||ఓమ్ తత్ సత్||

వివేక చూడామణి  శ్లోకములు 24౩-244

మహావాక్య విచారము:

తత్త్వం పదాభ్యాంఅభిధీనమానయోః
బ్రహ్మాత్మనోః శోధితయోఃయదిత్థం|
శ్రుత్యా తయోః తత్త్వమసి ఇతి సమ్యక్
ఏతత్వమేవ ప్రతిపాద్యతే ముహుః||24౩||

ఐక్యం తయోః లక్షితయోః న వాచ్యయో
నిగద్యతే అన్యోన్య విరుద్ధ ధర్మిణోః |
ఖద్యోతభాన్వోరివ రాజభృత్యయోః
కూపాంబురాశ్య్ః పరమాణు మేర్వోః||244 ||

ఈ రెండు శ్లోకాలలో  తత్త్వమసి అనే మహావాక్యము గురించి గురువు చెపుతున్నాడు.

శ్లోకము 24౩:

తత్త్వం పదాభ్యాంఅభిధీనమానయోః
బ్రహ్మాత్మనోః శోధితయోఃయదిత్థం|
శ్రుత్యా తయోః తత్త్వమసి ఇతి సమ్యక్
ఏకత్వమేవ ప్రతిపాద్యతే ముహుః||24౩||

తత్త్వం పదాభ్యాం అభిధీనమానయోః

తత్త్వం పదాభ్యాం  - తత్త్వంఅనబడు పదములలో
అభిధీనమానయోః - చెప్పబడుతున్న

ఇక్కడ గురువు తత్త్వం అనబడు పదములలో అంటే - తత్త్వం అసి - అన్న పదములగురించి చెపుతున్నాడు.
తత్త్వమసి  అన్న మహావాక్యములలో చెప్పబడుతున్నది - బ్రహ్మము జీవుడు ఒకటే అని . ఇక్కడ ఆ బ్రహ్మము జీవుడి గురించే ముందు వాక్యాలలో ( శ్లోకములో మిగిలిన మూడు పాదాలలో)  వింటాము 

రెండవ పాదము:

బ్రహ్మాత్మనోః శోధితయోఃయదిత్థం|
బ్రహ్మ ఆత్మలగురించి శోధించబడిన  ఏది వున్నదో అది

మూడవపాదము:

శ్రుత్యా తయోః తత్త్వమసి ఇతి సమ్యక్
శ్రుతులలో తత్త్వమసి అని బాగుగా

నాల్గొవపాదము

ఏకత్వమేవ ప్రతిపాద్యతే ముహుః|
ఏకత్వమే మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రతిపాదించబడుతున్నది

అంటే తత్త్వమసి అన్న వాక్యములలో ఆత్మ బ్రహ్మల ఏకత్వమే మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రతిపాదించ బడుతున్నది.

అంటే ఇక్కడ శ్లోకతాత్పర్యము, గురువు చెపుతున్నమాట ఇది:

తత్త్వమసి అనబడు పదములలో చెప్పబడుతున్న, బ్రహ్మ ఆత్మలగురించి శోధించబడిన  ఏది వున్నదో అది, శ్రుతులలో తత్త్వమసి అని,  వాటి ఏకత్వమే మళ్ళీ మళ్ళీ బాగుగా ప్రతిపాదించబడుతున్నది.

అంటే తత్త్వమసి అన్న మహావాక్యములో చెప్పబడుతున్నది , ఆత్మ బ్రహ్మ ల ఏకత్వమే.

శ్లోకము 244:

ఐక్యం తయోః లక్షితయోః న వాచ్యయో
నిగద్యతే అన్యోన్య విరుద్ధ ధర్మిణోః |
ఖద్యోతభాన్వోరివ రాజభృత్యయోః
కూపాంబురాశ్యః పరమాణు మేర్వోః||244 ||

ఐక్యం తయోః లక్షితయోః న వాచ్యయో

ఐక్యం తయోః  వాటి ఏకత్వము ( ఆత్మ బ్రహ్మల ఏకత్వము)
లక్షితయోః న వాచ్యయో - వాటి లక్షణములను అనుసరించి చెప్పబడినది  కాని ఆ మాటల అర్థము అనుసరించి కాదు.

ఇక్కడ తత్ అన్నది బ్రహ్మము గురించి. బ్రహ్మము అంటే ఈ శ్వరుడు కదా. త్వం అన్నది జీవుడు. అతి చిన్న జీవుడు, అత్యంత మహాత్ముడు అగు బ్రహ్మము - ఈ రెండు ఒకటి అని ఆ మాటల అర్థము తీసుకుంటే రాదు. ఆ రెండు పదముల ( జీవుడు బ్రహ్మము ) లక్షణము లేక అంతరార్థము వలననే వాటి ఏకత్వము వస్తుంది.
 
అన్యోన్య విరుద్ధ ధర్మిణోః  -
పరస్పరము విరుద్ధమగుధర్మములు కలవారగు

అంటే జీవుడు బ్రహ్మము పరస్పర విరుద్ధమైన ధర్మములు కలవారు - అది ఎలా అందుకు అంటున్నాడు? బ్రహ్మము సర్వంతర్యామి అని అనుకుంటాము; జీవుడు మనకి తెలిసిన చిన్న మనిషి. బ్రహ్మము ఈశ్వరుడు అంటే నియామకుడు. జీవుడు ఈశ్వరునిపై ఆధారపడిన , ఈస్వరునిచే నియమింపబడిన చిన్నజీవి. అలాంటి రెందు పరస్పర ధర్మములు కల వాటి  ఏకత్వము , వారి మాటలను అనుసరించి కాదు . వాటి లక్షణములను అనుసరించి అని.

ఖద్యోతభాన్వోరివ రాజభృత్యయోః
ఖద్యోతభాన్వోరివ - మెరుగుపురుగు సూర్యుడులాగా
రాజభృత్యయోః - రాజు రాజభటులలాగా

ముందు వాక్యములో పరస్పరవిరుద్ధ ధర్మములు కల - అన్నాడు. ఇక్కడ పరస్పరవిరుద్ధ ధర్మములు కలవాటి ఉదాహరణలు చెప్పుచున్నాడు . ఆ ఉదాహరణలు మెరుగుపురుగు - సూర్యుడు ; రాజు -రాజభటులు.

సూర్యుడు అత్యంతప్రకాశము కలవాడు; మెరుగుపురుగు చీకట్లో మాత్రమే కనపడేది. వీటిలో ఐకత్యము ఎలాగ?
రాజు ఆజ్ఞలు ఇచ్చేవాడు. రాజభటుడు ఆజ్ఞలు పాలించేవాడు. వీటిలో ఐకత్యము ఎలాగ?

కూపాంబురాశ్యః పరమాణు మేర్వోః;

కూపాంబురాశ్యః - కూపము మహాసముద్రము
పరమాణు మేర్వోః - పరమాణువు మేరుపర్వతము

బావి మహాసముద్రము , పరమాణువు మేరు పర్వతములు కూడా పరస్పర విరుద్ధ ధర్మములు కలవి.

ఇక్కడ గురువు జీవుడు బ్రహ్మము ధర్మములద్వారా పరస్పర విరుద్ధము . వాటి ఏకత్వము వాటి ధర్మములను అనుసరించి కాదు . వాటి అంతరార్థము అనుసరించి అని.

అంటే వాటి  ( జీవుడు బ్రహ్మముల) అంతరార్థము గురువు ముందు శ్లోకాలలో వివరిస్తాడు.

ఈ రెండు శ్లోకాల తాత్పర్యము:

తత్వమసి అన్న మహావాక్యములో జీవ బ్రహ్మముల ఏకత్వము ప్రతిపాదించబడినది. ఆ ఏకత్వము వాటి అంతరార్థము ద్వారా వస్తుంది కాని, పరస్పర విరుద్ధమైన ఆ మాటల( జీవుడు బ్రహ్మము) అర్థము ద్వారా కాదు.

ముందు శ్లోకాలలో వాటి అంతరార్థము వింటాము>

||ఓమ్ తత్ సత్||
______________________________________________________