||సుందరకాండ. ||

||తత్త్వదీపిక- ఇరువది ఇదవ సర్గ ||

||'న కరిష్యామి వో వచః"||


||ఓమ్ తత్ సత్||

సుందరకాండ.
అథ పంచవింశస్సర్గః

తత్త్వదీపిక
'న కరిష్యామి వో వచః"
'మీ వచనములను నేను పాటించను'

ఈ ఇరవై ఐదవ సర్గలో సీత దుఖభరితమైన తన స్థితి గురించి విచారిస్తుంది.

మొదటిలో రాక్షస స్త్రీల చేత భయపెట్టబడిన సీత రాక్షసస్త్రీలకు ఇచ్చే సమాధానము వింటాము.

" మనుష్య స్త్రీ రాక్షసునియొక్క భార్య కాలేదు. నన్ను మీరందరూ చంపుకు తినండి. మీ వచనములను నేను పాటించను".

రాక్షస స్త్రీల మధ్యలో రావణునిచేత భయపెట్టబడిన సురలతో సమానమైన ఆ సీత దుఖమునుంచి బయటకు రాలేకపోయెను. వనములో తన సమూహమునుంచి విడివడి నక్కలచేత చుట్టబడిన లేడివలె సీత తన అంగములను తనలోనే ఇమడ్చుకొని వణుకుచుండెను. శోకముతో భఘ్నమైన మనస్సు కలదై ఆ అశోకవనములో పుష్పించిన చెట్ల శాఖలను పట్టుకొని తన భర్త గురించి ఆలోచించ సాగెను. కన్నీటి ధారలతో చింతించుచున్న ఆమెకు శోకసముద్రముయొక్క అంతు కనపడలేదు.

దుఃఖముతో శోకముచే బాధింపబడుతున్న ఆ మైథిలీ నిట్టూర్పులు విడుస్తూ కన్నీళ్ళు కారిస్తూ విలపించెను. దుఃఖముతో "హా రామా" అని మళ్ళీ "హా లక్ష్మణా" అని అలాగే " హా అత్త అయిన కౌసల్యా" " ఓ సుమిత్రా" అని విలపించెను. "

'అకాలే దుర్లభో మృత్యుః' అకాలములో మృత్యువు కూడా దుర్లభము అన్న లోకోక్తి ని చెపుతూ సీత ఈవిధముగా చెపుతుంది. "ఇక్కడ ఈ క్రూరమైన రాక్షసులచేత పీడింపబడుతూ , రాముని ఏడబాసి దుఃఖములో ఒక క్షణమైన జీవించుచున్నాను అంటే స్త్రీ కి గాని పురుషునుకి గాని అకాలమృత్యువు దుర్లభము అన్న పండితుల వచనములో ఎంతో సత్యము కలదు".

తను చూడలేక పోయినా , రాముని చూడగలిగినవారి జన్మ ధన్యము అని చెపుతుంది . "తామరరేకుల వంటి నేత్రములు గల, సింహగమనము కల, కృతజ్ఞత కల, ప్రియమైన మాటలు పలుకు నా నాథుని చూచు వారు నిజముగా ధన్యులు."

తన దీన స్థితికి తనేకారణము అని అనుకుంటూ సీత ఇలా చెపుతుంది

" ఇట్టి ఘోరము దారుణమైన దుఃఖము పొందిన నాచేత ఏటువంటి పాపము పూర్వ జన్మములో చేయబడెనో? ఈ మహత్తరమైన శోకముతో జీవితము వదులటకు కోరికగా నున్నది. ఈ రాక్షసుల చేత రక్షింపబడుతున్న నన్ను రాముడు పొందలేడు. ఈ మానవ జీవితము హేయము. పరులవశములో నుండుట హేయము. జీవితము వదులుదామనిపించిననూ అది చేయలేని స్థిలో ఉన్న దానను".

మానవుడు చాలా బాగము తమో రజ గుణములు అధిక్యతలో ఉన్నప్పుడు తన దీనస్థితికి ఇంకెవరో కారులు అన్నమాటతో ముందుకు సాగుతాడు. అవి అదుపులో ఉన్నప్పుడే తన దీనస్థితికి కారణము అన్వేషించకలుగుతాడు. ఇక్కడ సీతావిలాపములో మనకి తెలిసి వచ్చు మాట అదే.

ఈ విధముగా శ్రీమద్వాల్మీకిరామాయణములో సుందరకాండలో ఇరువది ఇదవ సర్గ సమాప్తము.

||ఓమ్ తత్ సత్||


||ఓమ్ తత్ సత్||
|| ఇది శ్రీభాష్యం అప్పలాచార్యులవారి తత్త్వగీతలో మాకు తెలిసినమాట||
||ఓమ్ తత్ సత్||