||Sundarakanda ||

|| Sarga 59||( Slokas in Kannada )

 

(PS: This is a true translation of the Sanskrit epic which tends to have long descriptive sentences which are retained as they are)

||om tat sat||

ಸುಂದರಕಾಂಡ.
ಅಥ ಏಕೋನಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ||

ಏತದಾಖ್ಯಾಯ ತತ್ಸರ್ವಂ ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ|
ಭೂಯಃ ಸಮುಪಚಕ್ರಾಮ ವಚನಂ ವಕ್ತು ಮುತ್ತರಮ್||1||

ಸ|| ಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ಏತತ್ ಸರ್ವಂ ಆಖ್ಯಾಯ ಭೂಯಃ ಉತ್ತರಂ ವಚನಂ ವಕ್ತುಂ ಸಮುಪಚಕ್ರಮೇ||

Hanuman, the son of wind god, having narrated all of this, again started to say good words.

ಸಫಲೋ ರಾಘವೋದ್ಯೋಗಃ ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯ ಚ ಸಂಭ್ರಮಃ|
ಶೀಲಮಾಸಾದ್ಯ ಸೀತಾಯಾ ಮಮ ಚ ಪ್ರವಣಂ ಮನಃ||2||

ಸ||ರಾಘವೋದ್ಯೋಗಃ ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯ ಸಂಭ್ರಮಃ ಸೀತಾಯಾಃ ಶೀಲಂ ಆಸಾದ್ಯ ಸಫಲಃ ಮಮ ಮನಶ್ಚ ಪ್ರವಣಂ||

My success is due to Rama's exertions, Sugriva's enthusiasm and Sita's conduct. My mind has developed devotion.

ತಪಸಾ ಧಾರಯೇಲ್ಲೋಕಾನ್ ಕ್ರುದ್ಧೋ ವಾ ನಿರ್ದಹೇದಪಿ|
ಸರ್ವಧಾತಿ ಪ್ರವೃದ್ಧೋsಸೌ ರಾವಣೋ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ||3||
ತಸ್ಯ ತಾಂ ಸ್ಪೃಶತೋ ಗಾತ್ರಂ ತಪಸಾ ನ ವಿನಾಶಿತಮ್|
ನ ತದಗ್ನಿಶಿಖಾ ಕುರ್ಯಾತ್ ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟಾ ಪಾಣಿನಾ ಸತೀ||4||
ಜನಕಸ್ಯಾತ್ಮಜಾ ಕುರ್ಯಾದ್ಯತ್ಕ್ರೋಧ ಕಲುಷೀಕೃತಾ|

ಸ||ಸರ್ವಥಾ ಅತಿಪ್ರವೃದ್ಧಃ ಅಸೌ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ತಪಸಾ ಲೋಕಾನ್ ನಿರ್ದಹೇತ್ |ಕೃದ್ಧೋವಾಪಿ ನಿರ್ದಹೇತ್ ಅಪಿ||ತಾಮ್ ಸ್ಪೃಶತಃ ತಸ್ಯ ಗಾತ್ರಂ ತಪಸಾ ನ ವಿನಾಶಿತಂ | ಕ್ರೋಧಕಲುಷೀಕೃತಾ ಜನಕಸ್ಯ ಆತ್ಮಜಾ ಯತ್ ಕುರ್ಯಾತ್ ತತ್ ಪಾಣಿನಾ ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟ ಸತೀ ಅಗ್ನಿಶಿಖಾ ನಕುರ್ಯಾತ್||

Ever rich in asceticism this king of Rakshasas can burn the whole world with the power of his penance. Even though (Sita was) angry he was not burnt ( because ever dutiful Sita will not act without Rama's permission). Because of the power of his penance he was not burnt though he touched her limbs. What the enraged Janaka's daughter can do even the flame of fire cannot do ( she did not since she wanted Rama to kill Ravana).

ಜಾಮ್ಬವತ್ಪ್ರಮುಖಾನ್ ಸರ್ವಾನನುಜ್ಞಾಸ್ಯ ಮಹಾಹರೀನ್||5||
ಅಸ್ಮಿನ್ನೇವಂ ಗತೇ ಕಾರ್ಯೇ ಭವತಾಂ ಚ ನಿವೇದಿತೇ|
ನ್ಯಾಯಂ ಸ್ಮ ಸಹವೈದೇಹ್ಯಾ ದ್ರಷ್ಟುಂ ತೌ ಪಾರ್ಥಿವಾತ್ಮಜೌ||6||

ಸ||ಭವತಾಮ್ ನಿವೇದಿತೇ ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾರ್ಯೇ ಏವಂ ಗತೇ ಜಾಂಬವತ್ ಪ್ರಮುಖಾನ್ ಮಹಾಹರೀನ್ ಸಮನುಜ್ಞಾಯ ವೈದೇಹ್ಯಾ ಸಹ ತೌ ಪಾರ್ಥಿವಾತ್ಮಜೌ ದ್ರಷ್ಟುಂ ನ್ಯಾಯಂ ಸ್ಮ||

In this task which I have narrated, with the permission of Jambavan and others , it is better to see the king's sons ( Rama and Lakshmana) along with Sita.

ಅಹಮೇಕೋಪಿ ಪರ್ಯಾಪ್ತಃ ಸರಾಕ್ಷಸಗಣಾಂ ಪುರೀ|
ತಾಂ ಲಂಕಾಂ ತರಸಾ ಹನ್ತುಂ ರಾವಣಂ ಚ ಮಹಾಬಲಮ್||7||
ಕಿಂ ಪುನಸ್ಸಹಿತೋ ವೀರೈರ್ಬಲವದ್ಭಿಃ ಕೃತಾತ್ಮಭಿಃ|
ಕೃತಾಸ್ತ್ರೈಃ ಪ್ಲವಗೈಃ ಶೂರೈಃ ಭವದ್ಭಿರ್ವಿಜಯೈಷಿಭಿಃ||8||

ಸ|| ಅಹ ಏಕಃ ಅಪಿ ಸರಾಕ್ಷಸಗಣಾಂ ತಾಂ ಲಂಕಾಪುರೀಂ ಮಹಾಬಲಂ ರಾವಣಂ ಚ ತರಸಾ ಹನ್ತುಂ ಪರ್ಯಾಪ್ತಃ||ಬಲವದ್ಭಿಃ ಕೃತಾತ್ಮಭಿಃ ಶೂರೈಃ ವಿಜಯೈಷಿಭಿಃ ಪ್ಲವಗೈಃ ಭವದ್ಭಿಃ ಸಹಿತಃ ಕಿಂ ಪುನಃ ||

I am alone enough to destroy the city of Lanka , the great army , the Rakshasa warriors and even Ravana. What to speak of doing so with all of you who are strong wise accomplished heroic ones desiring victory.

ಅಹಂ ತು ರಾವಣಂ ಯುದ್ಧೇ ಸಸೈನ್ಯಂ ಸಪುರಸ್ಸರಮ್|
ಸಹಪುತ್ತ್ರಂ ವಧಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಹೋದರಯುತಂ ಯುಧಿ||9||

ಸ|| ಅಹಂ ತು ಯುದ್ಧೇ ಸಸೈನ್ಯಂ ಸಪುರಸ್ಸರಂ ಸಹಪುತ್ತ್ರಂ ಸಹೋದರಯುತಂ ರಾವಣಂ ವಧಿಷ್ಯಾಮಿ ||

I can kill Ravana along with his army , his sons, his brothers and his followers.

ಬ್ರಾಹ್ಮಮೈನ್ದ್ರಂ ಚ ರೌದ್ರಂ ಚ ವಾಯುವ್ಯಂ ವಾರುಣಂ ತಥಾ|
ಯದಿ ಶಕ್ರಜಿತೋsಸ್ತ್ರಾಣಿ ದುರ್ನಿರೀಕ್ಷಾಣಿ ಸಂಯುಗೇ||10||
ತಾನ್ಯಹಂ ವಿಧಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಹನಿಷ್ಯಾಮಿ ಚ ರಾಕ್ಷಸಾನ್|

ಸ|| ಬ್ರಹ್ಮಂ ಇನ್ದ್ರಂ ಚ ರೌದ್ರಂ ಚ ವಾಯವ್ಯಂ ತಥಾವಾರುಣಂ ಶಕ್ರಜಿತಃ ಅಸ್ತ್ರಾಣಿ ದುರ್ನಿರೀಕ್ಷಾಣಿ ಯದಿ ತಾನಿ ಸಂಯುಗೇ ವಧಿಷ್ಯಾಮಿ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ಹನಿಷ್ಯಾಮಿ ಚ||

Even if the weapons of Brahma, Indra ,Rudra. Vayu , Varuna which are difficult to see are used by Indrajit, I can kill and destroy them in a war.

ಭವತಾಮಭ್ಯನುಜ್ಞಾತೋ ವಿಕ್ರಮೋ ಮೇ ರುಣದ್ಧಿತಮ್||11||
ಮಯಾsತುಲಾ ವಿಸೃಷ್ಟಾ ಹಿ ಶೈಲವೃಷ್ಟಿರ್ನಿರನ್ತರಾ|
ದೇವಾನಪಿ ರಣೇ ಹನ್ಯಾತ್ ಕಿಂ ಪುನಃ ತಾನ್ ನಿಶಾಚರಾನ್||12||

ಸ|| ಭವತಾಮ್ ಅಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಃ ಮೇ ವಿಕ್ರಮಃ ತಂ ರುಣಾದ್ಧಿ ಮಯಾ ವಿಸೃಷ್ಟಾ ಅತುಲಾ ನಿರನ್ತರಾ ಶೈಲವೃಷ್ಟಿಃ ರಣೇ ದೇವಾನ್ ಅಪಿ ಹನ್ಯಾತ್ | ತಾನ್ ನಿಶಾಚರಾನ್ ಕಿಂ ಪುಅನಃ||

If you permit me, I will shatter them with my valor. With ceaseless matchless shower of rocks in a war even the Devas will die, what to speak of the night creatures!

ಸಾಗರೋsಪ್ಯತಿಯಾದ್ವೇಲಾಂ ಮನ್ದರಃ ಪ್ರಚಲೇದಪಿ|
ನ ಜಾಮ್ಬವನ್ತಂ ಸಮರೇ ಕಮ್ಪಯೇ ದರಿವಾಹಿನೀ||13||

ಸ|| ಸಾಗರಂ ವೇಲಾಂ ಅತಿಯಾದಪಿ ಮನ್ದರಃ ಪ್ರಚಲೇದಪಿ ಸಮರೇ ಅರಿವಾಹಿನಿ ಜಾಮ್ಬವತಂ ನ ಕಮ್ಪಯೇತ್ ||

Even if the ocean exceeds its limits the mount Mandara may be shaken but Jamabavan cannot be moved in war.

ಸರ್ವರಾಕ್ಷಸ ಸಂಘಾನಾಂ ರಾಕ್ಷಸಾ ಯೇ ಚ ಪೂರ್ವಕಾ|
ಅಲಮೇಕೋ ವಿನಾಶಾಯ ವೀರೋ ವಾಲಿಸುತಃ ಕಪಿಃ||14||
ಪನಸ ಸ್ಯೋರುವೇಗೇನ ನೀಲಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ|
ಮನ್ದರೋsಪ್ಯವಸೀರ್ಯೇತ ಕಿಂ ಪುನರ್ಯುಧಿ ರಾಕ್ಷಸಾಃ||15||
ಸ ದೇವಾಸುರ ಯಕ್ಷೇಷು ಗನ್ಧರ್ವೋರಗ ಪಕ್ಷಿಸು|
ಮೈನ್ದಸ್ಯ ಪ್ರತಿಯೋದ್ಧಾರಂ ಶಂಸತ ದ್ವಿವಿದಸ್ಯ ವಾ||16||

ಸ|| ವೀರಃ ವಾಲಿಸುತಃ ಕಪಿಃ ಏಕಃ ಸರ್ವರಾಕ್ಷಸಂಘಾನಾಂ ಪೂರ್ವಕಾಃ ಯೇ ವಿನಾಸಾಯ ಅಲಮ್||ಪನಸಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ನೀಲಸ್ಯ ಊರುವೇಗೇನ ಮನ್ದರೋ ಅಪಿ ಅವಶೀರ್ಯತೇ | ಯುಧಿ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಕಿಮ್ ಪುನಃ|| ಸದೇವಾಸುರ ಯಕ್ಷೇಷು ಗನ್ಧರ್ವೋರಗಪಕ್ಷಿಷು ಮೈನ್ದಸ್ಯ ದ್ವಿವಿದಸ್ಯ ಪ್ರತಿಯೋದ್ಧಾರಂ ಶಂಸತ||

The heroic son of Vali alone is enough to destroy all the Rakshasas led by him ( Ravana). The speed of the thighs of the great soul Panasa as well as Nila shatters the mount Mandara, what to speak of the Rakshasas in a war. Tell me who among Devas, Asuras, Yakshas, Gandharvas, Uragas and Pakshis can battle Mainda and Dvivida.

ಅಶ್ವಿಪುತ್ರೌ ಮಹಾಭಾಗೌ ವೇತೌ ಪ್ಲವಗಸತ್ತಮೌ|
ಏತಯೋಃ ಪ್ರತಿಯೋದ್ಧಾರಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ರಣಾಜಿರೇ ||17||
ಪಿತಾಮಹವರೋತ್ಸೇಕಾತ್ ಪರಮಂ ದರ್ಪಮಾಸ್ಥಿತೌ|
ಅಮೃತಪ್ರಾಶನಾ ವೇತೌ ಸರ್ವವಾನರ ಸತ್ತಮೌ||18||

ಸ|| ಅಶ್ವಿಪುತ್ರೌ ಏತೌ ಮಹಾಭಾಗೌ ಪ್ಲವಗಸತ್ತಮೌ ರಣಾಜಿರೇ ಏತಯೋಃ ಪ್ರತಿಯೋದ್ಧಾರಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ || ಪಿತಾಮಹವರೋತ್ಸೇಕಾತ್ ಪರಮಂ ದರ್ಪಂ ಆಸ್ಥಿತೌ ಏತೌ ವಾನರಸತ್ತಮೌ ಅಮೃತಪಾಶಿನೌ ||

The two sons of Aswini are outstanding , foremost among fighters. I donot see any one who can face them in a battle. With boon given by the creator, being very proud these two foremost among Vanaras consumed the nectar of immortality.

ಅಶ್ವಿನೋರ್ಮಾನನಾರ್ಥಂ ಹಿ ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ|
ಸರ್ವಾವಧ್ಯತ್ವಮತುಲಂ ಅನಯೋರ್ದತ್ತವಾನ್ಪುರಾ||19||
ವರೋತ್ಸೇಕೇನ ಮತ್ತೌ ಚ ಪ್ರಮಥ್ಯ ಮಹತೀಮ್ ಚಮೂಮ್|
ಸುರಾಣಾಮಮೃತಂ ವೀರೌ ಪೀತವನ್ತೌ ಪ್ಲವಂಗಮೌ||20||
ಏತಾವೇವ ಹಿ ಸಂಕ್ರುದ್ಧೌ ಸವಾಜಿರಥಕುಂಜರಾಮ್|
ಲಂಕಾಂ ನಾಶಯಿತುಂ ಶಕ್ತಾ ಸರ್ವೇ ತಿಷ್ಠನ್ತು ವಾನರಾಃ||21||

ಸ|| ಪುರಾ ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ ಅಶ್ವಿನೋಃ ಮಾನಾರ್ಥಂ ಅನಯೋಃ ಅತುಲಂ ಸರ್ವ ಅವಧ್ವತ್ವಂ ದತ್ತವಾನ್ ||ವರೋತ್ಸೇಕೇನ ಮತ್ತೌ ಚ ವೀರೌ ಪ್ಲವಂಗಮೌ ಸುರಾಣಾಂ ಮಹತೀಂ ಚಮೂಂ ಪ್ರಮಥ್ಯ ಅಮೃತಂ ಪೀತವನ್ತೌ || ಸಂಕೃದ್ಧೌ ಏತಾವೇವ ಸವಾಜಿರಥಕುಂಜರಾಂ ಲಂಕಾಂ ನಾಸಯಿತುಂ ಶಕ್ತೌ | ಸರ್ವೇ ವಾನರಾಃ ತಿಷ್ಟನ್ತು||

Earlier the grand sire of all worlds has given them immeasurable invulnerability to honor them .
Vast armies of Suaras have been slain by the heroic Vanaras ,armed with the boons. And they drank the nectar of immortality. If these two become angry they can destroy Lanka along with all the elephants horses and chariots. All the Vanaras can stay.

ಮಯೈವ ನಿಹತಾ ಲಂಕಾ ದಗ್ಧಾ ಭಸ್ಮೀಕೃತಾ ಪುನಃ|
ರಾಜಮಾರ್ಗೇಷು ಸರ್ವತ್ರ ನಾಮ ವಿಶ್ರಾವಿತಂ ಮಯಾ||22||

ಸ|| ಲಂಕಾ ಮಯೈವ ನಿಹತಾ ಪುನಃ ಭಸ್ಮೀಕೃತಾ ರಾಜಮಾರ್ಗೇಷು ಸರ್ವತ್ರ ಮಯಾ ನಾಮ ವಿಸ್ರಾವಿತಮ್ ||

I have burnt Lanka and made my name known all over the royal paths.

ಜಯತ್ಯತಿ ಬಲೋ ರಾಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯ ಮಹಾಬಲಃ|
ರಾಜಾ ಜಯತಿ ಸುಗ್ರೀವೋ ರಾಘವೇಣಾಧಿಪಾಲಿತಃ||23||
ಅಹಂ ಕೋಸಲರಾಜಸ್ಯ ದಾಸಃ ಪವನಸಮ್ಭವಃ|
ಹನುಮಾನಿತಿ ಸರ್ವತ್ರ ನಾಮ ವಿಶ್ರಾವಿತಂ ಮಯಾ||24||

ಸ|| ಅತಿಬಲಃ ರಾಮಃ ಜಯತಿ| ಮಹಾಬಲಃ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ಚ| ರಾಘವೇಣ ಅಭಿಪಾಲಿತಃ ರಾಜಾ ಸುಗ್ರೀವಃ ಜಯತಿ | ಪವನಸಮ್ಭವಃ ಅಹಂ ಕೋಸಲರಾಜಸ್ಯ ದಾಸಃ| ಹನುಮಾನ್ ಇತಿ ಮಯಾ ನಾಮ ವಿಶ್ರಾವಿತಮ್||

I announced that mighty Rama will triumph. So will mighty Lakshmana. Protected by Rama Sugriva will triumph. I am son of wind god and a servant of Rama. My name is Hanuman.

ಅಶೋಕವನಿಕಾ ಮಧ್ಯೇ ರಾವಣಸ್ಯ ದುರಾತ್ಮನಃ|
ಅಧಸ್ತಾಚ್ಛಿಂಶುಪಾವೃಕ್ಷೇ ಸಾಧ್ವೀ ಕರುಣಮಾಸ್ಥಿತಾ||25||
ರಾಕ್ಷಸೀಭಿ ಪರಿವೃತಾ ಶೋಕಸನ್ತಾಪಕರ್ಶಿತಾ|
ಮೇಘಲೇಖಾಪರಿವೃತಾ ಚನ್ದ್ರಲೇಖೇವ ನಿಷ್ಪ್ರಭಾ||26||
ಅಚಿನ್ತಯನ್ತೀ ವೈದೇಹೀ ರಾವಣಂ ಬಲದರ್ಪಿತಮ್|

ಸ|| ದುರಾತ್ಮನಃ ರಾವಣಸ್ಯ ಅಶೋಕವನಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಶಿಂಶುಪಾವೃಕ್ಷೇ ಅಧಸ್ತಾತ್ ಸಾಧ್ವೀ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಃ ಪರಿವೃತಾ ಶೊಕಸಂತಾಪ ಕರ್ಶಿತಾ ಮೇಘಲೇಖಾಪರಿವೃತಾ ಚಣ್ದ್ರಲೇಖಂ ಇವ ನಿಷ್ಪ್ರಭಾ ಬಲದರ್ಪಿತಂ ರಾವಣಂ ಅಚಿನ್ತಯನ್ತೀ ವೈದೇಹೀ ಕರುಣಂ ಆಸ್ಥಿತಾ||

In the middle of the Ashoka grove of the evil minded Ravana, under the Simsupa tree , the pious lady surrounded by Rakshasa women, tormented by sorrow, without brightness looking like moon rays veiled by clouds, not caring for the glory of Ravana . is brooding over Rama only.

ಪತಿವ್ರತಾ ಚ ಸುಶ್ರೋಣೀ ಅವಷ್ಟಬ್ಧಾ ಚ ಜಾನಕೀ||27||
ಅನುರಕ್ತಾ ಹಿ ವೈದೇಹೀ ರಾಮಂ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ಶುಭಾ|
ಅನನ್ಯಚಿತ್ತಾ ರಾಮೇ ಚ ಪೌಲೋಮೀವ ಪುರನ್ದರೇ||28||

ಸ|| ಪತಿವ್ರತಾ ಸುಶ್ರೋಣೀ ಜಾನಕೀ ಅವಷ್ಟಬ್ಧಾ ಶುಭಾ ವೈದೇಹೀ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ರಾಮಂ ಅನುರಕ್ತಾ ಪುರನ್ದರೇ ಪೌಲೋಮಿ ಇವ ರಾಮೇ ಅನನ್ಯಚಿತ್ತಾ (ಅಸ್ತಿ)||

The chaste woman of beautiful hips, Janaki though bound is wholly devoted to Rama only, like Paulomi is devoted to Indra.

ತದೇಕವಾಸಃ ಸಂವೀತಾ ರಜೋಧ್ವಸ್ತಾ ತಥೈವ ಚ|
ಶೋಕಸನ್ತಾಪ ದೀನಾಂಗೀ ಸೀತಾ ಭರ್ತೃಹಿತೇ ರತಾ||29||

ಸ|| ತದೇಕವಾಸಸಂವೀತಾ ರಜೊಧ್ವಸ್ಥಾ ಶೋಕಸಂತಾಪದೀನಾಂಗೀ ಸೀತಾ ಭರ್ತೃಹಿತೇ ರತಾ ||

Wearing a single piece of cloth, filled with dust, very sorrowful and piteous, Sita is desirous of only the welfare of her husband.

ಸಾ ಮಯಾ ರಾಕ್ಷಸೀ ಮಧ್ಯೇ ತರ್ಜ್ಯಮಾನಾ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ|
ರಾಕ್ಷಸೀಭಿರ್ವಿರೂಪಾಭಿಃ ದೃಷ್ಟಾ ಹಿ ಪ್ರಮದಾವನೇ||30||
ಏಕವೇಣೀಧರಾ ದೀನಾ ಭರ್ತೃಚಿನ್ತಾಪರಾಯಣಾ|
ಅಥಶ್ಶಯಾ ವಿವರ್ಣಾಂಗೀ ಪದ್ಮಿನೀವ ಹಿಮಾಗಮೇ||31||
ರಾವಣಾದ್ವಿನಿವೃತ್ತಾರ್ಥಾ ಮರ್ತವ್ಯಕೃತ ನಿಶ್ಚಯಾ|

ಸ|| ವಿರೂಪಾಭಿಃ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಃ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ತರ್ಜ್ಯಮಾನಾ ,ದೀನಾ ಭರ್ತೃಚಿನ್ತಾಪರಾಯಣಾ ಅಥಃ ಶಯ್ಯಾ , ಹಿಮಾಗಮೇ ಪದ್ಮಿನೀಮಿವ ವಿವರ್ಣಾಂಗೀ, ರಾವಣಾತ್ ವಿನಿವೃತ್ತಾರ್ಥಾ, ಮರ್ತವ್ಯಕೃತನಿಶ್ಚಯಾ ಸಾ ಮಯಾ ರಾಕ್ಷಸೀಮಧ್ಯೇ ಪ್ರಮದಾವನೇ ದೃಷ್ಟಾ||

Sita, who is again and again threatened by ugly looking Rakshasis, who is piteous and always thinking of her husband , who is sleeping on the ground, who is without luster like the lotus on the onset of winter , who has turned away from Ravana, who is set on giving up her life, who is in the pleasure garden in the middle of Rakshasa women, is seen by me.

ಕಥಂಚಿನ್ ಮೃಗಶಾಬಾಕ್ಷೀ ವಿಶ್ವಾಸ ಮುಪಪಾದಿತಾ||32||
ತತಃ ಸಂಭಾಷಿತಾ ಚೈವ ಸರ್ವಮರ್ಥಂ ಚ ದರ್ಶಿತಾ|
ರಾಮಸುಗ್ರೀವ ಸಖ್ಯಂ ಚ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರೀತಿಮುಪಾಗತಾ||33||

ಸ||ಮೃಗಶಾಬಾಕ್ಷೀ ಕಥಂಚಿತ್ ಉಪಪಾದಿತಾ ತತಃ ಸಂಭಾಷಿತಾ ಸರ್ವಂ ಅರ್ಥಂ ಚ ದರ್ಶಿತಾ ರಾಮಸುಗ್ರೀವಸಖ್ಯಂ ಚ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರೀತಿಂ ಉಪಾಗತಾ||

Some how the doe eyed one has been given confidence, then spoke to. Hearing about the alliance of Rama and Sugriva gave her happiness.

ನಿಯತಃ ಸಮುದಾಚಾರೋ ಭಕ್ತಿರ್ಭರ್ತರಿ ಚೋತ್ತಮಾ|
ಯನ್ನಹನ್ತಿ ದಶಗ್ರೀವಂ ಸ ಮಹಾತ್ಮಾ ಕೃತಾಗಸಮ್||34||

ಸ|| ಮಹಾತ್ಮಾ ಸಾ ಕೃತಾಗಸಮ್ ದಶಗ್ರೀವಂ ನ ಹನ್ತಿ ಇತಿ ಯತ್ (ತತ್) ನಿಯತಃ ಸಮುದಾಚಾರಃ ಭರ್ತರಿ ಉತ್ತಮಾ ಭಕ್ತಿಃ ||

That the ten-headed one though having done harm is not killed , is because the chaste disciplined lady's high devotion to her husband.

ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರಂ ರಾಮಸ್ತು ವಧೇ ತಸ್ಯ ಭವಿಷ್ಯತಿ|
ಸಾ ಪ್ರಕೃತ್ಯೈವ ತನ್ವಂಗೀ ತದ್ವಿಯೋಗಾತ್ ಚ ಕರ್ಶಿತಾ||35||
ಪ್ರತಿಪತ್ಪಾಠಶೀಲಸ್ಯ ವಿದ್ಯೇವ ತನುತಾಂ ಗತಾ|

ಸ|| ರಾಮಸ್ತು ತಸ್ಯ ವಧೇ ನಿಮಿತ್ತಮಾತ್ರಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಪ್ರಕೃತ್ಯೈವ ತನ್ವಂಗೀ ತದ್ವಿಯೋಗಾತ್ ಕರ್ಶಿತಾ ಚ ಸಾ ಪ್ರತಿಪತ್ಪಾಠಶೀಲಸ್ಯ ವಿದ್ಯೇವ ತನುಮತಾಂ ಗತಾ|

Rama is there as the instrument of killing Ravana. Due to separation from her husband, the lady is with a thin body like the students on the first day of studies.

ಏವಮಾಸ್ತೇ ಮಹಾಭಾಗಾ ಸೀತಾ ಶೋಕಪರಾಯಣಾ|
ಯದತ್ರ ಪ್ರತಿಕರ್ತವ್ಯಂತತ್ ಸರ್ವಂ ಉಪಪದ್ಯತಾಮ್||36||

ಸ|| ಮಹಾಭಾಗಾ ಸೀತಾ ಅಸ್ತೇ ಏವಂ ಶೋಕಪರಾಯಣಾ ಅತ್ರ ಯತ್ ಪ್ರತಿಕರ್ತವ್ಯಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಉಪಪದ್ಯತಾಮ್||

The noble lady is thus absorbed in grief. What action needs to be done by all that is to be proposed.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ಏಕೋನಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ||

Thus ends the fifty ninth Sarga of Sundarakanda in Ramayana the first poem ever composed in Sanskrit by the first poet sage Valmiki.

||om tat sat||