||Sundarakanda ||

|| Sarga 48||( Slokas in Kannada )

 

(PS: This is a true translation of the Sanskrit epic which tends to have long descriptive sentences which are retained as they are)

||om tat sat||

ಸುಂದರಕಾಂಡ.
ಅಥ ಅಷ್ಟಚತ್ತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ||

ತತಸ್ಸರಕ್ಷೋಧಿಪತಿರ್ಮಹಾತ್ಮಾ
ಹನೂಮತಾಕ್ಷೇ ನಿಹತೇ ಕುಮಾರೇ|
ಮನಃ ಸಮಾಧಾಯ ಸದೇವಕಲ್ಪಂ
ಸಮಾದಿದೇಶೇಂದ್ರಜಿತಂ ಸರೋಷಮ್||1||

ಸ|| ತತಃ ರಕ್ಷೋಧಿಪತಿಃ ಮಹಾತ್ಮಾ ಹನುಮತಾ ಕುಮಾರೇ ಅಕ್ಷೇ ನಿಹತೇ ಮನಃ ಸಮಾಧಾಯ ಸರೋಷಂ ದೇವಕಲ್ಪಂ ಇಂದ್ರಜಿತಂ ಸಮಾದಿದೇಶ ||

Angry because of prince Aksha being killed by great Hanuman ,the king of Rakshasas controlling his mind then ordered Indrajit who is like a god.

ತ್ವಮಸ್ತ್ರವಿಚ್ಛಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ವರಿಷ್ಠಃ ಸುರಾಸುರಾಣಾಮಪಿ ಶೋಕದಾತಾ|
ಸುರೇಷುಸೇಂದ್ರೇಷು ಚ ದೃಷ್ಟಕರ್ಮಾ ಪಿತಾಮಹಾರಾಧನಸಂಚಿತಾಸ್ತ್ರಃ||2||

ಸ||ತ್ವಂ ಅಸ್ತ್ರವಿತ್ ಶಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ವರಿಷ್ಠಃ | ಸುರಾಣಾಂ ಅಸುರಾಣಾಂ ಅಪಿ ಶೋಕ ದಾತಾ| ಸ ಇಂದ್ರೇಷು ಸುರೇಷು ದೃಷ್ಟಕರ್ಮಾ | ಪಿತಾಮಹಾರಾಧನ ಸಂಚಿತಾಸ್ತ್ರಃ||

' You are knower of weapons and the best among the knowers of weapons too. You brought grief to Suras and Asuras. A warrior of proven ability among gods including Indra, you have acquired many weapons by propitiating Brahma'.

ತವಾಸ್ತ್ರಬಲಮಾಸಾದ್ಯ ನಾಸುರಾ ನ ಮರುದ್ಗಣಾಃ|
ನ ಶೇಕುಃ ಸಮರೇಸ್ಥಾತುಂ ಸುರೇಶ್ವರ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ||3||
ನಕಶ್ಚಿತ್ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಸಂಯುಗೇ ನ ಗತಶ್ರಮಃ|
ಭುಜವೀರ್ಯಗುಪ್ತಶ್ಚ ತಪಸಾ ಚಾಭಿರಕ್ಷಿತಃ|
ದೇಶಕಾಲವಿಭಾಗಜ್ಞಃ ತ್ವಮೇವ ಮತಿಸತ್ತಮಃ||4||

ಸ|| ತವ ಅಸ್ತ್ರಬಲಂ ಆಸಾದ್ಯ ನ ಅಸುರಾ ನ ಮರುದ್ಗಣಾಃ ನ ಸುರೇಶ್ವರಃ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ ಸಮರೇ ಸ್ಥಾತುಂ ಶೇಕುಃ ||ಸಂಯುಗೇನ ಗತಶ್ರಮಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ನ | ಮತಿಸತ್ತಮಃ ತ್ವಮೇವ ಭುಜವೀರ್ಯಾಭಿಗುಪ್ತಶ್ಚ ತಪಸಾ ಅಭಿರಕ್ಷಿತಃ ದೇವಕಾಲವಿಭಾಗಜ್ಞಃ||

' Because of the strength of Astras you acquired, Asuras or Maruts including Indra cannot stand in front of you in a battle. There is none who has not experienced fatigue in the war in the three worlds. You are the most intelligent, protected by the strength of your own shoulders, protected with the power of penance. You are aware of proper place and time of action'.

ನತೇsಸ್ತ್ವಶಕ್ಯಂ ಸಮರೇಷು ಕರ್ಮಣಾ ನ ತೇsಸ್ತ್ಯಕಾರ್ಯಂ ಮತಿಪೂರ್ವ ಮಂತ್ರಣೇ|
ನಸೋsಸ್ತಿ ಕಶ್ಚಿತ್ ತ್ರಿಷು ಸಂಗ್ರಹೇಷು ವೈ ನ ವೇದ ಯಸ್ತೇsಸ್ತ್ರಬಲಂ ಬಲಂ ಚ ತೇ||5||
ಮಮಾನುರೂಪಂ ತಪಸೋ ಬಲಂ ಚ ತೇ ಪರಾಕ್ರಮಶ್ಚಾಸ್ತ್ರಬಲಂ ಚ ಸಂಯುಗೇ|
ನ ತ್ವಾಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ರಣಾವಮರ್ದೇ ಮನಃ ಶ್ರಮಂ ಗಚ್ಚತಿ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಮ್||6||

ಸ|| ಸಮರೇಷು ಕರ್ಮಣಾ ತೇ ಅಶಕ್ಯಂ ನಾಸ್ತಿ| ಮತಿಪೂರ್ವಮಂತ್ರೇಣ ತೇ ಅಕಾರ್ಯಂ ನಾಸ್ತಿ| ತ್ರಿಷು ಸಂಗ್ರಹೇಷು ಯಃ ತೇ ಅಸ್ತ್ರಬಲಂ ತೇ ಬಲಂ ಚ ನ ವೇದ ಸಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ನಾಸ್ತಿ||ತೇ ತಪಸಃ ಬಲಂ ಮಮ ಅನುರೂಪಂ ಸಂಯುಗೇ ಪರಾಕ್ರಮಶ್ಚ ಬಲಂ ಚ ರಣಾವಮರ್ಥೇ |ತ್ವಾಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಮನಃ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಂ ಶ್ರಮಮ್ ನ ಗಚ್ಛತಿ||

' There is nothing not possible for you in war. With wise counsel there is no impossible act. In the three worlds there is none who does not know the strength of your weapons and your power to recall a weapon you have discharged. Your power of penance is equal to mine. So are your valor and ability to discharge weapons in war. In what you are engaged, your mind is sure of action and does not go to despair'.

ನಿಹತಾಃ ಕಿಂಕರಾಃ ಸರ್ವೇ ಜಂಬುಮಾಲೀಚ ರಾಕ್ಷಸಃ||7||
ಅಮಾತ್ಯಪುತ್ತ್ರಾ ವೀರಾಶ್ಚ ಪಂಚಸೇನಾಗ್ರಯಾಯಿನಃ|
ಬಲಾನಿ ಸುಸಮೃದ್ಧಾನಿ ಸಾಶ್ವನಾಗರಥಾನಿಚ||8||
ಸಹೋದರಃ ತೇ ದಯಿತಃ ಕುಮಾರೋsಕ್ಷಶ್ಚ ಸೂದಿತಃ|
ನ ಹಿ ತೇಷ್ವೇವ ಮೇ ಸಾರೋ ಯಸ್ತ್ವಯ್ಯರಿನಿಷೂದನ||9||

ಸ|| ಕಿಂಕರಾಃ ತಥೈವ ಜಂಬುಮಾಲೀ ಚ ಅಮಾತ್ಯಪುತ್ರಾಶ್ಚ ವೀರಾಃ ಚ ಪಂಚಸೇನಾಗ್ರಯಾಯಿನಃ ಬಲಾನಿ ಸುಸಮೃದ್ಧಾನಿ ಸ ಅಶ್ವನಾಗರಥಾನಿ ಚ ಸರ್ವೇ ನಿಹತಾಃ ||ತೇ ಸಹೋದರಃ ದಯಿತಃ ಕುಮಾರಃ ಅಕ್ಷಃ ಚ ಸೂದಿತಃ | ಅರಿನಿಷೂದನ ಮೇ ತ್ವಯಿ ಸಾರಃ ತೇಷ್ವೇವ ನ ಹಿ||

' Kinkaras similarly Jambumali, as well as the ministers sons, and the five generals too are killed along with forces fully provided with horses, elephants, and chariots .Your dear brother prince Aksha too is killed. Oh Scourge of enemies I have real faith in you not them'.

ಇದಂ ಹಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮತಿಮನ್ಮಹದ್ಬಲಮ್ ಕಪೇಃ ಪ್ರಭಾವಂ ಚ ಪರಾಕ್ರಮಂ ಚ|
ತ್ವಮಾತ್ಮನಶ್ಚಾಪಿ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸಾರಂ ಕುರುಷ್ವ ವೇಗಂ ಸ್ವಬಲಾನುರೂಪಮ್||10||
ಬಲಾವಮರ್ದಸ್ತ್ವಯಿ ಸನ್ನಿಕೃಷ್ಟೇ ಯಥಾಗತೇ ಶಾಮ್ಯತಿ ಶಾಂತಶತ್ರೌ|
ತಥಾ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಾತ್ಮಬಲಂ ಪರಂ ಚ ಸಮಾರಭಸ್ವ ಅಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ವರಿಷ್ಠ ||11||

ಸ|| ಮತಿಮನ್ ತ್ವಂ ಕಪೇಃ ಇದಂ ಮಹತ್ ಬಲಂ ಪ್ರಭಾವಂ ಚ ಪರಾಕ್ರಮಂ ಚ ಆತ್ಮನಃ ಸಾರಂ ಚಾಪಿ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸ್ವಬಲಾನುರೂಪಂ ವೇಗಂ ಕುರುಷ್ವ||ಅಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ವರಿಷ್ಠ ತ್ವಯಿ ಸನ್ನಿಕೃಷ್ಟೇ ಶಾಂತಶತ್ರೌ ಗತೇ ಬಲಾವಮರ್ಥಃ ಯಥಾ ಶಾಮ್ಯತಿ ತಥಾ ಆತ್ಮಬಲಂ ಪರಂ ಚ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸಮಾರಭಸ್ವ||

' Oh Intelligent one ! The great strength, power and valor of the Vanara is to be observed along with your own strength carefully. Act according to your own strength only. Oh Best among the experts in archery, going there and judging the strength, then approach the enemy and start the battle in a manner that he does not cause further destruction'.

ನ ವೀರ ಸೇನಾ ಗಣಶೋಚ್ಯವಂತಿ ನ ವಜ್ರ ಮಾದಾಯ ವಿಶಾಲ್ಪಸಾರಮ್|
ನ ಮಾರುತಸ್ಯಾಸ್ಯ ಗತೇಃ ಪ್ರಮಾಣಮ್ ನ ಚಾಗ್ನಿಕಲ್ಪಃ ಕರಣೇನ ಹಂತುಮ್||12||
ತಮೇವ ಮರ್ಥಂ ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ವಕರ್ಮಸಾಮ್ಯಾದ್ಧಿ ಸಮಾಹಿತಾತ್ಮಾ|
ಸ್ಮರಂ ಶ್ಚ ದಿವ್ಯಂ ಧನುಷೋsಸ್ತ್ರವೀರ್ಯಮ್ ಪ್ರಜಾಕ್ಷತಂ ಕರ್ಮ ಸಮಾರಭಸ್ವ||13||

ಸ|| ವೀರ ಗಣಶಃ ಸೇನಾಃ ಚ್ಯವಂತಿ ನ | ವಿಶಾಲಸಾರಂ ವ್ರಜಂ ಆದಾಯ ನ | ಅಸ್ಯ ಗತೇಃ ಮಾರುತಸ್ಯ| ನ ಪ್ರಮಾಣಂ ಅಗ್ನಿಕಲ್ಪಃ ಕರಣೇನ ಹನ್ತುಂ ನ||ತಂ ಏವಂ ಅರ್ಥಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸ್ವಕರ್ಮ ಸಾಮ್ಯಾತ್ ಸಮಾಹಿತಾತ್ಮಾ ಧನುಷಃ ದಿವ್ಯಂ ಅಸ್ತ್ರವೀರ್ಯಂ ಸ್ಮರಂ ಚ ವ್ರಜ ಕರ್ಮ ಅಕ್ಷತಾಂ ಸಮರಭಸ್ವ||

'Oh Hero ! Large armies need not go. With him having extraordinary vigor the bringing thunderbolt is no use. His speed is that of Maruti. He is like sacrificial fire which cannot be destroyed with any weapon. In that way assess the situation properly. Being a person of good judgement with single minded attention, recollecting the divine weapons with the bow move forward. Start the act without being destroyed in the middle'.

ನ ಖಲ್ವಿಯಂ ಮತಿಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಯತ್ತ್ವಾಂ ಸಂಪ್ರೇಷಯಾಮ್ಯಹಮ್|
ಇಯಂ ಚ ರಾಜಧರ್ಮಾಣಾಂ ಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಚ ಮತಿರ್ಮತಾ||14||
ನಾನಾಶಸ್ತ್ರೈಶ್ಚ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ವೈಶಾರದ್ಯಮರಿಂದಮ|
ಅವಶ್ಯ ಮೇವ ಯೋದ್ಧವ್ಯಂ ಕಾಮ್ಯಶ್ಚ ವಿಜಯೋ ರಣೇ||15|

ಸ|| ಅಹಂ ತ್ವಾಂ ಸಮ್ಪ್ರೇಷಯಾಮಿ ಇತಿ ಯತ್ ಇಯಂ ಮತಿಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ನ ಖಲು | ಇಯಂ ರಾಜಧರ್ಮಣಾಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯ ಮತಿಃ ಮತಾ||ಅರಿಂದಮ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ನಾನಾಶಸ್ತ್ರೇಷು ವೈಶಾರದ್ಯಂ ಅವಶ್ಯಮೇವ ಬೋದ್ಧವ್ಯಂ | ರಣೇ ವಿಜಯಶ್ಚ ಕಾಮ್ಯಃ | |

' I think sending you to battle in this way is not good. (However) This is in accordance with the statecraft and the duty of Kshatriyas. Hence this is approved. Oh Crusher of the enemies ! In the war ultimately efficient use of many weapons is to be known. Victory in the war is wished for' .

ತತಃ ಪಿತುಸ್ತದ್ವಚನಂ ನಿಶಮ್ಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ದಕ್ಷಸುತ ಪ್ರಭಾವಃ|
ಚಕಾರ ಭರ್ತಾರ ಮದೀನಸತ್ತ್ವೋ ರಣಾಯ ವೀರಃ ಪ್ರತಿಪನ್ನಬುದ್ಧಿಃ||16||
ತತ ಸ್ತೈಃ ಸ್ವಗಣೈರಿಷ್ಟೈರಿಂದ್ರಜಿತ್ ಪ್ರತಿಪೂಜಿತಃ|
ಯುದ್ದೋದ್ದತಃ ಕೃತೋತ್ಸಾಹಃ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ||17||
ಶ್ರೀಮಾನ್ಪದ್ಮಪಲಾಶಾಕ್ಷೋ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತೇಃ ಸುತಃ|
ನಿರ್ಜಗಾಮ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸಮುದ್ರ ಇವ ಪರ್ವಸು||18||

ಸ|| ತತಃ ದಕ್ಷಸುತಪ್ರಭಾವಃ ವೀರಃ ಪಿತುಃ ತತ್ ವಚನಂ ನಿಶಮ್ಯ ಅದೀನಸತ್ತ್ವಃ ರಣಾಯ ಪ್ರತಿಪನ್ನಬುದ್ಧಿಃ ಭರ್ತಾರಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಚಕಾರ || ತತಃ ಯುದ್ಧೋದ್ಧತಃ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಇಷ್ಟೈಃ ತೈಃ ಸ್ವಗಣೈಃ ಪ್ರತಿಪೂಜಿತಃ ಕೃತೋತ್ಸಾಹಃ ಸಂಗ್ರಾಮಂ ಪ್ರತಿಪದ್ಯತ ||ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪದ್ಮಪಲಾಶಾಕ್ಷಃ ಮಹಾತೇಜಾಃ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತೇಃ ಸುತಃ ಪರ್ವಸು ಸಮುದ್ರಃ ಇವ ನಿರ್ಜಗಾಮ||

Then the hero, powerful like the son of Daksha, who is never distressed in war, hearing those words of his father prepared in his mind went round his father with due respect. Then he rushed forth for the war with renewed vigor after being honored by his own people, . The illustrious son of the Rakshasa, with eyes like the lotus petals, moved ahead like the ocean on a full moon day.

ಸ ಪಕ್ಷಿರಾಜೋಪಮತುಲ್ಯವೇಗೈಃ ವ್ಯಾಳೈಶ್ಚತುರ್ಭಿಃ ಸಿತತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರೈಃ|
ರಥಂ ಸಮಾಯುಕ್ತ ಮಸಂಗವೇಗಂ ಸಮಾರುರೋಹೇಂದ್ರಿಜಿದಿಂದ್ರ ಕಲ್ಪಃ||19||
ಸ ರಥೀ ಧನ್ವಿನಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಶಸ್ತ್ರಜ್ಞೋsಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ವರಃ|
ರಥೇನಾಭಿಯಯೌ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹನುಮಾನ್ಯತ್ರ ಸೋsಭವತ್||20||

ಸ|| ಇಂದ್ರಕಲ್ಪಃ ಸಃ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಉಪಮ ತುಲ್ಯವಗೈಃ ಸಿತತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರೈಃ ಚತುರ್ಭಿಃ ವ್ಯಾಘೈಃ ಸಮಾಯುಕ್ತಂ ಅಸಹಯವೇಗಂ ರಥಂ ಸಮಾರುರೋಹ||ರಥೀ ಧನ್ವಿನಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಶಸ್ತ್ರಜ್ಞಃ ಅಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ವರಃ ರಥೇನ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ರಥೇನ ಯತ್ರ ಹನುಮಾನ್ ಅಭವತ್ ಶೀಘ್ರಂ ಅಭಿಯಯೌ ||

Like Indra, Indrajit ascended the chariot drawn by four tigers with sharp teeth, capable of moving with the speed of the king of birds. The charioteer, best among the wielders of bows, best among the knowers of weapons, quickly went on his chariot to the place where Hanuman is waiting.

ಸ ತಸ್ಯ ರಥ ನಿರ್ಘೋಷಂ ಜ್ಯಾಸ್ವನಂ ಕಾರ್ಮುಕಸ್ಯ ಚ|
ನಿಶಮ್ಯ ಹರಿವೀರೋsಸೌ ಸಂಪ್ರಹೃಷ್ಟತರೋsಭವತ್||21||
ಸುಮಹಚ್ಚಾಪಮಾದಾಯ ಶಿತಶಲ್ಯಾಂಶ್ಚ ಸಾಯಕಾನ್|
ಹನುಂಮಂತ ಮಭಿಪ್ರೇತ್ಯ ಜಗಾಮ ರಣಪಂಡಿತಃ||22||

ಸ|| ಸಃ ಅಸೌ ಹರಿವೀರಃ ತಸ್ಯ ರಥ ನಿರ್ಘೋಷಂ ಜ್ಯಾಸ್ವನಂ ಕಾರ್ಮುಕಸ್ಯ ಚ ನಿಶಮ್ಯ ಸಂಪ್ರಹೃಷ್ಠತರಃ ಅಭವತ್ ||ರಣಪಂಡಿತಃ ಸುಮಹತ್ ಚಾಪಂ ಶಿತಶಲ್ಯಾನ್ ಸಾಯಕಾನ್ ಆದಾಯ ಹನುಮಂತಮ್ ಅಭಿಪ್ರೇತ್ಯ ಜಗಾಮ||

Hearing the sounds of the chariot , sounds of the bow being pulled, the leader of Vanaras also became happy. Adept in war, (he) went ahead with the highly powerful bow and sharp edged arrows aiming at Hanuman.

ತಸ್ಮಿಂಸ್ತತಃ ಸಂಯತಿ ಜಾತಹರ್ಷೇ ರಣಾಯ ನಿರ್ಗಚ್ಛತಿ ಬಾಣಪಾಣೌ|
ದಿಶಶ್ಚ ಸರ್ವಾಃ ಕಲುಷಾಬಭೂವುಃ ಮೃಗಾಶ್ಚ ರೌದ್ರಾ ಬಹುದಾ ವಿನೇತುಃ||23||
ಸಮಾಗತಾಃ ತತ್ರ ತು ನಾಗಯಕ್ಷಾ ಮಹರ್ಷಯಶ್ಚಕ್ರಚರಾಶ್ಚ ಸಿದ್ಧಾಃ|
ನಭಃ ಸಮಾವೃತ್ಯ ಚ ಪಕ್ಷಿ ಸಂಘಾ ವಿನೇದುರುಚ್ಚೈಃ ಪರಮ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಃ||24||

ಸ|| ತತಃ ಸಮ್ಯತಿ ಜಾತಹರ್ಷೇಃ ತಸ್ಮಿನ್ ಚಾಪಾಣೌ ರಣಾಯ ನಿರ್ಗಚ್ಛತಿ ಸರ್ವಾಃ ದಿಶಃ ಕಲುಷಾಃ ಬಭೂವುಃ | ರೌದ್ರಾಃ ಮೃಗಾಶ್ಚ ಬಹುಧಾ ವಿನೇದುಃ||ತತ್ರ ಸಮಾಗತಾಃ ನಾಗಯಕ್ಷಾಃ ಚಕ್ರಚರಾಃ ಮಹರ್ಷಯಃ ಸಿದ್ಧಾಃ ಚ ನಭಃ ಸಮಾವೃತ್ಯ ಪರಮ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಃ |ಪಕ್ಷಿ ಸಂಘಾಶ್ಚ ಉಚ್ಚೈಃ ವಿನೇದುಃ||

Then as he went forth for war feeling happy with bow in hand, all the quarters became dark. Fierce animals began to howl in many ways. There Nagas Yakshas , those who are travellers of that path, the sages, Siddhas assembled in the sky very happily. Flocks of birds screeched too.

ಆಯಾಂತಂ ಸ ರಥಂ ತೂರ್ಣಮಿಂದ್ರಜಿತಂ ಕಪಿಃ|
ನಿನನಾದಮಹಾನಾದಂ ವ್ಯವರ್ಥತ ಚ ವೇಗವಾನ್||25||
ಇಂದ್ರಜಿತ್ತು ರಥಂ ದಿವ್ಯಮಾಸ್ಥಿತಃ ಚಿತ್ರಕಾರ್ಮುಕಃ|
ಧನುರ್ವಿಷ್ಫಾರಯಾಮಾಸ ತಟಿದೂರ್ಜಿತನಿಸ್ಸ್ವನಮ್||26||
ತತಃ ಸಮೇತಾವತಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವೇಗೌ ಮಹಾಬಲೌ ತೌ ರಣನಿರ್ವಿಶಂಕೌ|
ಕಪಿಶ್ಚ ರಕ್ಷೋಧಿ ಪತೇಶ್ಚ ಪುತ್ತ್ರಃ ಸುರಾಸುರೇಂದ್ರಾವಿವ ಬದ್ಧವೈರೌ||27||

ಸ|| ಕಪಿಃ ತೂರ್ಣಮ್ ಆಯಾಂತಂ ಸರಥಂ ಇಂದ್ರಜಿತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾನಾದಂ ವಿನನಾದ| ವೇಗವಾನ್ ವ್ಯವರ್ಧತ ಚ||ಇಂದ್ರಜಿತ್ ತು ದಿವ್ಯಂ ರಥಂ ಆಸ್ಥಿತಃ ಚಿತ್ರಕಾರ್ಮುಕಃ ತಟಿದೂರ್ಜಿತನಿಃಸ್ವನಮ್ ಧನುಃ ವಿಷ್ಫಾರಯಾಮಾಸ||ತತಃ ಅತಿತೀಕ್ಷ್ಣವೇಗೌ ಮಹಾಬಲೌ ರಣನಿರ್ವಿಶಂಕೌ ತೌ ಕಪಿಃ ಚ ರಕ್ಷೋಧಿಪತೇಃ ತನುಶ್ಚ ಬದ್ಧವೈರೌ ಸುರಾಸುರೇಂದ್ರಾವಿವ ಸಮೇತೌ||

Seeing the chariot approaching swiftly , Vanara made a big sound. and quickly enlarged his body. Indrajit also sitting in his divine chariot holding the wonderful bow, pulled the string with lightning speed. The Vanara and the son of the king of Rakshasas , both very fast in speed, mighty , both fearless in war and inimical to each other like Suras and Asuras, then faced each other.

ಸ ತಸ್ಯ ವೀರಸ್ಯ ಮಹಾರಥಸ್ಯ ಧನುಷ್ಮತಃ ಸಂಯತಿ ಸಮ್ಮತಸ್ಯ|
ಶರ ಪ್ರವೇಗಂ ವ್ಯಹನತ್ಪ್ರವೃದ್ಧಃ ಚಚಾರ ಮಾರ್ಗೇ ಪಿತುರಪ್ರಮೇಯೇ||28||
ತತಃ ಶರಾನಾಯತತೀ‍ಕ್ಷ್ಣಶಲ್ಯಾನ್ ಸುಪತ್ರಿಣಃ ಕಾಂಚನ ಚಿತ್ರ ಪುಂಖಾನ್|
ಮುಮೋಚ ವೀರಃ ಪರವೀರಹಂತಾ ಸುಸನ್ನತಾನ್ ವಜ್ರನಿಪಾತವೇಗಾನ್ ||29||
ತತಸ್ತು ತತ್ ಸ್ವ್ಯಂದನನಿಸ್ಸ್ವನಂ ಚ ಮೃದಂಗಭೇರೀಪಟಹಾಸ್ವನಂಚ|
ನಿಕೃಷ್ಯಮಾಣಸ್ಯ ಚ ಕಾರ್ಮುಕಸ್ಯ ನಿಶಮ್ಯ ಘೋಷಂ ಪುನರುತ್ಪ್ರಪಾತ||30||

ಸ|| ಅಪ್ರಮೇಯಃ ಸಃ ಪ್ರವೃದ್ಧಃ ಮಹಾರಥಸ್ಯ ಧನುಷ್ಮತಃ ಸಂಯತಿ ಸಮ್ಮತಸ್ಯ ತಸ್ಯ ವೀರಸ್ಯ ಶರಪ್ರವೇಗಂ ವ್ಯಹನತ್ | ಪಿತುಃ ಮಾರ್ಗೇ ಚಚಾರ||ತತಃ ಪರವೀರಹಂತಾ ವೀರಃ ಆಯತತೀಕ್ಷ್ಣಶಲ್ಯಾನ್ ಸುಪತ್ರಿಣಃ ಕಾಂಚನ ಚಿತ್ರಪುಂಖಾನ್ ಸುಸನ್ನತಾನ್ ವಜ್ರನಿಪಾತವೇಗಾನ್ ಶರಾನ್ ಮುಮೋಚ|| ತತಃ ಸಃ ತಸ್ಯ ತತ್ ಸ್ಯಂದನನಿಃಸ್ವನಂ ಚ ಮೃದಂಗಭೇರೀಪಟಹಸ್ವನಂ ಚ ವಿಕೃಷ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಕಾರ್ಮುಕಸ್ಯ ಘೋಷಂ ನಿಶಮ್ಯ ಪುನಃ ಉತ್ಪಪಾತ||

Hanuman of immeasurable strength, having grown in form, made the speedy shower of arrows in the war from the bow of the great charioteer futile as he escaped moving about in the sky, the path of his father. Then the slayer of enemy warriors, discharged long and sharp pointed arrows with feathers and with gold tips which are slightly bent at the tips, which were touching the bow string, which had the speed of lightning. Then he ( Hanuman) hearing the sound of the bow being drawn, the rumbling of the chariot, beating of the Mridamgas Bheris and Patahas, and again rose up.

ಶರಣಾಮಂತರೇಷ್ವಾಶು ವ್ಯವರ್ತತ ಮಹಾಕಪಿಃ|
ಹರಿಃ ತಸ್ಯಾಭಿಲಕ್ಷ್ಯಸ್ಯ ಮೋಘಯನ್ ಲಕ್ಷ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಮ್||31||
ಶರಣಾಮಗ್ರತಸ್ತಸ್ಯ ಪುನಸ್ಸಮಭಿವರ್ತತ
ಪ್ರಸಾರ್ಯ ಹಸ್ತೌ ಹನುಮಾನ್ ಉತ್ಪಪಾತಾನಿಲಾತ್ಮಜಃ||32||
ತಾ ವುಭೌ ವೇಗಸಂಪನ್ನೌ ರಣಕರ್ಮ ವಿಶಾರದೌ|
ಸರ್ವಭೂತಮನೋಗ್ರಾಹಿ ಚಕ್ರತುರ್ಯುದ್ಧ ಮುತ್ತಮಮ್||33||

ಸ|| ಮಹಾಕಪಿಃ ಹರಿಃ ಆಶು ಅಭಿಲಕ್ಷಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಯಸಂಗ್ರಹಂ ಮೋಘಯನ್ ಶರಾಣಾಂ ಅಂತರೇಷು ವ್ಯವರ್ತತ||ಅನಿಲಾತ್ಮಜಃ ಹನುಮಾನ್ ತಸ್ಯ ಶರಾಣಾಂ ಅಗ್ರತಃ ಸಮಭಿವರ್ತತ ಹಸ್ತೌ ಪ್ರಸಾರ್ಯ ಉತ್ಪಪಾತ||ತಾ ವುಭೌ ರಣಕರ್ಮ ವಿಶಾರದೌ ವೇಗಸಂಪನ್ನೌ ಸರ್ವಭೂತಮನೋಗ್ರಾಹಿ ಉತ್ತಮಂ ಯುದ್ಧಂ ಚಕ್ರತುಃ||

The great Vanara made the arrows being aimed at the target futile, by moving in the space between the arrows. The son of wind god Hanuman moving ahead of the arrows with hands and legs outstretched, jumped. Both endowed with speed and both experts in warfare fighting a great war, captivated the minds of all creatures.

ಹನೂಮತೋ ನ ವೇದ ರಾಕ್ಷಸೋಂತರಮ್ ನಮಾರುತಿಃ ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನೋಂತರಮ್ |
ಪರಸ್ಪರಂ ನಿರ್ವಿಷಹೌ ಬಭೂವತುಃ ಸಮೇತ್ಯ ತೌ ದೇವಸಮಾನವಿಕ್ರಮೌ||34||
ತತಸ್ತು ಲಕ್ಷ್ಯೇ ಸ ವಿಹನ್ಯಮಾನೇ ಶರೇಷ್ವಮೋಘೇಷು ಚ ಸಂಪತತ್ಸು|
ಜಗಾಮ ಚಿಂತಾಂ ಮಹತೀಂ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸಮಾಧಿ ಸಂಯೋಗ ಸಮಾಹಿತಾತ್ಮಾ||35||
ತತೋ ಮತಿಂ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಸೂನುಶ್ಚಕಾರ ತಸ್ಮಿನ್ ಹರಿವೀರಮುಖ್ಯೇ|
ಅವಧ್ಯತಾಂ ತಸ್ಯ ಕಪೇಃ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಕಥಂ ನಿಗಚ್ಛೇದಿತಿ ನಿಗ್ರಹಾರ್ಥಮ್||36||

ಸ|| ರಾಕ್ಷಸಃ ಹನೂಮತಃ ಅನ್ತರಂ ನ ವೇದ | ಮಾರುತಿಃ ಮಹಾತ್ಮನಃ ತಸ್ಯ ನ | ದೇವಸಮಾನವಿಕ್ರಮೌ ತೌ ಸಮೇತ್ಯ ಪರಸ್ಪರಂ ನಿರ್ವಿಷಹೌ ಬಭೂವತುಃ || ತತಃ ಲಕ್ಷ್ಯೇ ವಿಹನ್ಯಮಾನೇ ಅಮೋಘೇಷು ಶರೇಷು ಸಂಪತತ್ಸು ಮಹಾತ್ಮಾ ಸಮಾಧಿಸಂಯೋಗಸಮಾಹಿತಾತ್ಮಾ ಸಃ ಮಹತೀಂ ಚಿಂತಂ ಜಗಾಮ||ತತಃ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಸೂನಃ ತಸ್ಯ ಕಪೇಃ ಅವಧ್ಯತಾಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ನಿಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ಕಥಂ ನಿಗಚ್ಛೇತ್ ಇತಿ ತಸ್ಮಿನ್ ಹರಿಪ್ರವೀರಮುಖ್ಯೇ ಮತಿಂ ಚಕಾರ||

The Rakshasa did not find a way to hit Hanuman. Maruti did not find one too. Both being equal to Devas in war were unable to bear each other. Indrajit's infallible arrrows missed Hanuman. The great warrior became perplexed and started thinking seriously within himself. Then the son of the king of Rakshasa, thinking that the Vanara can not be killed, thought in his mind about how the Vanara may be captured.

ತತಃ ಪೈತಾಮಹಂ ವೀರ ಸ್ಸೋsಸ್ತ್ರಮಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ವರಃ|
ಸಂದಧೇ ಸುಮಹಾತೇಜಾಃ ತಂ ಹರಿಪ್ರವರಂ ಪ್ರತಿ||37||
ಅವಧ್ಯೋಯಮಿತಿ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತಮಸ್ತ್ರೇಣಾಸ್ತ್ರತತ್ತ್ವವಿತ್|
ನಿಜಗ್ರಾಹ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಮಿಂದ್ರಜಿತ್||38||
ತೇನ ಬದ್ಧಸ್ತತೋsಸ್ತ್ರೇಣ ರಾಕ್ಷಸೇನ ಸ ವಾನರಃ|
ಅಭವನ್ನಿರ್ವಿಚೇಷ್ಟಶ್ಚ ಪಪಾತ ಚ ಮಹೀತಲೇ||39||

ಸ|| ತತಃ ವೀರಃ ಅಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ವರಃ ಸುಮಹಾತೇಜಾಃ ಸಃ ಹರಿಪ್ರವೀರಂ ಪ್ರತಿ ಪೈತಾಮಾಹಂ ಅಸ್ತ್ರಂ ಸಂದಧೇ||ಅಸ್ತ್ರತತ್ವವಿತ್ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಅವಧ್ಯಃ ಇತಿ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತಂ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಂ ಅಸ್ತ್ರೇಣ ನಿಜಗ್ರಾಹ||ತತಃ ತೇನ ರಾಕ್ಷಸೇನ ಅಸ್ತ್ರೇಣ ಬದ್ಧಃ ಸಃ ವಾನರಃ ನಿರ್ವಿಚೇಷ್ಟಃ ಅಭವತ್ | ಸಃ ಮಹೀತಲೇ ಪಪಾತ||

Then the Hero , best among those knowledgeable of weapons, invoked the grandfather Brahma's weapon at the foremost of Vanaras. That expert in weapons, the long armed Indrajit knowing that he can not be killed bound the the son of wind god with that weapon. Thus bound by that weapon, the Vanara was unable to move. He fell down on the ground.

ತತೋsಥ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಸ ತದಾಸ್ತ್ರಬಂಧಂ ಪ್ರಭೋಃ ಪ್ರಭಾವಾತ್ ವಿಗತಾತ್ಮವೇಗಃ|
ಪಿತಾಮಹಾನುಗ್ರಹಮಾತ್ಮನಶ್ಚ ವಿಚಿಂತಯಾಮಾಸ ಹರಿಪ್ರವೀರಃ ||40||
ತತಃ ಸ್ವಾಯಂಭುವೈರ್ಮಂತ್ರೈಃ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರಮಭಿಮಂತ್ರಿತಮ್|
ಹನುಮಾಂಶ್ಚಿಂತಯಾಮಾಸ ವರದಾನಂ ಪಿತಾಮಹತ್||41||

ಸ|| ತತಃ ಅಥ ಸಃ ಹರಿಪ್ರವೀರಃ ತತ್ ಅಸ್ತ್ರಬಂಧಂ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಪ್ರಭೋಃ ವಿಗತಾತ್ಮ ವೇಗಃ ಆತ್ಮನಃ ಪಿತಮಹಾನುಗ್ರಹಂ ವಿಚಿಂತಯಾಮಾಸ||ತತಃ ಹನುಮಾನ್ ಸ್ವಾಯಂಭುವೈಃ ಮಂತ್ರೈಃ ಅಭಿಮಂತ್ರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರಂ ಪಿತಾಮಹಾತ್ ವರದಾನಂ ಚಿಂತಯಾಮಾಸ||

Then the best of Vanaras realising the power of that weapon which arrested his movement as due to the grace of the lord, started thinking about the boon of the Lord Brahma. Then Hanuman started thinking about the Brahmastra, the weapon that invokes the creator Brahma, and the boon given to him.

ನಮೇsಸ್ತ್ರಬಂಧಸ್ಯ ಚ ಶಕ್ತಿರಸ್ತಿ ವಿಮೋಕ್ಷಣೇ ಲೋಕಗುರೋಃ ಪ್ರಭಾವಾತ್|
ಇತ್ಯೇವ ಮತ್ವಾ ವಿಹಿತೋsಸ್ತ್ರಬಂಧೋ ಮಯಾssತ್ಮಯೋನೇರಸುವರ್ತಿತವ್ಯಃ||42||
ಸವೀರ್ಯಮಸ್ತ್ರಸ್ಯ ಕಪಿರ್ವಿಚಾರ್ಯ ಪಿತಾಮಹಾನುಗ್ರಹಮಾತ್ಮನಶ್ಚ|
ವಿಮೋಕ್ಷ ಶಕ್ತಿಂ ಪರಿಚಿಂತಯಿತ್ವಾ ಪಿತಾಮಹಾಜ್ಞಾಮನುವರ್ತತೇ ಸ್ಮ||43||

ಸ|| ಲೋಕಗುರೋಃ ಪ್ರಭಾವಾತ್ ಅಸ್ತ್ರಬಂಧನಸ್ಯ ವಿಮೋಕ್ಷಣೇ ಮೇ ಶಕ್ತಿಃ ನಾಸ್ತಿ| ಇತ್ಯೇವಂ ಮತ್ವಾ ವಿಹಿತಃ ಆತ್ಮಯೋನೇಃ ಅಸ್ತ್ರಬಂಧಃ ಮಯಾ ಅನುವರ್ತಿತವ್ಯಃ|| ಸ ಕಪಿಃ ಅಸ್ತ್ರಸ್ಯ ವೀರ್ಯಂ ವಿಚಾರ್ಯ ಆತ್ಮನಃ ಪಿತಮಹಾನುಗ್ರಹಂ ಚ ವಿಮೋಕ್ಷಣಶಕ್ತಿಂ ಪರಿಚಿಂತಯಿತ್ವಾ ಪಿತಾಮಹ ಆಜ್ಞಾಂ ಅನುವರ್ತತೇ ಸ್ಮ||

(He thought) 'Because of the effect of the power of Brahma it is not possible for me to be released'. Having thought as above he decided that the weapon should be obeyed .The Vanara reflecting on the power of that weapon, recalling the power of liberation from the bondage by the favor of Brahma, resolved to obey the order of Brahma.

ಅಸ್ತ್ರೇಣಾಪಿ ಹಿ ಬದ್ಧಸ್ಯ ಭಯಂ ಮಮ ನ ಜಾಯತೇ|
ಪಿತಾಮಹೇಂದ್ರಾಭ್ಯಾಂ ರಕ್ಷಿತಸ್ಯಾನಿಲೇನಚ |||44|||
ಗ್ರಹಣೇಚಾಪಿ ರಕ್ಷೋಭಿರ್ಮಹಾನ್ಮೇ ಗುಣದರ್ಶನಃ|
ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೇಣ ಸಂವಾದಃ ತಸ್ಮಾತ್ ಗೃಹ್ಣಂತು ಮಾಂಪರೇ||45||

ಸ|| ಅಸ್ತ್ರೇಣಾಪಿ ಬದ್ಧಸ್ಯ ಹಿ ಮಮ ಭಯಂ ನ ಜಾಯತೇ| ಪಿತಾಮಹೇಂದ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಅನಿಲೇನ ಚ ರಕ್ಷಿತಃ ಸ್ಯಾತ್||ರಕ್ಷೋಭಿಃ ಗ್ರಹಣೇ ಚಾಪಿ ಮೇ ಮಹತ್ ಗುಣದರ್ಶನಂ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೇಣ ಸಂವಾದಃ ತಸ್ಮಾತ್ ಮಾಮ್ ಪರೇ ಗೃಹ್ಣಂತು||

'Though bound by that weapon, I have no fear. I am being protected by Brahma, Indra and the wind god. If I am being held by the Rakshasas I will have a great opportunity to see the king of Rakshasas and discuss. Therefore let them catch me'.

ಸ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಃ ಪರವೀರಹಂತಾ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಕಾರೀ ವಿನಿವೃತ್ತಚೇಷ್ಟಃ|
ಪರೈಃ ಪ್ರಸಹ್ಯಾಭಿಗತೈರ್ನಿಗೃಹ್ಯ ನನಾದ ತೈಃ ತೈಃ ಪರಿಭರ್ತ್ಯೃಮಾನಃ||46||

ಸ|| ಪರವೀರಹಂತಾ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಕಾರೀ ಸಃ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಃ ವಿನಿವೃತ್ತಚೇಷ್ಟಃ ಅಭಿಗತೈಃ ತೈಃ ತೈಃ ಪರೈಃ ಪ್ರಸಹ್ಯ ನಿಗೃಹ್ಯ ಪರಿಭರ್ತ್ಸಮಾನಃ ನನಾದ||

That killer of the enemy warriors, and one who asses before he acts, thus resolved firmly. Seized by the enemies forcibly, and with his power of movement arrested, (he) went slowly slowly. Abused he roared.

ತತಃ ತಂ ರಾಕ್ಷಾಸಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿರ್ವಿಚೇಷ್ಟಮರಿಂದಮಮ್|
ಬಬಂಧುಃ ಶಣವಲ್ಕೈಶ್ಚ ದ್ರುಮಚೀರೈಶ್ಚ ಸಂಹತೈಃ||47||

ಸ|| ತತಃ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಅರಿಂದಮಮ್ ತಂ ನಿರ್ವಿಚೇಷ್ಟಮ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶಣವಲ್ಕೈಶ್ಚ ಸಂಹತೈಃ ದ್ರುಮಚೀರೈಶ್ಚ ಬಬಂಧು||

Then the Rakshasas seeing that scorcher of enemies refraining from movement, bound him with a rope and bark clothes.

ಸ ರೋಚಯಾಮಾಸ ಪರೈಶ್ಚಬಂಧನಮ್ ಪ್ರಸಹ್ಯವೀರೈರಭಿನಿಗ್ರಹಂ ಚ|
ಕೌತುಹಲಾನ್ಮಾಂ ಯದಿ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೋ ದ್ರಷ್ಟುಂವ್ಯವಸ್ಯೇದಿತಿ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಃ||48||

ಸ|| ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಃ ಮಾಮ್ ಕೌತುಹಲಾತ್ ದ್ರಷ್ಟುಂ ವ್ಯವಸ್ಯೇದ್ಯಪಿ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಃ ಸಃ ಪರೈಃ ಬಂಧನಂ ವೀರೈಃ ಪ್ರಸಹ್ಯ ಅಭಿನಿಗ್ರಹಂ ಚ ರೋಚಯಾಮಾಸ||

'The king of Rakshasas out of curiosity may come to see me if he decides', thinking this way (he) decided to enjoy the bondage by the warriors, even capture by force.

ಸ ಬದ್ಧಸ್ತೇನ ವಲ್ಕೇನ ವಿಮುಕ್ತೋsಸ್ತ್ರೇಣ ವೀರ್ಯವಾನ್|
ಅಸ್ತ್ರಬಂಧಃ ಸ ಚಾನ್ಯಾಂ ಹಿ ನ ಬಂಧಮನುವರ್ತತೇ||49||
ಅಥೇಂದ್ರಜಿತ್ತು ದ್ರುಮಚೀರಬದ್ಧಂ ವಿಚರ್ಯವೀರಃ ಕಪಿಸತ್ತಮಂ ತಮ್|
ವಿಮುಕ್ತ ಮಸ್ತ್ರೇಣ ಜಗಾಮ ಚಿಂತಾಮ್ ನಾನ್ಯೇನ ಬದ್ಧೋ ಹ್ಯನುವರ್ತತೇsಸ್ತ್ರಮ್||50||
ಅಹೋ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯ ಕೃತಂ ನಿರರ್ಥಕಂ ನ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಮಂತ್ರಗತಿರ್ವಿಮೃಷ್ಠಾ|
ಪುನಶ್ಚ ನಾಸ್ತ್ರೇ ವಿಹತೇsಸ್ತ್ರಮನ್ಯತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ ಸಂಶಯಿತಾಃ ಸ್ಮ ಸರ್ವೇ||51||

ಸ|| ತೇನ ವಲ್ಕೇನ ಬದ್ಧಃ ವೀರ್ಯವಾನ್ ಸಃ ಅಸ್ತ್ರೇಣ ವಿಮುಕ್ತಃ | ಸಃ ಅಸ್ತ್ರಬಂಧಃ ಅನ್ಯಂ ಬಂಧಂ ನ ಅನುವರ್ತತೇ ಹಿ||ಅಥ ವೀರಃ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ದ್ರುಮಚೀರಬದ್ಧಂ ತಂ ಕಪಿಸತ್ತಮಂ ಅಸ್ತ್ರೇಣ ವಿಮುಕ್ತಂ ವಿಚಾರ್ಯ ಚಿಂತಾಂ ಜಗಾಮ | ಬದ್ಧಃ ಅಸ್ತ್ರಂ ನ ಅನುವರ್ತತೇ ಹಿ||ಅಹೋ ಮಹತ್ ಕರ್ಮ ನಿರರ್ಥಕಂ ಕೃತಂ | ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಮಂತ್ರಗತಿಃ ನ ವಿಮೃಷ್ಟಾಃ | ಮಂತ್ರೇ ವಿಹತೇ ಅನ್ಯತ್ ಅಸ್ತ್ರಂ ನ ಪ್ರವರ್ತತೇ | ಸರ್ವೇ ಸಂಶಯಿತಾಃ ಸ್ಮ||

The hero bound by the bark is freed by that weapon. That weapon does not tolerate another bondage. Then the hero Indrajit knowing that the best of Vanaras bound by bark rope is thus freed from that weapon started thinking. ' Bound by others the weapon does not follow. Alas great effort has been wasted. The impact of mantra is not considered by the Rakshasas. When mantra is ineffective no other weapon can be effective. We are running a risk'.

ಅಸ್ತ್ರೇಣ ಹನುಮಾನ್ ಮುಕ್ತೋನಾತ್ಮಾನಮವಬುಧ್ಯತ|
ಕೃಷ್ಯಮಾಣಸ್ತು ರಕ್ಷೋಭಿಃ ತೈಶ್ಚ ಬಂಧೈರ್ನಿಪೀಡಿತಃ||52||
ಹನ್ಯಮಾನಃ ತತಃ ಕ್ರೂರೈ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಕಾಷ್ಟಮುಷ್ಟಿಭಿಃ|
ಸಮೀಪಂ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಾಕೃಷ್ಯತ ಸ ವಾನರಃ||53||

ಸ|| ಹನುಮಾನ್ ಆತ್ಮಾನಂ ಅಸ್ತ್ರೇಣ ಮುಕ್ತಃ ನ ಅವಬುಧ್ಯತ | ತೈಃ ರಕ್ಷೋಭಿಃ ಕೃಷ್ಯಮಾಣಃ ಬಂಧೈಃ ನಿಪೀಡಿತಃ ಆತ್ಮಾನಂ ನ ಅವಬುಧ್ಯತ|| ತತಃ ಸಃ ವಾನರಃ ಕೄರೈಃ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಕಾಷ್ಠಮುಷ್ಟಿಭಿಃ ಹನ್ಯಮಾನಃ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ಯ ಸಮೀಪಂ ಪ್ರಾಕೃಷ್ಯತ||

Hanuman did not know that he has been released by that weapon. Bound and dragged by the Rakshasas , he was being hurt. Then that Vanara beaten with sticks and fists was dragged to the presence of the king of Rakshasas.

ಅಥೇಂದ್ರಜಿತ್ತಂ ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯಮುಕ್ತಂ ಅಸ್ತ್ರೇಣ ಬದ್ಧಂ ದ್ರುಮಚೀರಸೂತ್ರೈಃ|
ವ್ಯದರ್ಶಯತ್ತತ್ರ ಮಹಾಬಲಮ್ ತಂ ಹರಿಪ್ರವೀರಂ ಸಗಣಾಯ ರಾಜ್ಞೇ||54||

ಸ|| ಅಥ ದ್ರುಮಚೀರಸೂತ್ರೈಃ ಬದ್ಧಂ ತಂ ಅಸ್ತ್ರೇಣ ಮುಕ್ತಂ ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಮಹಾಬಲಂ ತಂ ಹರಿಪ್ರವೀರಂ ತತ್ರ ಸಗಣಾಯ ರಾಜ್ಞೇ ನ್ಯದರ್ಶಯತ್||

Then seeing that one bound by the bark ropes and released by that Brahma Astra, mighty Indrajit showed the best of Vanaras to the king along with his courtiers in the assembly.

ತಂ ಮತ್ತಮಿವ ಮಾತಂಗ ಬದ್ಧಂ ಕಪಿವರೋತ್ತಮಮ್|
ರಾಕ್ಷಸಾ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಾಯ ರಾವಣಾಯ ನ್ಯವೇದಯನ್||55||
ಕೋsಯಂ ಕಸ್ಯ ಕುತೋವಾsತ್ರ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ ಕೋ ವ್ಯಪಾಶ್ರಯಃ|
ಇತಿ ರಾಕ್ಷಸವೀರಾಣಾಂ ತತ್ರ ಸಂಜಜ್ಞಿರೇ ಕಥಾಃ||56||
ಹನ್ಯತಾಂ ದಹ್ಯತಾಂ ವಾsಪಿ ಭಕ್ಷ್ಯತಾಮಿತಿ ಚಾಪರೇ|
ರಾಕ್ಷಸಾಃ ತತ್ರ ಸಂಕ್ರುದ್ಧಾಃ ಪರಸ್ಪರ ಮಥಾsಬ್ರುವನ್||57||

ಸ|| ಮತ್ತಂ ಮಾತಂಗಂ ಇವ ಬದ್ಧಂ ಕಪಿವರೋತ್ತಮಂ ತಂ ರಾಕ್ಷಸಃ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಾಯ ರಾವಣಾಯ ನ್ಯವೇದಯತ್||ಕಃ ಅಯಂ| ಕಸ್ಯ ಕುತಃ ವಾ ಅತ್ರ| ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ | ಕಃ ವ್ಯಪಾಶ್ರಯಃ| ಇತಿ ರಾಕ್ಷವೀರಾಣಾಂ ಕಥಾಃ ಸಂಜಿಜ್ಞಿರೇ||ಅಥ ಅಪರೇ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸಂಕೃದ್ಧಾಃ ಹನ್ಯತಾಮ್ ದಹ್ಯತಾಂ ಚಾಪಿ ಭಕ್ಷ್ಯತಾಂ ಇತಿ ಪರಸ್ಪರಂ ಅಬ್ರುವನ್ ||

The best of Vanaras , bound like an elephant in the rut, was presented to Ravana by the Rakshasa. ' Who is this. Whose is he .And from where did he come. What business does he have'.Thus the Rakshasa heroes talked among themselves. Then some other Rakshasas said to each other 'Kill him. Burn him . otherwise eat him up'.

ಅತೀತ್ಯ ಮಾರ್ಗಂ ಸಹಸಾ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸ ತತ್ರ ರಕ್ಷೋsಧಿಪಪಾದಮೂಲೇ|
ದದರ್ಶ ರಾಜ್ಞಃ ಪರಿಚಾರವೃದ್ದಾನ್ ಗೃಹಂ ಮಹಾರತ್ನ ವಿಭೂಷಿತಂ ಚ||58||

ಸ|| ಮಹಾತ್ಮಾ ಸಃ ಸಹಸಾ ಮಾರ್ಗಂ ಅತೀತ್ಯ ತತ್ರ ರಾಜ್ಞಃ ಮಹಾರತ್ನವಿಭೂಷಿತಂ ಗೃಹಂ ರಕ್ಷೋಧಿಪಪಾದಮೂಲೇ ಪರಿಚಾರವೃದ್ಧಾನ್ ದದರ್ಶ||

The great one quickly crossing the path came near the king's palace adorned with precious gems. Near his feet he saw aged and experienced ones.

ಸ ದದರ್ಶ ಮಹಾತೇಜಾ ರಾವಣಃ ಕಪಿಸತ್ತಮಮ್|
ರಕ್ಷೋಭಿರ್ವಿಕೃತಾಕಾರೈಃ ಕೃಷ್ಯಮಾಣ ಮಿತಸ್ತತಃ||59||
ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಂ ಚಾಪಿ ದದರ್ಶ ಕಪಿಸತ್ತಮಃ|
ತೇಜೋಬಲಸಮಾಯುಕ್ತಂ ತಪಂತಮಿವ ಭಾಸ್ಕರಮ್||60||

ಸ|| ಮಹತೇಜಾಃ ಸಃ ರಾವಣಃ ವಿಕೃತಾಕಾರೈಃ ರಕ್ಷೋಭಿಃ ಇತಃ ತತಃ ಕೃಷ್ಯಮಾನಂ ಕಪಿಸತ್ತಮಂ ದದರ್ಶ||ಕಪಿಸತ್ತಮಃ ಚ ತೇಜೋಬಲಸಮಾಯುಕ್ತಂ ತಪಂತಂ ಭಾಸ್ಕರಂ ಇವ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಂ ದದರ್ಶ||

The replendent one, that Ravana saw the foremost of Vanaras dragged here ad there by the Rakshasas.The best of Vanaras also saw the Rakshasa king who had splendor and strength, radiating brilliance like the Sun.

ಸರೋಷಸಂವರ್ತಿತ ತಾಮ್ರದೃಷ್ಟಿಃ ದಶಾನನಃ ತಂ ಕಪಿಮನ್ವವೇಕ್ಷ್ಯ|
ಅಥೋಪವಿಷ್ಯಾನ್ ಕುಲಶೀಲವೃದ್ಧಾನ್ ಸಮಾದಿಶತ್ತಂ ಪ್ರತಿಮಂತ್ರಿಮುಖ್ಯಾನ್||61||
ಯಥಾಕ್ರಮಂ ತೈಃ ಸ ಕಪಿರ್ವಿಪೃಷ್ಟಃ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಮರ್ಥಸ್ಯ ಚ ಮೂಲಮಾದೌ|
ನಿವೇದಯಾಮಾಸ ಹರೀಶ್ವರಸ್ಯ ದೂತಃ ಸಕಾಶಾತ್ ಅಹಮಾಗತೋಸ್ಮಿ||62||

ಸ|| ಸಃ ದಶಾನನಃ ರೋಷಸಂವರ್ತಿತತಾಮ್ರದೃಷ್ಟಿಃ ತಂ ಕಪಿಂ ಅನ್ವೇಕ್ಷ್ಯ ಅಥ ಉಪವಿಷ್ಟಾನ್ ಕುಲಶೀಲಬದ್ಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿಮುಖ್ಯಾನ್ ತಂಪ್ರತಿ ಸಮಾದಿಶತ್ ||ತೈಃ ಯಥಾಕ್ರಮಂ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಂ ಅರ್ಧಸ್ಯ ಮೂಲಂ ವಿಪೃಷ್ಟಃ ಸಃ ಕಪಿಃ ಹರೀಶ್ವರಸ್ಯ ಸಕಾಶಾತ್ ಸಕಾಶಾತ ಆಗತಃ ಅಸ್ಮಿ ನಿವೇದಯಾಮಾಸ||

The ten-headed one with his red eyes rolling in rage observing the Vanara closely ordered the noble and aged ministers and important ministers regarding him. In proper order the purpose, origin of the purpose were asked by them. The Vanara reported that he is a messenger of the king of Vanaras. 'By order of the king, I came from his place'.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ಅಷ್ಟಚತ್ತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ||

Thus ends Sarga forty eight of Sundarakanda in Ramayana , the first poem ever composed by the first poet sage Valmiki.

|| om tat sat||