Bhagavadgita !

Chapter 11

Viswarupa Samdarsana Yoga

Slokas with meanings

Sanskrit text in Devanagari, Kannada, Gujarati, English , Telugu

||om tat sat||

અર્જુન ઉવાચ:
મદનુગ્રહાય પરમં ગુહ્યમધ્યાત્મ સંજ્ઞિતમ્ |
યત્વયોક્તં વચસ્તેન મોહોsયં વિગતો મમ ||1||

"My ignorance is gone as a result of those words You spoke out of compassion concerning the secret of the Self."

ઓં શ્રીકૃષ્ણપરબ્રહ્મણે નમઃ
શ્રીમદ્ ભગવદ્ગીત
વિશ્વરૂપસંદર્શનયોગઃ
એકાદશોધ્યાયઃ

Arjuna listened attentively to Krishna talk about Rajavidya Rajaguhya Yoga which is the knowledge of Brahman not known to many. Delighted with the receptive Sishya, Krishna starts the dialogue in Vibhuti Yoga with the following:

ભૂય એવ મહાબાહો શ્રુણુમે પરમં વચઃ |
યત્તેઽહં પ્રીયમાણાય વક્ષ્યામિ હિતકામ્યયા ||10.01||

"Mighty armed one, who delights in my words, for your welfare, please listen to these excellent words which I will speak." ||10.01||

What did Krishna want to tell Arjuna? He wanted to tell him about the divine manifestations of Brahman. The revelation of Brahman's manifestations in Vibhuti Yoga reinforces the belief of devotees, which then enables them to focus only on Brahman without any distractions. Having detailed some, Krishna ends the revelations saying, "વિષ્ટભ્યાહમિદં કૃત્સ્નં એકાંશેન સ્થિતો જગત્", which means that, "I pervade this entire universe with a part (of Myself)."

Having heard of the various manifestations and the final summation of his part of the whole universe, Arjuna wants to see that Universal Form. But before asking for his wish, Arjuna must acknowledge that he has fully imbibed that belief in Brahman. So Chapter 11 starts with Arjuna making this declaration.

Sloka 1

અર્જુન ઉવાચ:
મદનુગ્રહાય પરમં ગુહ્યમધ્યાત્મ સંજ્ઞિતમ્ |
યત્વયોક્તં વચસ્તેન મોહોઽયં વિગતો મમ ||1||

સ|| મદનુગ્રહાય પરમં ગુહ્યં અધ્યાત્મ સંજ્ઞિતમ્ યત્ વચઃ ત્વયા ઉક્તં તેન અયં મમ મોહઃ વિગતઃ ||1||

Sloka meanings:

મદનુગ્રહાય - as a favor to me
પરમં ગુહ્યમ્ - the most secret
અધ્યાત્મ સંજ્ઞિતમ્ - pertaining to Self
યત્ વચઃ ત્વયા ઉક્તં - those words said by You
તેન - by those words
અયં મમ મોહઃ વિગતઃ - this delusion of mine has disappeared

Sloka summary:

"This delusion of mine has departed because of the words, most secret and concerning the Self, spoken by You as favor to me." ||1||

Arjuna's attachment to his relatives and friends—the delusion that caused his sorrow—has now vanished. This is confirmed by his words: " મોહોયં વિગતોમમ," meaning "this delusion of mine has gone."

One can say that Bhagavan has given the nectar of the Gita to Arjuna, which, like medicine, removed Arjuna's ignorance. There are many lessons in this world. But not all lessons are a cure for the darkness of ignorance. The supreme and secret knowledge of Brahman is one that removes that ignorance. It is not knowledge that is easily delivered by masters to their disciples. Only when the disciple is tested and found ready can masters impart that knowledge. Here, Krishna gives the secret knowledge to his dear friend Arjuna, and through him to the whole world.

Sloka 2

ભવાપ્યયૌ હિ ભૂતાનાં શ્રુતૌ વિસ્તરશોમયા |
તત્ત્વઃ કમલપત્રાક્ષ મહાત્મ્યમપિ ચાવ્યયમ્ ||2||

સ|| હિ કમલપત્રાક્ષ! ત્વત્તઃ ભૂતાનાં ભવ અપ્યયૌ વિસ્તરશઃ મયા શ્રુતૌ | અવ્યયં (નાશ રહિત તે) મહાત્મ્યં અપિ ચ (મયા) શ્રુતં ||2||

Sloka meanings:

કમલપત્રાક્ષ - one with eyes like lotus leaves
ત્વત્તઃ - from You
ભૂતાનાં ભવ અપ્યયૌ - the origin and dissolution of beings
વિસ્તરશઃ મયા શ્રુતૌ - in detail heard by me
અવ્યયં મહાત્મ્યં - inexhaustible divinity
ચ (મયા) શ્રુતં - also heard (by me)

Sloka summary:

"O Kamalapatraksha, I have heard from You in detail about the origin and dissolution of beings. I have also heard about Your inexhaustible divinity." ||2||

Sloka 3

એવમેતદ્યથાઽઽત્થ ત્વમાત્માનં પરમેશ્વર |
દ્રષ્ટુમિચ્છામિ તે રૂપમૈશ્વરં પુરુષોત્તમ ||3||

સ|| હે પરમેશ્વર! યથા ત્વં આત્માનં અત્થ (અકથિતમ્) એવં એતત્ (ઇતિ મમ વિશ્વાસં) | હે પુરુષોત્તમ! તે ઐશ્વરં રૂપમ્ દ્રષ્ટું ઇચ્ચામિ ||3||

Sloka meanings:

યથા ત્વં - the manner in which You
આત્માનં અત્થ - spoke about Yourself
એવં એતત્ - so it is (is my belief)
તે ઐશ્વરં રૂપમ્ - Your divine form
દ્રષ્ટું ઇચ્ચામિ - I wish to see

Sloka summary:

"Purushottama, You are as You spoke of Yourself. O Supreme Lord, I wish to see Your divine form." ||3||

Sloka 4

મન્યસે યદિ તચ્છક્યં મયા દ્રષ્ટુમિતિ પ્રભો |
યોગેશ્વર તતો મે ત્વં દર્શયાત્માન મવ્યયમ્ ||4||

સ|| હે પ્રભો! તત્ (તે ઐશ્વરં રૂપમ્) મયા દ્રષ્ટું શક્યં ઇતિ મન્યસે તતઃ હે યોગેશ્વર! ત્વં અવ્યયમ્ (નાશરહિત) આત્માનમ્ મે દર્શય ||4||

Sloka meanings:

તત્ મયા દ્રષ્ટું - that (form) to be seen by me
શક્યં ઇતિ મન્યસે - (if) You think is possible
અવ્યયમ્ આત્માનમ્ - Your immutable Self ની નાશરહિત સ્વરૂપમુનુ
ત્વં મે દર્શય - You please show

Sloka summary:

"O Prabho, if You think that it is possible to be seen by me, please show me Your immutable Self." ||4||

In the second chapter, Arjuna says to Krishna "શિષ્યસ્તેહં શાધિમામ્" ("I am Your disciple, order me"). Following the same strain of thought and with due respect, Arjuna now says, "યદિ મન્યસે તત્ શક્યં" ("if You think it is possible," show me Your Universal Self). This follows the protocol of the ancient days where a disciple asks with respect. This is not a demand but a request to be fulfilled if the master deems he is fit to see. In reply Krishna elaborates on His form in the next three Slokas.

Sloka 5

શ્રીભગવાનુવાચ
પશ્યમે પાર્થ રૂપાણિ શતશોઽથ સહસ્રશઃ |
નાનાવિધાનિ દિવ્યાનિ નાનાવર્ણાકૃતીનિ ચ ||5||

સ|| હે પાર્થ! નાનાવિધાનિ દિવ્યાનિ નાનાવર્ણાકૃતીનિ ચ શતશઃ અથ સહશ્રસઃ મે રૂપાણિ પશ્ય ||5||

Sloka meanings:

નાનાવિધાનિ દિવ્યાનિ - of different kinds and divine
નાનાવર્ણાકૃતીનિ ચ - of various color and shapes
શતશઃ અથ સહશ્રસઃ - hundreds and thousands
મે રૂપાણિ પશ્ય - see My forms

Sloka summary:
"O Partha, see My hundreds and thousands of divine forms, of different kinds, of various colors and shapes." ||5||

Sloka 6

પશ્યાદિત્યાન્ વસૂન્ રુદ્રાનશ્વિનૌ મરુતસ્તથા |
બહૂન્યદૃષ્ટપૂર્વાણિ પશ્યાશ્ચર્યાણિ ભારત ||6||

સ|| હે ભારત! અદિત્યાન્ વસૂન્, રુદ્રાન્, અશ્વિનૌ મરુતઃ પશ્ય | તથા અદૃષ્ટપૂર્વાણિ બહૂનિ આશ્ચર્યાણિ પશ્ય ||6||

Sloka meanings:

અદિત્યાન્ વસૂન્, રુદ્રાન્ – Adityas, Vasus, and Rudras
અશ્વિનૌ મરુતઃ પશ્ય - the two Aswins and Maruths, see
અદૃષ્ટ પૂર્વાણિ બહૂનિ - many not seen before
આશ્ચર્યાણિ પશ્ય - surprising things see

Sloka summary:

"O Bharata, see Adityas, Vasus, Rudras, the two Aswins, Maruths and many others. See many surprising things not seen before." ||6||

Here, Krishna refers to the twelve Adityas, eight Vasus, eleven Rudras, two Aswins and forty-nine Maruths in seven groups, also referred to as seven Maruts.

Sloka 7

ઇહૈકસ્થં જગત્કૃત્સ્નં પશ્યાદ્ય સ ચરાચરં |
મમદેહે ગુડાકેશ યચ્ચાન્યદ્રષ્ટુમિચ્ચસિ ||7||

સ|| હે ગુડાકેશ! કૃત્સ્નં જગત્ સચરાચરમ્ મમ ઇહ દેહે એકસ્થં અદ્ય પશ્ય | અન્યત્ યત્ દ્રષ્ટુમ્ ઇચ્છસિ (તત્ ) ચ (મમ ઇહ દેહે એકસ્થમદ્ય પશ્ય) ||7||

Sloka meanings:

કૃત્સ્નં જગત્ સચરાચરમ્ - the entire universe along with the moving and non-moving entities
મમ ઇહ દેહે - in My body here
એકસ્થં અદ્ય પશ્ય - see at one place
અન્યત્ યત્ દ્રષ્ટુમ્ ઇચ્છસિ ચ - whatever else you want to see (that also see)

Sloka summary:

"O Gudakesa, see the entire universe along with the moving and non-moving entities at one place in My body, as well as whatever else you want to see." ||7||

Sloka 8

ન તુ માં શક્યસે દ્રષ્ટુમનેનૈવ સ્વચક્ષુસા |
દિવ્યં દદામિ તે ચક્ષુઃ પશ્યમે યોગમૈશ્વરમ્ ||8||

સ|| અનેન સ્વચક્ષુસા એવતુ માં દ્રષ્ટુમ્ ન શક્યસે | તે દિવ્યં ચક્ષુઃ દદામિ | આઇશ્વરમ્ મે યોગમ્ પશ્ય ||8||

Sloka meanings:

અનેન સ્વચક્ષુસા એવતુ - with these eyes of yours
માં દ્રષ્ટુમ્ ન શક્યસે - will not be able to see Me
તે દિવ્યં ચક્ષુઃ દદામિ - I am giving you divine eyes
ઐશ્વરમ્ મે યોગમ્ પશ્ય - see this majestic Yoga of Mine

Sloka summary:

"With these eyes of yours, you will not be able to see Me. I am giving you divine eyes. See this majestic Yoga of Mine." ||8||

Krishna tells Arjuna that he cannot see this amazing universe his human eyes. Then He gives Arjuna divine eyes to see.

Then Sanjay takes over to describe the divine form. The Slokas describing the divine form are wonderful to read.

Sloka 9

સંજય ઉવાચ:
એવમુક્ત્વા તતો રાજન્ મહાયોગેશ્વરો હરિઃ |
દર્શયામાસ પાર્થાય પરમં રૂપમૈશ્વરમ્ ||9||

સ|| હે રાજન્! મહાયોગેશ્વરઃ હરિઃ એવમ્ ઉક્ત્વા પાર્થાય પરમમ્ ઇશ્વરમ્ રૂપમ્ દર્શયામાસ ||9||

Sloka meanings:

રાજન્ - O King (Dhritarashtra)
મહાયોગેશ્વરઃ હરિઃ એવમ્ ઉક્ત્વા - Krishna who is a great Yogi, having said this (to Arjuna)
પાર્થાય - to Arjuna
પરમમ્ ઇશ્વરમ્ રૂપમ્ - the all-surpassing majestic form
દર્શયામાસ - showed

Sloka summary:

"O King (Dhritarashtra), Krishna who is a great Yogi, having said this to Arjuna, showed the all-surpassing majestic form." ||9||

Slokas 10-11

સંજય ઉવાચ:
અનેકવક્ત્રનયનં અનેકાદ્ભુતદર્શનમ્ |
અનેક દિવ્યાભરણં દિવ્યાનેકોદ્યતાયુથમ્ ||10||
દિવ્યમાલ્યાંબરધરં દિવ્યગન્ધાનુલેપનમ્ |
સર્વાશ્ચર્યમયં દેવં અનન્તં વિશ્વતો મુખમ્ ||11||

સ|| (ભગવાન્ હરિઃ) અનેક વક્ત્ર નયનં અનેકાદ્ભુત દર્શનં અનેક દિવ્યાભરણમ્ દિવ્યાનેકોદ્યતાયુધમ્ દિવ્યમાલાંબધરમ્ દિવ્યગન્ધાનુલેપનમ્ સર્વાશ્ચર્યમયં દેવમ્ અનન્તમ્ વિશ્વતોમુખમ્ (દર્શયામાસ) ||10, 11||

Sloka meanings:

અનેક વક્ત્ર નયનં - with many eyes and faces
અનેકાદ્ભુત દર્શનં - with many wonderful sights
અનેક દિવ્યાભરણમ્ - with many divine decorations
દિવ્યાનેકોદ્યતાયુધમ્ - with many uplifted divine weapons
દિવ્યમાલ્યાંબરધરં - with divine garlands and apparel
દિવ્યગન્ધાનુલેપનમ્ - anointed with divine scents
સર્વાશ્ચર્યમયં દેવં - resplendent form filled with many wonders
અનન્તં વિશ્વતો મુખમ્ - limitless with faces on all sides

Sanjaya said:
"The resplendent form was limitless with faces on all sides, with many eyes and faces, with many wonderful sights, with many divine decorations, with many uplifted divine weapons, with divine garlands and apparel, anointed with divine scents, filled with many wonders." ||10, 11||

Sloka 12

દિવિસૂર્ય સહસ્રસ્ય ભવેદ્યુગપદુત્થિતા |
યદિ ભાઃ સદૃશી સા સ્યાદ્ભાસસ્તસ્ય મહાત્મનઃ ||12||

સ|| દિવિ સૂર્ય સહસ્રસ્ય ભાઃ યુગપત્ યદિ ઉત્થિતા ભવેત્ સા તસ્યમહાત્મનઃ ભાસઃ સાદૃશી સ્યાત્ ||12||

Sloka meanings:

દિવિ સૂર્ય સહસ્રસ્ય ભાઃ - the effulgence of a thousand suns in the sky
યુગપત્ - at one time
યદિ ઉત્થિતા ભવેત્ - if it were to arise
સા - that
તસ્યમહાત્મનઃ ભાસઃ સાદૃશી સ્યાત્ - that might be similar to the radiance of that exalted one

Sloka summary:

"If the effulgence of a thousand suns were to arise in the sky at one time, that might be similar to the radiance of that exalted One." ||12||

Sloka 13

તત્રૈકસ્થં જગત્કૃત્સ્નં પ્રવિભક્તમનેકધા |
અપશ્યદ્દેવદેવસ્ય શરીરે પાણ્ડવસ્તથા ||13||

સ|| તદા પાણ્ડવઃ (અર્જુનઃ) અનેકથા પ્રવિભક્તમ્ કૃત્સ્નં જગત્ દેવ દેવસ્ય શરીરે એકસ્થમ્ અપશ્યત્ ||13||

Sloka meanings:

તદા પાણ્ડવઃ - then Arjuna
અનેકથા પ્રવિભક્તમ્ - differentiated in many ways
કૃત્સ્નં જગત્ - entire universe
દેવ દેવસ્ય શરીરે એકસ્થમ્ અપશ્યત્ - saw at one place in the body of the Lord of Lords

Sloka summary:

"Then Arjuna saw the entire universe differentiated in many ways at one place in the body of the Lord of Lords." ||13||

Sloka 14

તતઃ સ વિસ્મયાવિષ્ટો હૃષ્ટરોમા ધનંજયઃ |
પ્રણમ્ય શિરસા દેવં કૃતાંજલિરભાષત ||14||

સ|| તતઃ સઃ ધનંજયઃ વિસ્મયાવિષ્ઠઃ હૃષ્ટરોમા દેવમ્ શિરસા પ્રણમ્ય કૃતાંજલિઃ અભાષત ||14||

Sloka meanings:

તતઃ સઃ ધનંજયઃ - then Arjuna
વિસ્મયાવિષ્ઠઃ હૃષ્ટરોમા - wonderstruck with hairs standing on end
શિરસા પ્રણમ્ય - bowing his head
કૃતાંજલિઃ અભાષત - spoke with folded hands

Sloka summary:

"Then Arjuna, wonderstruck with hairs standing on end, bowed his head, folded his hands, and spoke." ||14||

Sloka 15

અર્જુન ઉવાચ:
પશ્યામિ દેવાંસ્તવ દેવ દેહે
સર્વાંસ્તથા ભૂતવિશેષસંજ્ઞાન્ |
બ્રહ્માણમીશં કમલાસનસ્થં
ઋષીંશ્ચ સર્વાનુરગાંશ્ચ દિવ્યાન્ ||15||

સ|| દેવા તવ દેહે સર્વાન્ દેવાન્ તથા ભૂતવિશેષ સંઘાન્ (પશ્યામિ) કમલાસનસ્થં ઈશં બ્રહ્માણમ્ (પશ્યામિ) સર્વાન્ ઋષીન્ ચ દિવ્યાન્ ઉરગાંશ્ચ ચ પશ્યામિ ||15||

Sloka meanings:

દેવા તવ દેહે સર્વાન્ દેવાન્ પશ્યામિ - O God in Your body, I see all the Gods
તથા ભૂતવિશેષ સંઘાન્ - as also groups of different beings
કમલાસનસ્થં ઈશં બ્રહ્માણમ્ - Brahma, the ruler sitting on a lotus seat
સર્વાન્ ઋષીન્ ચ - all Rishis also
દિવ્યાન્ ઉરગાન્ ચ - and divine serpents

Sloka summary:

"O God, in Your body, I see all the Gods as also groups of different beings, Brahma the ruler sitting on a lotus seat, and also all the Rishis and divine serpents." ||15||

Sloka 16

અનેક બાહૂદરવક્ત્રનેત્રં
પશ્યામિ ત્વાં સર્વતોઽનન્તરૂપમ્ |
નાન્તં ન મધ્યં નપુનસ્તવાદિમ્
પશ્યામિ વિશ્વેશ્વર વિશ્વરૂપ ||16||

સ|| હે વિશ્વેશ્વર! વિશ્વરૂપ! અનેકબાહૂદરવક્ત્રનેત્રમ્ અનન્ત રૂપમ્ ત્વામ્ સર્વતઃ પશ્યામિ | પુનઃ (તવ) આદિમ્ નપશ્યામિ | મધ્યં ન (પશ્યામિ) | અન્તમ્ તુ ન (પશ્યામિ) ||16||

Sloka meanings:

અનેકબાહૂદરવક્ત્રનેત્રમ્ - with many arms, bellies, faces and eyes
અનન્ત રૂપમ્ - a form without an end
ત્વામ્ સર્વતઃ પશ્યામિ - I see You all over
પુનઃ (તવ) આદિમ્ નપશ્યામિ - I am not able to see the beginning
મધ્યં ન (પશ્યામિ) - nor the middle
અન્તમ્ તુ ન (પશ્યામિ) - nor the end

Sloka summary:

"O Visveswara, I see You with many arms, bellies, faces and eyes, a form without an end. I see You all over, I am not able to see the beginning, nor the middle, nor the end." ||16||

Sloka 17

કિરીટિનં ગદિનં ચક્રિણં ચ
તેજોરાશિં સર્વતો દીપ્તિમંતમ્ |
પશ્યામિ ત્વાં દુર્નિરીક્ષ્યં સમન્તા
દીપ્તાનલાર્કદ્યુતિ મપ્રમેયમ્ ||17||

સ|| ત્વામ્ સમન્તાત્ (સર્વતઃ) કિરીટિનમ્ ગદિનમ્ ચક્રિણમ્ ચ તેજોરાશિમ્ સર્વતઃ દીપ્તિમંતમ્ દીપ્તાનલાર્કદ્યુતિમ્ દુર્નિરીક્ષ્યં અપ્રમેયં પશ્યામિ ||17||

Sloka meanings:

ત્વામ્ સમન્તાત્ (સર્વતઃ) - I see You on all sides
કિરીટિનમ્ ગદિનમ્ ચક્રિણમ્ ચ - one with a diadem, mace, and disc
તેજોરાશિમ્ સર્વતઃ દીપ્તિમંતમ્ - a mass of brilliance, glowing
દીપ્તાનલાર્કદ્યુતિમ્ - with the brilliance of blazing fire and sun
દુર્નિરીક્ષ્યં - difficult to look at
અપ્રમેયં - immeasurable
પશ્યામિ - see

Sloka summary:

"I see You with a diadem, mace and disc, a mass of brilliance, glowing all around with the brilliance of blazing fire and sun, difficult to look at and immeasurable." ||17||

Sloka 18

ત્વમક્ષરં પરમં વેદિતવ્યં
ત્વમસ્ય વિશ્વસ્ય પરં નિધાનમ્ |
ત્વા વ્યયશ્શાશ્વત ધર્મગોપ્તા
સનાતનસ્ત્વં પુરુષો મતો મે ||18||

સ|| ત્વમ્ વેદિતવ્યં પરમં અક્ષરમ્ (પરબ્રહ્મં) | ત્વં અસ્ય વિશ્વસ્ય પરં નિધાનમ્ (અધારભૂતઃ) | ત્વં અવ્યયઃ (નાશરહિતઃ) | (ત્વં) શાશ્વત ધર્મગોપ્તા | ત્વં સનાતનઃ પુરુષઃ ઇતિ મે મતિઃ ||18||

Sloka meanings:

ત્વમ્ વેદિતવ્યં - You are the one to be known
પરમં અક્ષરમ્ (પરબ્રહ્મં) - Supreme Imperishable
ત્વં અસ્ય વિશ્વસ્ય - You are for this universe
પરં નિધાનમ્ - the ultimate refuge
ત્વં અવ્યયઃ - You are imperishable
શાશ્વત ધર્મગોપ્તા - protector of eternal righteousness
ત્વં સનાતનઃ પુરુષઃ - You are the eternal Person
ઇતિ મે મતિઃ - I think

Sloka summary:

"You are the one to be known, Supreme Imperishable. You are for this universe the ultimate refuge. You are imperishable, protector of eternal righteousness. I deem You to be that eternal Person." ||18||

Sloka 19

અનાદિ મધ્યાન્તમનન્તવીર્યં
અનન્તબાહું શશિસૂર્યનેત્રમ્ |
પશ્યામિત્વાં દીપ્તહુતાશવક્ત્રં
સ્વતેજસા વિશ્વમિદં તપન્તમ્ ||19||

સ|| અનન્તબાહું (ત્વાં પશ્યામિ) શશિ સૂર્ય નેત્રમ્ (ત્વાં પશ્યામિ) દીપ્તહુતાશવક્ત્રમ્ (ત્વાં પશ્યામિ) સ્વતેજસા ઇદં વિશ્વમ્ તપન્તમ્ ત્વામ્ પશ્યામિ ||19||

Sloka meanings:

અનાદિ મધ્યાન્તં - the one with no beginning, no middle and no end
અનન્ત વીર્યં - one with limitless valor
શશિ સૂર્ય નેત્રમ્ - with moon and sun as the eyes
દીપ્તહુતાશવક્ત્રમ્ - with a face like that of blazing fire
સ્વતેજસા ઇદં વિશ્વમ્ તપન્તમ્ - with Your brilliance scorching this universe
ત્વામ્ પશ્યામિ - I see You

Sloka summary:

"I see You as the one with no beginning, no middle and no end, the one with limitless valor, with moon and sun as the eyes, with a face like that of blazing fire. With Your own brilliance, You scorch this universe." ||19||

Sloka 20

દ્યાવાપૃથિવ્યોરિદમન્તરમ્ હિ
વ્યાપ્તં ત્વયૈકેન દિશશ્ચ સર્વાઃ |
દૃષ્ટ્વાદ્ભુતં રૂપમુગ્રં તવેદમ્
લોકત્રયં પ્રવ્યથિતં મહાત્મન્ ||20||

સ|| હે મહાત્મન્! દ્યાવાપૃથિવ્યોઃ ઇદં અન્તરમ્ સર્વાઃ દિશાઃ ચ ત્વયા એકેન વ્યાપ્તં હિ | ઉગ્રં અદ્ભુતં ઇદં રૂપમ્ દૃષ્ટ્વા લોકત્રયમ્ પ્રવ્યધિતમ્ ||20||

Sloka meanings:

દ્યાવાપૃથિવ્યોઃ - of earth and heaven
ઇદં અન્તરમ્ - the place in between
સર્વાઃ દિશાઃ ચ - all the directions too
ત્વયા એકેન વ્યાપ્તં હિ - are pervaded by You alone
ઉગ્રં અદ્ભુતં ઇદં રૂપમ્ - this menacing and wonderful form
દૃષ્ટ્વા - seeing
લોકત્રયમ્ પ્રવ્યધિતમ્ - the three worlds are terrified

Sloka summary:

"Oh Mahatma, the place in between earth and heaven, and all the directions too, are pervaded by You alone. Seeing this menacing and wonderful form, the three worlds are terrified." ||20||

Sloka 21

અમીહિ ત્વાં સુરસંઘા વિશન્તિ
કેચિત્ભીતાઃ પ્રાંજલયો ગૃણન્તિ |
સ્વસ્તીત્યુક્ત્વા મહર્ષિ સિદ્ધિસંઘાઃ
સ્તુવન્તિ ત્વાં સ્તુતિભિઃ પુષ્કલાભિઃ ||21||

સ|| અમી સુરસંઘાઃ ત્વામ્ વિશન્તિ હિ (પ્રવિશન્તિ હિ) | કેચિત્ ભીતાઃ પ્રાંજલયઃ (કૃતાંજલિઃ) ગૃણન્તિ | મહર્ષિ સિદ્ધસંઘાઃ સ્વસ્તિ ઇતિ ઉક્ત્વા પુષ્કલાભિઃ સ્તુતિભિઃ ત્વાં સ્તુવન્તિ ||21||

Sloka meanings:

અમી સુરસંઘાઃ - these very group of gods
ત્વામ્ વિશન્તિ હ - entering You
કેચિત્ ભીતાઃ - some are struck with fear
પ્રાંજલયઃ ગૃણન્તિ - with joined palms extolling You
મહર્ષિ સિદ્ધસંઘાઃ સ્વસ્તિ ઇતિ ઉક્ત્વા -
legions of Maharshis and Siddhas having said may all be well
પુષ્કલાભિઃ સ્તુતિભિઃ ત્વાં સ્તુવન્તિ - fully meaningful hymns praising You

Sloka summary:

Groups of gods are entering You. Some are struck with fear and extol You with joined palms. Legions of Maharshis and Siddhas say, 'May all be well,' in hymns praising You." ||21||

Sloka 22

રુદ્રાતિત્ય વસવો યે ચ સાધ્યા
વિશ્વેઽશ્વિનૌ મરુતશ્ચોષ્મપાશ્ચ |
ગન્ધર્વયક્ષાસુરસિદ્ધસંઘા
વીક્ષન્તે ત્વાં વિસ્મિતાશ્ચૈવ સર્વે ||22||

સ|| રુદ્રાદિત્યાઃ વસવઃ યે ચ સાધ્યાઃ વિશ્વે અશ્વિનૌ મરુતઃ ઉષ્મપાઃ ચ ગંધર્વયક્ષાસુરસિદ્ધસંઘાઃ (યે) ચ સર્વે એવ વિસ્મિતાઃ ત્વાં વીક્ષ્યન્તે ||22||

Sloka meanings:

રુદ્રાદિત્યાઃ વસવઃ - Rudras, Adityas and Vasus
યે ચ સાધ્યાઃ વિશ્વે અશ્વિનૌ - those who are Sadhyas, Visve Devas, and the two Aswins
મરુતઃ ઉષ્મપાઃ ચ - Maruts and Ushmapas too
ગંધર્વયક્ષાસુરસિદ્ધસંઘાઃ - legions of Gandharvas, Yakshas, Asuras, Siddhas
સર્વે એવ વિસ્મિતાઃ - all of them in wonder
ત્વાં વીક્ષ્યન્તે - seeing You

Sloka summary:

"Rudras, Adityas, Vasus, and those who are Sadhyas, Visve devas, the two Aswins, Maruts and Ushmapas too, the legions of Gandharvas, Yakshas, Asuras, Siddhas—all of them see You in wonder." ||22||

Sloka 23

રૂપં મહત્તે બહુવક્ત્રનેત્રં
મહાબાહો બહુબાહૂરુપાદમ્ |
બહૂદરં બહુદંષ્ટ્રાકરાલમ્
દૃષ્ટ્વા લોકાઃ પ્રવ્યધિતા સ્તથાઽહમ્ ||23||

સ|| હે મહાબાહો! બહુવક્ત્રનેત્રમ્ બહુબાહૂરુપાદમ્ બહૂદરમ્ બહુદંષ્ટ્રાકરાલમ્ તે મહત્ રૂપમ્ દૃષ્ટ્વા લોકાઃ પ્રવ્યધિતાઃ | તથા અહં ચ પ્રવ્યધિતઃ ||23||

Sloka meanings:

બહુવક્ત્ર નેત્રમ્ - with many mouths and eyes
બહુબાહૂરુપાદમ્ - with many arms, thighs and feet
બહૂદરમ્ - with many bellies
બહુદંષ્ટ્રાકરાલમ્ - fearsome with many teeth
તે મહત્ રૂપમ્ દૃષ્ટ્વા - seeing Your immense form
લોકાઃ પ્રવ્યધિતાઃ - creatures are extremely distressed
તથા અહં ચ - and so am I

Sloka summary:

"Seeing Your immense form with many mouths and eyes, with many arms, thighs and feet, with many bellies, fearsome with many teeth, creatures are extremely distressed; so am I." ||23||

Sloka 24

નભઃ સ્પૃશમ્ દીપ્તમનેકવર્ણં
વ્યાત્તાનનં દીપ્તવિશાલનેત્રમ્ |
દૃષ્ટ્વા હિ ત્વાં પ્રવ્યધિતાન્તરાત્મા
ધૃતિં ન વિન્દામિ શમં ચ વિષ્ણો ||24||

સ|| હે વિષ્ણો! નભઃ સ્પશં દીપ્તં અનેકવર્ણમ્ વ્યાત્તાનનમ્ દીપ્તવિશાલનેત્રમ્ ત્વાં દૃષ્ટ્વા પ્રવ્યધિતાન્તરાત્મા અહં ધૃતિં શમં ચ ન વિન્દામિ ||24||

Sloka meanings:

નભઃ સ્પૃશં દીપ્તં - touching the sky and blazing
અનેકવર્ણમ્ - with many hues
વ્યાત્તાનનમ્ - with an open mouth
દીપ્તવિશાલનેત્રમ્ - with large eyes which are fiery
ત્વાં દૃષ્ટ્વા - seeing You
પ્રવ્યધિતાન્તરાત્મા અહં - distressed in my mind, I
ધૃતિં શમં ચ ન વિન્દામિ - not having courage or inner calm

Sloka summary:

"Distressed in my mind, I do not have courage or inner calm as I see You touch the sky and blaze with many hues, with an open mouth, with large eyes that are fiery." ||24||

Sloka 25

દંષ્ટ્રાકરાલાનિ ચ તે મુખાનિ
દૃષ્ટ્વૈવ કાલાનલ સન્નિભાનિ |
દિશો ન જાને ન લભે ચ શર્મ
પ્રશીદ દેવેશ જગન્નિવાસ ||25||

સ|| દંષ્ટ્રાકરાલાનિ કાલાનલસન્નિભાનિચ તે મુખાનિ દૃષ્ટ્વા દિશઃ ન જાને | શર્મ ચ ન એવ લભે | દેવેશ જગન્નિવાસ પ્રસીદ ||25||

Sloka meanings:

દંષ્ટ્રાકરાલાનિ - fearsome with teeth
દૃષ્ટ્વૈવ કાલાનલ સન્નિભાનિ - looking like fire at the time of dissolution
તે મુખાનિ દૃષ્ટ્વા - seeing Your faces
દિશઃ ન જાને - I lost sense of the directions
શર્મ ચ ન એવ લભે - I cannot find joy
દેવેશ જગન્નિવાસ પ્રસીદ - O Lord of Lords, Lord of the universe, be gracious

Sloka summary:

"Seeing Your faces fearsome with teeth and looking like fire at the time of dissolution,
I lost sense of the directions. I cannot find joy. O Lord of lords, Lord of the universe, be gracious." ||25||

Sloka 26

અમીચ ત્વાં ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય પુત્રાઃ
સર્વે સહૈવાવનિ પાલસંઘૈઃ |
ભીષ્મદ્રોણસ્સૂત પુત્ર સ્તથાઽસૌ
સહસ્મદીયૈરપિ યોધમુખ્યૈઃ ||26||

સ|| અમી ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય પુત્રાઃ સર્વે ભીષ્મઃ દ્રોણઃ અસૌ સૂતપુત્રઃ અવનિપાલસંઘૈઃ સહ એવ તથા અસ્મદીયૈઃ યોધમુખ્યૈઃ અપિ (ત્વાં પ્રવિશંતિ) ||26||

Sloka meanings:

અમી ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય પુત્રાઃ સર્વે - all those sons of Dhritarashtra
ભીષ્મઃ દ્રોણઃ અસૌ સૂતપુત્રઃ - Bhishma, Drona, as also the son of Suta
અવનિપાલસંઘૈઃ સહ - along with groups of other rulers
તથા અસ્મદીયૈઃ યોધમુખ્યૈઃ અપિ - as also other prominent warriors from our side
(ત્વાં પ્રવિશંતિ) - are entering You

Sloka summary:

"All those sons of Dhritarashtra, Bhishma, Drona, as also the son of Suta, along with groups of other rulers and other prominent warriors from our side (are entering You)." ||26||

Sloka 27

વક્ત્રાણિ તે ત્વરમાણા વિશન્તિ
દંષ્ટ્રાકરાલાનિ ભયાનિકાનિ |
કેચિદ્વિલગ્ના દશનાન્તરેષુ
સંદૃશ્યન્તે ચૂર્નિતૈરુત્તમાંગૈઃ ||27||

સ|| ત્વરમાનાઃ દંષ્ટ્રાકરાલાનિ ભયાનકાનિ મુખાનિ પ્રવિશન્તિ | કેચિત્ દશનાન્તરેષુ વિલગ્નાઃ ચૂર્ણિતૈઃ ઉત્તમાંગૈઃ સંદૃશ્યન્તે ||27||

Sloka meanings:

ત્વરમાનાઃ - (as if) in a hurry
દંષ્ટ્રાકરાલાનિ - fearsome teeth
ભયાનકાનિ મુખાનિ - with terrifying faces
પ્રવિશન્તિ - entering
કેચિત્ દશનાન્તરેષુ વિલગ્નાઃ - some caught between the teeth
ચૂર્ણિતૈઃ ઉત્તમાંગૈઃ સંદૃશ્યન્તે - are seen with crushed limbs

Sloka summary:

"Some are entering the terrifying mouths with fearsome teeth, as if in a hurry. Some who are caught between the teeth are seen with crushed limbs." ||27||

Arjuna explains the procession of all those who enter Bhagavan with a simile in Slokas 28 and 29.

Sloka 28

યથાનદીનાં બહવોઽમ્બુવેગાઃ
સમુદ્રમેવાભિમુખા દ્રવન્તિ |
તથા ત્વામી નરલોકવીરા
વિશન્તિ વક્ત્રાણ્યભિવિજ્વલન્તિ ||28||

સ|| યથા બહવઃ નદીનાં અંબુ વેગાઃ સમુદ્રં એવ અભિમુખાઃ દ્રવન્તિ તથા અમી નરલોક વીરાઃ અભિવિજ્વલંતિ વક્ત્રાણિ વિશન્તિ (પ્રવિશંતિ) ||28||

Sloka meanings:

યથા બહવઃ નદીનાં અંબુ વેગાઃ - just as the many river waters rush
સમુદ્રં એવ અભિમુખાઃ દ્રવન્તિ - flow towards the ocean only
તથા અમી નરલોક વીરાઃ - similarly all those warriors of the earth
અભિવિજ્વલંતિ વક્ત્રાણિ - mouths which are blazing
ત્વાં વિશન્તિ - entering You

Sloka summary:

"Just as the many river waters rush and flow towards the ocean, all those warriors of the earth enter Your blazing mouths." ||28||

Sloka 29

યથા પ્રદીપ્તં જ્વલનંપતંગા
વિશન્તિ નાશાય સમૃદ્ધવેગાઃ |
તથૈવ નાશાય વિશન્તિ લોકાઃ
તવાપિ વક્ત્રાણિ સમૃદ્દવેગાઃ ||29||

સ|| યથા પતંગાઃ નાશાય સમૃદ્ધવેગાઃ પ્રદીપ્તમ્ જ્વલનમ્ વિશન્તિ તથા એવ લોકાઃ અપિ સમૃદ્ધવેગાઃ નાશાય તવ વક્ત્રાણિ વિશન્તિ (પ્રવિશન્તિ) ||29||

Sloka meanings:

યથા પતંગાઃ નાશાય સમૃદ્ધવેગાઃ - just as moths with increased speeds rush for destruction
પ્રદીપ્તમ્ જ્વલનમ્ વિશન્તિ - entering the glowing fire
તથા એવ લોકાઃ અપિ નાશાય સમૃદ્ધવેગાઃ - similarly all creatures for their destruction with increased speeds
તવ વક્ત્રાણિ વિશન્તિ - enter Your mouths

Sloka summary:

"Just as moths with increased speeds rush towards their destruction in a glowing fire similarly all creatures enter Your mouths for their own destruction." ||29||

There are two similes in this chapter. One is the river waters rushing towards the ocean to reach their end, a datum. The second simile relates to the moth, a sentient being that rushes towards its end. Both depict the persons rushing into the mouth of the Virat Swarup (Universal Form) as seen by Arjuna.

Sloka 30

લેલિહ્યસે ગ્રસમાનસ્સમન્તા
લ્લોકાન્ સમગ્રાન્ વદનૈર્જ્વલદ્ભિઃ |
તેજોભિરાપૂર્ય જગત્સમગ્રં
ભાસસ્તવોગ્રાઃ પ્રતપન્તિ વિષ્ણો ||30||

સ|| હે વિષ્ણો! જ્વલદ્ભિઃ વદનૈઃ સમગ્રાન્ લોકાન્ સમન્તાત્ ગ્રસમાનઃ લેલિહ્યસે | તવ ઉગ્રાઃ ભાસઃ તેજોભિઃ સમગ્રં જગત્ આપૂર્ય પ્રતપન્તિ ||30||

Sloka meanings:

જ્વલદ્ભિઃ વદનૈઃ - with blazing mouths
સમગ્રાન્ લોકાન્ સમન્તાત્ ગ્રસમાનઃ - devouring all the creatures from all sides
લેલિહ્યસે - licking your lips
સમગ્રં જગત્ આપૂર્ય - completely filling the whole world
તેજોભિઃ - with brilliance
તવ ઉગ્રાઃ ભાસઃ - Your fierce flames
પ્રતપન્તિ - scorching

Sloka summary:

"Licking Your lips, devouring all the creatures from all sides with Your blazing mouths,
O Vishnu, completely filling the whole world with brilliance, Your fierce flames are scorching." ||30||

Sloka 31

અખ્યાહિ મે કો ભવાનુગ્ર રૂપો
નમોઽસ્તુ તે દેવવર પ્રસીદ |
વિજ્ઞાતુ મિચ્છામિ ભવન્તમાદ્યં
ન હિ પ્રજાનામિ તવ પ્રવૃત્તિમ્ ||31||

સ|| દેવ વર! પ્રસીદ | ઉગ્રરૂપઃ ભવાન્ કઃ | મે અખ્યાહિ | હિ તવપ્રવૃત્તિમ્ ન જાનામિ | આદ્યં ભવન્તમ્ વિજ્ઞાતુમ્ ઇચ્છામિ | તે નમઃ ||31||

Sloka meanings:

દેવ વર! પ્રસીદ - supreme among Gods, be gracious
ઉગ્રરૂપઃ ભવાન્ કઃ - with that cruel form, who are You?
મે અખ્યાહિ - please tell me
હિ તવપ્રવૃત્તિમ્ ન જાનામિ - because I am unable to know Your activity
આદ્યં ભવન્તમ્ - You the primal one
વિજ્ઞાતુમ્ ઇચ્છામિ - want to know
તે નમઃ - salutations to You

Sloka summary:

"Supreme among Gods, be gracious. With that cruel form, who are You? Please tell me.
I want to know You, the primal one. Salutations to you." ||31||

Bhagavan answers Arjuna, who was afraid of that cruel form, in the next three slokas.

Sloka 32

શ્રી ભગવાનુવાચ:
કાલોઽસ્મિ લોકક્ષયકૃત્પ્રવૃદ્ધો
લોકાન્ સમાહર્તુમિહ પ્રવૃત્તઃ |
ઋતેઽપિ ત્વા ન ભવષ્યન્તિ સર્વે
યેઽવસ્થિતાઃ પ્રત્યનીકેષુ યોધાઃ ||32||

સ|| કાલોસ્મિ(અહમ્) લોક ક્ષયકૃત્ પ્રવૃદ્ધઃ | લોકાન્ સમાહર્તું ઇહ પ્રવૃત્તઃ | પ્રત્યનીકેષુ યે યોધાઃ અવસ્થિતાઃ (તે) સર્વે ત્વા ઋતેપિ ન ભવિષ્યન્તિ ||32||

Sloka meanings:

કાલોસ્મિ - I am Death
લોક ક્ષયકૃત્ પ્રવૃદ્ધઃ - grown for the dissolution of the world
લોકાન્ સમાહર્તું ઇહ પ્રવૃત્તઃ - I have become active for devouring the people
પ્રત્યનીકેષુ યે યોધાઃ અવસ્થિતાઃ - the warriors in the confronting armies arrayed
સર્વે ત્વા ઋતેપિ - all of them, even without you
ન ભવિષ્યન્તિ - will cease to exist

Sloka summary:

"I am Death, grown for the dissolution of the world. I have become active for devouring the people. All of the warriors arrayed in confronting armies will cease to exist, even without you." ||32||

Sloka 33

તસ્માત્વમુત્તિષ્ઠ યશો લભસ્વ
જિત્વા શત્રૂન્ ભુંક્ષ્વ રાજ્યં સમૃદ્ધમ્ |
મયૈવેતે નિહતાઃ પૂર્વમેવ
નિમિત્તમાત્રં ભવ સવ્યસાચિન્ ||33||

સ|| તસ્માત્ ત્વં ઉત્તિષ્ઠ | શત્રૂન્ જિત્વા યશઃ લભસ્વ |સમૃદ્ધં રાજ્યં ભુજ્ઞ્ખ્વ| એતે મયા એવ પૂર્વં એવ નિહતાઃ | હે સવ્યસાચિન્ (ત્વં) નિમિત્તમાત્રં ભવ ||33||

Sloka meanings:

તસ્માત્ ત્વં ઉત્તિષ્ઠ - hence you get up
શત્રૂન્ જિત્વા યશઃ લભસ્વ - defeating the enemies attain fame
સમૃદ્ધં રાજ્યં ભુજ્ઞ્ખ્વ - enjoy the prosperous kingdom
એતે મયા એવ પૂર્વં એવ નિહતાઃ - these warriors have been killed by Me before
હે સવ્યસાચિન્ (ત્વં) નિમિત્તમાત્રં ભવ - O Savya Sachi, be merely the instrument

Sloka summary:

"O Savya Sachi, hence you get up. Defeating the enemies, attain fame. Enjoy the prosperous kingdom. These warriors have been killed by Me before. O Savya Sachi, be merely the instrument." ||33||

"નિમિત્તમાત્રં ભવ" means, "be the instrument of action." Krishna says this not only to Arjuna but to the whole world. The ignorant think that everything has been accomplished by themselves. Thinking that they their lives , they also become the owners of all their sorrows. The Gita says that all actions are to be performed as offerings to God.

Sloka 34

દ્રોણં ચ ભીષ્મં ચ જયદ્રથં ચ
કર્ણમ્ તથાઽનાન્યપિ યોધવીરાન્ |
મયાહતાં સ્ત્વં જહિ માવ્યધિષ્ઠા
યુધ્યસ્વ જેતાસિ રણે સપત્નાન્ ||34||

સ|| મયા હતાન્ દ્રોણં ચ ભીષ્મં ચ જયદ્રથં ચ કર્ણમ્ તથા અન્યાન્ યોધવીરાન્ અપિ ત્વં જહિ | માવ્યધિષ્ટાઃ | યુધ્યસ્વ | રણે સપત્નાન્ જેતાસિ ||34||

Sloka meanings:

મયા હતાન્ - killed by Me
દ્રોણં ચ ભીષ્મં ચ - Drona Bhishma
જયદ્રથં ચ કર્ણમ્ તથા અન્યાન્ યોધવીરાન્ અપિ - Jayadratha, Karna, and other warriors
ત્વં જહિ - you kill them
માવ્યધિષ્ટાઃ - be not afraid
યુધ્યસ્વ - take up the fight
રણે સપત્નાન્ જેતાસિ - in the battle you can conquer the enemies

Sloka summary:

"You kill Drona, Bhishma, Jayadratha, Karna, and other warriors who are already slain by Me. Be not afraid. Take up the fight. You can conquer the enemies in the battle." ||34||

There will be many battles in life. One has to face problems without fear. "જેતાસિ" implies that good will result if problems are faced properly. Here, Krishna tells this to Arjuna, but it is applicable to all of us.

Sloka 35

સંજય ઉવાચ:
એતચ્છ્રુત્વાવચનં કેશવસ્ય
કૃતાંજલિર્વેપમાનઃ કિરીટી |
નમસ્કૃત્વા ભૂયયેવાહ કૃષ્ણં
સગદ્ગદં ભીત ભીતઃ પ્રણમ્ય ||35||

સ|| કિરીટી કેશવસ્ય એતત્ વચનં શ્રુત્વા વેપમાનઃ કૃતાંજલિઃ કૃષ્ણં નમસ્કૃત્વા ભીત ભીતઃ પ્રણમ્ય સગદ્ગદમ્ ભૂય એવ (ઇદં) આહ ||35||

Sloka meanings:

કિરીટી કેશવસ્ય એતત્ વચનં શ્રુત્વા - Arjuna hearing these words of Kesava
વેપમાનઃ કૃતાંજલિઃ કૃષ્ણં નમસ્કૃત્વા - trembling, with folded hands, saluting Krishna
ભીત ભીતઃ પ્રણમ્ય - bowing with fear
સગદ્ગદમ્ - with a faltering voice
ભૂય એવ (ઇદં) આહ - again spoke as follows

Sloka summary:

Sanjaya said:
"Arjuna, hearing these words of Kesava, trembling, saluting Krishna with folded hands,
bowing with fear, again spoke with a faltering voice." ||35||

Sloka 36

અર્જુન ઉવાચ:
સ્થાને હૃષીકેશ તવ પ્રકીર્ત્યા
જગત્પ્રહૃષ્યત્યનુરજ્યતે ચ |
રક્ષાંસિ ભીતાનિ દિશો દ્રવન્તિ
સર્વે નમસ્યન્તિ ચ સિદ્ધસંઘાઃ ||36||

સ|| હૃષીકેશ તવ પ્રકીર્ત્યા જગત્ પ્રહૃષ્યતિ | અનુરજ્યતે ચ | રક્ષાંસિ ભીતાનિ દિશઃ દ્રવન્તિ | સર્વે સિદ્ધસંઘાઃ નમસ્યન્તિ ચ | (એતાનિ) સ્થાને ||36||

Sloka meanings:

તવ પ્રકીર્ત્યા - extolling Your name
જગત્ પ્રહૃષ્યતિ - whole world is gratified
અનુરજ્યતે ચ - becomes attracted too
રક્ષાંસિ ભીતાનિ દિશઃ દ્રવન્તિ - Rakshasas run in fear in all directions
સર્વે સિદ્ધસંઘાઃ - all the legions of Siddhas
નમસ્યન્તિ ચ - saluting You નમસ્કરિંચુચુન્નવિ
(એતાનિ) સ્થાને - (this) is indeed appropriate

Sloka summary:

"Extolling Your name, the whole world is gratified and becomes attracted too. Rakshasas run in fear in all directions. All the legions of Siddhas are saluting You. This is indeed appropriate." ||36||

Sloka 37

કસ્માચ્ચ તે ન નમેરન્મહાત્મન્
ગરીયસે બ્રહ્મણોઽપ્યાદિકર્ત્રે |
અનન્ત દેવેશ જગન્નિવાસ
ત્વમક્ષરં સદસતત્પરં યત્ ||37||

સ|| મહાત્મન્! અનન્ત (રૂપા) દેવેશ જગન્નિવાસ સત્ અસત્ ચ યત્ (અસ્તિ) તત્પરમ્ અક્ષરમ્ (બ્રહ્મમ્) ત્વં અસિ | બ્રહ્મણઃ અપિ આદિ કર્ત્રે (તથૈવ) | ગરીયસે તે કસ્માત્ ન નમેરન્ ||37||

Sloka meanings:

મહાત્મન્! અનન્ત (રૂપા) દેવેશ જગન્નિવાસ -
Mahatma, Infinite One, Lord of Gods, Abode of Universe
સત્ અસત્ ચ યત્ (અસ્તિ) -
that which is real and unreal too
તત્પરમ્ - beyond that
અક્ષરમ્ (બ્રહ્મમ્) ત્વં અસિ - You are the imperishable Brahman
બ્રહ્મણઃ અપિ આદિ કર્ત્રે - You are the creator of Brahma too
ગરીયસે તે - greater than them
કસ્માત્ ન નમેરન્ – why won't they salute You?

Sloka summary:

"Mahatma, Infinite One, Lord of Gods, Abode of the Universe, beyond that which is real and unreal, You are the imperishable Brahman. You are the creator of Brahma too. You are greater than them. Why won't they salute You?" ||37||

Sloka 38

ત્વામાદિ દેવઃ પુરુષઃ પુરાણઃ
ત્વમસ્ય વિશ્વસ્ય પરં નિધાનમ્ |
વેત્તાઽસિ વેદ્યં ચ પરં ચ ધામ
ત્વયા તતં વિશ્વમનન્ત રૂપ ||38||

સ|| હે અનન્ત રૂપ ત્વં આદિ દેવઃ | ત્વં પુરાણપુરુષઃ | અસ્ય વિશ્વસ્ય પરં નિધાનમ્ | વેત્તા ચ | વેદ્યં ચ |પરંધામ ચ અસિ | ત્વયા એતત્ વિશ્વમ્ તતમ્ ||38||

Sloka meanings:

ત્વં આદિ દેવઃ - You are the primal Deity
ત્વં પુરાણપુરુષઃ - You are the ancient one
અસ્ય વિશ્વસ્ય પરં નિધાનમ્ - the support for the entire Universe
વેત્તા ચ વેદ્યં ચ - knower and the one to be known too
પરંધામ ચ અસિ - You are the Supreme Abode
ત્વયા એતત્ વિશ્વમ્ તતમ્ - this universe if pervaded by You

Sloka summary:

"You are the primal Deity. You are the ancient one. You are the support for the entire Universe. You are the knower and the one to be known. You are the Supreme abode. This Universe if pervaded by You." ||38||

Sloka 39

વાયુર્યમોગ્નિર્વરુણઃ શશાંકઃ
પ્રજાપતિસ્ત્વં પ્રપિતામહશ્ચ |
નમો નમસ્તેઽસ્તુ સહસ્રકૃત્યઃ
પુનશ્ચ ભૂયોઽપિ નમો નમસ્તે ||39||

સ|| વાયુઃ યમઃ અગ્નિઃ વરુણઃ શશાંકઃ પ્રજાપતિઃ પ્રપિતામહઃ ત્વં અસિ | તે સહસકૃત્યઃ નમોનમઃ અસ્તુ | તે પુનઃ ચ નમઃ | ભૂયઃ અપિ નમઃ ||39||

Sloka meanings:

વાયુઃ યમઃ અગ્નિઃ વરુણઃ - Vayu, Yama, Fire, and Varuna
શશાંકઃ પ્રજાપતિઃ પ્રપિતામહઃ - the Moon, Prajapati, Grandsire too
ત્વં અસિ - You are
તે સહસકૃત્યઃ નમોનમઃ અસ્તુ - a thousand salutations to You
તે પુનઃ ચ નમઃ - salutations to You again
ભૂયઃ અપિ નમઃ - gain salutations

Sloka summary:

"You are Vayu, Yama, Fire, Varuna, the Moon, Prajapati, and Grandsire, too. A thousand salutations to You. Salutations to You again, and again salutations." ||40||

Sloka 40

નમો પુરસ્તાદથ પૃષ્ટતસ્તે
નમોઽસ્તુ તે સર્વત એવ સર્વ |
અનન્તવીર્યા મિતમિક્રમસ્ત્વમ્
સર્વં સમાપ્નોષિ તતોઽસિ સર્વઃ ||40||

સ|| સર્વ પુરસ્તાત્ પૃષ્ઠતઃ સર્વત એવ નમઃ અસ્તુ | (ત્વં) અનન્તવીર્યામિતવિક્રમઃ | ત્વં સર્વં સમપ્નોષિ | તતઃ સર્વઃ અસિ ||40||

Sloka meanings:

સર્વ પુરસ્તાત્ પૃષ્ઠતઃ નમઃ અસ્તુ - O Krishna, salutations to You from the front, from the back
સર્વત એવ - from all around
(ત્વં) અનન્તવીર્યામિતવિક્રમઃ -
You are with limitless strength, limitless skill
ત્વં સર્વં સમપ્નોષિ - You pervade everything
તતઃ સર્વઃ અસિ - so You are everything

Sloka summary:

"O Krishna, salutations to You from the front, from the back, from all around. You are with limitless strength, limitless skill. You pervade everything. So You are everything." ||40||

Sloka 41

સખેતિ મત્વા પ્રસભં યદુક્તમ્
હે કૃષ્ણ હે યદવ હે સખેતિ |
અજાનતા મહિમાનં તવેદં
મયા પ્રમાદાત્પ્રણયેન વાપિ ||41|

સ|| હે અચ્યુત! તવ ઇદં મહિમાનમ્ અજાનતા મયા પ્રમાદાત્ પ્રણયેન વા અપિ સખા ઇતિ મત્વા હે કૃષ્ણ હે યાદવ હે સખા ઇતિ પ્રસભમ્ યત્ ઉક્તં (તત્ મયે) ||41||

Sloka meanings:

તવ ઇદં મહિમાનમ્ અજાનતા - not knowing Your greatness
મયા પ્રમાદાત્ પ્રણયેન વા અપિ - by me in ignorance and out of friendship
સખા ઇતિ મત્વા - thinking of You as a friend
હે કૃષ્ણ હે યાદવ હે સખા ઇતિ પ્રસભમ્ યત્ ઉક્તં -
O Krishna, O Yadava, O Friend spoken thoughtlessly
(તત્ ક્ષામયે) - (that is to be pardoned)

Sloka summary:

"Not knowing Your greatness, thinking of You as a friend, O Krishna, O Yadava, O Friend spoken thoughtlessly by me in ignorance and out of friendship, (that is to be pardoned)." ||41||

Sloka 42

યચ્ચાપહાસાર્થમસત્કૃતોઽસિ
વિહારશય્યાસનભોજનેષુ |
એકોઽથવાપ્યચ્યુત તત્સમક્ષં
તત્ક્ષામયે ત્વામહમપ્રમેયમ્ ||42||

સ|| હે અચ્યુત! વિહારશય્યાસનભોજનેષુ એકઃ અથવા તત સમક્ષં અપિ અપહાસાર્થમ્ અસત્કૃતઃ અસિ | યત્ ચ તત્ અપ્રમેયમ્ ત્વાં અહં ક્ષામયે ||42||

Sloka meanings:

વિહારશય્યાસનભોજનેષુ -
while playing, while on the bed, while on a seat, while eating
એકઃ અથવા - ઓક્કડિવે ઉન્નપ્પુ - You are alone
તત સમક્ષં અપિ - in front of others
અપહાસાર્થમ્ - for fun
અસત્કૃતઃ અસિ – treated discourteously at
યત્ ચ તત્ - for all that
અપ્રમેયમ્ ત્વાં અહં ક્ષામયે - by You, the incomprehensible one, may I be pardoned

Sloka summary:

"While playing, while on the bed, while on a seat, while eating, when You are alone or in front of others, treated discourteously out of fun. For all that, may I be pardoned by You, the incomprehensible one." ||42||

Sloka 43

પિતાઽસિ લોકસ્ય ચરાચરસ્ય
ત્વમસ્ય પૂજ્યશ્ચ ગુરુર્ગરીયાન્ |
ન ત્વત્સમોઽસ્ત્યભ્યદ્ધિકઃ કુતોઽન્યો
લોકત્રયેઽપ્યપ્રતિમપ્રભાવ ||43||

સ|| અપ્રતિમપ્રભાવ ત્વં ચરાચરસ્ય અસ્ય લોકસ્ય પિતા અસિ | પૂજ્યઃ ચ | ગરીયાન્ ગુરુઃ અસિ | લોકત્રયે અપિ ત્વત્ સમઃ ન અસ્તિ | અભ્યધિકઃ અન્યઃ કુતઃ ||43||

Sloka meanings:

અપ્રતિમપ્રભાવ - of unrivalled power
ચરાચરસ્ય - moving and unmoving
ત્વં અસ્ય લોકસ્ય પિતા અસિ - You are the Father of this world
પૂજ્યઃ ચ - worthy of being worshipped
ગરીયાન્ ગુરુઃ અસિ - best of teachers
લોકત્રયે અપિ ત્વત્ સમઃ ન અસ્તિ -
in the three worlds there are none to equal You
અભ્યધિકઃ અન્યઃ કુતઃ - how can anyone be greater than You

Sloka summary:

"O one of unrivalled power, You are the Father of this world of moving and unmoving things. You are worthy of being worshipped, being the best of teachers. In the three worlds there is none to equal You. How can anyone be greater than You?" ||43||

Sloka 44

તસ્માત્પ્રણમ્ય પ્રણિધાય કાયં
પ્રસાદયે ત્વામહમીશ મીડ્યમ્ |
પિતેવ પુત્રસ્ય સખેવ સખ્યુઃ
પ્રિયઃ પ્રિયાયાર્હસિ દેવ સોઢુમ્ ||44||

સ|| તસ્માત્ કાયં પ્રણિધાય પ્રણમ્ય ત્વાં ઈશમ્ ઈઢ્યં પ્રસાદયે | દેવ દેવા પુત્રસ્ય (અપરાધાઃ) પિતા ઇવ સખ્યુઃ સખા ઇવ પ્રિયાયાઃ પ્રિયઃ ઇવ (મે અપરાધં) સોઢું અર્હસિ ||44||

Sloka meanings:

તસ્માત્ કાયં પ્રણિધાય પ્રણમ્ય - so bowing down, prostrating to You with the body
ત્વાં ઈશમ્ ઈઢ્યં પ્રસાદયે - seek to propitiate You, the God worthy of being praised by all
દેવ દેવા પુત્રસ્ય (અપરાધાઃ) પિતા ઇવ - O Lord of Lords like a father towards his son's (faults)
સખ્યુઃ સખા ઇવ પ્રિયાયાઃ પ્રિયઃ ઇવ - friend towards his friend's (faults) and a lover towards his love's (faults)
સોઢું અર્હસિ - forgive me (my faults)

Sloka summary:

"So bowing down, prostrating to You with the body, I seek to propitiate You, the God worthy of being praised by all. O Lord of Lords, like a father towards his son's faults, a friend towards his friend's faults, and a lover towards his love's faults, forgive my faults." ||44||

Sloka 45

અદૃષ્ટ પૂર્વં હૃષિતોઽસ્મિ દૃષ્ટ્વા
ભયેન ચ પ્રવ્યથિતં મનો મે |
તદેવ મે દર્શય દેવ રૂપં
પ્રશીદ દેવેશ જગન્નિવાસ ||45||

સ|| અદૃષ્ટ પૂર્વં દૃષ્ટ્વા હૃષિતઃ અસ્મિ | મે મનઃ ચ ભયેન પ્રવ્યધિતં | હે દેવ! જગન્નિવાસ પ્રસીદ ||45||

Sloka meanings:

અદૃષ્ટ પૂર્વં દૃષ્ટ્વા હૃષિતઃ અસ્મિ - seeing what has never been seen before, I am delighted
મે મનઃ ચ ભયેન પ્રવ્યધિતં - my mind is distressed with fear
તદેવ મે દર્શય દેવ રૂપં - so show me the familiar form
હે દેવ! જગન્નિવાસ પ્રસીદ - O Supreme Lord, Abode of the Universe, be gracious

Sloka summary:

"Seeing what has never been seen before, I am delighted. (At the same time) my mind is distressed with fear. So show me that familiar form. O Supreme Lord, Abode of the Universe, be gracious." ||45||

Sloka 46

કિરીટિનં ગદિનં ચક્રહસ્તં
ઇચ્છામિત્વાં દ્રષ્ટુમહં તથૈવ |
તેનૈવ રૂપેણ ચતુર્ભુજેન
સહસ્રબાહો ભવ વિશ્વમૂર્તે ||46||

સ|| અહં ત્વાં કિરીટિનમ્ ગદિનં ચક્રહસ્તં તથા એવ દ્રષ્ટું ઇચ્છામિ | સહસ્રબાહો વિશ્વમૂર્તે ચતુર્ભુજેન તેન રૂપેણ એવ ભવ ||46||

Sloka meanings:

અહં - I
ત્વાં કિરીટિનમ્ ગદિનં ચક્રહસ્તં - you as Kiriti, the one with the mace, the one with the discus
તથા એવ દ્રષ્ટું ઇચ્છામિ - wish to see You that way only
સહસ્રબાહો વિશ્વમૂર્તે - O Thousand-Armed One, Lord of the Universe
ચતુર્ભુજેન તેન રૂપેણ એવ ભવ - be the form with the four arms

Sloka summary:

"I wish to see You as Kiriti, the one with the mace, the one with the discus in the hand. O Thousand-Armed One, Lord of the Universe, be the form with four arms." ||46||

Sloka 47

શ્રીભગવાનુવાચ:
મયા પ્રસન્નેન તવાર્જુનેદં
રૂપં પરં દર્શિત માત્મયોગાત્ |
તેજોમયં વિશ્વમનન્ત માદ્યં
યન્મે ત્વદન્યેન ન દૃષ્ટ પૂર્વમ્ ||47||

સ|| હે અર્જુન! મે યત્ ઇદં પરં તેજોમયમ્ વિશ્વમ્ અનન્તમ્ આદ્યં ત્વદન્યેન ન દૃષ્ટપૂર્વમ્ રૂપમ્ તત્ (રૂપમ્) પ્રસન્નેન મયા આત્મયોગાત્ તવ દર્શિતમ્ ||47||

Sloka meanings:

મે યત્ ઇદં પરં રૂપમ્ - that supreme form of Me
તેજોમયમ્ વિશ્વમ્ અનન્તમ્ આદ્યં - which is effulgent, which is cosmic, which is infinite, which is primeval
ત્વદન્યેન ન દૃષ્ટપૂર્વમ્ - ત્વત્ અન્યેન ન દૃષ્ઠપૂર્વમ્ -
apart from you not seen by anybody else
તત્ (રૂપમ્) - that form
તવ પ્રસન્નેન મયા દર્શિતમ્ - was shown to you by Me who was pleased
આત્મયોગાત્ - with the power of My Yoga

Sloka summary:

"Pleased with you, I have shown you with the power of My Yoga, that supreme form of Me which is effulgent, which is cosmic, which is infinite, which is primeval, and not seen by anybody apart from you." ||47||

Sloka 48

ન વેદયજ્ઞાધ્યયનૈર્નદાનૈઃ
ન ચ ક્રિયાભિર્ન તપોભિરુગ્રૈઃ|
એવં રૂપઃ શક્ય અહં નૃલોકે
દ્રષ્ટું ત્વદન્યેન કુરુપ્રવીર ||48||

સ|| હે ક્રુરુપ્રવીર | એવં રૂપઃ અહમ્ નૃલોકે ત્વદન્યેન ન દૃષ્ઠઃ | વેદયજ્ઞાધ્યયનૈઃ દાનૈઃ ક્રિયાભિઃ ઉગ્રૈઃ તપોભિઃ દ્રષ્ટુમ્ ન શક્યઃ || 48||

Sloka meanings:

એવં રૂપઃ અહમ્ નૃલોકે - in the human world this form of Mine
ત્વદન્યેન ન દૃષ્ઠઃ - not seen by anybody other than you
વેદયજ્ઞાધ્યયનૈઃ દાનૈઃ ક્રિયાભિઃ - through the study of the Vedas, sacrifices, charities or rituals
ઉગ્રૈઃ તપોભિઃ દ્રષ્ટુમ્ ન શક્યઃ - severe austerities, penance, not possible to see

Sloka summary:

"Arjuna, in the human world, no one has seen this form of Mine but you. It is not possible to see (this form) through the study of the Vedas, or through sacrifices, charities or rituals." ||48||

Sloka 49

માતે વ્યથા માચ વિમૂઢભાવો
દૃષ્ટ્વા રૂપં ઘોરમીદ્રુજ્ઞ્મમેદં |
વ્યપેતભીઃ પ્રીતિમનાઃ પુનસ્ત્વં
તદેવ મે રૂપમિદં પ્રપશ્ય ||49||

સ|| ઈ દૃક્ ઘોરં મમ ઇદં રૂપમ્ દૃષ્ટ્વા તે વ્યથા મા | વિમૂઢભાવઃ ચ ન | ત્વં વ્યપેતભીઃ પ્રીતમનાઃ (ભવ) | મે તત્ ઇદં રૂપં એવ પુનઃ પ્રપશ્ય ||49||

Sloka meanings:

મમ રૂપમ્ ઈ દૃક્ ઘોરં દૃષ્ટ્વા - seeing this terrible form of Mine
તે વ્યથા મા - you do not get distressed
વિમૂઢભાવઃ ચ ન - not have bewildered mind too
ત્વં વ્યપેતભીઃ પ્રીતમનાઃ (ભવ) - You be free from fear and gladdened in mind
મે તત્ ઇદં રૂપં - that previous form of Mine
એવ પુનઃ પ્રપશ્ય - see again

Sloka summary:

"Do not become distressed seeing this terrible form of Mine, nor become bewildered in your mind. Be free from fear and gladdened in mind and see again that previous form of mine." ||49||

Sloka 50

સંજય ઉવાચ:
ઇત્યર્જુનં વાસુદેવઃ તથોક્ત્વા
સ્વકં રૂપં દર્શયામાસ ભૂયઃ |
આશ્વાસયામાસ ચ ભીતમેનં
ભૂત્વા પુનઃ સૌમ્યવપુર્મહાત્મા ||50||

સ|| ઇતિ વાસુદેવઃ અર્જુનમ્ ઉક્ત્વા તથા સ્વકં રૂપં ભૂયઃ દર્શયામાસ | મહાત્મા પુનઃ ચ સૌમ્યવપુઃ ભૂત્વા ભીતં એનમ્ (અર્જુનમ્) આશ્વાસયામાસ ||50||

Sloka meanings:

ઇતિ વાસુદેવઃ અર્જુનમ્ ઉક્ત્વા - Vasudeva having thus spoken to Arjuna
તથા સ્વકં રૂપં ભૂયઃ દર્શયામાસ - then showed his familiar form
મહાત્મા પુનઃ ચ સૌમ્યવપુઃ ભૂત્વા - that Mahatma assuming His gentle form
ભીતં એનમ્ (અર્જુનમ્) આશ્વાસયામાસ - consoled the terrified one

Sloka summary:

Sanjaya said:
"Vasudeva, having thus spoken to Arjuna, then showed His familiar form.
That Mahatma assuming His gentle form consoled the terrified one (Arjuna)." ||50||

Sloka 51

અર્જુન ઉવાચ:
દૃષ્ટ્વેદં માનુષં રૂપં તવસૌમ્યં જનાર્દન |
ઇદાનીમસ્મિ સંવૃત્તઃ સચેતાઃ પ્રકૃતિં ગતઃ ||51||

સ|| હેજનાર્દન! તવ સૌમ્યં ઇદં માનુષં રૂપમ્ દૃષ્ટ્વા ઇદાનીમ્ સ ચેતાઃ સંવૃત્તઃ | પ્રકૃતિં ગતઃ અસ્મિ ||51||

Sloka meanings:

તવ સૌમ્યં માનુષં રૂપમ્ દૃષ્ટ્વા - seeing Your gentle human form
ઇદાનીમ્ સંવૃત્તઃ ચેતાઃ - now I am of calm mind
પ્રકૃતિં ગતઃ અસ્મિ - I regained my normal state

Sloka summary:

Arjuna said:
"O Janardana, seeing Your gentle human form, now I am of calm mind.
I have regained my normal state." ||51||

Sloka 52

શ્રીભગવાનુવાચ:
સુદુર્દર્શમિદં રૂપં દૃષ્ટવાનપિ યન્મમ |
દેવા અપ્યસ્ય રૂપસ્ય નિત્યં દર્શન કાંક્ષિણઃ ||52||

સ|| મમ યત્ (રૂપં) દૃષ્ટવાન્ અસિ તત્ ઇદં રૂપં સુદુર્દર્શમ્ | દેવાઃ અપિ નિત્યં અસ્ય રૂપસ્ય દર્શન કાંક્ષિણઃ || 52||

Sloka meanings:

મમ યત્ (રૂપં) દૃષ્ટવાન્ અસિ - the form which You have seen
તત્ ઇદં રૂપં સુદુર્દર્શમ્ - that form is difficult to behold
દેવાઃ અપિ નિત્યં અસ્ય રૂપસ્ય દર્શન કાંક્ષિણઃ -
Gods too always wish to see this form

Sloka summary:

"The form which you have seen is difficult to behold. Gods too always wish to see this form." ||52||

Sloka 53

નાહં વૈદૈર્ન તપસા ન દાનેન ન ચેજ્યયા |
શક્યં એવં વિધો દ્રષ્ટું દૃષ્ટવાનસિ માં યથા ||53||

સ|| મામ્ યથા દૃષ્ટવાન્ અસિ એવં વિધઃ અહં વૈદૈઃ દ્રષ્ટુમ્ ન શક્યઃ | તપસા ચ ન (શક્યઃ) | દાનેન ચ ન (શયઃ) | ઇજ્યયા (યજ્ઞેન) ચ ન (શક્યામિ) ||53||

Sloka meanings:

મામ્ યથા દૃષ્ટવાન્ અસિ - the way you have seen Me
એવં વિધઃ - that form
અહં વૈદૈઃ દ્રષ્ટુમ્ ન શક્યઃ - I cannot be seen by (those proficient in) the Vedas
તપસા ચ ન (શક્યઃ) - by austerities too
દાનેન ચ ન (શક્યઃ) - by (giving away) gifts too
ઇજ્યયા (યજ્ઞેન) ચ ન (શક્યામિ) - by (performing) Sacrifices

Sloka summary:

"The way you have seen Me is not possible for those proficient in the Vedas or in austerities, or by those giving away gifts, or by those performing Sacrifices." ||53||

Sloka 54

ભક્ત્યા ત્વનન્યયા શક્ય અહમેવં વિધોઽર્જુન |
જ્ઞાતું દ્રષ્ટું ચ તત્ત્વેન પ્રવેષ્ટું ચ પરન્તપ ||54||

સ|| પરન્તપ! એવં વિધઃ અહમ્ અનન્યયા ભક્ત્યાતુ તત્ત્વેન જ્ઞાતુમ્ દ્રષ્ઠુમ્ ચ પ્રવેષ્ટુંચ શક્યઃ અસ્મિ ||54||

Sloka meanings:

એવં વિધઃ અહમ્ - this way
અનન્યયા ભક્ત્યાતુ - with undivided devotion
તત્ત્વેન જ્ઞાતુમ્ - to be known truly
દ્રષ્ઠુમ્ ચ - to be seen
પ્રવેષ્ટુંચ - to merge into
અહમ્ શક્યઃ અસ્મિ - I am becoming possible

Sloka summary:

"O Parantapa, it is possible to know Me truly in this way, with undivided attention, to see Me, to merge into Me." ||54||

It is said that through undivided devotion, it is possible (1) to know Bhagavan fully, (2) to see Him, and (3) to merge into Him. "જ્ઞાતું, દ્રષ્ટું, પ્રવેષ્ટું"—these are three steps. To know Bhagavan like this is the first step. As you reach nearer the truth of Bhagavan, you will be able to see that universal form ; this is the second step, which is best described by the word "કરતલામલકમ્." It means that you will see as clearly as the fruit in the center of your palm. When you see clearly, you are also then in a state in which you can merge into union with the Divine or that state of realization. This is the final step: Liberation.

Sloka 55

મત્કર્મકૃન્મત્પરમો મદ્ભક્તસંગવર્જિતઃ |
નિર્વૈરઃ સર્વભૂતેષુ યસ્સ મામેતિ પાણ્ડવ ||55||

સ| હે પાણ્દવ! મત્કર્મકૃત્ મત્પરમઃ મદ્ભક્તઃ સંગવર્જિતઃ સર્વભૂતેષુ નિર્વૈરઃ યઃ - સઃ મામ્ એતિ ||55||

Sloka meanings:

મત્કર્મકૃત્ - the one who performs actions for Me
મત્પરમઃ - thinks of Me as the Supreme Goal
મદ્ભક્તઃ - be devoted to Me
સંગવર્જિતઃ - devoid of all attachments
સર્વભૂતેષુ નિર્વૈરઃ યઃ - free from enmity towards all beings
સઃ મામ્ એતિ - he will attain Me

Sloka summary:

"O Pandava, the one who performs actions for Me, thinks of Me as the Supreme Goal, and is devoted to Me, devoid of all attachments, free from enmity towards all beings, he will attain Me." ||55||

Shankaracharya says in his commentary, "સર્વસ્ય ગીતાશાસ્ત્રસ્ય સારભૂતઃ", that the "essential import of the entire Gita Sastra," aimed at liberation, is summarized in Sloka 55. He adds that this summary is for the purpose of practice ("અનુષ્ઠેયત્વેન"). One who is devoid of all attachments, one who is free from malice towards all beings, performing works for Him attains Him.

All of this has been heard before. But having witnessed the Supreme Form of Bhagavan, the words now attain an even more potent force. The Universal Form was thus intended to firm up the mind of Arjuna, the Bhakta, on the Supreme Being while reinforcing what Krishna had said earlier.

ઇતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસૂપનિષત્સુ બ્રહ્મ વિદ્યાયાં યોગ શાસ્ત્રે
શ્રી કૃષ્ણાર્જુન સંવાદે વિશ્વરૂપ સંદર્શન યોગો નામ
એકાદશોઽધ્યાયઃ ||
|| ઓમ્ તત્ સત્||