!! Viveka Chudamani of Shankaracharya !!
Slokas 305-307
॥ఓమ్ తత్ సత్॥
వివేక చూడామణి 305-307 శ్లోకములు:
గురువు ఇంకా అహంకారము వదలాలి అన్నమాట మీద మళ్ళీ
మళ్ళీ చెపుతాడు ఈ మూడు శ్లోకాలలో.
శ్లోకము 305
అహమః అత్యన్త నివృత్త్యా
తత్ కృత నానావికల్ప సంహృత్యా।
ప్రత్యక్ తత్వ వివేకాత్
అయం అహమస్మీతి విన్దతే తత్త్వమ్॥305॥
1 అహమః అత్యన్త నివృత్యా -
అహంకారముయొక్క పూర్తి నాశనము వలన -
2 తత్ కృత నానావికల్ప సంహృత్యా -
దానిచే చేయబడిన అనేక వికల్పములు కూడా తొలగి పోవుట వలన
అహంకారము పూర్తిగా నాశనమైనప్పుడు , దానివలన వచ్చిన
వికారములు కూడా తొలగి పోతాయి. అంటే అహంకారము వలన
చెలరేగే అలోచనలూ సంశయాలు తప్పు త్రోవలు ఆగి పోతాయి.
ఇక్కడ కారణము పోతే ఆ కారణము వలన వచ్చే కార్యములు
ఆగిపోతాయి అన్నమాట. అది సాధారణముగా జరిగే మాట.
అహంకారముపోతే, అప్పటిదాకా వుండే భ్రాన్తులు కూడా
పోతాయి. స్వతసిద్ధముగా వుండే వివేకము బయటపడుతుంది.
3 ప్రత్యక్ తత్వ వివేకాత్ -
స్వతసిద్ధముగా వుండే వివేకము ద్వారా
4 అయం అహమస్మీతి విన్దతే తత్త్వమ్ -
అయం అహం అస్మి ఇతి -
ఈ ఆత్మయే నేను అనే
విన్దతే తత్త్వమ్ - సత్యమును తెలిసికొనుచున్నాడు
అహంకారము పోయినప్పుడు, స్వతసిద్ధముగా వుండే
ఆత్మా అనాత్మల వివేకము ద్వారా , ఈ ఆత్మయే నేను అని
తెలిసికుంటాడు అని భావము.
తాత్పర్యము:
అహంకారము పూర్తిగా నాశనమైనప్పుడు , దానివలన వచ్చిన
వికారములు కూడా తొలగి పోయి, స్వతసిద్ధముగా వుండే
వివేకము ద్వారా ఈ ఆత్మయే నేను అనే సత్యమును
తెలిసికొనుచున్నాడు.
శ్లోకము 306
అహం కర్తర్యస్మిన్ అహమితి మతిం ముఞ్చ సహసా
వికారాత్మన్యాత్మ ప్రతిఫలజుషి స్వస్థితిముషి ।
యదధ్యాసాత్ప్రాప్తా జనిమృతిజరాదుఃఖ బహుళా
ప్రతీచశ్చిన్మూర్తేః తవ సుఖతనోః సంసృతిరియమ్॥306॥
అహం కర్తర్యస్మిన్ అహం - యే అహంకారములో నేనే
కర్తని
ఇతి మతిం ముఞ్చ సహసా - అనే బుద్ధి వున్నదో దానిని
వెంటనే విడువుము
యే అహంకారములో నేనే కర్తని అనే బుద్ధి వున్నదో దానిని
వెంటనే విడువుము , అని గురువు ఉపదేశము.
కాని అనుమానం, ఎందుకు ఆ అహంకారము వదలాలి?
ఆ అహంకారమనే వికారము, ఆత్మని అణిచి పెట్టి ఆ ఆత్మ
యొక్క నిజస్వరూపాన్ని అపహరిస్తుంది కాబట్టి.
ఆ మాట రెండవపాదములో వినిపిస్తుంది
2 వికారాత్మన్యాత్మ ప్రతిఫలజుషి స్వస్థితిముషి -
వికారాత్మని - వికారము పొందగల
ఆత్మ ప్రతిఫలజుషి - ఆత్మయొక్క ప్రతిబింబముచే
వెలిగించబడిన
స్వస్థితిముషి - తనయొక్క స్వస్వరూపమును
అపహరించుచున్నది
అహంకారము ఆత్మ యొక్క ప్రతిబింబము. ప్రతిబింబము
ఆత్మకాదు. కాని తనే ఆత్మ అనిపిస్తుంది, మనో వికారము
వలనకలిగిన మార్పే ఆ అహంకారము. ఈ వికారము ఈ
అహంకారము తనే ఆత్మ అనిపించి , బ్రహానందస్వరూపమైన ఆత్మ
స్వరూపాన్ని అపహరించుచున్నది. అందుకని గురువు చెప్పే
మాట - యే అహంకారములో నేనే కర్త అని బుద్ధి
వున్నదో ఆ అహంకారమును వెంటనే విడువుము అని .
ఎందుకు ఆహంకారము విడవమంటున్నాడో అన్నమాట గురువు ఇంకో
విధముగా చెపుతాడు అది అహంకారము వలన వచ్చే దుఃఖము పోయే
సుఖము.
యత్ అధ్యాసాత్ ప్రాప్త జనిమృతిజరాదుఃఖ బహుళా -
బ్రాంతి వలన కలిగిన జనన మరణ జరావ్యాధి దుఃఖములతో
కూడిన ( సంసారము)
అహంకారము వలన జీవుడి కి వచ్చేది జనన మరణ జరావ్యాధి
దుఃఖములతో కూడిన సంసారము.
ప్రతీచః చిన్మూర్తేః తవ సుఖతనోః -
అనందమూర్తి జ్ఞాన శరీరుడవు అగు నీకు
సంసృతిరియమ్ -సంసృతిః ఇయమ్ - ఈ సంసారము (
తగదు )
అనందమూర్తి జ్ఞాన శరీరుడవు అగు నీకు, బ్రాంతి వలన
కలిగిన జనన మరణ జరావ్యాధి దుఃఖములతో కూడిన ఈ
సంసారము తగదు.
అంటే అహంకారము వలన రావలసిన బ్రహానందము రాకుండ దుఃఖభరిత
సంసారము వస్తోంది అన్నమాట. అది నికు తగదు అని
గురువు
చెపుతున్నాడు.
306 వ శ్లోకతాత్పర్యము:
"యే అహంకారములో నేనే కర్తని అనే బుద్ధి వున్నదో దానిని
వెంటనే విడువుము. ఆ అహంకారము వికారము పొందగలది,
ఆత్మయొక్క ప్రతిబింబముచే వెలిగించబడినది,
తనయొక్క స్వస్వరూపమును అపహరించుచున్నది. బ్రాంతి
వలన కలిగిన జనన మరణ జరావ్యాధి దుఃఖములతో కూడిన (
సంసారము), అనందమూర్తి జ్ఞాన శరీరుడవు అగు నీకు తగదు".
శ్లోకము 307
సదైక రూపస్య చిదాత్మనో విభోః
ఆనన్దమూర్తేః అనవద్య కీర్తేః ।
నైవాన్యథా క్వాప్య వికారిణస్తే
వినాహమధ్యాస ముముష్య సంసృతిః॥ 307॥
సదైక రూపస్య చిదాత్మనో విభోః -
ఎప్పుడూ ఒకే రూపము గల, చిత్ స్వరపుడవు,
సర్వవ్యాప్తుడవు
ఆనన్దమూర్తేః అనవద్య కీర్తేః -
ఆనందస్వరూపుడవు, చెక్కుచెదరని కీర్తిగల
నైవాన్యథా క్వాప్య అవికారిణః తే
అవికారిణః తే - వికార రహితుడవు అయిన నీకు
నైవాన్యథా - మరియొక విధముగా లేదు
వినాహమధ్యాస ముముష్య సంసృతిః
వినా అహమధ్యాసమముష్య సంస్మృతిః
వినా అహమధ్యాసం- అహంకారమనెడి భ్రాన్తిలేకుండా
అముష్య సంసృతిః - ఈ సంసారముతో సంబంధము ( లేదు)
307 వ శ్లోక తాత్పర్యము:
ఎప్పుడూ ఒకే రూపము గల, చిత్ స్వరపుడవు,
సర్వవ్యాప్తుడవు, ఆనందస్వరూపుడవు, చెక్కుచెదరని
కీర్తిగలవాడవు వికార రహితుడవు అయిన నీకు అహంకారమనెడి
భ్రాన్తిలేకుండా ఈ సంసారముతో సంబంధము ( లేదు)
__________________________________________________