||Sundarakanda ||

|| Sarga 58||( Slokas in Kannada )

 

Sanskrit Sloka text in Devanagari, Gujarati, Kannada, Telugu , and English

ಸುಂದರಕಾಂಡ.
ಅಥ ಅಷ್ಟಪಂಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ||

ಶ್ಲೋ|| ತತಃ ತಸ್ಯ ಗಿರೇಃ ಶೃಙ್ಗೇ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಹಾಬಲಾಃ|
ಹನುಮತ್ಪ್ರಮುಖಾಃ ಪ್ರೀತಿಂ ಹರಯೋ ಜಗ್ಮುರುತ್ತಮಾಮ್||1||

ಸ|| ತತಃ ಮಹಾಬಲಾಃ ಹನುಮತ್ಪ್ರಮುಖಾಃ ಹರಯಃ ತಸ್ಯ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಗಿರೇಃ ಶೃಙ್ಗೇ ಉತ್ತಮಮ್ ಪ್ರೀತಿಂ ಜಗ್ಮುಃ||

Then the mighty Hanuman and other Vanara leaders who assembled on the peaks of Mahendra mountain felt very happy.

ಶ್ಲೋ|| ತಂ ತತಃ ಪ್ರೀತಿಸಂಹೃಷ್ಟಃ ಪ್ರೀತಿಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಪಿಮ್|
ಜಾಮ್ಬವಾನ್ಕಾರ್ಯವೃತ್ತಾನ್ತಂ ಅಪೃಚ್ಛದನಿಲಾತ್ಮಜಮ್||2||

ಸ|| ತತಃ ಪ್ರೀತಿಸಂಹೃಷ್ಟಃ ಜಾಂಬವಾನ್ ತಂ ಪ್ರೀತಿಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಪಿಂ ಅನಿಲಾತ್ಮಜಂ ಕಾರ್ಯವೃತ್ತಂತಂ ಅಪೃಛ್ಛತ್||

Then the delighted Hanuman was asked very affectionately by Jambavan about all that happened.

ಶ್ಲೋ|| ಕಥಂ ದೃಷ್ಟಾ ತ್ವಯಾ ದೇವೀ ಕಥಂ ವಾ ತತ್ರ ವರ್ತತೇ|
ತಸ್ಯಾಂ ವಾ ಸ ಕಥಂ ವೃತ್ತಃ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಾ ದಶಾನನಃ||3||
ತತ್ತ್ವತಃ ಸರ್ವಮೇತನ್ ನಃ ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ ತ್ವಂ ಮಹಾಕಪೇ|
ಶ್ರುತಾರ್ಥಾಃ ಚಿನ್ತಯಿಷ್ಯಾಮೋ ಭೂಯಃ ಕಾರ್ಯವಿನಿಶ್ಚಯಮ್||4||
ಯಶ್ಚಾರ್ಥಃ ತತ್ರ ವಕ್ತವ್ಯೋ ಗತೈರಸ್ಮಾಭಿರಾತ್ಮವಾನ್|
ರಕ್ಷಿತಂ ಚ ಯತ್ ತತ್ರ ತದ್ಭಾವಾನ್ವ್ಯಾಕರೋತು ನಃ||5||

ಸ|| ತ್ವಯಾ ದೇವೀ ಕಥಂ ದೃಷ್ಟಾ | ವಾ ತತ್ರ ಕಥಂ ವರ್ತತೇ | ಕ್ರೂರಕರ್ಮಾ ಸಃ ದಶಾನನಃ ತಸ್ಯಾಂ ಕಥಂ ವೃತ್ತಃ || ಮಹಾಕಪೇ ಏತನ್ ಸರ್ವಂ ತ್ವಂ ನಃ ತತ್ತ್ವತಃ ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ | ಶ್ರುತಾರ್ಥಾಃ ಭೂಯಃ ವಿನಿಶ್ಚಯಂ ಕಾರ್ಯಂ ಚಿನ್ತಯಿಷ್ಯಾಮಃ || ಗತೈಃ ಅಸ್ಮಾಭಿಃ ತತ್ರ ಯಃ ವಕ್ತವ್ಯಃ ಯತ್ ತತ್ರ ರಕ್ಷಿತವ್ಯಂ ಚ ಆತ್ಮವಾನ್ ಭವಾನ್ ನಃ ವ್ಯಾಕರೋತು||

"How did you see the divine lady. How is she. How is the evil minded Ravana treating her. Oh Great Vanara ! Tell us truly everything. Having heard, then we can think of the next course of action . When we go, we can decide what is worth saying. What is to be protected. Tell us in detail .You are wise".

ಶ್ಲೋ|| ಸ ನಿಯುಕ್ತಃ ತತಃ ತೇನ ಸಂಪ್ರಹೃಷ್ಟತನೂರುಹಃ|
ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ದೇವ್ಯೈ ಸೀತಾಯೈ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ||6||

ಸ|| ತತಃ ತೇನ ನಿಯುಕ್ತಃ ಸಂಪ್ರಹೃಷ್ಟತನೂರುಹಃ ಸಃ ದೇವ್ಯೈ ಸೀತಾಯೈ ಶಿರಸಾ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ||

Thus having been asked, delighted about speaking on all of that , he ( Hanuman) bent his head in obeisance to the divine lady and replied.

ಶ್ಲೋ|| ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮೇವ ಭವತಾಂ ಮಹೇನ್ದ್ರಾಽಗ್ರಾತ್ ಖಮಾಪ್ಲುತಃ|
ಉದಧೇರ್ದಕ್ಷಿಣಂ ಪಾರಂ ಕಾಂಕ್ಷಮಾಣಃ ಸಮಾಹಿತಃ||7||
ಗಚ್ಛತಶ್ಚ ಹಿ ಮೇಘೋರಂ ವಿಘ್ನರೂಪಮಿವಾಭವತ್|
ಕಾಂಚನಂ ಶಿಖರಂ ದಿವ್ಯಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಸುಮನೋಹರಮ್||8||
ಸ್ಥಿತಂ ಪನ್ಥಾನಮಾವೃತ್ಯ ಮೇನೇ ವಿಘ್ನಂ ಚ ತಂ ನಗಮ್|
ಉಪಸಂಗಮ್ಯ ತಂ ದಿವ್ಯಂ ಕಾಂಚನಂ ನಗಸತ್ತಮಮ್||9||

ಸ|| ಉದಧೇಃ ದಕ್ಷಿಣಂ ಪಾರಂ ಕಾಂಕ್ಷಮಾಣಃ ಸಮಾಹಿತಃ ಮಹೇನ್ದ್ರ ಅಗ್ರಾತ್ ಖಂ ಆಪ್ಲುತಃ ಭವತಾಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮೇವ|| ಗಚ್ಛತಃ ಮೇ ಘೋರಂ ವಿಘ್ನ ರೂಪಂ ಇವಾ ಅಭವತ್ | ಮೇ ದಿವ್ಯಂ ಸುಮನೋಹರಂ ಕಾಂಚನಂ ಶಿಖರಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ || ಪನ್ಥಾನಂ ಆವೃತ್ಯ ಸ್ಥಿತಂ ತಂ ನಗಂ ವಿಘ್ನಮ್ ಮೇನೇ | ದಿವ್ಯಂ ಕಾಂಚನಂ ತಂ ನಗಸತ್ತಮಮ್ ಉಪಸಂಗಸ್ಯ ಅಯಂ ಮಯಾ ಭೇತವ್ಯಃ ಇತಿ ಮೇ ಮನಸಾ ಬುದ್ಧಿಃ ಕೃತಾ||

' Intent on reaching the Southern shores, I rose up from the top of Mahendra mountain where you were all present. While going I felt a terrific form of obstruction that presented itself. I saw a very beautiful wonderful golden peak . Standing in the path of travel I thought it is an obstruction. I thought in my mind that the wonderful golden peak shall be broken'.

ಶ್ಲೋ|| ಕೃತಾ ಮೇ ಮನಸಾ ಬುದ್ಧಿರ್ಭೇತವ್ಯೋಽಯಂ ಮಯೇತಿ ಚ|
ಪ್ರಹತಂ ಚ ಮಯಾ ತಸ್ಯ ಲಾಂಗೂಲೇನ ಮಹಾಗಿರೇಃ||10||
ಶಿಖರಂ ಸೂರ್ಯ ಸಂಕಾಶಂ ವ್ಯಶೀರ್ಯತ ಸಹಸ್ರಥಾ|
ವ್ಯವಸಾಯಂ ಚ ತಂ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಸ ಹೋವಾಚ ಮಹಾಗಿರಿಃ||11||
ಪುತ್ರೇತಿ ಮಧುರಾಂ ವಾಣೀಂ ಮನಃ ಪಹ್ಲಾದಯನ್ನಿವ|

ಸ||ಮಯಾ ಲಾಂಗೂಲೇನ ಪ್ರಹತಂ ತಸ್ಯ ಮಹಾಗಿರೇಃ ಸೂರ್ಯಸಂಕಾಶಂ ಶಿಖರಂ ಸಹಸ್ರಥಾ ವ್ಯಶೀರ್ಯತ||ಸಃ ಮಹಾಗಿರಿಃ ತಂ ವ್ಯವಸಾಯಂ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಮನಃ ಪ್ರಹ್ಲಾದಯನ್ನಿವ ಪುತ್ರ ಇತಿ ಮಧುರಂ ವಾಣೀಂ ಉವಾಚ ಹ||

'I hit the great mountain with my tail. The peak of that great mountain radiating like Sun broke into thousand pieces. That great mountain, realizing that he is going to be smashed, spoke in affectionate tones addressing me as Son'.

ಶ್ಲೋ|| ಪಿತೃವ್ಯಂ ಚಾಪಿ ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಸಖಾಯಂ ಮಾತರಿಶ್ವನಃ||12||
ಮೈನಾಕಮಿತಿ ವಿಖ್ಯಾತಂ ನಿವಸನ್ತಂ ಮಹಾದಧೌ|
ಪಕ್ಷವನ್ತಃ ಪುರಾ ಪುತ್ತ್ರ ಬಭೂವುಃ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಾಃ||13||
ಛನ್ದತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಚೇರುರ್ಬಾಧಮಾನಾಃ ಸಮನ್ತತಃ|

ಸ|| ಮಹದಧೌ ನಿವಸನ್ತಂ ಮೈನಾಕಮಿತಿ ವಿಖ್ಯಾತಂ ಮಾತರಶ್ವಿನಃ ಸಖಾಯಂ| ಮಾಮ್ ಪಿತೃವ್ಯಂ ಚಾಪಿ ವಿದ್ಧಿ||ಪುತ್ತ್ರ ಪುರಾ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಾಃ ಪಕ್ಷವನ್ತಃ ಬಭೂವುಃ ಬಾಧಮಾನಾಃ ಛನ್ದತಃ ಸಮನ್ತತಃ ಪೃಥಿವೀಂ ಚೇರುಃ||

" Known as Mainaka, I am a friend of the god of wind living in the ocean. Know me as your father's brother. Son ! Earlier the best of mountains had wings tormenting the earth by the moving all over at will ".

ಶ್ಲೋ|| ಶ್ರುತ್ವಾ ನಗಾನಾಂ ಚರಿತಂ ಮಹೇನ್ದ್ರಃ ಪಾಕಶಾಸನಃ||14||
ಚಿಚ್ಛೇದ ಭಗವಾನ್ ಪಕ್ಷಾನ್ ವಜ್ರೇಣೈಷಾಂ ಸಹಶ್ರಸಃ|
ಅಹಂ ತು ಮೋಕ್ಷಿತಃ ತಸ್ಮಾತ್ ತವಪಿತ್ತ್ರಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ||15||
ಮಾರುತೇನ ತದಾವತ್ಸ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತೋಽಸ್ಮಿ ಮಹಾರ್ಣವೇ|
ರಾಮಸ್ಯ ಚ ಮಯಾ ಸಾಹ್ಯೇ ವರ್ತಿತವ್ಯ ಮರಿನ್ದಮ||16||
ರಾಮೋ ಧರ್ಮಭೃತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಟೋ ಮಹೇನ್ದ್ರಸಮವಿಕ್ರಮಃ|

ಸ|| ನಗಾನಾಂ ಚರಿತಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪಾಕಶಾಸನಃ ಮಹೇನ್ದ್ರಃ ವಜ್ರೇಣ ಏಷಾಂ ಸಹಸ್ರಸಃ ಪಕ್ಷಾನ್ ಚಿಚ್ಛೇದ||ಅಹಂ ಮಹಾತ್ಮನಾ ತವ ಪಿತ್ತ್ರಾ ಮಾರುತೇನ ತಸ್ಮಾತ್ ಮೋಕ್ಷಿತಃ | ವತ್ಸ ತದಾ ಮಹಾರ್ಣವೇ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತಃ ಅಸ್ಮಿ||ಅರಿನ್ದಮ ಮಯಾ ರಾಮಸ್ಯ ಚ ಸಾಹ್ಯೇ ವರ್ತಿತವ್ಯಂ| ರಾಮಃ ಧರ್ಮಭೃತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಮಹೇನ್ದ್ರ ಸಮವಿಕ್ರಮಃ||

" Hearing about the moving mountains, Mahendra cut thousands of wings with his Vajra. I have been protected by a great soul, your father Maruti. Son from that time I am hidden in the great sea. Oh Subduer of enemies ! Having been helped I have to make efforts to help Rama. Rama is the best among all the followers of Dharma. He is equal in valor to Mahendra".

ಶ್ಲೋ|| ಏತ ಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ಮೈನಾಕಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ||17||
ಕಾರ್ಯಮಾವೇದ್ಯ ತು ಗಿರೇ ರುದ್ಯತಂ ಚ ಮನೋ ಮಮ|
ತೇನ ಚಾಽಹ ಮನುಜ್ಞಾತೋಮೈನಾಕೇನ ಮಹತ್ಮನಾ ||18||
ಸ ಚಾಪ್ಯಸ್ತರ್ಹಿತಃ ಶೈಲೋ ಮಾನುಷೇಣ ವಪುಷ್ಮತಾ|
ಶರೀರೇಣ ಮಹಾಶೈಲಃ ಶೈಲೇನ ಚ ಮಹಾದಧೌ||19||

ಸ|| ಮಹಾತ್ಮನಃ ಮೈನಾಕಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಏತತ್ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಾರ್ಯ ಗಿರೇಃ ಆವೇದ್ಯ ಮನಃ ಉದ್ಯತಂ ಅಹಂ ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ಮೈನಾಕೇನ ಅನುಜ್ಞಾತಃ ಚ|| ಸಃ ಶೈಲಃ ಮಾನುಷೇಣ ವಪುಷ್ಮತಾ ಅನ್ತರ್ಹಿತಃ ಮಹಾಶೈಲಃ ಶೈಲೇನ ಶರೀರೇಣ ಚ ಮಹೋದಧೌ ಅನ್ತರ್ಹಿತಃ||

' Hearing those words of great Mainaka, I told him my intention to go on. I have been allowed by the great Mainaka too. That mountain in the form of a human being hidden remained hidden in the ocean'..

ಶ್ಲೋ|| ಉತ್ತಮಂ ಜವಮಾಸ್ಥಾಯ ಶೇಷಂ ಪನ್ಥಾನ ಮವಸ್ಥಿತಃ|
ತತೋಽಹಂ ಸುಚಿರಂ ಕಾಲಂ ವೇಗೇನಾಭ್ಯಗಮಂ ಪಥಿ||20||
ತತಃ ಪಶ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ದೇವೀಂ ಸುರಸಾಂ ನಾಗಮಾತರಂ|
ಸಮುದ್ರ ಮಧ್ಯೇ ಸಾ ದೇವೀವಚನಮ್ ಮಾಂ ಅಭಾಷತ||21||

ಸ|| ತತಃ ಅಹಂ ಉತ್ತಮಂ ಜವಂ ಆಸ್ಥಾಯ ಶೇಷಂ ಪನ್ಥಾನಂ ಆಸ್ಥಿತಃ ಸುಚಿರಂ ಕಾಲಂ ವೇಗೇನ ಅಭ್ಯಾಗಮಮ್||ತತಃ ಅಹಂ ಸಮುದ್ರ ಮಧ್ಯೇ ದೇವೀಂ ಸುರಸಾಂ ನಾಗಮಾತರಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ | ಮಾಂ ಸಾ ದೇವೀ ವಚನಂ ಅಭಾಷತ||

' Then reaching great speed I continued on the remaining path for a long time. Then in the middle of the sea I saw the divine mother of serpents, Surasa. That divine lady spoke to me'.

ಶ್ಲೋ|| ಮಮಭಕ್ಷಃ ಪ್ರದಿಷ್ಟತ್ವಂ ಅಮರೈಃ ಹರಿಸತ್ತಮ|
ಅತಸ್ತ್ವಾಂ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ ವಿಹಿತಸ್ತ್ವಂ ಚಿರಸ್ಯ ಮೇ||22||
ಏವಮುಕ್ತಃ ಸುರಸಯಾ ಪ್ರಾಂಜಲಿಃ ಪ್ರಣತಃ ಸ್ಥಿತಃ|
ವಿಷಣ್ಣವದನೋ ಭುತ್ವಾ ವಾಕ್ಯಂ ಚೇದಮುದೀರಯಮ್||23||

ಸ|| ಹರಿಸತ್ತಮ ಅಮರೈಃ ತ್ವಂ ಮಮಭಕ್ಷಃ ಪ್ರದಿಷ್ಟಃ | ಅತಃ ತ್ವಾಂ ಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ| ತ್ವಂ ಮೇ ಚಿರಸ್ಯ ವಿಹಿತಃ || ಸುರಸಯಾ ಏವಂ ಉಕ್ತಃ ಪ್ರಾಂಜಲಿಃ ಪ್ರಣತಃ ಸ್ಥಿತಃ| ವಿವರ್ಣವದನಃ ಭೂತ್ವಾ ಇದಂ ವಾಕ್ಯಂ ಚ ಉದೀರಯಮ್||

" Oh best of Vanaras ! You have been destined to be my food by the immortals. So I am devouring you. I have found you after a long time". Saying so Surasa stood with folded hands. With a face that turned pale the following words were uttered ( by me)'.

ಶ್ಲೋ|| ರಾಮೋ ದಾಶರಥಿಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪ್ರವಿಷ್ಟೋದಣ್ಡಕಾವನಮ್|
ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಸಹಭ್ರಾತ್ರಾ ಸೀತಾಯಾ ಚ ಪರನ್ತಪಃ||24||
ತಸ್ಯ ಸೀತಾ ಹೃತಾ ಭಾರ್ಯಾ ರಾವಣೇನ ದುರಾತ್ಮನಾ|
ತಸ್ಯಾಸ್ಸಕಾಶಂ ದೂತೋಽಹಂ ಗಮಿಷ್ಯೇ ರಾಮಶಾಸನಾತ್ ||25||

ಸ|| ಪರನ್ತಪಃ ರಾಮಃ ದಾಶರಥಿಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸೀತಾಯಾಃ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಸಹ ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ದಣ್ಡಕಾವನಂ || ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಸೀತಾ ರಾವಣೇನ ದುರಾತ್ಮನಾ ಹೃತಾ | ಅಹಂ ತಸ್ಯಾಃ ದೂತಃ | ರಾಮಶಾಸನಾತ್ ಸಕಾಶಂ ಗಮಿಷ್ಯೇ ||

"The scorcher of enemies Rama, the son of Dasaratha, along with Sita and Lakshmana entered the Dandaka forest. His wife Sita was abducted by the evil minded Ravana. I am his messenger. By the orders of Rama I am going to meet her".

ಶ್ಲೋ|| ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ರಾಮಸ್ಯ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ವಿಷಯೇ ಸತೀ|
ಅಥವಾ ಮೈಥಿಲೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಮಂ ಚ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕಾರಿಣಮ್||26||
ಆಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ವಕ್ತ್ರಂ ಸತ್ಯಂ ಪ್ರತಿಶೃಣೋಮಿ ತೇ|

ಸ|| ಸತೀ ರಾಮಂ ಅಕ್ಲಿಷ್ಠಕಾರಿಣಂ ವಿಷಯೇ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಕರ್ತುಂ ಅರ್ಹಸಿ |ಅಥವಾ ರಾಮಸ್ಯ ಮೈಥಿಲೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತೇ ವಕ್ತ್ರಂ ಆಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ | ತೇ ಸತ್ಯಂ ಪ್ರತಿಶ್ರುಣೋಮಿ|

"Oh Lady ! You ought to help Rama who can overcome all difficulties. Else after seeing Maithili I will come back to your mouth. I am telling you the truth'.

ಶ್ಲೋ|| ಏವಮುಕ್ತಾ ಮಯಾ ಸಾತು ಸುರಸಾ ಕಾಮರೂಪಿಣೀ||27||
ಅಬ್ರವೀನ್ನಾತಿವರ್ತೇತ ಕಶ್ಚಿದೇಷ ವರೋ ಮಮ|
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸುರಸಯಾ ದಶಯೋಜನಮಾಯತಃ||28||
ತತೋರ್ಥಗುಣವಿಸ್ತಾರೋ ಬಭೂವಾಹಂ ಕ್ಷಣೇನ ತು|

ಸ|| ಮಯಾ ಏವಂ ಉಕ್ತಾ ಸಾ ಸುರಸಾ ಕಾಮರೂಪಿಣಿ ಅಬ್ರವೀತ್ | ಕಶ್ಚಿತ್ ನ ಅತಿವರ್ತೇತ ಏಷಃ ವರಃ ಮಮ|ಸುರಸಯಾ ಏವಂ ಉಕ್ತಃ ಅಹಂ ತತಃ ದಶಯೋಜನಮ್ ಆಯತಃ ಅರ್ಥಗುಣವಿಸ್ತಾರಃ ಕ್ಷನೇನ ಬಭೂವ||

Having been told thus, Surasa who can assume any form at will said, "This is my boon . It cannot be escaped". Thus having been told by Surasa I grew ten Yojanas long and half as wide in a moment.

ಶ್ಲೋ|| ಮತ್ಪ್ರಮಾಣಾನುರೂಪಂ ಚ ವ್ಯಾದಿತಂ ಚ ಮುಖಂ ತಯಾ||29||
ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವ್ಯಾದಿತಂ ಚಾಸ್ಯಂ ಹ್ರಸ್ವಂ ಹ್ಯಕರವಂ ವಪುಃ|
ತಸ್ಮಿನ್ಮುಹೂರ್ತೇ ಚ ಪುನಃ ಬಭೂವಾಂಗುಷ್ಠಮಾತ್ರಕಃ||30||
ಅಭಿಪತ್ಯಾಶು ತದ್ವಕ್ತ್ರಂ ನಿರ್ಗತೋಽಹಂ ತತಃ ಕ್ಷಣಾತ್|
ಅಬ್ರವೀತ್ಸುರಸಾ ದೇವೀ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ಮಾಂ ಪುನಃ||31||

ಸ|| ತಯಾ ಮುಖಂ ಮತ್ಪ್ರಮಾಣಾನುರೂಪಂ ವ್ಯಾದಿತಂ| ವ್ಯಾದಿತಂ ತತ್ ಆಸ್ಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಪುಃ ಹ್ರಸ್ವಂ ಆಕಾರವಮ್ ತಸ್ಮಿನ್ ಮುಹೂರ್ತೇ ಪುನಃ ಬಭೂವ||ತತ್ ಅಹಂಅಂಗುಷ್ಟಮಾತ್ರಕಃ ಆಸು ತತ್ ವಕ್ತ್ರಂ ಅಭಿಪತ್ಯ ಕ್ಷಣಾತ್ ನಿರ್ಗತಃ| ದೇವೀ ಸುರಸಯಾ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ಪುನಃ ಮಾಂ ಅಬ್ರವೀತ್ ||

'She opened her mouth in proportion to my size. When she opened her mouth. seeing her mouth , in a moment I made my form of the size of thumb to move in. Then entering her mouth I exited in a moment. The divine lady Surasa assuming her own form then spoke to me'.

ಶ್ಲೋ|| ಅರ್ಥ್ಯಸಿದ್ಧೈ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಚ್ಛ ಸೌಮ್ಯ ಯಥಾಸುಖಮ್|
ಸಮಾನಯಚ ವೈದೇಹೀಂ ರಾಘವೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ||32||
ಸುಖೀಭವಮಹಾಬಾಹೋ ಪ್ರೀತಾಽಸ್ಮಿ ತವ ವಾನರ|
ತತೋಽಹಂ ಸಾಧು ಸಾಧ್ವಿತಿ ಸರ್ವಭೂತೈಃ ಪ್ರಶಂಸಿತಃ||33||
ತತೋನ್ತಽರಿಕ್ಷಂ ವಿಪುಲಂ ಪ್ಲುತೋಽಹಂ ಗರುಡೋ ಯಥಾ|

ಸ|| ಸೌಮ್ಯ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಅರ್ಥ್ಯಸಿದ್ಧ್ಯೈ ಯಥಾ ಸುಖಂ ಗಚ್ಚ| ವೈದೇಹೀಂ ಮಹಾತ್ಮನಾ ರಾಘವೇಣ ಸಮಾನಯ| ಮಹಾಬಲೋ ವಾನರ ಸುಖೀ ಭವ | ತವ ಪ್ರೀತಾ ಅಸ್ಮಿ||ತತಃ ಅಹಂ ಸಾಧು ಸಾಧು ಇತಿ ಸರ್ವಭೂತೈಃ ಪ್ರಶಂಶಿತಃ| ತತಃ ಅಹಂ ಗರುಡೋ ಯಥಾ ವಿಪುಲಂ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಪ್ಲುತಃ||

"Oh Noble one ! Go happily and achieve your task. Unite Vaidehi with the great Rama. Mighty Vanara be happy. I am delighted". Then I was praised by all creatures saying 'good', 'good'. Then I flew across the vast skies like the Garuda'.

ಶ್ಲೋ|| ಚಾಯಾಮೇ ನಿಗೃಹೀತಾ ಚ ನ ಚ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಕಿಂಚನ||34||
ಸೋಽಹಂ ವಿಗತವೇಗಸ್ತು ದಿಶೋದಶ ವಿಲೋಕಯನ್|
ನ ಕಿಂಚಿತ್ ತತ್ರ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಯೇನ ಮೇಽಪಹೃತಾ ಗತಿ||35||
ತತೋ ಮೇ ಬುದ್ಧಿರುತ್ಪನ್ನಾ ಕಿನ್ನಾಮ ಗಗನೇ ಮಮ|
ಈದೃಶೋ ವಿಘ್ನ ಉತ್ಪನ್ನೋ ರೂಪಂ ಯತ್ರ ನ ದೃಶ್ಯತೇ||36||
ಅಧೋ ಭಾಗೇನ ಮೇ ದೃಷ್ಟಿಃ ಶೋಚತಾ ಪಾತಿತಾ ಮಯಾ|
ತತೋಽದ್ರಾಕ್ಷ ಮಹಂ ಭೀಮಾಂ ರಾಕ್ಷಸೀಂ ಸಲಿಲೇಶಯಾಮ್||37||

ಸ||ಮೇ ಛಾಯಾ ನಿಗೃಹೀತಾ ಕಿಂಚನ | ನ ಚ ಪಶ್ಯಾಮಿ| ವಿಗತವೇಗಃ ಸಃ ಅಹಂ ದಶ ದಿಶಃ ವಿಲೋಕಯನ್ ಯೇನ ಮೇ ಗತಿಃ ಅಪಹೃತಾ ಕಿಂಚಿತ್ ತತ್ರ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ || ತತಃ ಮೇಬುದ್ಧಿಃ ಉತ್ಪನ್ನಾ ಮಮ ಗಗನೇ ಯತ್ರ ರೂಪಂ ನ ದೃಶ್ಯತೇ ಕಿಂ ನಾಮ ಈದೃಶಃ ವಿಘ್ನಃ ಉತ್ಪನ್ನಃ||ಶೋಚತಾ ಅಥೋ ಭಾಗೇನ ಮೇದೃಷ್ಟಿಃ ಮಯಾ ಪಾತಿತಾ | ತತಃ ಸಲಿಲೇಶಯಾಂ ಮಹಾಂ ಭೀಮಾಂ ರಾಕ್ಷಸೀಂ ಅದ್ರಾಕ್ಷಾಮ್||

' Then my shadow was being held somehow. I cannot see ( who it is). With reduced speed I looked in ten directions to see who is seizing my movement. I could not see anything. Then it occurred to me "Who is obstructing in the sky not being seen. What is her name who is obstructing me this way" . Thinking so I looked downwards. Then in those waters of the sea a fierce Rakshasi was seen'.

ಶ್ಲೋ|| ಪ್ರಹಸ್ಯ ಚ ಮಹಾನಾದ ಮುಕ್ತೋಽಹಂ ಭೀಮಯಾ ತಯಾ|
ಅವಸ್ಥಿತ ಮಸಂಭ್ರಾನ್ತಂ ಇದಂ ವಾಕ್ಯಮಶೋಭನಮ್||38||
ಕ್ವಾಸಿ ಗನ್ತಾ ಮಹಾಕಾಯಾ ಕ್ಷುಧಿತಾಯಾ ಮಮೇಪ್ಸಿತಃ|
ಭಕ್ಷಃ ಪ್ರೀಣಯ ಮೇ ದೇಹಂ ಚಿರಮಾಹಾರವರ್ಜಿತಮ್||39||

ಸ||ಭೀಮಯಾ ತಯಾ ಮಹಾನಾದಂ ಪ್ರಹಸ್ಯ ಅವಸ್ಥಿತಂ ಅಸಮ್ಭ್ರಾಂತಂ ಇದಂ ಅಶೋಭನಮ್ ವಾಕ್ಯಂ (ತಯಾ) ಅಹಂ ಉಕ್ತಃ|| ಓ ಮಹಾಕಾಯ ಕ್ವ ಗನ್ತಾ ಅಸಿ| ಕ್ಷುಧಿತಾಯಾಃ ಮಮ ಈಪ್ಸಿತಃ ಭಕ್ಷಃ ಚಿರಂ ಆಹಾರ ವರ್ಜಿತಂ ಮೇ ದೇಹಂ ಪ್ರೀಣಯ||

'I was addressed by her who was frightening, who was laughing loudly. She was steadfast and without any hesitation. " Oh One with huge body ! Where are you going. Hungry without food. I am eager to eat you. Do please my body"..

ಶ್ಲೋ|| ಬಾಢಮಿತ್ಯೇನ ತಾಂ ವಾಣೀಂ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾ ಮಹಂ ತತಃ|
ಅಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಾ ದಧಿಕಂ ತಸ್ಯಾಃ ಕಾಯ ಮಪೂರಯಮ್||40||
ತಸ್ಯಾಶ್ಚಾಸ್ಯಂ ಮಹದ್ಭೀಮಂ ವರ್ಧತೇ ಮಮಭಕ್ಷಣೇ|
ನ ಚ ಮಾಂ ಸಾಧು ಬುಬುಧೇ ಮಮ ವಾ ವಿಕೃತಂ ಕೃತಮ್||41||
ತತೋಽಹಂ ವಿಪುಲಂ ರೂಪಂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ನಿಮಿಷಾನ್ತರಾತ್|
ತಸ್ಯಾ ಹೃದಯಮಾದಾಯ ಪ್ರಪತಾಮಿ ನಭಃ ಸ್ಥಲಮ್||42||

ಸ|| ಅಹಂ ಬಾಡಂ ಇತ್ಯೇವ ತಾಂ ವಾಣೀಂ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾಂ | ತತಃ ತಸ್ಯಾಃ ಅಸ್ಯಪ್ರಮಾಣಾತ್ ಅಧಿಕಂ ಕಾಯಂ ಅಪೂರಯಮ್ ||ತಸ್ಯಾಃ ಮಹತ್ ಭೀಮಂ ಆಸ್ಯಂ ಚ ಮಮಭಕ್ಷಣೇ | ವರ್ಧತೇ ಮಾಂ ಕೃತಂ ಮಮ ವಿಕೃತಂ ಸಾಧು ನ ಬುಬುಧೇ|| ತತಃ ಅಹಂ ನಿಮಿಷಾನ್ತರಾತ್ ವಿಪುಲಂ ರೂಪಂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ತಸ್ಯಾಃ ಹೃದಯಂ ಆದಾಯ ನಭಸ್ಥಲಂ ಪ್ರಪತಾಮಿ||

'I said well and faced her mouth. Then I enlarged my body to be more than her size. Her big mouth was opened to eat me. She did not know that I grew in size of my own. Then in a moment reducing my large size, I entered her heart and sprang into the sky '.

ಶ್ಲೋ|| ಸಾ ವಿಸೃಷ್ಟಭುಜಾ ಭೀಮಾ ಪಪಾತ ಲವಣಾಂಭಸಿ|
ಮಯಾ ಪರ್ವತಸಂಕಾಶಾ ನಿಕೃತ್ತ ಹೃದಯಾ ಸತೀ||43||
ಶೃಣೋಮಿ ಖಗತಾನಾಂ ಚ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಚಾರಣೈಃ ಸಹ|
ರಾಕ್ಷಸೀ ಸಿಂಹಿಕಾ ಭೀಮಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹನುಮತಾ ಹತಾ||44||

ಸ|| ಭೀಮಾ ಪರ್ವತಸಂಕಾಶಾ ಸಾ ಮಯಾ ನಿಕೃತ ಹೃದಯಾ ಸತೀ ವಿಶ್ರುಷ್ಟಭುಜಾ ಲವಣಾಂಭಸಿ ಪಪಾತ||ಚಾರಣೈಃ ಸಹ ಖಗತಾನಾಂ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಚ ಭೀಮಾ ರಾಕ್ಷಸೀ ಸಿಂಹಿಕಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಹನುಮತಾ ಹತಾ ಶ್ರುಣೋಮಿ ||

'Then she who resembled a mountain, fell down in the sea with her arms hanging down as I pulled her heart out. The I heard all the Charanas , Siddhas and those residing in the skies, saying that the fierce Simhika has been killed in a moment'.

ಶ್ಲೋ|| ತಾಂ ಹತ್ವಾ ಪುನರೇವಾಽಹಂ ಕೃತ್ಯ ಮಾತ್ಯಯಿಕಂ ಸ್ಮರನ್|
ಗತ್ವಾ ಚಾಹಂ ಮಹಾಧ್ವಾನಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ನಗಮಣ್ಡಿತಮ್||45||
ದಕ್ಷಿಣಂ ತೀರ ಮುದಧೇಃ ಲಂಕಾ ಯತ್ರ ಚ ಸಾ ಪುರೀ|
ಅಸ್ತಂ ದಿನಕರೇ ಯಾತೇ ರಕ್ಷಸಾಂ ನಿಲಯಂ ಪುರಮ್||46||
ಪ್ರವಿಷ್ಟೋಽಹಂ ಅವಿಜ್ಞಾತೋ ರಕ್ಷೋಭಿರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮೈಃ|

ಸ|| ಅಹಂ ತಾಮ್ ಹತ್ವಾ ಪುನರೇವ ಅತ್ಯಧಿಕಂ ಕೃತ್ಯಂ ಸ್ಮರನ್ ಮಹತ್ ಅಧ್ವಾನಂ ಗತ್ವಾ ಯತ್ರ ಸಾಲಂಕಾಪುರೀ (ಅಸ್ತಿ) (ತತ್ರ) ಉದಧೇಃ ದಕ್ಷಿಣಮ್ ತೀರಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ||ದಿನಕರೇ ಅಸ್ತಂ ಯಾತೇ ಅಹಂ ಭೀಮವಿಕ್ರಮೈಃ ರಕ್ಷೋಭಿಃ ಅವಿಜ್ಞಾತಃ ನಿಲಯಂ ಪುರಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ||

Then having killed her, thinking again of the great work done , remembering the mission went ahead and saw the city of Lanka on the southern shores. When the sun was setting, unnoticed, I entered the city which was protected by the fierce Rakshasas.

ಶ್ಲೋ|| ತತ್ರ ಪ್ರವಿಶತಶ್ಚಾಪಿ ಕಲ್ಪಾನ್ತಘನಸನ್ನಿಭಾ||47||
ಅಟ್ಟಹಾಸಂ ವಿಮುಂಚ್ಯನ್ತೀನಾರೀ ಕಾಽಪ್ಯುತ್ಥಿತಾ ಪುರಃ|
ಜಿಘಾಂ ಸನ್ತೀಂ ತತಸ್ತಾಂ ತು ಜ್ವಲದಗ್ನಿಶಿರೋರುಹಾಮ್||48||
ಸವ್ಯಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರೇಣ ಪರಾಜಿತ್ಯ ಸುಭೈರವಾಮ್|
ಪ್ರದೋಷಕಾಲೇ ಪ್ರವಿಶನ್ ಭೀತಯಾಽಹಂ ತಯೋದಿತಃ||49||
ಅಹಂ ಲಂಕಾಪುರೀ ವೀರನಿರ್ಜಿತಾ ವಿಕ್ರಮೇಣ ತೇ|
ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾದ್ವಿಜೇತಾಽಸಿ ಸರ್ವರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಶೇಷತಃ||50||

ಸ|| ತತ್ರ ಪ್ರವಿಶತಃ ಪುರಃ ಕಲ್ಪಾನ್ತಘನಸನ್ನಿಭಾ ಕಾಪಿ ನಾರೀ ಅಟ್ಟಹಾಸಂ ವಿಮುಂಚನ್ತೀ ಉತ್ಥಿತಾ||ತತಃ ಜಿಘಾಂಸನ್ತೀಂ ಜ್ವಲದಗ್ನಿ ಶಿರೋರುಹಾಂ ಸುಭೈರವಾಂ ತಾಂ ಸವ್ಯಮುಷ್ಟಿ ಪ್ರಹಾರೇನ ಪರಾಜಿತ್ಯ ಪ್ರದೋಷಕಾಲೇ ಪ್ರವಿಶಂ ಅಹಂ ಭೀತಯಾ ತಯಾ ಉದಿತಃ|| ವೀರ ಅಹಂ ಲಂಕಾಪುರೀ ತೇ ವಿಕ್ರಮೇಣ ನಿರ್ಜಿತಾ| ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವರಕ್ಷಾಂಸಿ ಅಶೇಷತಃ ವಿಜೇತಾಸಿ||

As I entered the city a woman resembling the cloud at the time of dissolution, stood in front of me making great noises . Then the one with the frightening form who had burning hair like sacrificial fire, was hit by me with the fist of my left hand and defeated. I was told by her," Oh Hero I am the city of Lanka, won over by your valor. So you will win over all Rakshasas".

ಶ್ಲೋ||ತತ್ರಹಂ ಸರ್ವರಾತ್ರಂ ತು ವಿಚಿನ್ವನ್ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್|
ರಾವಣಾಂತಃ ಪುರಗತೋ ನ ಚಾಪಶ್ಯಂ ಸುಮಧ್ಯಮಾಮ್||51||
ತತಸ್ಸೀತಾ ಮಪಶ್ಯಂಸ್ತು ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ|
ಶೋಕಸಾಗರಮಾಸಾದ್ಯ ನ ಪಾರ ಮುಪಲಕ್ಷಯೇ||52||
ಶೋಚತಾ ಚ ಮಯಾದೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಾಕಾರೇಣ ಸಮಾವೃತಮ್|
ಕಾಂಚನೇನ ವಿಕೃಷ್ಟೇನ ಗೃಹೋಪವನಮುತ್ತಮಮ್||53||

ಸ|| ಅಹಂ ತತ್ರ ರಾವಣಾಂತಃ ಪುರಃ ಸರ್ವರಾತ್ರಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಂ ವಿಚಿನ್ವನ್ ಗತಃಸುಮಧ್ಯಮಾಂ ನ ಅಪಶ್ಯಂ ಚ|| ತತಃ ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ ಸೀತಾಂ ಅಪಶ್ಯಂ ಶೋಕಸಾಗರಂ ಆಸಾದ್ಯ ಪಾರಂ ನ ಉಪಲಕ್ಷಯೇ||ಶೋಚತಾ ಮಯಾ ಕಾಂಚನೇನ ವಿಕೃಷ್ಟೇನ ಪ್ರಾಕಾರೇಣ ಸಮಾವೃತಂ ಉತ್ತಮಂ ಗೃಹೋಪವನಂ ದೃಷ್ಟಂ||

'Then through the night I went through the inner chambers of Ravana in search of the daughter of Janaka with beautiful waist. Then not having found Sita, I could not reach the other shore of the sea of sorrows, Thus when I was worried, a long golden wall surrounding a very beautiful and splendid garden was seen'.

ಶ್ಲೋ|| ಸಪ್ರಾಕಾರ ಮವಪ್ಲುತ್ಯ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಬಹುಪಾದಪಮ್|
ಅಶೋಕವನಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಶಿಂಶುಪಾಪಾದಪೋಮಹಾನ್||54||
ತಮಾರುಹ್ಯ ಚ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಕಾಂಚನಂ ಕದಳೀವನಮ್|

ಸ|| ಸಃ ಪ್ರಾಕಾರಂ ಅವಪ್ಲುತ್ಯ ಬಹುಪಾದಪಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ| ಅಶೋಕವನಿಕಾ ಮಧ್ಯೇ ಮಹಾನ್ ಶಿಂಶುಪಾ ಪಾದಪಃ | ತಂ ಆರುಹ್ಯ ಕಾಂಚನಂ ಕದಲೀವನಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ||

'Climbing on to the boundary wall I see a garden full of many trees. In the center of the Ashoka grove was a Simsupa tree. Climbing on that I saw golden grove of banana plants'.

ಶ್ಲೋ|| ಅದೂರೇ ಶಿಂಶುಪಾವೃಕ್ಷಾತ್ ಪಶ್ಯಾಮಿ ವರವರ್ಣಿನೀಮ್||55||
ಶ್ಯಾಮಾಂ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷೀ ಮುಪವಾಸಕೃಶಾನನಾಮ್|
ತದೇಕವಾಸಸ್ಸಂವೀತಾಂ ರಜೋಧ್ವಸ್ತ ಶಿರೋರುಹಾಮ್||56||
ಶೋಕಸನ್ತಾಪ ದೀನಾಂಗೀಂ ಸೀತಾಂ ಭರ್ತೃಹಿತೇ ಸ್ಥಿತಾಮ್|
ರಾಕ್ಷಸೀಭಿರ್ವಿರೂಪಾಭಿಃ ಕ್ರೂರಾಭಿ ರಭಿಸಂವೃತಾಮ್||57||
ಮಾಂಸಶೋಣಿತ ಭಕ್ಷಾಭಿಃ ವ್ಯಾಘ್ರೀಭಿರ್ಹರಿಣೀಮಿವ|

ಸ|| ಶಿಂಶುಪಾವೃಕ್ಷಾತ್ ಅದೂರಾತ್ ವರವರ್ಣಿನೀಂ ಶ್ಯಾಮಾಂ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷೀಂ ಉಪವಾಸಕೃಶಾನನಾಂ ತದೇಕ ವಾಸಃ ಸಂವೀತಾಂ ರಜೋಧ್ವಸ್ತ ಶಿರೋರುಹಾಂ ಶೋಕಸಂತಾಪ ದೀನಾಂಗೀಂ ಭರ್ತೃ ಹಿತೇ ಸ್ಥಿತಾಂ ವಿರೂಪಾಭಿಃ ಕ್ರೂರಾಭಿಃ ಮಾಂಸಶೋಣಿತ ಬಕ್ಷಾಭಿಃ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಃ ವ್ಯಾಘ್ರಭೀಃ ಹರಿಣೀಂ ಇವ ಅಭಿಸಂವೃತಾಂ ಸೀತಾಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ||

' Not far from the Simsupa tree I saw a beautiful, dark complexioned lady who had eyes resembling a lotus. With a face emaciated due to fasting, she was wearing a single cloth. Her hair was filled with dust. She was lost in sorrow, and is a well-wisher of her husband. Surrounded by ugly cruel Rakshasis who eat flesh soaked in blood , she was like a deer surrounded by a group of tigers'.

ಶ್ಲೋ|| ಸಾ ಮಯಾ ರಾಕ್ಷಸೀ ಮಧ್ಯೇ ತರ್ಜ್ಯಮಾನಾ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ||58||
ಏಕವೇಣೀಧರಾ ದೀನಾ ಭರ್ತೃಚಿನ್ತಾಪರಾಯಣಾ|
ಭೂಮಿಶಯ್ಯಾ ವಿವರ್ಣಾಂಗೀ ಪದ್ಮಿನೀವ ಹಿಮಾಗಮೇ||59||
ರಾವಣಾತ್ ವಿನಿವೃತಾರ್ಥಾ ಮರ್ತವ್ಯಕೃತನಿಶ್ಚಯಾ|
ಕಥಂಚಿನ್ ಮೃಗಶಾಬಾಕ್ಷೀ ತೂರ್ಣಮಾಸಾದಿತಾ ಮಯಾ||60||

ಮುಮುರ್ಮುಹುಃ ತರ್ಜ್ಯಮಾನಾ ಏಕವೇಣೀ ಧರಾ ದೀನಾ ಭರ್ತೃ ಚಿನ್ತಾಪರಾಯಣಾ ಭೂಮಿಶಯ್ಯಾ ವಿವರ್ಣಾಂಗೀ ಹಿಮಾಗಮೇ ಪದ್ಮಿನೀಮ್ ಇವ ರಾವಣಾತ್ ವಿನಿವೃತಾರ್ಥಂ ಮರ್ತವ್ಯ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಾ ಸಾ ಮಯಾ ರಾಕ್ಷಸೀ ಮಧ್ಯೇ ಅಸಾದಿತಾ ಮೃಗಶಾಬಾಕ್ಷೀ ಮಯಾ ಕಥಂ ಚಿತ್ ತೂರ್ಣಂ ಆಸಾದಿತಾ||

' She was every moment being threatened, wearing a single braid, looking piteous , thinking only about her husband , lying down on the ground. Pale , like a lotus at the onset of winter, not knowing how to escape Ravana, she was set on giving up life. Seated in the middle of the Rakshasa women, with eyes like that of a deer, she was somehow quickly seen by me'.

ಶ್ಲೋ|| ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾದೃಶೀಂ ನಾರೀಂ ರಾಮಪತ್ನೀಂ ಯಶಸ್ವಿನೀಮ್|
ತತ್ರೈವ ಶಿಂಶುಪಾವೃಕ್ಷೇ ಪಶ್ಯನ್ನಹಮವಸ್ಥಿತಃ||61||

ಸಾ|| ಅಹಂ ತಾದೃಶೀಮ್ ನಾರೀಂ ಯಶಸ್ವಿನೀಮ್ ತಾಂ ರಾಮಪತ್ನೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತತ್ರ ಶಿಂಶುಪಾ ವೃಕ್ಷೇ ಅವಸ್ಥಿತಃ||

Seeing the renowned woman, the wife of Rama, I remained on the Simsupa tree.

ಶ್ಲೋ|| ತತೋ ಹಲಹಲಾಶಬ್ದಂ ಕಾಞ್ಚೀನೂಪುರಮಿಶ್ರಿತಮ್|
ಶ್ರುಣೋಮ್ಯಧಿಕ ಗಮ್ಭೀರಂ ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ||62||
ತತೋಽಹಂ ಪರಮೋದ್ವಿಗ್ನಃ ಸ್ವಂ ರೂಪಂ ಪ್ರತಿಸಂಹರನ್|
ಅಹಂ ತು ಶಿಂಶುಪಾವೃಕ್ಷೇ ಪಕ್ಷೀವ ಗಹನೇ ಸ್ಥಿತಃ||63||
ತತೋ ರಾವಣ ದಾರಾಶ್ಚ ರಾವಣಶ್ಚ ಮಹಾಬಲಃ|
ತಂ ದೇಶಂ ಸಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾ ಯತ್ರ ಸೀತಾಽಭವತ್ ಸ್ಥಿತಾ||64||

ಸ|| ತತಃ ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ ಕಾಚಿನೂಪುರ ಮಿಶ್ರಿತಂ ಅಧಿಕ ಗಂಭೀರಂ ಹಲಹಲಾಶಬ್ದಂ ಶೃಣೋಮಿ ||ತತಃ ಅಹಂ ಪರಮೋದ್ವಿಗ್ನಃ ಸ್ವಂ ರೂಪಂ ಪ್ರತ್ಯಸಂಹರನ್ ಅಹಂ ತು ಗಹನೇ ಶಿಂಶುಪಾವೃಕ್ಷೇ ಪಕ್ಷೀವ ಸ್ಥಿತಃ||ತತಃ ಮಹಾಬಲಃ ರಾವಣಃ ರಾವಣಶ್ಚ ದಾರಾಃ ಚ ಯತ್ರ ಸೀತಾ ಸ್ಥಿತಾ ಅಭವತ್ ತಂ ದೇಶಂ ಸಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾಃ||

Then I heard a loud noise from the Ravana's harem mixed with sounds of jingling golden anklets. Then very scared I contracted my form and remained like a bird on the Simsupa tree. Then the mighty Ravana along with his wives came to the place where Sita is seated.

ಶ್ಲೋ|| ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಥ ವರಾರೋಹಾ ಸೀತಾ ರಕ್ಷೋಗಣೇಶ್ವರಮ್|
ಸಂಕುಚ್ಯೋರೂಸ್ತನೌ ಪೀನೌ ಬಾಹೂಭ್ಯಾಂ ಪರಿರಭ್ಯ ಚ||65||
ವಿತ್ರಸ್ತಾಂ ಪರಮೋದ್ವಿಗ್ನಾಂ ವೀಕ್ಷಮಾಣಾಂ ತತಸ್ತತಃ|
ತ್ರಾಣಾಂ ಕಿಂಚಿದಪಶ್ಯನ್ತೀಂ ವೇಪಮಾನಾಂ ತಪಸ್ವಿನೀಮ್||66||
ತಾಮುವಾಚ ದಶಗ್ರೀವಃ ಸೀತಾಂ ಪರಮದುಃಖಿತಾ|
ಅವಾಕ್ಛಿರಾಃ ಪ್ರಪತಿತೋ ಬಹುಮನ್ಯಸ್ವ ಮಾಮಿತಿ||67||
ಯದಿಚೇತ್ತ್ವಂ ತು ದರ್ಪಾನಾಮಾಂ ನಾಭಿನನ್ದಸಿ ಗರ್ವಿತೇ|
ದ್ವೌಮಾಸಾನನ್ತರಂ ಸೀತೇ ಪಾಸ್ಯಾಮಿ ರುಧಿರಂ ತವ||68||

ಸ|| ಅಥ ವರಾರೋಹಾ ಸೀತಾ ರಕ್ಷೋಗಣೇಶ್ವರಂ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಊರು ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಸಂಕುಚ್ಯ ಪೀನೌ ಸ್ತನೌ ಪರಿರಭ್ಯಚ ||ವಿತ್ರಸ್ತಾಮ್ ಪರಮೋದ್ವಿಗ್ನಾಂ ತತಃ ತತಃ ವೀಕ್ಷಮಾನಾಂ ಕಿಂಚಿತ್ ತ್ರಾಣಾಂ ಅಪಶ್ಯನ್ತೀಂ ವೇಪಮಾನಾಂ ತಪಸ್ವಿನೀಂ ಪರಮದುಃಖಿತಾಂ ತಾಂ ಸೀತಾಂ ದಶಗ್ರೀವಃ ಅವಾಕ್ಚಿರಾಃ ಪ್ರತೀತಂ ಮಾಮ್ ಬಹುಮನ್ಯಸ್ವ ಇತಿ ಉವಾಚ||ಗರ್ವಿತೇ ಸೀತೇ ತ್ವಂ ದರ್ಪಾತ್ ಮಮ ನ ಅಭಿನನ್ದಸಿ ಯದಿ ಚೇತ್ ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ತವ ರುಧಿರ ಪಶ್ಯಾಮಿ||

The then best among women seeing the lord of the Rakshasas, covered her plump breasts with her shoulders and thighs. Sita who was full of fear and was very much worried , who is looking here and there, who not seeing anybody who can protect her was trembling with fear , who is ever meditating, who is in sorrow, was addressed by Ravana who bent his head down and said "Trust me and respect me. Oh Proud Sita ! In your pride if you do not respect me in two months I will see your blood ".

ಶ್ಲೋ|| ಏತತ್ಚ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ರಾವಣಸ್ಯ ದುರಾತ್ಮನಃ|
ಉವಾಚ ಪರಮಕೃದ್ಧಾ ಸೀತಾ ವಚನಮುತ್ತಮಮ್||69||

ಸಾ|| ದುರಾತ್ಮನಃ ತಸ್ಯ ರಾವಣಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪರಮಕೃದ್ಧಾ ಸೀತಾ ಉತ್ತಮಂ ವಚನಂ ಉವಾಚ||

Hearing those words of the evil minded Ravana, Sita was very angry and spoke these excellent words..

ಶ್ಲೋ|| ರಾಕ್ಷಸಾಧಮ ರಾಮಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಮಮಿತ ತೇಜಸಃ|
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲನಾಥಸ್ಯ ಸ್ನುಷಾಂ ದಶರಥಸ್ಯ ಚ||70||
ಅವಾಚ್ಯಂ ವದತೋ ಜಿಹ್ವಾ ಕಥಂ ನ ಪತಿತಾ ತವ|
ಕಿಂಚಿದ್ವೀರ್ಯಂ ತವಾನಾರ್ಯಂ ಯೋ ಮಾಂ ಭರ್ತುರಸನ್ನಿಧೌ||71||
ಅಪಹೃತ್ಯಾಽಽಗತಃ ಪಾಪ ತೇನಾಽದೃಷ್ಟೋ ಮಹಾತ್ಮನಾ|
ನ ತ್ವಂ ರಾಮಸ್ಯ ಸದೃಶೋ ದಾಸ್ಯೇಽಪ್ಯಸ್ಯ ನ ಯುಜ್ಯಸೇ||72||
ಯಜ್ಞೀಯಃ ಸತ್ಯವಾದೀ ಚ ರಣಶ್ಲಾಘೀ ಚ ರಾಘವಃ|

ಸ|| ರಾಕ್ಷಸಾಧಮ ಅಮಿತ ತೇಜಸಃ ರಾಮಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಂ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲ ನಾಥಸ್ಯ ದಶರಥಸ್ಯ ಸ್ನುಷಾಂ ಚ ಅವಾಚ್ಯಂ ವದತಃ ತವ ಜಿಹ್ವಾ ಕಥಂ ನ ಪತಿತಾ||ನ ಆರ್ಯ ಪಾಪ ಯಃ ಭರ್ತುಃ ಅಸನ್ನಿಧೌ ಮಾಮ್ ಅಪಹೃತ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಾ ತೇನ ಅದೃಷ್ಟಃ ಆಗತಃ ತವ ವೀರ್ಯಂ ಕಿಂಚಿತ್||ತ್ವಂ ರಾಮಸ್ಯ ಸದೃಶಃ ನ | ಅಸ್ಯ ದಾಸ್ಯೇ ಅಪಿ ನ ಯುಜ್ಯಸೇ |ರಾಘವಃ ಯಜ್ಞೀಯಃ | ಸತ್ಯವಾದೀ| ರಣಶ್ಲಾಘೀ ಚ||

" Oh Worst among Rakshasas! speaking words that shall not be spoken to the wife of highly valorous Rama, the daughter in law of Dasaratha , the leader of Ikshvaku race, how is it that your tongue has not fallen down. Oh Ignoble sinner ! Abducting me when my husband is not near, coming unseen by the great one, you have no courage. You are not equal to Rama. You cannot be even his servant . Rama is a performer of Yagnyas. He is truthful and valiant in war".

ಶ್ಲೋ|| ಜಾನಕ್ಯಾ ಪರುಷಂ ವಾಕ್ಯಮೇವ ಮುಕ್ತೋ ದಶಾನನಃ||73||
ಜಜ್ವಾಲ ಸಹಸಾ ಕೋಪಾ ಚ್ಚಿತಾಸ್ಥ ಇವಪಾವಕಃ|
ವಿವೃತ್ಯ ನಯನೇ ಕ್ರೂರೇ ಮುಷ್ಟಿಮುದ್ಯಮ ದಕ್ಷಿಣಮ್||74||
ಮೈಥಿಲೀಂ ಹನ್ತುಮಾರಬ್ದಃ ಸ್ತ್ರೀಭಿರ್ಹಾಹಾಕೃತಂ ತದಾ|

ಸ|| ಜಾನಕ್ಯಾಃ ಏವಂ ಪರುಷಂ ವಾಕ್ಯಂ ಉಕ್ತಃ ದಶಾನನಃ ಸಹಸಾ ಚಿತಾಸ್ಥಃ ಪಾವಕಃ ಇವ ಕೋಪಾತ್ ಜಜ್ವಾಲ|| ಕೄರೇ ನಯನೇ ವಿವೃತ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಂ ಮುಷ್ಟಿಂ ಉದ್ಯಮ್ಯ ಮೈಥಿಲೀಂ ಹನ್ತುಂ ಆರಬ್ಧಃ ತದಾ ಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಹಾಹಾಕೃತಂ||

Hearing those harsh words of Janaki, the ten-headed one immediately blazed up in anger like the funeral fire. Raising his eyebrows, lifting his right fist he got ready to strike at Maithili. Then the ladies raised their voice.

ಶ್ಲೋ|| ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಮಧ್ಯಾತ್ ಸಮುತ್ಪತ್ಯ ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ದುರಾತ್ಮನಃ||75||
ವರಾ ಮಂಡೋದರೀ ನಾಮ ತಯಾ ಚ ಪ್ರತಿಷೇದಿತಃ |
ಉಕ್ತಶ್ಚ ಮಧುರಾಂ ವಾಣೀಂ ತಯಾ ಸ ಮದನಾರ್ದಿತಃ||76||
ಸೀತಾಯಾ ತವ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ ಮಹೇನ್ದ್ರಸಮವಿಕ್ರಮಃ|
ದೇವಗನ್ಧರ್ವಕನ್ಯಾಭಿಃ ಯಕ್ಷಕನ್ಯಾಭಿ ರೇವ ಚ||77||
ಸಾರ್ಥಂ ಪ್ರಭೋ ರಮಸ್ವೇಹ ಸೀತಯಾ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯಸಿ|

ಸ|| ದುರಾತ್ಮನಃ ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಮಂಡೋದರೀ ನಾಮ ವರಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಮಧ್ಯಾತ್ ಸಮುತ್ಪತ್ಯ ತಯಾ ಸಃ ಪ್ರತಿಷೇಧಿತಃ||ಮದನಾರ್ದಿತಃ ಸಃ ತಯಾ ಮಧುರಾಂ ವಾಣೀಂ ಉಕ್ತಶ್ಚ | ಮಹೇನ್ದ್ರಸಮವಿಕ್ರಮಃ ಸೀತಯಾ ತವ ಕಿಂಕಾರ್ಯಂ ||ಪ್ರಭೋ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಕನ್ಯಾಭಿಃ ಯಕ್ಷಕನ್ಯಾಭಿರೇವ ಚ ಸಾರ್ಧಂ ಇಹ ರಮಸ್ವ| ಸೀತಯಾ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯಸಿ||

The wife of evil minded one, a noble one by name Mandodari getting up from among the women prevented him. She spoke sweet words to him who was tormented by god of love. " Oh Being equal to Mahendra in Valor ! What is your desire with Sita. Oh Lord you can enjoy with Deva Gandharva Yaksha women. Why do you need Sita".

ಶ್ಲೋ|| ತತಸ್ತಾಭಿಃ ಸಮೇತಾಭಿರ್ನಾರೀಭಿಃ ಸ ಮಹಾಬಲಃ||78||
ಪ್ರಸಾದ್ಯ ಸಹಸಾ ನೀತೋ ಭವನಂ ಸ್ವಂ ನಿಶಾಚರಃ|
ಯಾತೇ ತಸ್ಮಿನ್ ದಶಗ್ರೀವೇ ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋ ವಿಕೃತಾನನಃ||79||
ಸೀತಾಂ ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸಯಾಮಾಸುಃ ವಾಕ್ಯೈಃ ಕ್ರೂರೈಃ ಸುದಾರುಣೈಃ|

ಸ|| ತತ್ಃ ಮಹಾಬಲಃ ಸಃ ನಿಶಾಚರಃ ಸಮೇತಾಭಿಃ ತಾಭಿಃ ನಾರೀಭಿಃ ಪ್ರಸಾದ್ಯ ಸಹಸಾ ಸ್ವಂ ಭವನಂ ನೀತಃ||ತಸ್ಮಿನ್ ದಶಗ್ರೀವೇ ಯಾತೇ ವಿಕೃತಾನನಃ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಃ ಕೄರೈಃ ಸುದಾರುಣೈಃ ವಾಕ್ಯೈಃ ಸೀತಾಂ ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸಯಾಮಾಸುಃ||

'Then that mighty night being quickly won over by all the women gathered , was taken back to his palace. When the ten-headed one went , the ugly faced Rakshasis , started threatening Sita with frightful words'.

ಶ್ಲೋ|| ತೃಣವದ್ಭಾಷಿತಂ ತಾಸಾಂ ಗಣಯಾಮಾಸ ಜಾನಕೀ||80||
ಗರ್ಜಿತಂ ಚ ತದಾ ತಾಸಾಂ ಸೀತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನಿರರ್ಥಕಮ್|
ವೃಥಾಗರ್ಜಿತ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಾ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಃ ಪಿಶಿತಾಶನಾಃ||81||
ರಾವಣಾಯ ಶಶಂಸುಸ್ತಾಃ ಸೀತಾಽಧ್ಯವಸಿತಂ ಮಹತ್|
ತತಸ್ತಾಃ ಸಹಿತಾ ಸರ್ವಾ ನಿಹಿತಾಶಾ ನಿರುದ್ಯಮಾಃ||82||
ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಸಮನ್ತಾತ್ ತಾಂ ನಿದ್ರಾವಶಮುಪಾಗತಾಃ|

ಸ||ಜಾನಕೀ ತಾಸಾಂ ಭಾಷಿತಂ ತೃಣವತ್ ಗಣಯಾಮಾಸ| ತದಾ ತಾಸಾಂ ಗರ್ಜಿತಾಂ ಸೀತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನಿರರ್ಥಕಂ||ಪಿಶಿತಾಶನಾಃ ತಾಃ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಃ ವೃಧಾಗರ್ಜಿತನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಾಃ ಮಹತ್ ತತ್ ಸೀತಾದ್ಯವಸಿತಮ್ ರಾವಣಾಯ ಶಶಂಸುಃ||ತತಃ ಸರ್ವಾಃ ಸಹಿತಾಃ ನಿಹತ ಆಶಾಃ ನಿರುದ್ಯಮಾಃ ತಾಂ ಸಮನ್ತಾತ್ ನಿದ್ರಾವಸಮ್ ಉಪಾಗತಾಃ||

' Janaki considered their words as worthless as a blade of grass, their frightening threats were of no use. The flesh eating Rakshasis with their threats being useless, reported to Ravana about the great determination of Sita, Then all of them , having given up the hopes, having given up the efforts too, fell asleep.'

ಶ್ಲೋ|| ತಾಸುಚೈವ ಪ್ರಸುಪ್ತಾಸು ಸೀತಾ ಭರ್ತೃಹಿತೇ ರತಾ||83||
ವಿಲಪ್ಯ ಕರುಣಂ ದೀನಾ ಪ್ರಶುಶೋಚ ಸುದುಃಖಿತಾ|

ಸ|| ತಾಸು ಪ್ರಸುಪ್ತಾಸು ಭರ್ತೃಹಿತೇ ರತಾ ಸೀತಾ ದೀನಾ ಕರುಣಂ ವಿಲಪ್ಯ ಸುದುಃಖಿತಾ ಪ್ರಶುಶೋಚ||

While they were sleeping , Sita , committed to the well-being of her husband, piteous , very sad, lamented.

ಶ್ಲೋ|| ತಾಸಾಂ ಮಧ್ಯಾತ್ ಸಮುತ್ಥಾಯ ತ್ರಿಜಟಾ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್||84||
ಆತ್ಮಾನಂ ಖಾದತ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ನ ಸೀತಾ ವಿನಶಿಷ್ಯತಿ|
ಜನಕಸ್ಯಾತ್ಮಜಾ ಸಾಧ್ವೀ ಸ್ನುಷಾ ದಶರಥಸ್ಯ ಚ||85||
ಸ್ವಪ್ನೋ ಹ್ಯದ್ಯ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟೋ ದಾರುಣೋ ರೋಮಹರ್ಷಣಃ|
ರಕ್ಷಸಾಂ ಚ ವಿನಾಶಾಯ ಭರ್ತುರಸ್ಯಾ ಜಯಾಯ ಚ||86||
ಅಲಮಸ್ಮಾತ್ ಪರಿತ್ರಾತುಂ ರಾಘವಾದ್ರಾಕ್ಷಸೀಗಣಂ|
ಅಭಿಚಾಯಾಮ ವೈದೇಹೀ ಮೇ ತದ್ದಿ ಮಮರೋಚತೇ||87||

ಸ|| ತಾಸಾಂ ಮಧ್ಯಾತ್ ಸುಮುತ್ಥಾಯ ತ್ರಿಜಟಾ ವಾಕ್ಯಂ ಅಬ್ರವೀತ್| ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಆತ್ಮಾನಂ ಖಾದತ | ಜನಕಸ್ಯ ಆತ್ಮಜಾ ಸಾಧ್ವೀ ದಶರಥಸ್ಯ ಸ್ನುಷಾ ಸೀತಾ ನ ವಿನಶಿಷ್ಯತಿ||ಅದ್ಯ ಮಯಾ ದಾರುಣಃ ರೋಹಹರ್ಷನಃ ಸ್ವಪ್ನಃ ದೃಷ್ಟಾ| ಅಸ್ಯ ಭರ್ತುಃ ಜಯಾಯ ರಕ್ಷಸಾಂ ವಿನಾಶಾಯ ಚ|| ಅಸ್ಮಾತ್ ರಾಘವಾತ್ ರಾಕ್ಷಸೀಗಣಂ ಪರಿತ್ರಾತುಂ ಅಲಂ ವೈದೇಹೀಂ ಅಭಿಯಾಚಾಮ | ಏತತ್ ಮಮ ರೋಚತೇ ಹಿ||

From among them Trijata woke up and spoke these words. " You eat yourselves. the daughter of Janaka and the daughter in law of Dasaratha will not be destroyed. Today I saw a horrible hair raising dream. The victory of her husband and the destruction of Rakshasas is foreseen. To protect us from Raghava we should plead with Vaidehi only. That is indeed what I think".

ಶ್ಲೋ|| ಯಸ್ಯಾ ಹ್ಯೇನಂ ವಿಧಃ ಸ್ವಪ್ನೋ ದುಃಖಿತಾಯಾಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ|
ಸಾ ದುಃಖೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ಮುಕ್ತಾ ಸುಖಮಾಪ್ನೊತ್ಯನುತ್ತಮಮ್||88||
ಪ್ರಣಿಪಾತಾ ಪ್ರಸನ್ನಾ ಹಿ ಮೈಥಿಲೀ ಜನಕಾತ್ಮಜಾ|
ತತಸ್ಸಾ ಹ್ರೀಮತೀ ಬಾಲಾ ಭರ್ತುರ್ವಿಜಯಹರ್ಷಿತಾ||89||
ಅವೋಚತ್ ಯದಿ ತತ್ ತಥ್ಯಂ ಭವೇಯಂ ಶರಣಂ ಹಿ ವಃ|

ಸ|| ಯಸ್ಯಾಃ ದುಃಖಿತಾಯಾಃ ಏವಂ ವಿಧಃ ಸ್ವಪ್ನಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ ಸಾ ವಿವಿಧೈಃ ದುಃಖೈಃ ವಿಮುಕ್ತಾ ಅನುತ್ತಮಂ ಸುಖಂ ಆಪ್ನೋತಿ | ಜನಕಾತ್ಮಜಾ ಮೈಥಿಲೀ ಪ್ರಣಿಪಾತ ಪ್ರಸನ್ನಾ ಹಿ||ತತಃ ಸಾ ಹ್ರೀಮತೀ ಬಾಲಾ ಸಾ ಭರ್ತುಃ ವಿಜಯಹರ್ಷಿತಾ ಅವೋಚತ್| ತತ್ ತಥ್ಯಂ ಯದಿ ವಃ ಶರಣಂ ಭವೇಯಂ||

Whoever in a sorrowful state sees such a dream will be relieved of all sorrows and will also experience happiness. The Janaka's daughter, Sita, will bless us with protection. Then that bashful young lady delighted to hear about her husband's victory spoke. "If that is true I shall protect you".

ಶ್ಲೋ|| ತಾಂ ಚಾಹಂ ತಾದೃಶೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸೀತಾಯಾ ದಾರುಣಾಂ ದಶಾಮ್||90||
ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ವಿಕ್ರಾನ್ತೋ ನ ಚ ಮೇ ನಿರ್ವೃತಂ ಮನಃ|
ಸಂಭಾಷಣಾರ್ಥಂ ಚ ಮಯಾ ಜಾನಕ್ಯಾಶ್ಚಿನ್ತಿತೋ ವಿಧಿಃ||91||
ಇಕ್ಷ್ವಾಕೂಣಾಂ ಹಿ ವಂಶಸ್ತು ತತೋ ಮಮ ಪುರಸ್ಕೃತಃ|

ಸ|| ಅಹಂ ಸೀತಾಯಾಃ ತಾದೃಶೀಂ ತಾಮ್ ದಶಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ| ವಿಕ್ರಾನ್ತಃಮೇಮನಃ ನ ನಿರ್ವೃತಮ್||ಮಯಾ ಜಾನಕ್ಯಾಃ ಸಂಭಾಷಣಾರ್ಥಂ ವಿಧಿ ಚಿನ್ತಿತಃ ತತಃ ಇಕ್ಷ್ವಾಕೂಣಾಂ ವಂಶಸ್ತು ಮಮ ಪುರಸ್ಕೃತಃ||

'Seeing that state of Sita , I started thinking. Though heroic my mind was not at peace. To start the conversation with Sita I thought of a strategy of praising the Ikshvaku race'.

ಶ್ಲೋ|| ಶ್ರುತ್ವಾ ತು ಗದಿತಾಂ ವಾಚಂ ರಾಜರ್ಷಿ ಗಣಪೂಜಿತಾಮ್||92||
ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ ಮಾಂ ದೇವೀಭಾಷ್ಪೈಃ ಪಿಹಿತಲೋಚನಾ|
ಕಸ್ತ್ವಂ ಕೇನ ಕಥಂ ಚೇಹ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ವಾನರಪುಂಗವ||93||
ಕಾಚ ರಾಮೇಣ ತೇ ಪ್ರೀತಿಃ ತನ್ಮೇ ಶಂಸಿತುಮರ್ಹಸಿ|

ಸ|| ದೇವೀ ರಾಜರ್ಷಿಗಣಪೂಜಿತಾಮ್ ಗದಿತಾಂ ವಾಚಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪಿಹಿತಲೋಚನಃ ಮಾಮ್ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ|| ವಾನರಪುಂಗವ ತ್ವಂ ಕಃ | ಕೇನ ಕಥಂ ಇಹ ಪ್ರಾಪ್ತಃ| ತೇ ರಾಮೇಣ ಪ್ರೀತಿಃ ಕಾ | ತತ್ ಶಂಸಿತುಂ ಅರ್ಹಸಿ||

The divine lady too hearing those words spoken by me in praise of the royal seers, with tears in her eyes, she spoke to me. " Oh Foremost of Vanaras ! Who are you. Why and how you have come here. How did you become friends with Rama. That you deserve to tell me".

ಶ್ಲೋ|| ತಸ್ಯಾಸ್ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹ್ಯಹ ಮಪ್ಯಬ್ರುವಂ ವಚಃ||94||
ದೇವಿ ರಾಮಸ್ಯ ಭರ್ತುಸ್ತೇ ಸಹಾಯೋ ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ|
ಸುಗ್ರೀವೋ ನಾಮ ವಿಕ್ರಾನ್ತೋ ವಾನರೇನ್ದ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ||95||
ತಸ್ಯಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಭೃತ್ಯಂ ತ್ವಂ ಹನುಮನ್ತ ಮಿಹಾಽಽಗತಮ್|
ಭರ್ತ್ರಾಽಹಂ ಪ್ರೇಷಿತಃ ತುಭ್ಯಂ ರಾಮೇಣಾಽಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ||96||
ಇದಂ ಚ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ದಾಶರಥಿಃ ಸ್ವಯಮ್|
ಅಂಗುಳೀಯ ಮಭಿಜ್ಞಾನ ಮದಾತ್ ತುಭ್ಯಂ ಯಸಸ್ವಿನಿ||97||

ಸ|| ತಸ್ಯಾಃ ತತ್ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಅಹಂ ಅಪಿ ವಚಃ ಅಬ್ರುವನ್| ದೇವಿ ಭರ್ತುಃ ಸಹಾಯಃ ಮಹಾಬಲಃ ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ ಸುಗ್ರೀವೋ ನಾಮ ವಿಕ್ರಾನ್ತಃ ವಾನರೇಂದ್ರಃ | ಇಹ ಆಗತಂ ಮಾಮ್ ತಸ್ಯ ಭೃತ್ಯಂ ತ್ವಂ ವಿದ್ಧಿ| ಅಹಂ ಭರ್ತ್ರಾ ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ ರಾಮೇಣ ತುಭ್ಯಂ ಪ್ರೇಷಿತಃ||ಯಶಸ್ವಿನಿ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ದಾಶರಥಿಃ ಸ್ವಯಂ ಅಂಗುಳೀಯಂ ತುಭ್ಯಂ ಅಭಿಜ್ಞಾನಂ ಆದಾತ್||

Hearing those words I also spoke in reply. "Oh Queen ! Sugriva the warrior of fierce valor and King of Vanaras developed friendship with your husband. Know me who is here as his servant. I have been sent for you by your husband Rama who is tireless in action. Oh Glorious lady ! The tiger among men, the Illustrious son of Dasaratha gave this ring as a token of identity".

ಶ್ಲೋ|| ತದಿಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಯಾಽಽಜ್ಞಪ್ತಂ ದೇವಿ ಕಿಂಕರವಾಣ್ಯಹಮ್|
ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಂ ನಯಾಮಿ ತ್ವಾಂ ಕಿಮುತ್ತರಮ್||98||
ಏತತ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿದಿತ್ವಾ ಚ ಸೀತಾ ಜನಕನನ್ದಿನೀ|
ಅಹ ರಾವಣ ಮುತ್ಸಾದ್ಯ ರಾಘವೋ ಮಾಂ ನಯತ್ವಿತಿ ||99||
ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ದೇವೀ ಮಹಮಾರ್ಯಾ ಮನಿನ್ದಿತಾಮ್|
ರಾಘವಸ್ಯ ಮನೋಹ್ಲಾದ ಅಭಿಜ್ಞಾನಂ ಮಯಾಚಿಷಮ್||100||

ಸ|| ದೇವಿ ತತ್ ತ್ವಯಾ ಆಜ್ಞಾಪ್ತಂ ಇಚ್ಛಾಮಿ | ಅಹಂ ಕಿಂ ಕರವಾಣಿ | ತ್ವಾಂ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಂ ನಯಾಮಿ| ಉತ್ತರಂ ಕಿಂ||ಜನಕನಂದಿನೀ ಸೀತಾ ಏತತ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿದಿತ್ವಾ ಚ ರಾಘವಃ ರಾವಣಂ ಉತ್ಸಾದ್ಯ ಮಾಂ ನಯತು ಇತಿ ಆಹ||ಅಹಂ ಅರ್ಯಾಂ ಅನಿಂದಿತಾಂ ದೇವೀಂ ಶಿರಸಾ ಪ್ರಣಮ್ಯ ರಾಘವಸ್ಯ ಮನೋಹ್ಲಾದ ಅಭಿಜ್ಞಾನಂ ಅಯಾಚಿಷಂ||

"Of Devi I am ready to be ordered by you. What should I do. I can take you to be by the side of Rama and Lakshmana. What do you say'. Sita, the delight of Janaka having heard this and having thought over said " Rama should kill Ravana and take me". Then bowing down with my head and offering salutations to the blameless lady , I asked for a token that will be pleasing to Raghava'.

ಶ್ಲೋ|| ಅಥ ಮಾಮಬ್ರವೀತ್ ಸೀತಾ ಗೃಹ್ಯತಾಮಯಮುತ್ತಮಃ|
ಮಣಿರ್ಯೇನ ಮಹಾಬಾಹೂ ರಾಮಸ್ತ್ವಾಂ ಬಹುಮನ್ಯತೇ||101||
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾತು ವರಾರೋಹಾ ಮಣಿಪ್ರವರಮದ್ಭುತಮ್|
ಪ್ರಾಯಚ್ಛತ್ ಪರಮೋದ್ವಿಗ್ನಾ ವಾಚಾ ಮಾಂ ಸಂದಿದೇಶ ಹ||102||
ತತಸ್ತಸ್ಯೈ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಹಂ ರಾಜಪುತ್ಯ್ರೈ ಸಮಾಹಿತಃ|
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಪರಿಕ್ರಾಮ ಮಿಹಾಭ್ಯುದ್ಗತಮಾನಸಃ||103||

ಸ|| ಅಥ ಸೀತಾ ಮಾಂ ಅಬ್ರವೀತ್ | ಉತ್ತಮಃ ಅಯಂ ಮಣಿಃ ಗೃಹ್ಯತಾಮ್ ಯೇನ ಮಹಾಬಾಹುಃ ರಾಮಃ ತ್ವಾಂ ಬಹುಮನ್ಯತೇ ||ವರಾರೋಹಾ ಇತಿ ಉಕ್ತ್ವಾ ಅದ್ಭುತಂ ಮಣಿಪ್ರವರಂ ಪ್ರಾಯಚ್ಛತ್|ಪರಮೋದ್ವಿಗ್ನಃ ಮಾಮ್ ವಾಚಾ ಸನ್ದಿದೇಶ ಚ||ತತಃ ಅಹಮ್ ತಸ್ಯೈ ರಾಜಪುತ್ರ್ಯೈ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಸಮಾಹಿತಃ ಇಹ ಅಭ್ಯುದಾಗಮನ ಮಾನಸಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಪರಿಕ್ರಾಮಮ್||

Then Sita spoke to me. "Take this best of gems, with this the long armed Rama will respect you." The best among ladies having said so, gave the wonderful gem. Being anxious she gave a message also." Then I having paid obeisance to the princess, with a focused mind on going back circumambulated her again'.

ಶ್ಲೋ|| ಉಕ್ತೋಽಹಂ ಪುನರೇವೇದಂ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಮನಸಾ ತಯಾ|
ಹನುಮಾನ್ಮಮ ವೃತ್ತಾನಂ ವಕ್ತು ಮರ್ಹಸಿ ರಾಘವೇ||104||
ಯಥಾಶ್ರುತ್ವೈವ ನ ಚಿರಾತ್ತಾವುಭೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ|
ಸುಗ್ರೀವಸಹಿತೌ ವೀರಾ ವುಪೇಯಾತಾಂ ತಥಾ ಕುರು||105||
ಯದನ್ಯಥಾ ಭವೇದೇತತ್ ದ್ವೌಮಾಸೌ ಜೀವಿತಂ ಮಮ|
ನ ಮಾಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯತಿ ಕಾಕುತ್‍ಸ್ಥೋಮ್ರಿಯೇ ಸಾಽಹಮನಾಥವತ್||106||

ಸ|| ಅಹಮ್ ತಯಾ ಮನಸಾ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಪುನರೇವ ಉಕ್ತಃ | ಹನುಮಾನ್ ರಾಘವೇ ಮಮ ವೃತ್ತಾಂತಂ ವಕ್ತುಂ ಅರ್ಹಸಿ||ವೀರೌ ತೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ಉಭೌ ಶ್ರುತ್ವೈವ ಸುಗ್ರೀವಸಹಿತೌ ಅ ಚಿರಾತ್ ಯಥಾ ಉಪೇಯಾತಾಂ ತಥ ಕುರು||ಯದಿ ಅನ್ಯಥಾ ಭವೇತ್ ಮಮ ಜೀವಿತಂ ದ್ವೌಮಾಸೌ (ಹಿ)| (ಯದಿ) ಕಾಕುತ್‍ಸ್ಥಃ ಮಾಮ್ ನದ್ರಕ್ಷ್ಯತಿ (ತದಾ) ಅಹಂ ಅನಾಧವತ್ ಮ್ರಿಯೇ ||

Again deliberating in her mind I was spoken to. "Oh Hanuman You should tell my story to Rama. You may convey in a way that the two heroes along with Sugriva should come here as soon as they hear. Or else Kakutstha will not see me, as my life is only for two more months. I will die like an orphan".

ಶ್ಲೋ|| ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಕರುಣಂ ವಾಕ್ಯಂ ಕ್ರೋಧೋ ಮಾಮಭ್ಯವರ್ತತ|
ಉತ್ತರಂ ಚ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಂ ಕಾರ್ಯಶೇಷಮನಂತರಮ್||107||
ತತೋಽವರ್ಧತ ಮೇ ಕಾಯಸ್ತದಾ ಪರ್ವತಸನ್ನಿಭಃ|
ಯುದ್ಧಕಾಂಕ್ಷೀ ವನಂ ತಚ್ಚ ವಿನಾಶಯಿತುಮಾರಭೇ||108||
ತದ್ಭಗ್ನಂ ವನಷಣ್ಡಂ ತು ಭ್ರಾನ್ತತ್ರಸ್ತ ಮೃಗದ್ವಿಜಮ್|
ಪ್ರತಿಬುದ್ಧಾ ನಿರೀಕ್ಷನ್ತೇ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಾ ವಿಕೃತಾನನಃ||109||

ಸ|| ತತ್ ಕರುಣಂ ವಾಕ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಾಮ್ ಕ್ರೋಧಃ ಅಭ್ಯವರ್ತತ| ಮಯಾ ಉತ್ತರಂ ಅನಂತರಂ ಕಾರ್ಯಶೇಷಂ ದೃಷ್ಟಮ್ ಚ||ತತಃ ಯುದ್ಧಕಾಂಕ್ಷೀ ಮೇ ಕಾಯಃ ತದಾ ಪರ್ವತಸನ್ನಿಭಃ ಅವರ್ಧತ| ತತ್ ವನಂ ವಿನಾಶಯಿತುಂ ಆರಭೇ ಅ||ವಿಕೃತಾನನಃ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಃ ಪ್ರತಿಬುದ್ಧಾಃ ಭಗ್ನಂ ಭ್ರಾನ್ತತ್ರಸ್ತಮೃಗದ್ವಿಜಂ ತತ್ ವನಷಣ್ಡಂ ನಿರೀಕ್ಷನ್ತೇ||

' Hearing those piteous words I became very angry. After her reply I saw the action left to be done. Then desirous of a battle I grew my size to that of mountain. Then I started destroying the grove. The ugly Rakshasa women , woke up and saw the destroyed garden, with terrified birds and beasts'.

ಶ್ಲೋ|| ಮಾಂ ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವನೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಸಮಾಗಮ್ಯ ತತಸ್ತತಃ|
ತಾಃ ಸಮಭ್ಯಾಽಽಗತಾಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ರಾವಣಾಯಚ ಚಕ್ಷಿರೇ||110||
ರಾಜನ್ ವನಮಿದಂ ದುರ್ಗಂ ತವ ಭಗ್ನಂ ದುರಾತ್ಮನಾ|
ವಾನರೇಣ ಹ್ಯವಿಜ್ಞಾಯ ತವ ವೀರ್ಯಂ ಮಹಾಬಲ||111||
ದುರ್ಬುದ್ಧೇಸ್ತಸ್ಯ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತವ ವಿಪ್ರಿಯಕಾರಿಣಃ|
ವಧಮಾಜ್ಞಾಪಯ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಯಥಾಽಸೌ ವಿಲಯಂ ಪ್ರಜೇತ್||112||

ಸ|| ತತಸ್ತತಃ ಸಮಾಗಮ್ಯ ತಸ್ಮಿನ್ ವನೇ ಮಾಮ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸಮಭ್ಯಾಗತಃ ರಾವಣಾಯ ಆಚಚಕ್ಷಿರೇ||ಮಹಾಬಲ ರಾಜನ್ ದುರಾತ್ಮನಾ ವಾನರೇಣ ತವ ವೀರ್ಯಂ ಅವಿಜ್ಞಾಯ ದುರ್ಗಂ ತವ ಇದಂ ವನಂ ಭಗ್ನಂ ||ರಾಜೇನ್ದ್ರ ತವ ವಿಪ್ರಿಯಕಾರಿಣಃ ದುರ್ಬುದ್ಧೇಃ ತಸ್ಯ ವಧಂ ಆಜ್ಞಾಪಯ ಅಸೌ ವಿಲಯಂ ವ್ರಜೇತ್ ||

Having gathered together, seeing me in the grove, understanding at once they reported to Ravana. " Oh Mighty King ! , Not knowing your strength, the grove in the fort has been destroyed by an evil minded Vanara. Oh King of kings ! The aimless wanderer acting contrary to you interest must be ordered to be killed".

ಶ್ಲೋ|| ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೇಣ ವಿಸೃಷ್ಟಾ ಭೃಶದುರ್ಜಯಾಃ|
ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಕಿಂಕರಾ ನಾಮ ರಾವಣಸ್ಯ ಮನೋಽನುಗಾಃ||113||
ತೇಷಾಮಶೀತಿ ಸಾಹಸ್ರಂ ಶೂಲಮುದ್ಗರಪಾಣಿನಾಮ್|
ಮಯಾ ತಸ್ಮಿನ್ ವನೋದ್ದೇಶೇ ಪರಿಘೇಣ ನಿಷೂದಿತಮ್||114||
ತೇಶಾಂ ತು ಹತಶೇಷಾ ಯೇ ತೇ ಗತ್ವಾ ಲಘುವಿಕ್ರಮಾಃ|
ನಿಹತಂ ಚ ಮಹತ್ ಸೈನ್ಯಂ ರಾವಣಾಯಾಚಚಕ್ಷಿರೇ||115||

ಸ||ತತ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೇಣ ಭೃಶ ದುರ್ಜಯಾಃ ರಾವಣಸ್ಯ ಮನೋನುಗಾಃ ಕಿಂಕರಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ವಿಸ್ರುಷ್ಟಾಃ||ತಸ್ಮಿನ್ ವನೋದ್ದೇಶೇ ಶೂಲಮುದ್ಗರಪಾಣಿನಾಮ್ ಅಶೀತಿ ಸಾಹಸ್ರಂ ಮಯಾ ಪರಿಘೇಣ ನಿಷೂದಿತಂ|| ತೇಷಾಂ ಯೇ ಹತಶೇಷಾಃ ತೇ ಲಘುವಿಕ್ರಮಾಃ ಗತ್ವಾ ಮಹತ್ ಸೈನ್ಯಂ ನಿಹತಂ ರಾವಣಾಯ ಆಚಚಕ್ಷಿರೇ||

Having heard that, the king of Rakshasas, sent Rakshasas by the name Kinkaras who are invincible , who know his mind. In that grove with an iron bar I killed eighty thousand Rakshasas who were armed with spears and maces . Among them those that are not killed, the less powerful ones went and reported to Ravana that the great army has been destroyed'.

ಶ್ಲೋ|| ತತೋ ಮೇ ಬುದ್ಧಿರುತ್ಪನ್ನಾ ಚೈತ್ಯ ಪ್ರಾಸಾದಮಾಕ್ರಮಮ್|
ತತ್ರಸ್ಥಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ಹತ್ವಾ ಶತಂ ಸ್ತಮ್ಭೇನ ವೈಪುನಃ||116||
ಲಲಾಮ ಭೂತೋ ಲಂಕಾಯಾಃ ಸ ವೈವಿಧ್ವಂಸಿತೋ ಮಯಾ|

ಸ||ತತಃ ಮೇ ಬುದ್ಧಿಃ ಉತ್ಪನ್ನಾ ಉತ್ಪನ್ನಾ ಚೈತ್ಯಪ್ರಾಸಾದಂ ಆಕ್ರಮಂ ಸ್ತಂಭೇನ ತತ್ರಸ್ಥಾನ್ ಶತಮ್ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ಹತ್ವಾ ಪುನಃ ಮಯಾ ಲಂಕಾಯಾಃ ಲಲಾಮಭೂತಃ ಸಃ ವಿಧ್ವಂಸಿತಃ||

'Then it occurred to me to take hold of the high rise mansion. Having killed hundred Rakshasas stationed there with a pillar, I destroyed the decorative mansion'.

ಶ್ಲೋ|| ತತಃ ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯ ಸುತಂ ಜಂಬುಮಾಲಿನಮಾದಿಶತ್||117||
ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಬಹುಭಿಃ ಸಾರ್ಥಂ ಘೋರರೂಪ ಭಯಾನಕೈಃ|
ತಂ ಮಹಾಬಲಸಂಪನ್ನಂ ರಾಕ್ಷಸಂ ರಣಕೋವಿದಮ್||118||
ಪರಿಘೇಣಾತಿ ಘೋರೇಣ ಸೂದಯಾಮಿ ಸಹಾನುಗಂ|

ಸ|| ತತಃ ಘೋರರೂಪೈಃ ಭಯಾನಕೈಃ ಬಹುಭಿಃ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯ ಸುತಂ ಜಮ್ಬುಮಾಲಿನಮ್ ಆದಿಶತ್ ||ಮಹಾಬಲಸಂಪನ್ನಂ ರಣಕೋವಿದಂ ಸಹಾನುಗಂ ರಾಕ್ಷಸಂ ಘೋರೇಣ ಪರಿಘೇಣ ಸೂದಯಾಮಿ ||

Then many Rakshasas who are terrific in appearance, who are frightening, together with Prahasta's son and Jambumali were ordered. Then that expert in war endowed with great strength , along with other Rakshasas who accompanied him were killed using the terrific iron bar..

ಶ್ಲೋ|| ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ತು ಮಂತ್ರಿಪುತ್ತ್ರಾನ್ ಮಹಾಬಲಾನ್||119||
ಪದಾತಿ ಬಲಸಂಪನ್ನಾನ್ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ರಾವಣಃ|
ಪರಿಘೇಣೈವ ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ನಯಾಮಿ ಯಮಸಾದನಮ್||120||
ಮಂತ್ರಿಪುತ್ತ್ರಾನ್ ಹತಾನ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಮರೇ ಲಘುವಿಕ್ರಮಾನ್|
ಪಂಚ ಸೇನಾಗ್ರಗಾನ್ ಶೂರಾನ್ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ರಾವಣಃ||121||

ಸ|| ತತ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಃ ಮಹಾಬಲಾನ್ ಪದಾತಿಬಲಸಂಪನ್ನಾನ್ ಮನ್ತ್ರಿಪುತ್ತ್ರಾನ್ ರಾವಣಃ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ||ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಪರಿಘೇಣೈವ ಯಮಸಾದನಂ ನಯಾಮಿ |ರಾವಣಃ ಮನ್ತ್ರಿಪುತ್ತ್ರಾನ್ ಹತಾನ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ಲಘುವಿಕ್ರಮಾನ್ ಪಂಚ ಸೇನಾಗ್ರಗಾನ್ ಸಮರೇ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ||

Hearing that the king of Rakshasas sent powerful sons of the minister along with mighty foot soldiers. I sent all of them to the abode of Yama with that iron bar. Ravana hearing that the less valiant sons of the minister were killed, sent five army generals..

ಶ್ಲೋ|| ತಾನಹಂ ಸಹಸೈನ್ಯಾನ್ ವೈ ಸರ್ವಾನೇವಾಭ್ಯಸೂದಯಮ್|
ತತಃ ಪುನರ್ದಶಗ್ರೀವಃ ಪುತ್ತ್ರಮಕ್ಷಂ ಮಹಾಬಲಮ್||122||
ಬಹುಭೀ ರಾಕ್ಷಸೈಸ್ಸಾರ್ಥಂ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ರಾವಣಃ|
ತಂ ತು ಮನ್ಡೋದರೀಪುತ್ತ್ರಂ ಕುಮಾರಂ ರಣಪಣ್ಡಿತಮ್||123||
ಸಹಸಾ ಖಂ ಸಮುತ್ಕ್ರಾನ್ತಂ ಪಾದಯೋಶ್ಚ ಗೃಹೀತವಾನ್ |
ಚರ್ಮಾಸಿನಂ ಶತಗುಣಂ ಭ್ರಾಮಯಿತ್ವಾ ವ್ಯಪೇಷಯಮ್||124||

ಸ|| ಅಹಂ ಸಹಸೈನ್ಯಾನ್ ತಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಅಭ್ಯಸೂದಯಮ್| ತತಃ ದಶಗ್ರೀವಃ ರಾವಣಃ ಮಹಾಬಲಂ ಪುತ್ರಂ ಅಕ್ಷಂ ಬಹುಭಿಃ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ||ರಣಪಣ್ಡಿತಂ ಮನ್ದೋದರೀ ಪುತ್ತ್ರಂ ಖಮ್ ಉತ್ಕ್ರಾಂತಂ ಚರ್ಮಾಸಿನಂ ಕುಮಾರಂ ಸಹಸಾ ಪಾದಯೋಃ ಗೃಹೀತವಾನ್ | ಶತಗುಣಂ ಭ್ರಾಮಯಿತ್ವಾ ವ್ಯಪೇಷಯಮ್||

' I killed all of them along with their army. Then the ten-headed Ravana ordered his powerful son Aksha along with many Rakshasas. The expert in war, and son of Mandodari, when he rose up in the skies he was caught by his feet. Whirled around hundred times he was smashed to the ground'.

ಶ್ಲೋ|| ತಂ ಅಕ್ಷಮಾಗತಮ್ ಭಗ್ನಂ ನಿಶಮ್ಯ ಸ ದಶಾನನಃ|
ತತ ಇನ್ದ್ರಜಿತಂ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯಂ ರಾವಣಸ್ಸುತಮ್||125||
ವ್ಯಾದಿದೇಶ ಸುಸಂಕ್ರುದ್ಧೋ ಬಲಿನಂ ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಮ್|

ಸ|| ದಶಾನನಃ ರಾವಣಃ ಆಗತಂ ಅಕ್ಷಂ ಭಗ್ನಂ ನಿಶಮ್ಯ ಸುಸಂಕೃದ್ಧಃ | ತತಃ ಬಲಿನಂ ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಮ್ ಇನ್ದ್ರಜಿತಂ ನಾಮ ದ್ವಿತೀಯಂ ಸುತಂ ವ್ಯಾದಿದೇಶ||

' The ten-headed Ravana hearing that Aksha was killed became enraged. Then he ordered his second son the mighty Indrajit who is thirsting for war'.

ಶ್ಲೋ|| ತಚ್ಚಾಪ್ಯಹಂ ಬಲಂ ಸರ್ವಂ ತಂ ಚ ರಾಕ್ಷಸಪುಂಗವಮ್||126||
ನಷ್ಟೌಜಸಂ ರಣೇ ಕೃತ್ವಾ ಪರಂ ಹರ್ಷಮುಪಾಗಮಮ್|
ಮಹತಾಽಪಿ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಪ್ರತ್ಯಯೇನ ಮಹಾಬಲಃ||127||
ಪ್ರೇಷಿತೋ ರಾವಣೇ ನೈವ ಸಹವೀರೈರ್ಮದೋತ್ಕಟೈಃ|

ಸ|| ಅಹಮ್ ಸರ್ವಂ ತತ್ ಬಲಂ ಚ ತಂ ರಾಕ್ಷಸಪುಂಗವಂ ರಣೇ ನಷ್ಟೌಜಸಂ ಕೃತ್ವಾ ಪರಂ ಹರ್ಷಂ ಉಪಾಗಮಮ್||ಮಹಾಬಾಹುಃ ಮಹಾಬಲಃ ಮದೋತ್ಕಟೈಃ ವೀರೈ ಸಹ ರಾವಣೇನೈವ ಮಹತಾ ಪ್ರತ್ಯಯೇನ ಪ್ರೇಷಿತಃ||

' Having destroyed the whole army and the Rakshasa warriors in the battle I was very happy. Ravana again sent warriors who are strong armed, powerful, intoxicated' .

ಶ್ಲೋ|| ಸೋಽವಿಷಹ್ಯಂ ಹಿ ಮಾಂ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಸ್ವಂ ಬಲಂ ಚಾವಮರ್ದಿತಮ್||128||
ಬ್ರಾಹ್ಮೇಣಾಸ್ತ್ರೇಣ ಸ ತು ಮಾಂ ಪ್ರಾಬಧ್ನಾಚ್ಚಾತಿವೇಗಿತಃ|
ರಜ್ಜುಭಿಶ್ಚಾಪಿ ಬಧ್ನನ್ತಿ ತತೋ ಮಾಂ ತತ್ರ ರಾಕ್ಷಸಾಃ||129||
ರಾವಣಸ್ಯ ಸಮೀಪಂ ಚ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಮಾಮುಪಾನಯನ್|
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಂಭಾಷಿತಶ್ಚಾಹಂ ರಾವಣೇನ ದುರಾತ್ಮನಾ||130||
ಪೃಷ್ಟಶ್ಚ ಲಂಕಾಗಮನಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಚ ತಂ ವಧಮ್|

ಸ||ಸಃ ಮಾಂ ಅವಿಷಹ್ಯಂ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಸ್ವಂ ಬಲಂ ಚ ಅವಮರ್ದಿತಂ ಸ ತು ಅತಿವೇಗಿತಃ ಮಾಮ್ ಬ್ರಹ್ಮೇಣ ಅಸ್ತ್ರೇಣ ಪ್ರಬಧ್ನಾತ್||ತತಃ ತತ್ರ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಮಾಮ್ ರಜ್ಜುಭಿಃ ಅಭಿಭಧ್ನನ್ತಿ| ಮಾಮ್ ಗೃಹೀತ್ವಾ ರಾವಣಸ್ಯ ಸಮೀಪಂ ಉಪಾನಯನ್||ಅಹಂ ದುರಾತ್ಮನಾ ರಾವಣೇನ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಂಭಾಷಿತಃ ಚ | ಲಂಕಾಗಮನಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ತಂ ವಧಂ ಪೃಷ್ಟಶ್ಚ||

' Realizing that I cannot be killed , knowing that his power is reduced , he quickly captured me with Brahma astra. Then Rakshasas there tied me up with ropes. Dragging me, they brought me near Ravana. After being seen I was spoken to by the evil minded Ravana. He asked me about my coming to Lanka and the killing of Rakshasas.

ಶ್ಲೋ|| ತತ್ಸರ್ವಂ ಚ ಮಯಾ ತತ್ರ ಸೀತಾರ್ಥಮಿತಿ ಜಲ್ಪಿತಮ್||131||
ಅಸ್ಯಾಹಂ ದರ್ಶನಾಕಾಂಕ್ಷೀ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ತದ್ಭವನಂ ವಿಭೋ|
ಮಾರುತಸ್ಯೌರಸಃ ಪುತ್ತ್ರೋ ವಾನರೋ ಹನುಮಾನಹಮ್||132||
ರಾಮದೂತಂ ಚ ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಸುಗ್ರೀವ ಸಚಿವಂ ಕಪಿಮ್|
ಸೋಽಹಂ ದೂತ್ಯೇನ ರಾಮಸ್ಯ ತ್ವತ್ಸಕಾಶ ಮಿಹಾಗತಃ||133||

ಸ||ತತ್ ಸರ್ವಂ ಸೀತಾರ್ಥಂ ಇತೋ ಮಯಾ ತತ್ರ ಜಲ್ಪಿತಂ ವಿಭೋ| ಅಸ್ಯಾಃ ದರ್ಶನಕಾಂಕ್ಷೀ ತ್ವದ್ಭವನಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ | ಅಹಂ ಮಾರುತಸ್ಯ ಔರಸಃ ಪುತ್ತ್ರಃ ವಾನರಃ ಹನುಮಾನ್ ||ಕಪಿಂ ಮಾಂ ರಾಮದೂತಂ ಸುಗ್ರೀವ ಸಚಿವಂ ವಿದ್ಧಿ| ಅಹಂ ರಾಮಸ್ಯ ದೂತ್ಯೇನ ತ್ವತ್ ಸಕಾಸಂ ಇಹ ಆಗತಃ||

' Oh King ! All that was burnt for Sita sake. Desiring to see her, I came to your mansion. I am a Vanara , son of wind god, by name Hanuman. Know me, a Vanara, as the messenger of Rama and the minister of Sugriva. I have come here with a message of Rama to be delivered to you'.

ಶ್ಲೋ|| ಸುಗ್ರೀವಶ್ಚ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸ ತ್ವಾಂ ಕುಶಲಮಬ್ರವೀತ್|
ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಸಹಿತಂ ಹಿತಂ ಪಥ್ಯ ಮುವಾಚ ಚ||134||
ವಸತೋ ಋಷ್ಯಮೂಕೇ ಮೇ ಪರ್ವತ ವಿಪುಲದ್ರುಮೇ|
ರಾಘವೋ ರಣವಿಕ್ರಾನ್ತೋ ಮಿತ್ರತ್ವಂ ಸಮುಪಾಗತಃ||135||

ಸ|| ಮಹಾತೇಜಾಃ ಸುಗ್ರೀವಃ ತ್ವಾಂ ಕುಶಲಂ ಅಬ್ರವೀತ್ || ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸಹಿತಂ ಹಿತಂ ಪಥ್ಯಂ ಉವಾಚ ಹ||ವಿಪುಲದ್ರುಮೇ ಋಷ್ಯಮೂಕೇ ವಸತಃ ಮೇ ರಣವಿಕ್ರಾನ್ತಃ ರಾಘವಃ ಮಿತ್ರತ್ವಂ ಉಪಾಗತಃ||

"The highly powerful Sugriva enquires about your welfare. He sent beneficial advice which is righteous too. Living on Rishyamuka with plenty of trees, I made a treaty of friendship with Raghava who is skilled in war'.

ಶ್ಲೋ|| ತೇನ ಮೇ ಕಥಿತಂ ರಾಜ್ಞಾ ಭಾರ್ಯಾ ಮೇ ರಕ್ಷಸಾ ಹೃತಾ|
ತತ್ರ ಸಾಹಾಯ್ಯ ಮಸ್ಮಾಕಂ ಕಾರ್ಯಂ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ತ್ವಯಾ||136||
ಮಯಾ ಚ ಕಥಿತಂ ತಸ್ಮೈ ವಾಲಿನಶ್ಚ ವಧಂ ಪ್ರತಿ|
ತತ್ರ ಸಹಾಯ್ಯ ಹೇತೋರ್ಮೇ ಸಮಯಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ||137||
ವಾಲಿನಾ ಹೃತರಾಜ್ಯೇನ ಸುಗ್ರೀವೇಣ ಮಹಾಪ್ರಭುಃ|
ಚಕ್ರೇಽಗ್ನಿ ಸಾಕ್ಷಿಕಂ ಸಖ್ಯಂ ರಾಘವಃ ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಃ||138||

ಸ|| ರಾಜ್ಞಾ ತೇನ ಮೇ ಕಥಿತಂ | ಮೇ ಭಾರ್ಯಾ ರಕ್ಷಸಾ ಹೃತಾ | ತತ್ರ ತ್ವಯಾ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ಅಸ್ಮಾಕಂ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಕಾರ್ಯಂ ||ಮಯಾ ಚ ವಾಲಿನಃ ವಧಂ ಪ್ರತಿ ತಸ್ಮೈ ಕಥಿತಂ| ತತ್ರ ಸಹಾಯ್ಯಹೇತೋಃ ಸಮಯಂ ಕರ್ತುಂ ಅರ್ಹಸಿ||ಮಹಾಪ್ರಭುಃ ಸಹ ಲಕ್ಷ್ಮನಃ ರಾಘವಃ ವಾಲಿನಾ ಹೃತರಾಜ್ಯೇನ ಸುಗ್ರೀವೇಣ ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿಕಂ ಸಖ್ಯಂ ಚಕ್ರೇ||

" O King ! He told me 'My wife is abducted by Rakshasas. There you have to help us by all means'. I have also told him about killing of Vali. It is proper to make an agreement to help. With fire as witness , that great lord Raghava along with Lakshmana made an agreement with Sugriva whose kingdom was usurped by Vali'.

ಶ್ಲೋ|| ತೇನ ವಾಲಿನಮುತ್ಪಾಟ್ಯ ಶರೇಣೈಕೇನ ಸಂಯುಗೇ|
ವಾನರಾಣಾಂ ಮಹಾರಾಜಃ ಕೃತಃ ಸ ಪ್ಲವತಾಂ ಪ್ರಭುಃ||139||
ತಸ್ಯಸಾಹಯ್ಯಮಸ್ಮಾಭಿಃ ಕಾರ್ಯಂ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ತ್ವಿಹ|
ತೇನ ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತಃ ತುಭ್ಯಂ ಸಮೀಪ ಮಿಹ ಧರ್ಮತಃ||140||
ಕ್ಷಿಪ್ರಮಾನೀಯತಾಂ ಸೀತಾ ದೀಯತಾಂ ರಾಘವಾಯ ಚ|
ಯಾವನ್ನಹರಯೋ ವೀರಾ ವಿಧಮನ್ತಿ ಬಲಂ ತವ||141||
ವಾನರಾಣಾಂ ಪ್ರಭಾವೋ ಹಿ ನ ಕೇನ ವಿದಿತಃ ಪುರಾ|
ದೇವತಾನಾಂ ಸಕಾಶಂ ಚ ಯೇ ಗಚ್ಚನ್ತಿ ನಿಮನ್ತ್ರಿತಾಃ||142||

ಸ|| ತೇನ ಸಂಯುಗೇ ಏಕೇನ ಶರಣೇ ಉತ್ಪಾಟ್ಯ ಪ್ಲವತಾಂ ಪ್ರಭುಃ ಸಃ ವಾನರಾಣಾಮ್ ಮಹಾರಾಜಃ ಕೃತಃ||ಇಹ ಅಸ್ಮಾಭಿಃ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ತಸ್ಯ ಸಹಾಯ್ಯಂ ಕಾರ್ಯಂ | ತೇನ ತುಭ್ಯಂ ಸಮೀಪಂ ಧರ್ಮತಃ ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತಃ||ವೀರಾಃ ಹರಯಃ ತವ ಬಲಂ ಯಾವತ್ ನ ವಿಧಮನ್ತಿ (ತಾವತ್) ಸೀತಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ರಾಘವಾಯ ದೀಯತಾಂ |ಯೇ ನಿಮನ್ತ್ರಿತಾಃ ದೇವತಾನಾಂ ಸಂಕಾಶಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಪುರಾ ವಾನರಾಣಾಮ್ ಪ್ರಭಾವಃ ಕೇನ ನವಿದಿತಃ||

Then in the battle Vali was killed with one arrow, and Sugriva was made the king of Vanaras. Then we too have to help him in this task. A message was sent to you by him on righteous grounds. Before the Vanara warriors destroy your army , Sita may be returned to Rama at once. Who does not know the strength of Vanaras whom even Devas ask for help'.

ಶ್ಲೋ|| ಇತಿ ವಾನರರಾಜಃ ತ್ವಾಮಾಹೇತ್ಯಭಿಹಿತೋ ಮಯಾ|
ಮಾಮೈಕ್ಷತ ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಚಕ್ಷುಸಾ ಪ್ರದಹನ್ನಿವ||143||
ತೇನ ವಧ್ಯೋಽಹಮಾಜ್ಞಪ್ತೋ ರಕ್ಷಸಾ ರೌದ್ರಕರ್ಮಣಾ|
ಮತ್ಪ್ರಭಾವಂ ಅವಿಜ್ಞಾಯ ರಾವಣೇನ ದುರಾತ್ಮನಾ||144||

ಸ|| ಇತಿ ವಾನರಾಜಃ ತ್ವಾಂ ಆಹ ಇತಿ ಮಯಾ ಅಭಿಹಿತಃ| ತತಃ ಕೃದ್ಧಃ ಚಕ್ಷುಷಾ ಪ್ರದಹನ್ನಿವ ಮಾಮ್ ಏಕ್ಷತ||ರೌದ್ರಕರ್ಮಣಾ ರಕ್ಷಸಾ ದುರಾತ್ಮನಾ ತೇನ ರಾವಣೇನ ಮತ್ಪ್ರಭಾವಂ ಅವಿಜ್ಞಾಯ ಅಹಂ ವಧ್ಯಃಆಜ್ಞಾಪತಃ||

I told him that "Thus the king of Vanaras spoke to you" . Then he looked at me with anger in his eyes like he was going to burn me. Then the evil minded Rakshasa Ravana, not knowing my powers, ordered that I be killed'.

ಶ್ಲೋ|| ತತೋ ವಿಭೀಷಣೋ ನಾಮ ತಸ್ಯ ಭ್ರಾತಾ ಮಹಾಮತಿಃ|
ತೇನ ರಾಕ್ಷರಾಜೋಽಸೌ ಯಾಚಿತೋ ಮಮಕಾರಣಾತ್||145||
ನೈವಂ ರಾಕ್ಷಸಶಾರ್ದೂಲ ತ್ಯಜತಾ ಮೇಷ ನಿಶ್ಚಯಃ|
ರಾಜಶಾಸ್ತ್ರವ್ಯಪೇತೋ ಹಿ ಮಾರ್ಗಃ ಸಂಸೇವ್ಯತೇ ತ್ವಯಾ||146||
ದೂತವಧ್ಯಾ ನ ದೃಷ್ತಾ ಹಿ ರಾಜಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ರಾಕ್ಷಸ|
ದೂತೇನ ವೇದಿತವ್ಯಂ ಚ ಯಥಾರ್ಥಂ ಹಿತವಾದಿನಾ||147||
ಸುಮಹತ್ಯಪರಾಧೇಽಪಿ ದೂತಸ್ಯಾತುಲವಿಕ್ರಮ|
ವಿರೂಪಕರಣಂ ದೃಷ್ಟಂ ನ ವಧೋಽಸ್ತೀತಿ ಶಾಸ್ತ್ರತಃ||148||

ಸ|| ತತಃ ತಸ್ಯ ಭ್ರಾತಾ ಮಹಾಮತಿಃ ವಿಭೀಷಣಃ ಮಮಕಾರಣಾತ್ ತೇನ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಃ ಯಾಚಿತಃ||ರಾಕ್ಷಸ ಶಾರ್ದೂಲ ಏವಂ ನ ಏಷಃ ನಿಶ್ಚಯಃ ತ್ಯಜತಾಮ್ | ರಾಜಶಾಸ್ತ್ರವ್ಯಪೇತಃ ಮಾರ್ಗಃ ತ್ವಯಾ ಸಂಸೇವ್ಯತೇ ಹಿ || ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ದೂತವಧ್ಯಾ ಅ ದೃಷ್ಟಾ ಹಿ | ಹಿತವಾದಿನಾ ದೂತೇನ ಯಧಾರ್ಥಂ ವೇದಿತವ್ಯಂ||ಹೇ ಅತುಲವಿಕ್ರಮಃ ಸುಮಹತಿ ಅಪರಾಧಃ ಅಪಿ ದೂತಸ್ಯ ವಿರೂಪಕರಣಂ ದೃಷ್ಟಂ ಶಾಸ್ತ್ರತಃ ವಧಃ ನಾಸ್ತಿ||

Then his highly intelligent brother Vibhishana begged the king on my behalf. "Tiger among Rakshasas, you must drop such decision. According to the science of diplomacy it is not permitted. Oh Rakshasa ! In diplomacy the killing of messenger is not seen indeed. A well-wishing messenger is to convey the truth. Oh Ravana of immeasurable courage! Even if a harm of any kind is done, the messenger may only be mutilated as per sastras. Killing is not done".

ಶ್ಲೋ|| ವಿಭೀಷಣೇನೈವ ಮುಕ್ತೋ ರಾವಣಃ ಸಂದಿದೇಶ ತಾನ್ |
ರಾಕ್ಷಸಾನೇತ ದೇವಾಸ್ಯ ಲಾಂಗೂಲಂ ದಹ್ಯತಾಮಿತಿ||149|

ಸ|| ವಿಭೀಷಣೇನ ಏವಂ ಉಕ್ತಃ ರಾವಣಃ ಅಸ್ಯ ಏತತ್ ಲಾಂಗೂಲಂ ದಹ್ಯತಾಂ ಇತಿ ತಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ಸನ್ದಿದೇಶ||

Thus told by Vibhishana, Ravana ordered the Rakshasas that his tail may be set on fire.

ಶ್ಲೋ|| ತತಸ್ತಸ್ಯ ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಮ ಪುಚ್ಚಂ ಸಮನ್ತತಃ|
ವೇಷ್ಟಿತಂ ಶಣವಲ್ಕೈಶ್ಚ ಜೀರ್ಣೈಃ ಕಾರ್ಪಾಸಜೈಃ ಪಟೈಃ||150||
ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸಿದ್ಧಸನ್ನಾಹಾಃ ತತಸ್ತೇ ಚಣ್ಡವಿಕ್ರಮಾಃ|
ತದಾಽದಹ್ಯನ್ತ ಮೇ ಪುಚ್ಚಂ ನಿಘ್ನನ್ತಃ ಕಾಷ್ಠಮುಷ್ಟಿಭಿಃ||151||
ಬದ್ಧಸ್ಯ ಬಹುಭಿಃ ಪಾಶೈರ್ಯನ್ತ್ರಿತಸ್ಯ ಚ ರಾಕ್ಷಸೈಃ|
ತತಸ್ತೇ ರಾಕ್ಷಸಾ ಶ್ಶೂರಾ ಬದ್ಧಂ ಮಾಮಗ್ನಿಸಂವೃತಮ್||152||
ಅಘೋಷಯನ್ ರಾಜಮಾರ್ಗೇ ನಗರದ್ವಾರಮಾಗತಾಃ|

ಸ|| ತತಃ ತಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಮ ಪುಚ್ಛಂ ಸಮನ್ತತಃ ಶಣವಲ್ಕೈಃ ಜೀರ್ಣೈಃ ಕಾಪಸಜೈಃ ಪಟೈಃ ವೇಷ್ಟಿತಂ|| ತತಃ ಸಿದ್ಧಸನ್ನಾಹಾಃ ಚಣ್ಡವಿಕ್ರಮಾಃ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಕಾಷ್ಠಮುಷ್ಟಿಭಿಃ ನಿಘ್ನನ್ತಃ ಬಹುಭಿಃ ಪಾಶೈಃ ಬದ್ದಸ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಯನ್ತ್ರಿತಸ್ಯ ಮೇ ಪುಚ್ಛಂ ತದಾ ಅದಹ್ಯತ|| ತತಃ ಶೂರಾಃ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ನಗರದ್ವಾರಂ ಆಗತಾಃ ಬದ್ಧಂ ಅಗ್ನಿಸಂವೃತಂ ಮಾಮ್ ರಾಜಮಾರ್ಗೇ ಅಘೋಷಯನ್

Then hearing those words of Ravana, all of them together wrapped my tail with saris made of fiber, and pieces of cotton. Then the ferocious Rakshasas who were all set, hit me with fire sticks and fists, while I was tied with ropes. Then they set my tail on fire. Then those Rakshasa warriors took me, who was bound and set on fire, along the royal streets to the gate of the city.

ಶ್ಲೋ|| ತತೋಽಹಂ ಸುಮಹದ್ರೂಪಂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ಪುನರಾತ್ಮನಃ||153||
ವಿಮೋಚಯಿತ್ವಾ ತಂ ಬದ್ಧಂ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ಥಃ ಸ್ಥಿತಃ ಪುನಃ|
ಆಯಸಂ ಪರಿಘಂ ಗೃಹ್ಯ ತಾನಿ ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯಸೂದಯಮ್||154||
ತತಸ್ತನ್ನಗರದ್ವಾರಂ ವೇಗೇ ನಾಪ್ಲುತವಾನಹಮ್|
ಪುಚ್ಛೇನ ಚ ಪ್ರದೀಪ್ತೇನ ತಾಂ ಪುರೀಂ ಸಾಟ್ಟಗೋಪುರಾಮ್||155||
ದಹಾಮ್ಯಹಮಸಂಭ್ರಾನ್ತೋ ಯುಗಾನ್ತಾಗ್ನಿರಿವ ಪ್ರಜಾಃ|

ಸ|| ತತಃ ಅಹಂ ಆತ್ಮನಃ ಸುಮಹತ್ ರೂಪಂ ಪುನಃ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ತಂ ಬಂಧಂ ವಿಮೋಚಯಿತ್ವಾ ಪುನಃ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ಥಃ ಸ್ಥಿತಃ ಆಯಸಮ್ ಪರಿಘಂ ಗೃಹ್ಯ ತಾನಿ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಅಸೂದಯಮ್||ತತಃ ಅಹಂ ವೇಗೇನ ತತ್ ನಗರದ್ವಾರಂ ಅಸಂಭ್ರಾನ್ತಃ ಆಪ್ಲುತವಾನ್ | ಅಹಂ ಯುಗಾನ್ತಾಗ್ನಿಃ ಇವ ಪ್ರಜಾಃ ಇವ ಸಾಟ್ಟಪ್ರಾಕಾರ ಗೋಪುರಂ ತಾಂ ಪುರೀಂ ಪ್ರದೀಪ್ತೇನ ಪುಚ್ಚೇನ ದಹಾಮಿ||

Then I reduced my huge form to a small size and got rid of the bonds. Again coming back to my natural huge form, took the iron bar and killed all the Rakshasas. Then I quickly jumped on the city gate without being perplexed. Then like the fire at the time of the dissolution, I burnt the city along with all its boundary walls the towers.

ಶ್ಲೋ|| ವಿನಷ್ಟಾ ಜಾನಕೀ ವ್ಯಕ್ತಂ ನ ಹ್ಯದಗ್ಧಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ||156||
ಲಂಕಾಯಾಂ ಕಶ್ಚಿದುದ್ದೇಶಃ ಸರ್ವಾ ಭಸ್ಮೀಕೃತಾ ಪುರೀ|
ದಹತಾ ಚ ಮಯಾ ಲಂಕಾಂ ದಗ್ಧಾ ಸೀತಾ ನ ಸಂಶಯಮ್||157||
ರಾಮಸ್ಯಹಿ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯಂ ಮಯೇದಂ ವಿತಥೀಕೃತಮ್|

ಸ|| ವ್ಯಕ್ತಂ ಜಾನಕೀ ವಿನಷ್ಟಾ ಲಂಕಾಯಾಂ ಕಶ್ಚಿತ್ ಉದ್ದೇಶಃ ಅದಗ್ಧಃ ನ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ | ಸರ್ವಾ ಪುರೀ ಭಸ್ಮೀಕೃತಾ||ಮಯಾ ಲಂಕಾಂ ದಹತಾ ಚ| ಸೀತಾ ದಗ್ಧಾ ಸಂಶಯಂ ನ|| ಮಯಾ ಇದಂ ರಾಮಸ್ಯ ಮಹತ್ ಕಾರ್ಯಂ ವಿತಧೀಕೃತಂ||

After doing so I thought Janaki too might have been killed since there was no place that was not burnt. The full city was burnt. I burnt Lanka. Sita too was burnt without doubt. The great mission of Rama has been spoilt by me.

ಶ್ಲೋ|| ಇತಿ ಶೋಕಸಮಾವಿಷ್ಟಃ ಚಿನ್ತಾಮಹಮುಪಾಗತಃ||158||
ಅಥಾಹಂ ವಾಚ ಮಶ್ರೌಷಂ ಚಾರಣಾನಾಂ ಶುಭಾಕ್ಷರಾಮ್|
ಜಾನಕೀ ನ ಚ ದಗ್ಧೇತಿ ವಿಸ್ಮಯೋದನ್ತ ಭಾಷಿಣಾಮ್||159||
ತತೋ ಮೇ ಬುದ್ಧಿರುತ್ಪನ್ನ ಶ್ರುತ್ವಾ ತಾಮದ್ಭುತಾಂ ಗಿರಮ್|
ಅದಗ್ಧಾ ಜಾನಕೀತ್ಯೇವಂ ನಿಮಿತ್ತೈಶ್ಚೋಪಲಕ್ಷಿತಾ||160||

ಸ|| ಇತಿ ಶೋಕಸಮಾವಿಷ್ಟಃ ಅಹಂ ಚಿನ್ತಾಂ ಉಪಾಗತಃ| ಅಥ ಅಹಂ ಜಾನಕೀ ನ ಚ ದಗ್ಧಾ ಇತಿ ವಿಸ್ಮಯೋದನ್ತಭಾಷನಂ ಚಾರಣಾನಾಂ ಶುಭಾಕ್ಷರಂ ವಾಚಂ ಅಶ್ರೌಷಂ||ಅದ್ಭುತಾಂ ತಾಂ ಗಿರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತತಃ ಜಾನಕೀ ಅದಗ್ಧಾ ಇತ್ಯೇವಂ ಮೇ ಬುದ್ಧಿಃ ಉತ್ಪನ್ನಾ ನಿಮಿತ್ತೈಶ್ಚ ಉಪಲಕ್ಷಿತಾ||

Thus over taken by sorrow I started thinking. The wonderful utterance and auspicious words of Charanas saying "Janaki is not burnt", was heard by me. Hearing those wonderful words that Janaki was not burnt, it occurred to me by the signs that it was because of her.

ಶ್ಲೋ|| ದೀಪ್ಯಮಾನೇ ತು ಲಾಂಗೂಲೇ ನಮಾಂ ದಹತಿ ಪಾವಕಃ|
ಹೃದಯಂ ಚ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಂ ಮೇ ವಾತಾಃ ಸುರಭಿಗನ್ದಿನಃ||161||
ತೈರ್ನಿಮಿತ್ತೈಶ್ಚ ದೃಷ್ಟಾರ್ಥೈಃ ಕಾರಣೈಶ್ಚ ಮಹಾಗುಣೈಃ|
ಋಷಿವಾಕ್ಯೈಶ್ಚ ಸಿದ್ದಾರ್ಥೈರಭವಂ ಹೃಷ್ಟಮಾನಸಃ||162||

ಸ|| ಲಾಂಗೂಲೇ ದೀಪ್ಯಮಾನೇ ಪಾವಕಃ ಮಾಮ್ ನ ದಹತಿ| ಮೇ ಹೃದಯಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಂ ವಾತಾಃ ಸುರಭಿಗನ್ಧಿನಃ||ನಿಮಿತ್ತೈಃ ದೃಷ್ಟಾರ್ಥೈಃ ಮಹಾಗುಣೈಃ ಕಾರಣೈಶ್ಚ ಋಷಿವಾಕ್ಯೈಶ್ಚ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥೈಃ ತೈಃ ಹೃಷ್ಟಮಾನಸಃ ಅಭವಂ||

The tail though set on fire did not burn me. There was joy in my heart and wind carried fragrance. By such signs, great virtues and reasons, by the words of Rishis and Siddhas I felt happy at heart.

ಶ್ಲೋ|| ಪುನರ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚ ವೈದೇಹೀಂ ವಿಸೃಷ್ಟಶ್ಚತಯಾ ಪುನಃ|
ತತಃ ಪರ್ವತಮಾಸಾದ್ಯ ತತ್ರಾರಿಷ್ಟಮಹಂ ಪುನಃ||163||
ಪ್ರತಿಪ್ಲವನಮಾರೇಭೇ ಯುಷ್ಮದ್ದರ್ಶನ ಕಾಂಕ್ಷಯಾ|

ಸ|| ವೈದೇಹೀಂ ಪುನಃ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಯಾ ವಿಸೃಷ್ಟಶ್ಚ ತತಃ ಪುನಃ ಮಹಂ ಅರಿಷ್ಟಂ ಪರ್ವತಂ ಆಸಾದ್ಯ ಯುಷ್ಮತ್ ದರ್ಶನ ಕಾಂಕ್ಷಯಾ ಪ್ರತಿಪ್ಲವನಂ ಆರಭೇ ||

Seeing Vaidehi again , seeking her permission, ascended the mount Arista again, desirous of meeting you all, started the leap.

ಶ್ಲೋ|| ತತಃ ಪವನಚನ್ದ್ರಾರ್ಕ ಸಿದ್ಧಗಂಧರ್ವ ಸೇವಿತಮ್||164||
ಪನ್ಥಾನಮಹಮಾಕ್ರಮ್ಯ ಭವತೋ ದೃಷ್ಟವಾನಿಹ|
ರಾಘವಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೇನ ಭವತಾಂ ಚೈವ ತೇಜಸಾ||165||
ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯ ಚ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಂ ಮಯಾ ಸರ್ವಮನುಷ್ಠಿತಮ್|

ಸ|| ತತಃ ಅಹಂ ಪವನ ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕ ಸಿದ್ಧ ಗನ್ಧರ್ವಸೇವಿತಂ ಪನ್ದಾನಂ ಆಶ್ರಿತ್ಯ ಇಹ ಭವತಃ ದ್ರಷ್ಟುವಾನ್||ರಾಘವಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಭವತಾಂ ತೇಜಸಾ ಚೈವ ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಂ ಚ ಮಯಾ ಸರ್ವಂ ಅನುಷ್ಟಿತಾಮ್||

Then I following the path followed by the Siddhas , Gandharvas I have come here to see you all. By the power of Rama, and your powers, for achieving Sugriva's purpose everything has been accomplished by me .

ಶ್ಲೋ|| ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಮಯಾ ತತ್ರ ಯಥಾವದುಪಪಾದಿತಮ್||166||
ಅತ್ರಯನ್ನ ಕೃತಂ ಶೇಷಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಕ್ರಿಯತಾಮಿತಿ ||167||

ಸ|| ಏತತ್ ಸರ್ವಂ ತತ್ರ ಮಯಾ ಯಥಾವತ್ ಉಪಪಾದಿತಂ ಅತ್ರ| ಯತ್ ನಕೃತಂ ಶೇಷಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಕ್ರಿಯತಾಮ್||

All this has been told by me as it is. That which is not done, that which remains to be done is to be accomplished.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ಅಷ್ಟಪಂಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ||

Thus ends Sarga fifty eight of Sundarakanda in Ramayana the first poem composed in Sanskrit by the first poet sage Valmiki

|| ಓಮ್ ತತ್ ಸತ್||