!! Viveka Chudamani of Shankaracharya !!
Slokas 394-396
ముందు మూడు శ్లోకములలో ( 391-393) బ్రహ్మ స్వరూపము గురించి మళ్ళీ చెపుతూ తరంగములు నురుగు సుడిగుండము మొదలగు వన్నీ నీరే అయినట్లు, శరీరములో దేహము మొదలు లోనగల అహంభావము మొదలగువన్నీ చిత్ స్వరూపమే అని, ఇంద్రియములకు మనస్సుకి కనిపించుచున్న జగత్తు అంతయూ బ్రహ్మమే, మాయా మదిరముతో వచ్చిన భ్రాంతిలో నువ్వు నేను వేరే అనే భ్రమలో పడతారు అని చెప్పాడు గురువు. ఇక 394-396 వ శ్లోకములలో అదే ధోరణిలో బ్రహ్మ స్వరూపము ఆకాశము వలె నిర్మలమైనది, నిర్వికల్పమైనదినిర్వికారమైనది అని చెప్పి, అ బ్రహ్మ స్వరూపము నీవే అని, అలాగే "నేనే బ్రహ్మము" అని తెలిసికొనిన బుద్ధి కలవారు బాహ్య విషయ ప్రపంచము వదిలివేసి, బ్రహ్మభూతులై అంటే అంతా బ్రహ్మమే అన్న స్వభావము కలవారై సదా చిదానందముతో నిండినవారగుదురు అని చెప్పాడు.
శ్లోకము 394
ఆకాశవత్ నిర్మల నిర్వికల్పమ్
నిఃసీమ నిఃస్పందన నిర్వికారమ్।
అంతర్బహిః శూన్యమనన్యమ్ అద్వయం
స్వయం పరంబ్రహ్మ కిమస్తి బోధ్యమ్॥394॥
బ్రహ్మము ఆద్వితీయము. బ్రహ్మముతో సమానమైది ఏమీ లేదు - అయినా బ్రహ్మౌ యొక్క అనంతము మన బుర్రలో ఎక్కించడానికి గురువు , ఈ శ్లోకములో బ్రహ్మమును ఆకాశముతో పోల్చుచున్నాడు.
1 ఆకాశవత్ నిర్మల నిర్వికల్పమ్-
ఆకాశము వలె నిర్మలమైనది;
బ్రహ్మము ఆకాశము వలె నిర్మలమైనది; ఎలాగా ఆకాశము దుమ్ము ధూలితో ఆకాశము మలినముకాదో అలాగే పరబ్రహ్మము అజ్ఞానాదులచే వికారములు పొందక నిర్మలముగా వుండును
2 నిఃసీమ నిఃస్పందన నిర్వికారమ్-
సీమలేనిది నిశ్చలమైనది, వికారశూన్యమైనది;
ఆకాశము సీమలేనిది, నిశ్చలమైనది, వికారశూన్యమైనది. అలాగే బ్రహ్మము కూడా అనంతమైనది, మార్పులేనిది, ఒకటే రూపముతో నిర్వికల్పమైనది,
3 అంతర్బహిః శూన్యం అనన్యం అద్వయం-
లోపలను బయటను శూన్యమైనది,అనన్యమైనది, అద్వితీయమైనది;
ఆకాశము సీమలేనిది, నిశ్చలమైనది, వికారశూన్యమైనది. అలాగే బ్రహ్మము కూడా అనంతమైనది, మార్పులేనిది, ఒకటే రూపముతో నిర్వికల్పమైనది, లోపలను బయటను శూన్యమైనది, అనన్యమైనది, అద్వితీయమైనది. అదే స్వతః సిద్ధమైనది అన్నమాటతో బ్రహ్మము గురించి చెప్పవలసిన మాట ఏమీ లేదు. అదే వింటాము ఆఖరి పాదములో.
4 స్వయం పరంబ్రహ్మ - స్వతఃసిద్ధమైనది (అదే) పరబ్రహ్మము;
కిమస్తి బోధ్యమ్ - ఇక తెలియదగినది ఏమి వున్నది?
394 వ శ్లోక తాత్పర్యము:
"ఈ పరబ్రహ్మ స్వరూపము ఆకాశము వలె నిర్మలమైనది. నిర్వికల్పమైనది. ఎల్లలు లేనిది. కదలిక లేనిది. మార్పులు లేనిది. లోపల బయట అనునవి లేనిది. అనన్యమైనది; అద్వయమైనది. అదే స్వయముగా నీ ఆత్మకూడా- ఇంతకన్న చెప్పవలసినదేమున్నది?"
శ్లోకము 395
వక్తవ్యం కిమువిద్యతేఽత్ర బహుధా బ్రహ్మైవ జీవః స్వయమ్
బ్రహ్మైతత్ జగదాపరాణు సకలం బ్రహ్మాద్వితీయం శ్రుతేః।
బ్రహ్మైవాహమితి ప్రబుద్ధమతయః సంత్యక్తబాహ్యాః స్ఫుటమ్
బ్రహ్మీభూయ వసన్తి సన్తతచిదానన్దాత్మనేవ ధృవమ్।|395||
1 వక్తవ్యం కిమువిద్యతేఽత్ర బహుధా బ్రహ్మైవ జీవః స్వయమ్
వక్తవ్యం కిము విద్యతే అత్ర బహుధా -
అత్ర బహుధా వక్తవ్యం కిము విద్యతే -
ఇక్కడ అనేకవిధములుగా (బహుధా) చెప్పవలసినది ఏమి ఉన్నది?
బ్రహ్మైవ జీవః స్వయమ్ -
జీవుడు తానే బ్రహ్మము;
ఇంత బ్రహ్మము మీద అనేకవిధములుగా చెప్పిన తరువాత ఇంక చెప్పవలసినది ఏమీ లేదు. అహంబ్రహ్మాస్మి అన్న వాక్యములో జీవుడే బ్రహ్మము అని విదితమే కదా
2 బ్రహ్మైతత్ జగదాపరాణు సకలం బ్రహ్మాద్వితీయం శ్రుతేః।
బ్రహ్మైతత్ జగదాపరాణు సకలం-
ఏతత్ అపరాణు సకలమ్ జగత్ బ్రహ్మః-
పరమాణువు వరకు సమస్త జగత్తు బ్రహ్మమే;
బ్రహ్మాద్వితీయం శ్రుతేః -
శ్రుతులలో బ్రహ్మ అద్వితీయమైనది ( అని చెప్పబడినది కదా);
పరమాణువు వరకు సమస్త జగత్తు బ్రహ్మమే; బ్రహ్మము అద్వితీయమని శ్రుతులలో చెప్పబడినది కదా
3 బ్రహ్మైవాహమితి ప్రబుద్ధ మతయః సంత్యక్తబాహ్యాః స్ఫుటమ్
బ్రహ్మైవాహమితి ప్రబుద్ధ మతయః -
ఆ బ్రహ్మము నేనే అని తెలిసికొనిన బుద్ధి కలవారు
సంత్యక్త బాహ్యాః స్ఫుటమ్ -
స్పష్టముగా విడువబడిన బాహ్యప్రపంచము కలవారై
4 బ్రహ్మీభూయ వసన్తి సన్తతచిదానన్దాత్మనేవ ధృవమ్।
సన్తతచిదానన్దాత్మనేవ -
అవిచ్ఛిన్నమైన చిదానంద స్వరూపముతో
బ్రహ్మీభూయ వసన్తి ధృవమ్ -
బ్రహ్మస్వరూపముగా అయి నివశించెదరు (అది) నిశ్చయము.
ఆ బ్రహ్మము నేనే అని తెలిసికొనిన బుద్ధి కలవారు, స్పష్టముగా విడువబడిన బాహ్యప్రపంచము కలవారై అవిచ్ఛిన్నమైన చిదానంద స్వరూపముతో బ్రహ్మస్వరూపముగా అయి నివశించెదరు. అది నిశ్చయము.
గురువు ఇక్కడ దాక చెప్పినమాటలనే సరళభాషలో చెపుతున్నాడు.
"నేనే బ్రహ్మము అని గుర్తించినవారు , బాహ్యప్రపంచములోని సుఖ దుఃఖములు మిథ్య అని గ్రహించుతారు. అలాగ సుఖదుఃఖాల మిథ్యను గ్రహించినవారు ఎల్లప్పుడు చిదానంద స్వరూపముతో నివశించ గలరు. దానిలో సందేహములేదు" అని ఉద్ఘాటిస్తాడు.
395 వ శ్లోక తాత్పర్యము:
"బహువిధములు గా చెప్పవలసినది ఏమున్నది. జీవుడు స్వయముగా బ్రహ్మ స్వరూపుడే. పరమాణువునుంచి జగత్తు అంతయూ బ్రహ్మమే. బ్రహ్మము అద్వితీయమని శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి కదా. ఆ బ్రహ్మము నేనే అని తెలిసికొనిన బుద్ధి కలవారు, బాహ్యప్రపంచమును విడిచి బ్రహ్మభూతులై సంతతము చిదానందముతో నిండిన వారై వుండెదరు. అది నిశ్చయము".
శ్లోకము 396
జహి మలయకోశే అహంధియోత్థాపితాశాం
ప్రసభమనిలకల్పేలింగదేహఽపి పశ్చాత్।
నిగమగదిత కీర్తిం నిత్యమానన్దమూర్తిం
స్వయమతి పంచీయ బ్రహ్మరూపేణ తిష్ఠ॥
1 జహి మలయకోశే అహంధియా ఉత్థాపిత ఆశాం -
మల భూయిష్ఠమైన ఈ కోశమునందు అహంకారముచే స్థాపింపబడిన ఆశను, నశింపచేయుము ( జహి)
2 ప్రసభం అనిలకల్పే లింగదేహఽపి పశ్చాత్ -
బలముతో వాయువుతో సమానమైన లింగ దేహమును కూడా , అటుపిమ్మట
మన దేహాభినమువలన అహంకారముచే స్థాపింపబడిన ఆశను బలముతో నశింపచేయుము. ఆ తరువాత వాయువుతో సమానమైన , గాలి మూటతో సమానమైన లింగ దేహముపై ఆశను కూడా వదిలివేయుము.''
అంటే స్థూల సూక్ష్మ శరీరాల మీద ఆశను వదిలివేయుము అని. అధ్యాత్మిక మార్గములో ఇది మొదటి పని అని చాలా సార్లు విన్నాము. అది వదిలివేసినవాడికి మిగిలేది ఆనందమే.
3 నిగమగదిత కీర్తిం నిత్యమానన్దమూర్తిం
వేదములచే కొనియాడబడిన కీర్తి గల నిత్యమైన ఆనంద స్వరూపమును
4. స్వయమతి పంచీయ బ్రహ్మరూపేణ తిష్ఠ-
నేనే అని నిశ్చయించి బ్రహ్మరూపముతో వుండుము.
స్థూలశరీరాన్ని సూక్ష్మశరీరాన్ని కూడా వదిలివేసినవాడు, వేదములలో చెప్పబడిన చిదానంద స్వరూపము తానే అని గ్రహించి , బ్రహ్మ రూపముతో వుండుము.
396 వ శ్లోకతాత్పర్యము:
ఈ మలముతో నిండి వున్న దేహమునందు అహంకారము పెంచుకున్న ఆశలను విడిచి పెట్టుము. ఈ విధముగనే గాలిమూటవంటి లింగదేహమందలి ఆశను కూడా విడిచి పెట్టుము. వేదములచే కీర్తింపబడువాడు సర్వదా ఆనంద స్వరూపుడూ అయిన ఆ పరబ్రహ్మ స్వరూపము నీవే అని తెలుసుకొని బ్రహ్మరూపముతో మమును( నిలుపుము)
॥ఒమ్ తత్ సత్ ॥
__________________________________________________________
__________________________________