||Sundarakanda ||

|| Sarga 9||( Slokas in Kannada )

 

(PS: This is a true translation of the Sanskrit epic which tends to have long descriptive sentences which are retained as they are)

||om tat sat||

ಸುಂದರಕಾಂಡ.
ಅಥ ನವಮಸ್ಸರ್ಗಃ

ತಸ್ಯಾಲಯ ವರಿಷ್ಟಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ವಿಪುಲಮಾಯತಮ್|
ದದರ್ಶ ಭವನಂ ಶ್ರೇಷ್ಟಂ ಹನುಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ||1||

ಸ|| ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ಹನುಮಾನ್ ತಸ್ಯ ಆಲಯವರಿಷ್ಠಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ವಿಪುಲಂ ಆಯತಂ ಭವನಂ ಶ್ರೇಷ್ಟಂ ದದರ್ಶ||

Hanuman the son of wind god saw at the center of the main building a spacious mansion best among all the mansions.

ಅರ್ಥಯೋಜನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಮ್ ಆಯತಂ ಯೋಜನಂ ಹಿ ತತ್|
ಭವನಂ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ಯ ಬಹುಪ್ರಾಸಾದಸಂಕುಲಮ್||2||

ಸ|| ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ಯ ಭವನಂ ತತ್ ಬಹುಪ್ರಾಶಾದ ಸಂಕುಲಂ ಅರ್ಥ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಮ್ ಯೋಜನಂ ಆಯತಮ್ ( ಅಸ್ತಿ)||

The mansion of the king of Rakshasas is one Yojana long and half Yojana wide.

ಮಾರ್ಗಮಾಣಸ್ತು ವೈದೇಹೀಂ ಸೀತಾಂ ಆಯತಲೋಚನಾಮ್|
ಸರ್ವತಃ ಪರಿಚಕ್ರಾಮ ಹನುಮಾನ್ ಅರಿಸೂದನಃ||3||

ಸ|| ಅರಿಸೂದನಃ ಹನುಮಾನ್ ಆಯತಲೋಚನಂ ವೈದೇಹೀಂ ಸೀತಾಂ ಮಾರ್ಗಮಾಣಃ ತು ಸರ್ವತಃ ಪರಿಚಕ್ರಾಮ||


Hanuman who can subdue all enemies went all around (Lanka) in search of the wide eyed Sita.

ಉತ್ತಮಮ್ ರಾಕ್ಷಸಾವಾಸಂ ಹನುಮಾನ್ ಅವಲೋಕಯನ್|
ಅಸಸಾಥ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನಿವೇಶನಮ್||4||
ಚತುರ್ವಿಷಾಣೈರ್ದ್ವಿರದೈಃ ತ್ರಿವಿಷಾಣೈಃ ತಥೈವ ಚ|
ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಮಸಂಬಾಧಂ ರಕ್ಷ್ಯಮಾಣಮುದಾಯುಧೈಃ ||5||

ಸ|| ಅಥ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ಹನುಮಾನ್ ಉತ್ತಮಂ ರಾಕ್ಷಸಾವಾಸಂ ಅವಲೋಕಯನ್ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ನಿವೇಶನಂ ಅಸಸಾದ||( ತತ್ ಭವನಂ) ಚತುರ್ವಿಷಾಣೈಃ ತಥೈವ ತ್ರಿವಿಷಾಣೈಃ ದ್ವಿರದೈಃ ಗಜೈಃ ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಅಸಂಬಾಧಂ ಉದಾಯುಧೈಃ ರಕ್ಷ್ಯಮಾಣಂ (ಅಸ್ತಿ)||

Then Hanuman endowed with riches of strength reached the palace of the King of Rakshasas. That palace was guarded by armed Rakshasas and elephants with four tusks , three tusks and two tusks.

ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಶ್ಚ ಪತ್ನೀಭೀ ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನಮ್|
ಅಹೃತಾಭಿಶ್ಚ ವಿಕ್ರಮ್ಯ ರಾಜಕನ್ಯಾಭಿರಾವೃತಮ್||6||
ತನ್ನಕ್ರಮಕರಾಕೀರ್ಣಂ ತಿಮಿಂಗಿಲಝಷಾಕುಲಮ್|
ವಾಯುವೇಗ ಸಮಾಧೂತಂ ಪನ್ನಗೈರಿವ ಸಾಗರಮ್||7||

ಸ|| (ತತ್) ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನಂ ಪತ್ನೀಭಿಃ ವಿಕ್ರಮ್ಯ ಆಹೃತಾಭಿಃ ರಾಜಕನ್ಯಾಶ್ಚ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಶ್ಚ ಆವೃತಮ್|| (ತತ್ ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನಮ್) ನಕ್ರಮಕರಾಕೀರ್ಣಂ ತಿಮಿಂಗಿಳಝುಷಾಕುಲಮ್ ವಾಯುವೇಗ ಸಮಾಧೂತಂ ಪನ್ನಗೈಃ ಸಾಗರಂ ಇವ (ಅಸ್ತಿ)||

That palace of Ravana was crowded with his wives, princesses brought by him after winning them over (in a battle) who were all surrounded by Rakshasas women. That Ravana's palace with Rakshasa women surrounding his wives and other princesses looked like an ocean shaken by the wind and full of crocodiles, sharks as well as whales and fish.

ಯಾಹಿ ವೈಶ್ರವಣೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಯಾ ಚಂದ್ರೇ ಹರಿವಾಹನೇ|
ಸಾರಾವಣಗೃಹೇ ಸರ್ವಾ ನಿತ್ಯಮೇವಾನಪಾಯಿನೀ||8||
ಯಾ ಚ ರಾಜ್ಞಃ ಕುಬೇರಸ್ಯ ಯಮಸ್ಯ ವರುಣಸ್ಯ ಚ|
ತಾದೃಶೀ ತದ್ವಿಶಿಷ್ಟಾ ವಾ ಋದ್ಧೀ ರಕ್ಷೋಗೃಹೇ ಷ್ವಿಹ||9||

ಸ|| ಯಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವೈಶ್ರವಣೇ ಯಾ ಹರಿವಾಹನೇ ಇನ್ದ್ರೇ ಚ (ಅಸ್ತಿ) ಸಾ ಸರ್ವಾ ರಾವಣಗೃಹೇ ನಿತ್ಯಮೇವ ಅನಪಾಯಿನೀ (ಅಸ್ತಿ)||ರಾಜ್ಞಃ ಕುಬೇರಸ್ಯ ಯಾ ವರುಣಸ್ಯ ಯಾ ಯಮಸ್ಯ ಋದ್ಧಿಃ ತಾದೃಶೀ ತದ್ವಿಶಿಷ್ಠಾ ವಾ (ಋದ್ಧಿಃ) ಇಹ ರಕ್ಷೋ ಗೃಹೇ (ಅಸ್ತಿ)||

All of the wealth possessed by Vaishravana ( son of Vishrava,Kubera) and Indra who rides the green horse was there in the house of Ravana. Such wealth or more exquisite wealth as possessed by Kubera, Varuna or Yama was available in the house of the Rakshasa king.

ತಸ್ಯ ಹರ್ಮ್ಯಸ್ಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ವೇಶ್ಮ ಚಾನ್ಯತ್ಸುನಿರ್ಮಿತಮ್|
ಬಹುನಿರ್ಯೂಹ ಸಂಕೀರ್ಣಂ ದದರ್ಶ ಪವನಾತ್ಮಜಃ||10||
ಬ್ರಹ್ಮಣೋರ್ಥೇ ಕೃತಂ ದಿವ್ಯಂ ದಿವಿ ಯದ್ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ|
ವಿಮಾನಂ ಪುಷ್ಪಕಂ ನಾಮ ಸರ್ವರತ್ನವಿಭೂಷಿತಮ್||11||
ಪರೇಣ ತಪಸಾ ಲೇಭೇ ಯತ್ಕುಬೇರಃ ಪಿತಾಮಹಾತ್|
ಕುಬೇರಮೋಜಸಾ ಜಿತ್ವಾ ಲೇಭೇ ತದ್ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ||12||

ಸ|| ಪವನಾತ್ಮಜಃ ತಸ್ಯ ಹರ್ಮ್ಯಸ್ಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ಸುನಿರ್ಮಿತಂ ಬಹುನಿರ್ಯೂಹಸಂಕೀರ್ಣಮ್ ಅನ್ಯತ್ ವೇಶ್ಮ ದದರ್ಶ||ಪುಷ್ಪಕಂ ನಾಮ ವಿಮಾನಂ ಸರ್ವ ರತ್ನ ವಿಭೂಷಿತಂ ದಿವ್ಯಂ ಯತ್ ಬ್ರಹ್ಮಣೋರ್ಥೇ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ಕೃತಂ (ಅಸ್ತಿ) || ( ತತ್ ವಿಮಾನಂ) ಕುಬೇರಃ ಪಿತಾಮಹಾತ್ ಪರೇಣ ತಪಸಾ ಲೇಭೇ| ಕುಬೇರಂ ಓಜಸಾ ಜಿತ್ವಾ ತತ್ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ಲೇಭೇ ||

The son of wind god also saw in the middle of those well built complex of mansions another mansion. There was a wonderful aerial chariot by name Pushpaka built for Brahma by Viswakarma. That was obtained by Kubera from the Grandfather ( Brahma) by supreme penance. Defeating Kubera with his prowess Ravana acquired the same.

ಈಹಾಮೃಗ ಸಮಾಯುಕ್ತೈಃ ಕಾರ್ತಸ್ವರಹಿರಣ್ಮಯೈಃ|
ಸುಕೃತೈರಾಚಿತಂ ಸ್ತಂಭೈಃ ಪ್ರದೀಪ್ತಮಿವ ಚ ಶ್ರಿಯಾ||13||
ಮೇರುಮಂದರಸಂಕಾಶೈ ರುಲ್ಲಿಖದ್ಭಿ ರಿವಾಂಬರಮ್|
ಕೂಟಾಗಾರೈ ಶ್ಶುಭಾಕಾರೈಃ ಸರ್ವತಃ ಸಮಲಂಕೃತಮ್||14||

ಸ|| ಈಹಾಮೃಗಸಮಾಯುಕ್ತೈಃ ಕಾರ್ತಸ್ವರಹಿರಣ್ಮಯೈಃ ಸುಕೃತೈಃ ಸ್ತಮ್ಭೈಃ ಶ್ರಿಯಾ ಪ್ರದೀಪ್ತಂ ಇವ ಮೇರುಮಂದರ ಸಂಕಾಶೈಃ ಉಲ್ಲಿಖದ್ಭಿರಿವ ಅಮ್ಬರಂ ಸರ್ವತಃ ಶುಭಾಕಾರೈಃ ಕೂಟಾಗಾರೈಃ ಸಮಲಂಕೃತಂ ( ಅಸ್ತಿ)

Blazing with images of wolves on finely built pillars made of Hiranmaya and Kartasvara (two types of gold), Touching the sky and with multitude of pleasure houses, that auspicious aerial car was resembling the Meru and Mandara mountains.

ಜ್ವಲನಾರ್ಕ ಪ್ರತೀಕಾಶಂ ಸುಕೃತಮ್ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ|
ಹೇಮಸೋಪಾನ ಸಂಯುಕ್ತಂ ಚಾರುಪ್ರವರ ವೇದಿಕಮ್||15||
ಜಾಲಾವಾತಾಯನೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಕಾಂಚನೈಸ್ಸ್ಪಾಟಿಕೈರಪಿ|
ಇಂದ್ರನೀಲ ಮಹಾನೀಲ ಮಣಿ ಪ್ರವರ ವೇದಿಕಮ್||16||

ಸ|| ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ಸುಕೃತಂ ಜ್ವಲನಾರ್ಕಪ್ರತೀಕಾಶಂ ಹೇಮಸೋಪಾನ ಸಂಯುಕ್ತಂ ಚಾರುಪ್ರವರ ವೇದಿಕಮ್ (ಅಸ್ತಿ)||(ತತ್ ವಿಮಾನಂ) ಕಾಂಚನೈಃ ಸ್ಫಾಟಿಕೈರಪಿ ಜಾಲವಾತಯನೈಃ ಯುಕ್ತಂ ಇನ್ದ್ರ ನೀಲ ಮಹಾನೀಲ ಮಣಿ ಪ್ರವರ ವೇದಿಕಮ್ ಅಸ್ತಿ||

(It was) Glowing like fire and the Sun , it was well built by Viswakarma with golden staircases and many platforms. With lattice windows made of gold and crystals. the platforms were embedded with Indraneela and Mahaneela sapphires.

ವಿದ್ರುಮೇಣ ವಿಚಿತ್ರೇಣ ಮಣಿಭಿಶ್ಚಮಹಾಧನೈಃ|
ನಿಸ್ತುಲಾಭಿಶ್ಚ ಮುಕ್ತಾಭಿಃ ತಲೇನಾಭಿ ವಿರಾಜಿತಮ್||17||
ಚಂದನೇನ ಚ ರಕ್ತೇನ ತಪನೀಯನಿಭೇನ ಚ|
ಸುಪುಣ್ಯಗಂಧಿನಾಯುಕ್ತಂ ಆದಿತ್ಯತರುಣೋಪಮಮ್||18||

ಸ||ವಿಚಿತ್ರೇಣ ವಿದ್ರುಮೇಣ ಮಹಾಘನೈಃ ಮಣಿಭಿಶ್ಚನಿಸ್ತುಲಾಭಿಃ ಮುಕ್ತಾಭಿಃ ತಲೇನ ಅಭಿವಿರಾಜಿತಮ್ ಅಸ್ತಿ || ರಕ್ತೇನ ತಪನೀಯನಿಭೇನ ಚ ಸುಪುಣ್ಯಗಂಧಿನಾ ಚನ್ದನೇನ ಯುಕ್ತಂ ಆದಿತ್ಯ ತರುಣೋಪಪಮಂ (ಅಸ್ತಿ)||

It is shining bright with colorful corals and very precious gems fixed in the floor. It was red and bright like pure and polished gold comparable to rising Sun.

ಕೂಟಾಗಾರೈರ್ವರಾಕಾರೈಃ ವಿವಿಧೈಃ ಸಮಲಂಕೃತಮ್|
ವಿಮಾನಂ ಪುಷ್ಪಕಂ ದಿವ್ಯಂ ಆರುರೋಹ ಮಹಾಕಪಿಃ||19||
ತತ್ರಸ್ಥ ಸ್ಸ ತದಾ ಗಂಧಂ ಪಾನಭಕ್ಷ್ಯಾನ್ನಸಂಭವಮ್|
ದಿವ್ಯಂ ಸಮ್ಮೂರ್ಛಿತಂ ಜಿಘ್ರ ದ್ರೂಪವಂತ ಮಿವಾನಲಮ್||20||
ಸ ಗಂಧಸ್ತ್ವಂ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಂ ಬಂಧುರ್ಬಂಧುಮಿವೋತ್ತಮಮ್|
ಇತ ಏಹೀ ತ್ಯುವಾಚೇನ ತತ್ರ ಯತ್ರ ಸ ರಾವಣಃ||21||

ಸ|| ವಿವಿಧೈಃ ವರಾಕರೈಃ ಕೂಟಾಗಾರೈಃ ಸಮಲಂಕೃತಂ ದಿವ್ಯಂ ಪುಷ್ಪಕಂ ವಿಮಾನಂ ಮಹಾಕಪಿಃ ಆರುರೋಹ|| ಸಃ ತದಾ ತತ್ರಸ್ಥಃ ದಿವ್ಯಂ ಗಂಧಂ ಜಿಘ್ರತ್ | ತತ್ ಪಾನಭಕ್ಷ್ಯಾನ್ನಸಂಭವಂ ಸಮ್ಮೂರ್ಛಿತಂ ರೂಪವಂತಂ ಅನಿಲಮಿವ ಗಂಧಂ ಅಸ್ತಿ || ಸ ಗಂಧಃ ಉತ್ತಮಂ ಬಂಧುಂ ಬಂಧುರಿವ ಇತಃ ಏಹಿ ಇತಿ ಉವಾಚ ಇವ ಯತ್ರ ಸರಾವಣಃ ತತ್ರ ತಂ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಂ

Hanuman ascended that wonderful Pushpaka well decked with many corridors. Standing there Hanuman smelt divine fragrance. That was rising from food and drinks like solid form of wind. That fragrance was as though inviting the mighty Hanuman like a relative inviting kith and kin saying "come here" and leading him to Ravana's chambers

ತತ ಸ್ಥಾಂ ಪ್ರಸ್ಥಿತಶ್ಶಾಲಾಮ್ ದದರ್ಶ ಮಹತೀಂ ಶುಭಾಮ್|
ರಾವಣಸ್ಯ ಮನಃ ಕಾಂತಾಂ ಕಾಂತಾಮಿವ ವರಸ್ತ್ರಿಯಮ್||22||
ಮಣಿಸೋಪಾನವಿಕೃತಾಂ ಹೇಮಜಾಲವಿಭೂಷಿತಾಮ್|
ಸ್ಪಾಟಿಕೈರಾವೃತತಲಾಂ ದಂತಾಂತರಿತರೂಪಿಕಾಮ್||23||

ಸ|| ತತಃ ಪ್ರಸ್ಥಿತಃ ಮಹತೀಂ ಶುಭಾಂ ತತ್ ವರಸ್ತ್ರಿಯ ಕಾಂತಾಮಿವ ಮನಃ ಕಾಂತಾಂ ರಾವಣಸ್ಯ ಶಾಲಾಂ ಹನುಮಾನ್ ದದರ್ಶ ||ಮಣಿಸೋಪಾನವಿಕೃತಾಂ ಹೇಮಜಾಲ ವಿಭೂಷಿತಾಮ್ ಸ್ಫಾಟಿಕೈರಾವೃತತಲಾಂ ದಂತಾಂತರಿತ ರೂಪಿಕಾಂ (ಶಾಲಾಂ ದದರ್ಶ)||

Then he moved towards the great hall which is dear to his ( Ravana's) heart like his chief queen.The stairs were inlaid with special gems latticed with gold, floor was covered with ivory inlaid with silver.

ಮುಕ್ತಾಭಿಶ್ಚ ಪ್ರವಾಳೈಶ್ಚ ರೂಪ್ಯಚಾಮೀಕರೈರಪಿ|
ವಿಭೂಷಿತಾಂ ಮಣೀಸ್ತಂಭೈಃ ಸುಬಹೂಸ್ತಂಭಭೂಷಿತಾಮ್||24||
ನಮ್ರೈಃ ರೃಜುಭಿರತ್ಯುಚ್ಚೈಃ ಸಮಂತಾತ್ಸುವಿಭೂಷಿತೈಃ |
ಸ್ತಂಭೈಃ ಪಕ್ಷೈರಿವಾತ್ಯುಚ್ಚೈರ್ದಿವಂ ಸಂಪ್ರಸ್ಥಿತಾಮಿವ ||25||

ಸ|| ( ತತ್ ಶಾಲಾ) ಮುಕ್ತಾಭಿಶ್ಚ ಪ್ರವಾಳೈಶ್ಚ ರೂಪ್ಯಚಾಮೀಕರೈರಪಿ ಮಣಿಸ್ತಂಭೈಃ ವಿಭೂಷಿತಾಂ ಸುಬಹು ಸ್ತಂಭೈಃ ಭೂಷಿತಂ (ಅಸ್ತಿ)||(ತತ್ ಶಾಲಾಯಾಂ) ನಮ್ರೈಃ ಋಜುಭಿಃ ಅತ್ಯುಚ್ಚೈಃ ಸಮನ್ತಾತ್ ಸುವಿಭೂಷಿತೈಃ ಸ್ತಮ್ಭೈಃ ಅತ್ಯುಚ್ಚೈಃ ಪಕ್ಷೈಃ ದಿವಂ ಸಮ್ಪ್ರಸ್ಥಿತಾಮಿವ (ಸಂತಿ) ||

The ornamented golden and silver pillars inlaid with pearls and corals, the hall was decorated with many such pillars. Well decorated with columns which are touching the skies , some of which are bent, some of which are straight , it looked like it started to reach for heaven.

మహత్యా కుథయాస్తీర్ణాం పృథివీ లక్షనాంకయా|
పృథివీమివ విస్తీర్ణం సరాష్ట్ర గృహమాలినీమ్||26||
నాదితాం మత్తవిహగైః దివ్యగంధాదివాసితామ్|
పరార్థ్యాస్తరణో పేతాం రక్షోధిపనిషేవితామ్||27||

స|| తత్ శాలా పృథివీ లక్షణాంకయా కుథయా ఆస్తీర్ణం సరాష్ట్ర గృహమాలినీం పృథివీమివ విస్తీర్ణమ్ (అస్తి) || మత్తవిహగైః నాదితాం దివ్యగంధాధివాసితామ్ పరార్ధ్యాస్తరణోపేతాం రక్షోధిపేన నిషేవితాం తం శాలాం దదర్శ||

With several murals of earth which were having garland of palaces drawn on it, the expansive carpet looked like a piece of earth itself. With birds in heat making resounding noise, with divine fragrances and with exquisite tapestries the mansion was inhabited by the king of Rakshasas.

ಧೂಮ್ರಾಂ ಅಗರುಧೂಪೇನ ವಿಮಲಾಂ ಹಂಸಪಾಂಡುರಾಮ್|
ಚಿತ್ರಾಂ ಪುಷ್ಪೋಪಹಾರೇಣ ಕಲ್ಮಾಷೀ ಮಿವ ಸುಪ್ರಭಾಮ್||28||
ಮನಸಂಹ್ಲಾದ ಜನನೀಂ ವರ್ಣಸ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಸಾದಿನೀಮ್|
ತಾಂ ಶೋಕನಾಶಿನೀಂ ದಿವ್ಯಾಂ ಶ್ರಿಯಃ ಸಂಜನನೀಮಿವ||29||

ಸ|| ಅಗರುಧೂಪೇನ ಧೂಮ್ರಾಂ ವಿಮಲಾಂ ಹಂಸಪಾಣ್ಡುರಾಮ್ ಇವ ಸಂತಿ | ಪುಷ್ಪೋಪಹಾರೇಣ ಚಿತ್ರಾಮ್ ಸುಪ್ರಭಾಮ್ ಕಲ್ಮಷಾಂ ಕಾಮಧೇನುಂ ಇವ ಸಂತಿ || ಮನಃ ಸಂಹ್ಲಾದ ಜನನೀಂ ವರ್ಣಸ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಸಾದನೀಂ ಶೋಕನಾಶಿನೀಂ ಶ್ರಿಯಂ ಸಂಜನನೀಂ ಇವ ದಿವ್ಯಾಂ ತಾಮ್ ದದರ್ಶ||

It was smoky white with smoke of Agaru looking like a white swan. Because of the offering of flowers it was radiant like wish fulfilling Kamadhenu. The mansion was generating delight to the heart , pleasing with color and complexion, demolishing sorrow as it were it looked like the source of prosperity.

ಇಂದ್ರಿಯಾಣೀಂದ್ರಿಯಾರ್ಥೈಸ್ತು ಪಂಚಪಂಚಭಿರುತ್ತಮೈಃ|
ತರ್ಪಯಾಮಾಸ ಮಾತೇವ ತದಾ ರಾವಣಪಾಲಿತಾ||30||
ಸ್ವರ್ಗೋsಯಂ ದೇವಲೋಕೋsಯಂ ಇಂದ್ರಸ್ಯೇಯಂ ಪುರೀ ಭವೇತ್|
ಸಿದ್ಧಿರ್ವೇಯಂ ಪರಾಹಿಸ್ಯಾ ದಿತ್ಯಮನ್ಯತ ಮಾರುತಿಃ||31||

ಸ|| ರಾವಣಪಾಲಿತಾ (ಶಾಲಾ) ತದಾ ಮಾತಾಇವ ಪಂಚಭಿಃ ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೈಃ ಪಂಚ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ತರ್ಪಯಾಮಾಸ ||ಅಯಂ ಸ್ವರ್ಗಃ ಅಯಂ ದೇವಲೋಕಃ ಅಯಂ ಇಂದ್ರಸ್ಯಪುರೀ ಭವೇತ್ | ಇಯಂ ಪರಾಸಿದ್ಧಿಃ ಸ್ಯಾತ್ ಮಾರುತಿಃ ಅಮನ್ಯತ ||

The chamber of Ravana like the mother, gratified all five senses with five objects of senses. 'This is heaven. This is the world of God'. This is the city of Indra'. Hanuman thought this is the supreme achievement.

ಪ್ರಧ್ಯಾಯತ ಇವಾಪಸ್ಯತ್ ಪ್ರದೀಪಾಂ ಸ್ತತ್ರ ಕಾಂಚನಾನ್|
ಧೂರ್ತಾನಿವ ಮಹಾಧೂರ್ತೈ ರ್ದೇವನೇನ ಪರಾಜಿತಾನ್||32||
ದೀಪಾನಾಂ ಚ ಪ್ರಕಾಶೇನ ತೇಜಸಾ ರಾವಣಸ್ಯ ಚ|
ಅರ್ಚಿರ್ಭಿಃ ಭೂಷಣಾನಾಂ ಚ ಪ್ರದೀಪ್ತೇತ್ಯಭ್ಯ ಮನ್ಯತ||33||

ಸ|| ಕಾಂಚನಾನ್ ಪ್ರದೀಪಾನ್ ದೇವನೇನ ಮಹಾಧೂರ್ತೈಃ ಪರಾಜಿತಂ ಧೂರ್ತಾನಿವ ಸಂತಿ| ಪ್ರಧ್ಯಾಯತ ಧೂರ್ತಾಂ ಇವ ಸಂತಿ || ದೀಪಾನಾಂ ಪ್ರಕಾಶೇನ ರಾವಣಸ್ಯ ತೇಜಸಾ ಚ ಭೂಷಣಾನಾಂ ಅರ್ಚಿಭಿಃ ಪ್ರದೀಪ್ತಾ ಇತಿ ಅಮನ್ಯತ||

The golden lamps looked like great gamblers defeated in a game of dice. The gamblers were as though they were in a deep thought. Hanuman thought that the brightness of the lamps and the brilliance of Ravana , the brilliant glow of his ornaments set the place ablaze with brightness.

ತತೋsಪಶ್ಯತ್ಕುಥಾssಸೀನಾಂ ನಾನಾವರ್ಣಾಂಬರಸ್ರಜಮ್|
ಸಹಸ್ರಂ ವರನಾರೀಣಾಂ ನಾನಾವೇಷ ವಿಭೂಷಿತಮ್ ||34||
ಪರಿವೃತ್ತೇsರ್ಥರಾತ್ರೇ ತು ಪಾನನಿದ್ರಾವಶಂ ಗತಮ್|
ಕ್ರೀಡಿತ್ವೋಪರತಂ ರಾತ್ರೌ ಸುಷ್ವಾಪ ಬಲವತ್ತದಾ||35||
ತತ್ಪ್ರಸುಪ್ತಂ ವಿರುರುಚೇ ನಿಶ್ಶಬ್ದಾಂತರಭೂಷಣಮ್|
ನಿಶ್ಶಬ್ದಹಂಸ ಭ್ರಮರಂ ಯಥಾ ಪದ್ಮವನಂ ಮಹತ್||36||

ಸ|| ತತ್ಃ ಕುಥಾಸೀನಮ್ ನಾನಾವರ್ಣಾಂಬರಸ್ರಜಮ್ ನಾನಾವೇಷಭೂಷಿತಮ್ ವರನಾರೀಣಾಮ್ ಸಹಸ್ರಂ ಅಪಶ್ಯತ್ ||ರಾತ್ರೌ ಕ್ರೀಡಿತ್ವಾ ಉಪರತಂ ಪಾನನಿದ್ರಾವಶಂ ಗತಂ ತದಾ ಅರ್ಥರಾತ್ರೇ ಪರಿವೃತ್ತೇ ಬಲವತ್ ಸುಷ್ವಾಪ||ನಿಃಶಬ್ದಾಂತರ ಭೂಷಣಮ್ ಪ್ರಸುಪ್ತಮ್ ನಿಃಶಬ್ಧಾಂತರ ಸಭ್ರಮರಂ ಮಹತ್ ಪದ್ಮವನಂ ಯಥಾ ವಿರುರುಚೇ||

Then he saw best of women wearing many varieties of clothes and garlands of different colors seated on the carpets . Wearied having sported at night succumbing to drinks and sleep thereafter when the mid night rolled away they fell asleep. With sounds of their ornaments stilled and hence sleeping like the silenced swans and bees , the mansion looked beautiful like a forest of lotuses.

ತಾಸಾಂ ಸಂವೃತದಂತಾನಿ ಮೀಲಿತಾಕ್ಷಾಣಿ ಮಾರುತಿಃ|
ಅಪಶ್ಯತ್ ಪದ್ಮಗಂಧೀನಿ ವದನಾನಿ ಸುಯೋಷಿತಾಮ್||37||
ಪ್ರಬುದ್ಧಾನಿವ ಪದ್ಮಾನಿ ತಾಸಾಂ ಭೂತ್ವಾಕ್ಷಪಾಕ್ಷಯೇ|
ಪುನಸ್ಸಂವೃತಪತ್ತ್ರಾಣಿ ರಾತ್ರಾವಿವ ಬಭುಸ್ತದಾ||38||

ಸ|| ಮಾರುತಿಃ ತಾಸಾಂ ಸುಯೋಷಿತಾಮ್ ಸಂವೃತದನ್ತಾನಿ ಮೀಲಿತಾಕ್ಷಾಣಿ ಪದ್ಮಸುಗಂಧಿನಿ ವದನಾನಿ ಅಪಸ್ಯತ್ || ತಾಸಾಂ ಕ್ಷಪಾಕ್ಷಯೇ ಪ್ರಬುದ್ಧಾನಿ ಪದ್ಮಾನಿವ ಭೂತ್ವಾ ಪುನಃ ರಾತ್ರೌ ಸಂವೃತಪತ್ರಾಣಿವ ತದಾ ವಭುಃ||

Hanuman saw those well bred young women with closed eyes and concealed teeth giving out smell of lotuses. The women looked like the closed petals of the lotuses after having been like the lotuses from early morning.

ಇಮಾನಿ ಮುಖಪದ್ಮಾನಿ ನಿಯತಂ ಮತ್ತಷಟ್ಪದಾಃ|
ಅಂಬುಜಾನೀವ ಪುಲ್ಲಾನಿ ಪ್ರಾರ್ಥಯಂತಿ ಪುನಃ ಪುನಃ||39||
ಇತಿಚಾಮನ್ಯತ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಉಪಪತ್ಯಾ ಮಹಾಕಪಿಃ|
ಮೇನೇ ಹಿ ಗುಣತಸ್ತಾನಿ ಸಮಾನಿ ಸಲಿಲೋದ್ಭವೈಃ||40||

ಸ|| ಮತ್ತಷಟ್ಪದಾಃ ಇಮಾನಿ ಮುಖ್ಪದ್ಮಾನಿ ಫ್ಹುಲ್ಲಾನಿ ಅಮ್ಬ್ಬುಜಾನಿವ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಿಯತಮ್ ಪ್ರಾರ್ಥಯನ್ತಿ|| ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮಹಾಕಪಿಃ ತಾನಿ ಗುಣತಃ ಉಪಪತ್ತ್ಯಾ ಸಲಿಲೋದ್ಭವೈಃ ಸಮಾನಿ ಇತಿ ಅಮನ್ಯತ | ಮೇನೇ ಹಿ ||

The intoxicated bees would again and again desire to enjoy the beautiful blooming lotus like faces. Having ascertained the qualities the great Vanara felt that it is correct to compare them with lotuses.

ಸಾ ತಸ್ಯ ಶುಶುಭೇಶಾಲಾ ತಾಭಿಸ್ತ್ರೀಭಿ ರ್ವಿರಾಜಿತಾ|
ಶಾರದೀವ ಪ್ರಸನ್ನಾ ದ್ಯೌಃ ತಾರಾಭಿರಭಿಶೋಭಿತಾ||41||
ಸ ಚ ತಾಭಿಃ ಪರಿವೃತಃ ಶುಶುಭೇ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ|
ಯಥಾ ಹ್ಯುಡೂಪತಿಃ ಶ್ರೀಮಾಂ ಸ್ತಾರಾಭಿರಭಿಸಂವೃತಃ||42||

ತಸ್ಯ ಸಾ ಶಾಲಾ ತಾಭಿಃ ಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ವಿರಾಜಿತಾ | ತಾರಾಭಿಃ ಅಭಿಶೋಭಿತಾ ಪ್ರಸನ್ನಾ ಶಾರದೀ ದ್ಯೌ ಇವ ಶುಶುಭೇ|| ತಾಭಿಃ ಪರಿವೃತ್ತಃ ಸಃ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ತಾರ್ಭಿಅಭಿಸಂವೃತ್ತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಹ್ಯುಡುಪತಿಃ ಇಅವ ಶುಶುಭೇ||

The mansion of the (Rakshasa king) shone with women . It is very endearing like the autumnal sky with stars. Thus surrounded by them the king of Rakshasas shone like the Moon surrounded by the stars.

ಯಾಶ್ಚ್ಯವಂತೇ ಅಂಬರಾತ್ತಾರಾಃ ಪುಣ್ಯಶೇಷ ಸಮಾವೃತಾಃ|
ಇಮಾ ಸ್ತಾ ಸ್ಸಂಗತಾಃ ಕೃತ್ಸ್ನಾ ಇತಿ ಮೇನೇ ಹರಿಸ್ತದಾ||43||
ತಾರಾಣಾಮಿವ ಸುವ್ಯಕ್ತಂ ಮಹತೀನಾಂ ಶುಭಾರ್ಚಿಷಾಮ್|
ಪ್ರಭಾವರ್ಣ ಪ್ರಸಾದಾಶ್ಚ ವಿರೇಜುಸ್ತತ್ರ ಯೋಷಿತಾಮ್||44||

ಸ|| ಯಾಃ ತಾರಾಃ ಪುಣ್ಯಶೇಷ ಸಮವೃತ್ತಾಃ ಅಮ್ಬರಾತ್ ಚ್ಯವನ್ತೇ ತಾಃ ಕೃತ್ಸ್ನಾಃ ಇಮಾಃ ಸಂಗತಾಃ ಇತಿ ತದಾ ಹರಿಃ ಮೇನೇ || ತತ್ರ ಯೋಷಿತಾಮ್ ಪ್ರಭಾವರ್ಣ ಪ್ರಸಾದಃ ಚ ಶುಭಾರ್ಚಿಷಾಮ್ ಮಹತೀನಾಮ್ ತಾರಾಣಾಮಿವ ಸುವ್ಯಕ್ತಮ್ ವಿರೇಜುಃ||

The Vanara thought that the women looked like the stars who have fallen to earth after having exhausted their merits. The lustre and grace of those women looked like the that of brilliant stars releasing auspicious glow.

ವ್ಯಾವೃತ್ತಗುರು ಪೀನಸ್ರಕ್ಪ್ರಕೀರ್ಣ ವರಭೂಷಣಾಃ|
ಪಾನವ್ಯಾಯಮಕಾಲೇಷು ನಿದ್ರಾಪಹೃತಚೇತಸಃ||45||
ವ್ಯಾವೃತ್ತ ತಿಲಕಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ಕಾಶ್ಚಿದುದ್ಭ್ರಾಂತನೂಪುರಾಃ|
ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಗಳಿತಹಾರಾಶ್ಚ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ಪರಮಯೋಷಿತಾಃ||46||

ಸ|| ( ಸಾ) ಪಾನಾವ್ಯಾಯಮ ಕಾಲೇಷು ವ್ಯಾವೃತ್ತ ಗುರುಪೀನ ಸ್ರಕ್ಪ್ರಕೀರ್ಣ ವರ ಭೂಷಣಾಃ ನಿದ್ರ ಅಪಹೃತ ಚೇತಸಃ ಸನ್ತಿ|| ಕಶ್ಚಿತ್ ಪರಮಯೋಷಿತಃ ವ್ಯಾವೃತ್ತ ತಿಲಕಾಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ಉದ್ಭ್ರಾನ್ತನೂಪುರಾಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಗಳಿತಹಾರಾಃ ಚ ||

With jewels displaced and garlands scattered after drinking and sexual exercise they had minds dazed in slumber. A few had their Vermilion marks smudged, a few had anklets let loose and a few had necklaces one one side.

ಮುಕ್ತಾಹಾರಾsವೃತಾ ಶ್ಚಾನ್ಯಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ವಿಸ್ರಸ್ತವಾಸಸಃ|
ವ್ಯಾವಿದ್ದರಶನಾದಾಮಾಃ ಕಿಶೋರ್ಯ ಇವ ವಾಹಿತಾಃ||47||
ಸುಕುಂಡಲಧರಾಶ್ಚಾನ್ಯಾ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಮೃದಿತಸ್ರಜಃ|
ಗಜೇಂದ್ರಮೃದಿತಾಃ ಪುಲ್ಲಾ ಲತಾ ಇವ ಮಹಾನನೇ||48||

ಸ|| ಅನ್ಯಾಃ ಮುಕ್ತಾಹಾರಾವೃತಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ವಿಸ್ತತ್ರವಾಸಸಃ ವ್ಯಾವಿದ್ಧರಶನಾದಾಮಾಃ ವಾಹಿತಾಃ
కిశోర్యాః ఇవ ఆసీత్|| సుకుణ్డలధరాః అన్యాః విచ్ఛిన్నమృదితస్రజాః మహావనే గజేంద్రమృదితాః ఫ్హుల్లాః లతా వ ఆసీత్ ||

Others had broken pearl strings on their girdle, some had their clothes slipped off, and some had waist belts snapped and fallen to rest like young mares. With broken ear tops , broken and crushed flower garlands some looked like blooming creepers in dense forest crushed by mighty elephants.

ಚಂದ್ರಾಂಶುಕಿರಣಾಭಾಶ್ಚ ಹಾರಾಃ ಕಾಸಾಂಚಿದುತ್ಕಟಾಃ|
ಹಂಸಾ ಇವ ಬಭುಃ ಸುಪ್ತಾಃ ಸ್ತನಮಧ್ಯೇಷು ಯೋಷಿತಾಮ್||49||
ಅಪರಾಸಾಂ ಚ ವೈಢೂರ್ಯಾಃ ಕಾದಂಬಾ ಇವ ಪಕ್ಷಿಣಃ|
ಹೇಮಸೂತ್ರಾಣಿ ಚಾನ್ಯಾಸಾಂ ಚಕ್ರವಾಕಾ ಇವಾಭವನ್||50||

ಕಾಸಾಂಚಿತ್ ಯೋಷಿತಾಂ ಸ್ತನಮಧ್ಯೇಷು ಉತ್ಕಟಾಃ ಚಂದ್ರಾಂಶುಕಿರಣಾಭಾಃ ಚ ಹಾರಾಃ ಸುಪ್ತಾಃ ಹಂಸಾ ಇವ ಬಭುಃ|| ಪರಾಸಾಂಶ್ಚ ವೈಡೂರ್ಯಾಃ ಪಕ್ಷಿಣಃ ಕಾದಮ್ಬಾಃ ಇವ ಅನ್ಯಾಸಾಮ್ ಹೇಮಸೂತ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಣಃ ಚಕ್ರವಾಕಾ ಇವ||

Some of the women with shining pearl chains between their breasts shining like rays of moon looked like sleeping swans.The Vaidurya worn by women looked like Kadamba birds , the golden chains on others looked like Chakravaka birds.

ಹಂಸಕಾರಂಡವಾಕೀರ್ಣಾಃ ಚಕ್ರವಾಕೋಪಸೋಭಿತಾಃ|
ಆಪಗಾ ಇವ ತಾ ರೇಜುರ್ಜಘನೈಃ ಪುಲಿನೈರಿವ||51||
ಕಿಂಕಿಣೀಜಾಲ ಸಂಕೋಶಾಸ್ತಾ ಹೈಮವಿಪುಲಾಂಬುಜಾಃ|
ಭಾವಗ್ರಾಹಾ ಯಶಸ್ತೀರಾಃ ಸುಪ್ತಾನದ್ಯ ಇವಾssಬಭುಃ||52||

ಸ|| ಜಘನೈಃ ಪುಲಿನೈಃ ಇವ ತಾಃ ಹಂಸಕಾರಣ್ಡವಾಕೀಣಾಃ ಚಕ್ರವಾಕೋಪಶೋಭಿತಾಃ ಆಪಗಾ ಇವ ರೇಜುಃ|| ಸುಪ್ತಾಃ ಕಿಂಕಿಣೀಜ್ವಾಲಸಂಕೋಶಾಃ ಹೈಮವಿಪುಲಾಮ್ಬುಜಾಃ ಭಾವಗ್ರಾಹಾಃ ಯಶಸ್ತೀರಾಃ ನದ್ಯಾ ಇವ ಆಬಭುಃ||

The hips were like river banks with swans Karandavas and Chakravakas birds like shining rivers. With tiny bells tied around the waist looking like buds bold golden ornaments looking like lotuses their gestures of love like crocodiles their radiant beauty looking like silver banks , the sleeping ones appeared like rivers themselves.

ಮೃದುಷ್ವಂಗೇಷು ಕಾಸಾಂಚಿತ್ ಕುಚಾಗ್ರೇಷು ಚ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ|
ಬಭೂವುರ್ಭೂಷಣಾ ನೀವ ಶುಭಾ ಭೂಷಣರಾಜಯಃ||53||
ಅಂಶುಕಾಂತಾಶ್ಚ ಕಾಸಾಂಚಿನ್ ಮುಖಮಾರುತಕಂಪಿತಾಃ|
ಉಪರ್ಯುಪರಿವಕ್ತ್ರಾಣಾಂ ವ್ಯಾಧೂಯಂತೇ ಪುನಃ ಪುನಃ||54||

ಸ|| ಕಾಸಾಂಚಿತ್ ಮೃದುಷು ಅಂಗೇಷು ಕುಚಾಗ್ರೇಷು ಚ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ಶುಭಾಃ ಭೂಷಣರಾಜಯಃ ಭೂಷಣಾನೀವ ಬಭೂವುಃ || ಕಾಸಾಂಚಿತ್ ಮುಖಮಾರುತಕಂಪಿತಾಃ ಅಂಶುಕಾಂತಾಶ್ಚ ವಕ್ತ್ರಾಣಾಂ ಉಪರಿ ಉಪರಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ವ್ಯಾಧೂಯನ್ತೇ||

Some women with the tender limbs and breast and nipples imprinted with marks of ornaments, themselves looked like ornaments. Some women with breath released by their mouths shaking the fringes of garments making them flutter again and again.

ತಾಃ ಪತಾಕಾಇವೋದ್ಧೂತಾಃ ಪತ್ನೀನಾಂ ರುಚಿರಪ್ರಭಾಃ|
ನಾನಾವರ್ಣ ಸುವರ್ಣಾನಾಂ ವಕ್ತ್ರಮೂಲೇಷು ರೇಜಿರೇ||55||
ವವಲ್ಗುಶ್ಚಾತ್ರ ಕಾಸಾಂಚಿತ್ ಕುಂಡಲಾನಿ ಶುಭಾರ್ಚಿಷಾಮ್|
ಮುಖಮಾರುತ ಸಂಸರ್ಗಾನ್ ಮಂದಂ ಮಂದಂ ಸುಯೋಷಿತಾಮ್||56||

ಸ|| ನಾನಾವರ್ಣಸುವರ್ಣಾನಾಂ ಪತ್ನೀನಾಮ್ ವಕ್ರಮೂಲೇಷು ತಾಃ ರುಚಿರಪ್ರಭಾಃ ಉಧ್ದೂತಾಃ ಪತಾಕಾಃ ಇವ ರೇಜಿರೇ|| ಶುಭಾರ್ಚಿಷಾಮ್ ಕಾಸಾಂಶ್ಚಿತ್ ಯೋಷಿತಾಂ ಕುಣ್ಡಲಾನಿ ಅತ್ರ ಮುಖ ಮಾರುತ ಸಂಸರ್ಗಾತ್ ಮಂದಂ ಮಂದಂ ವವಲ್ಗುಶ್ಚ||

The fringes of their garments with different hues shone beautifully close to their faces like splendid flags, The ear tops of some of the women endowed with auspicious charms were swinging softly generating a gentle sound by the touch of their breath.

ಶರ್ಕರಾsಸನ ಗಂಧೈಶ್ಚ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಸುರಭಿಸ್ಸುಖಃ|
ತಾಸಾಂ ವದನನಿಶ್ವ್ಯಾಸಃ ಸಿಷೇವೇ ರಾವಣಂ ತದಾ||57||
ರಾವಣಾನನಶಂಕಾಶ್ಚ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ರಾವಣಯೋಷಿತಃ|
ಮುಖಾನಿ ಸ್ಮ ಸಪತ್ನೀನಾಂ ಉಪಾಜಿಘ್ರನ್ ಪುನಃ ಪುನಃ||58||

ಸ||ತದಾ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಶರ್ಕರಾಸವಗಂಧೈಶ್ಚ ಸುರಭಿಃ ಸುಖಃ ತಾಸಾಮ್ ವದನನಿಃಶ್ವಾಸಃ ರಾವಣಂ ಶಿಷೇವೇ|| ಕಶ್ಚಿತ್ ರಾವಣ ಯೋಷಿತಾಃ ರಾವಣಾನನ ಶಂಕಾಶ್ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಪತ್ನೀನಾಮ್ ಮುಖಾನಿ ಉಪಾಜಿಘ್ರನ್||

Then the natural sweet smell of wine from their mouths and the natural fragrance of their breath were serving Ravana in their own way. Some of the wives of Ravana kissed their co-wives assuming it to be Ravana's face.

ಅತ್ಯರ್ಥಂ ಸಕ್ತಮನಸೋ ರಾವಣೇ ತಾ ವರಸ್ತ್ರಿಯಃ|
ಅಸ್ವತಂತ್ರಾಃ ಸಪತ್ನೀನಾಂ ಪ್ರಿಯಮೇವಾssಚರಂ ಸ್ತದಾ||59||
ಬಾಹೂನ್ ಉಪವಿಧಾಯಾನ್ಯಾಃ ಪಾರಿಹಾರ್ಯವಿಭೂಷಿತಾನ್|
ಅಂಶುಕಾನಿ ಚ ರಮ್ಯಾಣಿ ಪ್ರಮದಾಸ್ತತ್ರ ಶಿಶ್ಯಿರೇ||60||

ಸ|| ರಾವಣೇ ಅತ್ಯರ್ಥಂ ಸಕ್ತ ಮನಸಃ ತಾ ವರಸ್ತ್ರಿಯಃ ಅಸ್ವತಂತ್ರಾಃ ತದಾ ಸಪತ್ನೀನಾಮ್ ಪ್ರಿಯಮೇವ ಆಚರನ್ ||ಅನ್ಯಾಃ ಪ್ರಮದಾಃ ಪರಿಹಾರ್ಯ ವಿಭೂಷಿತಾನ್ ಬಾಹೂನ್ ರಮ್ಯಾಣಿ ಅಂಶುಕಾನಿ ಉಪನಿಧಾಯ ಶಿಶ್ಯಿರೇ||

Very much devoted to Ravana and not being free some of his wives responded pleasingly. Other women laying aside their adornments used their arms as pillows others used their garments as pillows.

ಅನ್ಯಾವಕ್ಷಸಿ ಚಾನ್ಯಸ್ಯಾಃ ತಸ್ಯಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ಪುನರ್ಭುಜಮ್|
ಅಪರಾತ್ವಂಕ ಮನ್ಯಸ್ಯಾಃ ತಸ್ಯಾಶ್ಚಾಪ್ಯಪರಾಭುಜೌ||61||
ಊರುಪಾರ್ಶ್ವಕಟೀ ಪೃಷ್ಠಂ ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ|
ಪರಸ್ಪರನಿವಿಷ್ಟಾಂಗ್ಯೋ ಮದಸ್ನೇಹವಶಾನುಗಾಃ||62||
ಅನ್ಯೋನ್ಯಭುಜಸೂತ್ರೇಣ ಸ್ತ್ರೀಮಾಲಾಗ್ರಥಿತಾ ಹಿ ಸಾ|
ಮಾಲೇನ ಗ್ರಥಿತಾ ಸೂತ್ರೇ ಶುಶುಭೇ ಮತ್ತಷಟ್ಪದಾ||63||

ಸ|| ಅನ್ಯಾಃ ಅನ್ಯಸ್ಯಾಃ ವಕ್ಷಸಿ ಕಾಚಿತ್ ಪುನಃ ತಸ್ಯಾಃ ಭುಜಂ ಅಪರಾ ಅನ್ಯಸ್ಯಾಃ ಅಂಕಂ ಅಪರಾ ತಸ್ಯಾಃ ಭುಜೌ ಶಿಶ್ಯಿರೇ|| ಮದಸ್ನೇಹವಶಾನುಗಾಃ ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯ ಉರುಪಾರ್ಶ್ವಕಟೀಪೃಷ್ಠಂ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ ಪರಮನಿವಿಷ್ಟಾಂಗ್ಯಃ ಶಿಶ್ಯಿರೇ|| ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಭುಜಸೂತ್ರೇಣ ಗ್ರಥಿತಾ ಸಾ ಸ್ತ್ರೀಮಾಲಾ ಸೂತ್ರೇ ಗ್ರಥಿತಾ ಮತ್ತಷಟ್ಪದಾಃ ಮಾಲೇವ ಶಿಶ್ಯಿರೇ ||

Some women slept on the chest of others, another ( slept ) on the shoulders of yet another , and another ( slept) in the lap of the other. Given to intoxication and love the women slept touching one others thighs, side, hips , back and lap of another with their limbs intertwined. Strung together with another like a garland of flowers intertwined with tipsy bees the women shone while resting.

ಲತಾನಾಂ ಮಾಧವೇ ಮಾಸಿ ಪುಲ್ಲನಾಂ ವಾಯುಸೇವನಾತ್ |
ಅನ್ಯೋನ್ಯಮಾಲಾಗ್ರಥಿತಂ ಸಂಸಕ್ತ ಕುಸುಮೋಚ್ಚಯಮ್||64||
ವ್ಯತಿವೇಷ್ಟಿತ ಸುಸ್ಕಂಧಂ ಅನ್ಯೋನ್ಯಭ್ರಮರಾಕುಲಮ್|
ಆಸೀದ್ವನ ಮಿವೋದ್ಧೂತಮ್ ಸ್ತ್ರೀವನಂ ರಾವಣಸ್ಯ ತತ್||65||

ಸ|| ಅನ್ಯೋನ್ಯಮಾಲಾಗ್ರಥಿತಮ್ ಸಂಸಕ್ತ ಕುಸುಮೋಚ್ಚಯಮ್ ವ್ಯತಿವೇಷ್ಟಿತ ಸುಸ್ಕಂಧಂ ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಭ್ರಮರಾಕುಲಮ್ ರಾವಣಸ್ಯ ತತ್ ಸ್ತ್ರೀವನಂ ಮಾಘವೇ ಮಾಸಿ ವಾಯುಸೇವನಾತ್ ಫುಲ್ಲಾನಾಮ್ ಲತಾನಾಮ್ ಅನ್ಯೋನ್ಯಮಾಲಾಗ್ರಥಿತಮ್ ಅನ್ಯೋನ್ಯಭಮರಾಕುಲಮ್ ಉದ್ಧತಮ್ ವನಮ್ ಇವ ಆಸೀತ್ ||

Linked to each other like a chain like flowers on a string, tangled together with strong joints like bees swarming, that garden of women was like a garden of creepers with swarming bees and the blooms being blown by the wind with the creepers linked to each other.

ಉಚಿತೇಷ್ವಪಿ ಸುವ್ಯಕ್ತಂ ನ ತಾಸಾಂ ಯೋಷಿತಾಂ ತದಾ|
ವಿವೇಕಶ್ಶಕ್ಯ ಆಧಾತುಂ ಭೂಷಣಾಂಗಾಂಬರಸ್ರಜಾಮ್||66||
ರಾವಣೇಸುಖಸಂವಿಷ್ಟೇ ತಾ ಸ್ಸ್ತ್ರಿಯೋ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭಾಃ|
ಜ್ವಲಂತಃ ಕಾಂಚನಾ ದೀಪಾಃ ಪ್ರೈಕ್ಷಂತಾsನಿಮಿಷಾ ಇವ||67||

ಸ||ತದಾ ತಾಸಾಂ ಯೋಷಿತಾಮ್ ಭೂಷಣಾಂಗಾಂಬರ ಸ್ರಜಾಮ್ ವಿವೇಕಃ ಸಂಯುಕ್ತಂ ಆಧಾತುಮ್ ಉಚಿತೇಷ್ವಪಿ ನ ಶಕ್ಯಃ|| ರಾವಣೇ ಸುಖಸಂವಿಷ್ಟೇ ವಿವಿಧಪ್ರಭಾಃ ತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಜ್ವಲಂತಃ ಕಾಂಚನಾಃ ದೀಪಾಃ ಇವ ಅನಿಮಿಷಾಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಂತ ಇವ ಆಸೀತ್||

It is not possible to distinguish between the ornaments, garments, limbs and garlands in order to place them in the right spots. When Ravan was sleeping happily the different gods of light burning on the lamp posts gazed at the women without winking.

ರಾಜರ್ಷಿಪಿತೃದೈತ್ಯಾನಾಂ ಗಂಧರ್ವಾಣಾಂ ಚ ಯೋಷಿತಃ|
ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಚ ಯಾಃ ಕನ್ಯಾಃ ತಸ್ಯ ಕಾಮವಶಂ ಗತಾಃ||68||
ಯುದ್ಧಕಾಮೇನ ತಾ ಸ್ಸರ್ವಾ ರಾವಣೇನ ಹೃತಾ ಸ್ತ್ರಿಯಃ|
ಸಮದಾ ಮದನೇನೈವ ಮೋಹಿತಾಃ ಕಾಶ್ಚಿದಾಗತಾಃ||69||

ಸ||ರಾಜರ್ಷಿ ಪಿತ್ರುದೈತ್ಯಾನಾಮ್ ಗಂಧರ್ವಾಣಾಂ ಯೋಶಿತಃ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮ್ ಯಾಃ ಕನ್ಯಾಃ ತಸ್ಯ ಕಾಮವಶಾನುಗತಾಃ || ಸರ್ವಾಃ ತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಯುದ್ಧಕಾಮೇನ ರಾವಣೇನ ಹೃತಾಃ ಸಮದಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ಮದನೇನ ಮೋಹಿತಾಃ ಏವ ಆಗತಾಃ||

The women hailed from families of royal sages , ancestral deities, Daityas and Rakshasas who were infatuated with him. All of those women were won over in a battle. Some came on their own blinded by lust.

ನ ತತ್ರ ಕಾಚಿತ್ ಪ್ರಮದಾ ಪಸಹ್ಯ
ವೀರ್ಯೋಪಪನ್ನೇನ ಗುಣೇನ ಲಬ್ಧಾ|
ನ ಚಾನ್ಯಕಾಮಾಪಿ ನ ಚಾನ್ಯಪೂರ್ವಾ
ವಿನಾ ವರಾರ್ಹಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಂ ತಾಮ್||70||

ಸ|| ವರಾರ್ಹಂ ತಾಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಂ ವಿನಾ ತತ್ರ ಕಾಶ್ಚಿತ್ ಪ್ರಮದಾ ವೀರ್ಯೋಪಪನ್ನೇನ ಪ್ರಸಹ್ಯ ಲಬ್ಧಾ ನ ಗುಣೇನ ಅನ್ಯಕಾಮಾಪಿ ಚ ನ ಅನ್ಯಪೂರ್ವಾಚ ನ ||

Except for the revered daughter of Janaka, there some women were obtained by his valor forcibly. They were not in love with another , nor they were married earlier,

ನ ಚಾಕುಲೀನಾ ನ ಚ ಹೀನರೂಪಾ
ನಾದಕ್ಷಿಣಾ ನಾನುಪಚಾರಯುಕ್ತಾ|
ಭಾರ್ಯಾಭವತ್ತಸ್ಯ ನ ಹೀನಸತ್ತ್ವಾ
ನ ಚಾಪಿ ಕಾಂತಸ್ಯ ನ ಕಾಮನೀಯಾ||71||

ಸ|| ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಅಕುಲೀನಾ ನ ಚ ಅಭವತ್ | ಹೀನರೂಪಾಚ ನ | ಅದಕ್ಷಿಣಾ ಚ ನ | ಅನುಪಚಾರಯುಕ್ತಾ ಚ ನ || ಹೀನಸತ್ತ್ವಾ ಚ ನ | ಕಾನ್ತಸ್ಯ ನ ಕಾಮನೀಯಾ||

None among them was born of a lowly family, none lacked beauty , none is unkind, none lacking in courtesy, none not lovable for the lover.

ಬಭೂವ ಬುದ್ಧಿಸ್ತು ಹರೀಶ್ವರಸ್ಯ
ಯದೀದೃಶೀ ರಾಘವ ಧರ್ಮಪತ್ನೀ|
ಇಮಾ ಯಥಾ ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ಭಾರ್ಯಾಃ
ಸುಜಾತಮಸ್ಯೇತಿ ಹಿ ಸಾದುಬುದ್ಧೇಃ||72||

ಸ|| ಇಮಾಃ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಭಾರ್ಯಾಃ ಯಥಾ ರಾಘವಪತ್ನೀ ಈದೃಶೀ ಅಸ್ಯ ಸುಜಾತಾಮ್ ಇತಿ ಸಾಧುಬುದ್ಧೇಃ ಹರೀಶ್ವರಸ್ಯ ಬುದ್ಧಿಸ್ತು ಬಭೂವ ||

Hanuman thought , if the wife of Raghava born of good family could stay (with her husband) like the wives of this Rakshasa king , it would be fortunate.

ಪುನಶ್ಚ ಸೋsಚಿಂತಯ ಧಾರ್ತರೂಪೋ
ಧ್ರುವಂ ವಿಶಿಷ್ಟಾ ಗುಣತೋ ಹಿ ಸೀತಾ|
ಅಧಾಯ ಮಸ್ಯಾಂ ಕೃತವಾನ್ ಮಹಾತ್ಮಾ
ಲಂಕೇಶ್ವರಃ ಕಷ್ಟ ಮನಾರ್ಯಕರ್ಮ||73||

ಸ||ಸಃ ಆತ್ತರೂಪಃ ಪುನಶ್ಚ ಅಚಿನ್ತಯತ್ ಸೀತಾ ಧ್ರುವಂ ಗುಣತಃ ವಿಶಿಷ್ಠಾ ಅಥ ಮಹಾತ್ಮಾ ಅಯಂ ಲಂಕೇಶ್ವರಃ ಅಸ್ಯಾಂ ಅನಾರ್ಯಂ ಕೃತವಾನ್ ಕಷ್ಟಮ್||

Hanuman again returning to his own form and thought 'Sita is surely by her virtues superior (to all) . The king of Lanka has indeed committed an ignoble act'.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ನವಮಸ್ಸರ್ಗಃ||

Thus the ninth Sarga of Sundarakanda in Ramayan , the first ever poem in Sanskrit written by Valmiki ends||

 

 

 

 

 

 


|| Om tat sat ||