವನಂ ಚ ವಿನಾಶಿತಮ್||20||
ಮನಃ ಪರಿಗೃಹೀತಾಂ ತಾಂ ತವ ರಕ್ಷೋಗಣೇಶ್ವರ|
ಕಃ ಸೀತಾಮಭಿಭಾಷೇತ ಯೋ ನ ಸ್ಯಾತ್ತ್ಯಕ್ತಜೀವಿತಃ||21||
ರಾಕ್ಷಸೀನಾಂ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾವಣೋ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ|
ಹುತಾಗ್ನಿ ರಿವ ಜಜ್ವಾಲ ಕೋಪಸಂವರ್ತಿತೇಕ್ಷಣಃ||22||

ಸ|| ಯೇನ ಸೀತಾ ಸಂಭಾಷಿತಾ ತತ್ ವನಂ ಚ ವಿನಾಶಿತಂ | ತಸ್ಯ ಉಗ್ರರೂಪಸ್ಯ ತ್ವಂ ಉಗ್ರಂ ದಣ್ಡಂ ಆಜ್ಞಾತುಂ ಅರ್ಹಸಿ || ರಕ್ಷೋ ಗಣೇಶ್ವರ ಮನಃ ಪರಿಗ್ರಹೀತಾಂ ತಾಂ ಸೀತಾಂ ಯಃ ತ್ಯಕ್ತಜೀವಿತಃ ನಸ್ಯಾತ್ ಅಭಿಭಾಷೇತ ?|| ರಾಕ್ಷಸೀನಾಂ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ರಾವಣಃ ಕೋಪ ಸಂವರ್ತಿತ ಈಕ್ಷನಃ ಹುತಾಗ್ನಿಃ ಇವ ಜಜ್ವಾಲ||

'The one with whom Sita spoke , that one destroyed the grove. That one with fierce form ought to be punished. Unless one has given up hope for life who else can talk to the one who captured the mind of the Lord of the Rakshasa'. Hearing those words of the Rakshasis , the lord of the Rakshasas, Ravana flared up like the blazing sacrificial fire, rolling his eye balls.

ತಸ್ಯ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ಯ ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಪತನ್ನಾಸ್ರಬಿಂದವಃ|
ದೀಪ್ತಾಭ್ಯಾಮಿವ ದೀಪಾಭ್ಯಾಂ ಸಾರ್ಚಿಷಃ ಸ್ನೇಹಬಿಂದವಃ||23||
ಆತ್ಮನಸದೃಶಾನ್ ಶೂರಾನ್ ಕಿಂಕರಾನ್ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ |
ವ್ಯಾದಿದೇಶ ಮಹಾತೇಜಾ ನಿಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ಹನೂಮತಃ||24||

ಸ|| ತಸ್ಯ ಕೃದ್ಧಸ್ಯ ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ದೀಪ್ತಾಭ್ಯಾಂ ದೀಪಾಭ್ಯಾಂ ಸಾರ್ಚಿಷಃ ಸ್ನೇಹಬಿಂದವಃ ಇವ ಅಸ್ರಬಿಂದವಃ ಪ್ರಾಪತನ್ ||ಮಹಾತೇಜಾ ಹನೂಮತಃ ನಿಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ಅತ್ಮನಃ ಸದೃಶಾನ್ ಶುರಾನ್ ಕಿಂಕರಾನ್ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ವ್ಯಾದಿದೇಶ ||

From the two eyes of that angry one fell down drops of tears like the drops of ol from the burning lamps. To capture the very powerful Hanuman , he ordered Kinkaras who are as powerful as himself.

ತೇಷಾ ಮಶೀತಿ ಸಾಹಸ್ರಂ ಕಿಂಕರಾಣಾಂ ತರಸ್ವಿನಾಮ್|
ನಿರ್ಯಯುರ್ಭವನಾತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಕೂಟಮುದ್ಗರಪಾಣಯಃ||25||
ಮಹೋದರಾ ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರಾ ಘೋರರೂಪಾ ಮಹಾಬಲಾಃ|
ಯುದ್ಧಾಭಿಮನಸಃ ಸರ್ವೇ ಹನುಮದ್ಗ್ರಹಣೋನ್ಮುಖಾಃ||26||

ಸ|| ತರಸ್ವಿನಾಂ ತೇಷಾಂ ಕಿಂಕರಾಣಾಂ ಅಸೀತಿಸಹಸ್ರಂ ಮಹೋದರಾಃ ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರಾಃ ಘೋರರೂಪಾಃಮಹಾಬಲಾಃ ಯುದ್ಧಾಭಿಮನಸಃ ಸರ್ವೇ ಕೂಟಮುದ್ಗರಪಾಣಯಃ ಹನುಮದ್ಗ್ರಹಣೋದ್ಯತಾಃ ತಸ್ಮಾತ್ ಭವನಾತ್ ನಿರ್ಯಯುಃ||

The large bellied, large toothed , quick moving, eighty thousand Kinkaras , who are dreadful looking and powerful , interested in fighting wars , all of them armed with hammers and clubs came out of that palace.

ತೇ ಕಪೀಂದ್ರಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ತೋರಣಸ್ಥಮವಸ್ಥಿತಮ್|
ಅಭಿಪೇತುರ್ಮಹಾವೇಗಾಃ ಪತಂಗಾ ಇವ ಪಾವಕಮ್||27||
ತೇ ಗದಾಭಿರ್ವಿಚಿತ್ರಾಭಿಃ ಪರಿಘೈಃ ಕಾಂಚನಾಂಗದೈಃ|
ಆಜಘ್ನುಃ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಶರೈಶ್ಚಾದಿತ್ಯ ಸನ್ನಿಭೈಃ||28||
ಮುದ್ಗರೈಃ ಪಟ್ತಿಸೈಃ ಶೂಲೈಃ ಪ್ರಾಸತೋಮರಶಕ್ತಿಭಿಃ|
ಪರಿವಾರ್ಯ ಹನೂಮಂತಂ ಸಹಸಾ ತಸ್ಥುರಗ್ರತಃ||29||

ಸ|| ತೇ ತೋರಣಸ್ಥಂ ಅವಸ್ಥಿತಂ ಕಪೀಂದ್ರಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಮಹಾವೇಗಾಘ್ ಪತಂಗಾಃ ಪಾವಕಂ ಇವ ಅಭಿಪೇತುಃ||ತೇ ವಿಚಿತ್ರಾಭಿಃ ಗದಾಭಿಃ ಪರಿಘೈಃ ಕಾಂಚನಾಂಗದೈಃ ಶರೈಃ ಆದಿತ್ಯಸನ್ನಿಭೈಃ ವಾನರಶೆಷ್ಠಂ ಆಜಘ್ನುಃ ಚ || ಮುದ್ಗರೈಃ ಪಟ್ಟಿ ಶೂಲೈಃ ಪ್ರಾಸತೋಮರಶಕ್ತಿಭಿಃ ಸಹಸಾ ಹನೂಮಂತಂ ಪರಿವಾರ್ಯ (ತಸ್ಯ) ಅಗ್ರತಃ ತಸ್ಥುಃ||

They quickly approached the best of Vanaras seated on the archway like the flies rushing into the fire. They attacked the best of Vanaras armed with wonderful iron maces crowbars edged with gold, arrows resembling Sun. With hammers, sharp edged spears, tridents, barbed missiles and javelins, they surrounded Hanuman at once and stood infront of him.

ಹನುಮಾನಪಿ ತೇಜಸ್ವೀ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪರ್ವತಸನ್ನಿಭಃ|
ಕ್ಷಿತವಾವಿಧ್ಯ ಲಾಂಗೂಲಂ ನನಾದ ಚ ಮಹಾಸ್ವನಮ್||30||
ಸ ಭೂತ್ವಾ ಸುಮಹಾಕಾಯೋ ಹನುಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ|
ಧೃಷ್ಟ ಮಾಸ್ಫೋಟಯಾಮಾಸ ಲಂಕಾಂ ಶಬ್ದೇನ ಪೂರಯನ್||31||
ತಸ್ಯಾಸ್ಫೋಟಿತಶಬ್ದೇನ ಮಹತಾ ಸಾನುನಾದಿನಾ|
ಪೇತುರ್ವಿಹಂಗಾ ಗಗನಾದುಚ್ಚೈಶ್ಚೇದ ಮಘೋಷಯತ್ ||32||

ಸ|| ತೇಜಸ್ವೀ ಪರ್ವತಸನ್ನಿಭಃ ಹನುಮಾನ್ ಅಪಿ ಲಾಂಗೂಲಂ ಕ್ಷಿತೌ ಆವಿಧ್ಯ ಮಹಾಸ್ವನಂ ನನಾದ|| ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ಸಃ ಹನುಮಾನ್ ಸುಮಹಾಕಾಯಃ ಭೂತ್ವಾ ಶಬ್ದೇನ ಲಂಕಾಂ ಪೂರಯನ್ ಧೃಷ್ಟಂ ಅಸ್ಫೋಟಯಾಮಾಸ|| ತಸ್ಯ ಮಹತಾ ಸಾನುನಾದಿನಾ ಆಸ್ಫೋಟಿತಶಬ್ದೇನ ವಿಹಂಗಾಃ ಗಗನಾತ್ ಪೇತುಃ | ಉಚ್ಚೈಃ ಇದಂ ಅಘೋಷಯತ್ ||

The illustrious brilliant Hanuman resembling a mountain roared , and shook his tail on the ground making a huge sound. Hanuman , the son of wind god, enlarging his body patted himself making a loud sound reverberating in Lanka fully. By that great frightening echoing sound all the birds fell from the sky. This he proclaimed loudly.

ಜಯತ್ಯತಿ ಬಲೋ ರಾಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯ ಮಹಾಬಲಃ|
ರಾಜಾಜಯತಿ ಸುಗ್ರೀವೋ ರಾಘವೇಣಾಧಿಪಾಲಿತಃ||33||
ದಾಸೋsಹಂ ಕೋಸಲೇಂದ್ರಸ್ಯ ರಾಮಸ್ಯಾ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ|
ಹನುಮಾನ್ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯಾನಾಂ ನಿಹಂತಾಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ||34||
ನ ರಾವಣ ಸಹಸ್ರಂ ಮೇ ಯುದ್ಧೇ ಪ್ರತಿಬಲಂ ಭವೇತ್|
ಶಿಲಾಭಿಸ್ತು ಪ್ರಹರತಃ ಪಾದಪೈಶ್ಚ ಸಹಸ್ರಶಃ||35||
ಅರ್ದಯಿತ್ವಾ ಪುರೀಂ ಲಂಕಾಂ ಅಭಿವಾದ್ಯ ಚ ಮೈಥಿಲೀಮ್|
ಸಮೃದ್ಧಾರ್ಥೋ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಮಿಷತಾಂ ಸರ್ವರಕ್ಷಸಾಮ್||36||

ಸ|| ಅತಿ ಬಲಃ ರಾಮಃ ಜಯತಿ | ಮಹಾಬಲಃ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ಚ (ಜಯತಿ) |ರಾಮೇಣ ಅಭಿಲಾಷಿತಃ ರಾಜಾ ಸುಗ್ರೀವಃ ಚ ಜಯತಿ||ಶತ್ರುಸೈನ್ಯಾನಾಂ ನಿಹಂತಾ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ಹನುಮಾನ್ ಅಹಂ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ ರಾಮಸ್ಯ ಕೋಸಲೇಂದ್ರಸ್ಯ ದಾಸಃ ||ಸಹಸ್ರಶಃ ಶಿಲಾಭಿಃ ಪಾದಪೈಶ್ಚ ಪ್ರಹರತಃ ಮೇ ಯುದ್ಧೇ ರಾವಣ ಸಹಸ್ರಂ ಪ್ರತಿಬಲಂ ನ ಭವೇತ್ ||ಸರ್ವರಕ್ಷಸಾಂ ಮಿಷತಾಂ ಲಂಕಾಂ ಪುರೀಂ ಅರ್ದಯಿತ್ವಾ ಮೈಥ್ಲೀಂ ಅಭಿವಾದ್ಯ ಚ ಸಮೃದ್ಧಾರ್ಥಃ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ||

' Rama who has great strength is victorious. So is mighty Lakshmana. The king Sugriva ruled by Rama too is victorious. I , the Killer of the enemy army, the son of wind god, Hanuman I am the servant of Rama ,the Lord of Kosala who can overcome all difficulties. While I pound with rocks and trees in thousand ways in a war, not even a thousand Ravana's can match me. While all the Rakshasa are watching, I will destroy Lanka , saluting Maithili , having accomplished my task I will return.

ತಸ್ಯ ಸನ್ನಾದಶಬ್ದೇನ ತೇsಭವನ್ಭಯಶಂಕಿತಾಃ|
ದದೃಶುಶ್ಚ ಹನೂಮಂತಂ ಸಂಧ್ಯಾಮೇಘ ಮಿವೋನ್ನತಮ್ ||37||
ಸ್ವಾಮಿ ಸಂದೇಶನಿಶ್ಸಂಕಾಃ ತತಸ್ತೇ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಕಪಿಮ್|
ಚಿತ್ರೈಃ ಪ್ರಹರಣೈರ್ಭೀಮೈಃ ಅಭಿಪೇತುಸ್ತತಸ್ತಃ||38||
ಸ ತೈ ಪರಿವೃತಃ ಶೂರೈಃ ಸರ್ವತಃ ಸುಮಹಬಲಃ |
ಅಸಸಾದಾsಯಸಂ ಭೀಮಂ ಪರಿಘಂ ತೋರಣಾಶ್ರಿತಮ್||39||

ಸ|| ತೇ ತಸ್ಯ ಸನ್ನಾದಶಬ್ದೇನ ಭಯಶಂಕಿತಾಃ ಅಭವನ್| ಸಂಧ್ಯಾಮೇಘಂ ಇವ ಉನ್ನತಂ ಹನೂಮಂತಂ ದದೃಶುಃ ಚ ||ತತಃ ತೇ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸ್ವಾಮಿಸಂದೇಶ ನಿಃಶಂಕಾಃ ಚಿತ್ರೈಃ ಪ್ರಹರಣೈಃ ಕಪಿಂ ಅಭಿಪೇತುಃ||ಸುಮಹಾಬಲಃ ಸಃ ತೈಃ ಶೂರೈಃ ಸರ್ವತಃ ಪರಿವೃತಃ ತೋರಣಾಶ್ರಿತಂ ಭೀಮಂ ಆಯಸಂ ಪರಿಘಂ ಅಸಸಾದ||

They became terrified hearing that loud sound. They saw towering Hanuman like a cloud in twilight. Then the Rakshasas ordered by the king without any doubt attacked Hanuman with dreadful weapons. The very powerful one surrounded by all the warriors, took the iron beam from the archway.

ಸ ತಂ ಪರಿಘಮಾದಾಯ ಜಘಾನ ರಜನೀಚರಾನ್|
ಸ ಪನ್ನಗಮಿವಾದಾಯ ಸ್ಫುರಂತಂ ವಿನತಾಸುತಃ||40||
ವಿಚಚಾ ರಾಂಬರೇ ವೀರಃ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಚ ಮಾರುತಿಃ|
ಸ ಹತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ವೀರಾನ್ ಕಿಂಕರಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ||41||
ಯುದ್ಧಕಾಂಕ್ಷೀ ಪುನರ್ವೀರಃ ತೋರಣಂ ಸಮುಪಾಶ್ರಿತಃ|

ಸ|| ಸಃ ತಂ ಪರಿಹಂ ಆದಾಯಾ ರಜನೀಚರಾಣ್ ಜಘಾನ | ವೀರಃ ಸಃ ಮಾರುತಿಃ ವಿನತಾಸುತಃ ಸ್ಫುರಂತಂ ಪನ್ನಗಾಂ ಆದಾಯ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಅಂಬರೇ ವಿಚಚಾರ|| ವೀರಃ ಸಃ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ವೀರಾನ್ ಕಿಂಕರಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ಹತ್ವಾ ಯುದ್ಧಕಾಂಕ್ಷೀ ತೋರಣಂ ಸಮುಪಾಶ್ರಿತಃ||

He took that beam struck the night beings. That hero then moved about the sky like the son of Vinata attacking a serpent raising its head.The hero , the son of wind god having killed the Kinkaras , wanting to battle more , climbed up the arch way again.

ತತಃ ತಸ್ಮಾದ್ಭಯಾನ್ಮುಕ್ತಾಃ ಕತಿಚಿತ್ತತ್ರ ರಾಕ್ಷಸಾಃ||42||
ನಿಹತಾನ್ ಕಿಂಕರಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ರಾವಣಾಯ ನ್ಯವೇದಯನ್||43||

ಸ|| ತತಃ ತತ್ರ ತಸ್ಮಾತ್ ಭಯಾತ್ ಮುಕ್ತಾಃ ಕತಿಚಿತ್ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸರ್ವಾನ್ ಕಿಂಕರಾನ್ ನಿಹತಾನ್ (ಇತಿ) ರಾವಣಾಯ ನ್ಯವೇದಯನ್||

Then some of the Rakshasas relieved from fear reported to Ravana that all the Kinkaras have been killed.

ಸ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ನಿಹತಂ ಮಹದ್ಬಲಂ ನಿಶಮ್ಯ ರಾಜಾ ಪರಿವೃತ್ತ ಲೋಚನಃ|
ಸಮಾದಿದೇಶಾಪ್ರತಿಮಂ ಪರಾಕ್ರಮೇ ಪ್ರಹಸ್ತಪುತ್ರಂ ಸಮರೇ ಸುದುರ್ಜಯಮ್||44||

ಸ||ಸಃ ರಾಜಾ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಮಹತ್ ಬಲಂ ನಿಹತಂ ನಿಶಮ್ಯ ಪರಿವೃತಲೋಚನಃ ಪರಾಕ್ರಮೇ ಅಪ್ರತಿಮಂ ಸಮರೇ ಸುದುರ್ಜಯಂ ಪ್ರಹಸ್ತ ಪುತ್ರಂ ಸಮಾದಿದೇಶ||

That King having heard that the great force of Rakshasas was killed, with eyes rolling commanded the difficult to conquer and matchless son of Prahasta.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ದ್ವಿಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ||

Thus ends the Sarga forty two of Sundarakanda in Ramayana the first ever poem composed in Sanskrit by the first poet sage Valmiki.

||ಓಮ್ ತತ್ ಸತ್||