!! Viveka Chudamani of Shankaracharya !!
Slokas 404-406
మనము భ్రాంతి కారణముగా అనాత్మ విషయాలని ( దేహము అహంకారము మొదలగునవి) ఆత్మ అని భావించి సంసార సాగరములో మునిగి తేలుతూ వుంటాము. మరి ఆ భ్రాంతినాశనమైపోతే , అంటే ఆ అజ్ఞానము నాశనమైపొతే ఇంక నిర్వికార నిరాకార నిశ్శేషము లేని ( విభజింపబడలేని) ఏక వస్తువులో ద్వైతము ( రెండవది , లేక భేదము) ఎలా కనిపిస్తుంది? సమాధానము అజ్ఞానము నాశనమైపోయినప్పుడు ఏక వస్తువులో ద్వైతభావము లేదు అని స్పష్టముగా తెలుస్తుంది అన్నమాట.
ముందు మూడు శ్లోకాలలో ( 404-406) కూడా - అద్వైత స్వరూపము (ఏక వస్తువు) అయిన బ్రహ్మములో ద్వైతభావము లేదు అని చెప్పడానికి , బ్రహ్మము మీద ఉపమానములు చెపుతూ - అట్టి - నిర్వికారమైన, నిరాకారమైన, నిర్విశేషమైన బ్రహ్మములో భిన్నత్వము ఎక్కడ - ఆనే ప్రశ్న లేక అలాంటి ఉదాహరణతో గురువు బ్రహ్మము యొక్క అద్వైత స్వరూపామును మళ్ళీ మళ్ళీ మనకి చెపుతాడు ఈ మూడు శ్లోకాలలో .
శ్లోకము 404
ఏకాత్మకే పరే తత్వే భేదవార్తా కథం వసేత్।
సుషుప్తౌ సుఖమాత్రాయాం భేదః కేనావలోకితః॥
1 ఏకాత్మకే పరే తత్వే -
ఏకాత్మ రూపమైన పరబ్రహ్మ తత్త్వము నందు;
2 భేదవార్తా కథం వసేత్ -
విభిన్నత్వభావము ఎట్లు నివశించగలదు;
నిర్వికార నిరాకార ఒకే వస్తువులో - ఆ వస్తువులో (వికారములు) మార్పులు లేవు , ఆ వస్తువుకు రూపము లేదు, ఆ వస్తువుని ఖండించబడలేనిది ( రెండు ముక్కలు గా చేయబడలేనిది) అయినప్పుడు విభిన్నత్వము అన్న మాట లేదు. అది నిజము.
ఒకవేళ భిన్నత్వము వుంది అనుకుంటే అది మూడు కాలలో వుండాలికదా. దానికి గురువు గాఢనిద్ర గురించి చెపుతాడు.
3 సుషుప్తౌ సుఖమాత్రాయాం-
గాఢనిద్రలో ( జీవుడు) సుఖమాత్రునిగా వున్నప్పుడు
4 భేదః కేన అవలోకితః -
ఎవడు ఈ భిన్నత్త్వము చూడగలుగుచున్నాడు?
OK . భిన్నత్త్వము వుంది అనుకుంటే , గాఢనిద్రలో ( జీవుడు) సుఖమాత్రునిగా వున్నప్పుడు ఎవడు ఈ భిన్నత్త్వము చూడగలుగుచున్నాడు? నిద్రలో చూడ వలసిన వాడు మనలో వుండే సాక్షి. దాని మీద విచారిద్దాము.
గాఢనిద్ర తరువాత నిద్రలో ఏమైంది అంటే సమాధానము బాగ నిద్రపట్టింది. నాకు వళ్ళు తెలియలేదు అన్నప్పుడు , అలా వళ్ళు తెలియలేదు అన్న సంగతి మనకి తెలిసినది. మనకి తెలిసినది అని అన్నప్పుడు అది మనలో వున్న సాక్షికి తెలిసింది. మనలో వున్న సాక్షి ఎవరు , అదే మన ఆత్మ. అంటే గాఢ నిద్రలో కూడా సాక్షి మాత్రమైన ఆత్మ అలాగే వున్నది అన్నమాట. ఇది ముఖ్యమైన మాట.
గాఢ నిద్రలో అన్ని ఇన్ద్రియములు నిద్రలో నిర్వీర్యమైనప్పుడు వాటికి విక్షేప శక్తి ( power of projection) లేదు. విక్షేప శక్తి లేనప్పుడు, అంటే లేని వాటిని భ్రాంతి లో కనపడేటట్టు చేసే శక్తి లేనప్పుడు - లేనివి కనపడవు ; లేనివి కనపడవు, కాని ఇంకేమన్నా వుంటే అలా వున్నవి కనపడాలి కదా. అంటే - అప్పుడు గాఢనిద్రలో కూడా సాక్షిగా వున్న ఆత్మ, ఆత్మ కన్న భిన్నమైనది ఏమన్న వుంటే సాక్షిగా చూడగలగాలి. ఆ సాక్షి ఏమీ చూడనప్పుడు ( నాకు నిద్రలో ఏమి తెలియదు అన్నప్పుడు), ఆత్మ కన్న భిన్నమైనది ఏదీ ( ప్రపంచము) లేదు అని విశదమౌతుంది. అదే ఈ శ్లోక తాత్పర్యము.
404 వ శ్లోక తాత్పర్యము:
ఏకాత్మ రూపమైన పరబ్రహ్మ తత్త్వము నందు విభిన్నత్వభావము ఎట్లు నిలువగలదు? గాఢనిద్రలో ( జీవుడు) సుఖమాత్రునిగా వున్నప్పుడు , ఎవడు ఈ భిన్నత్త్వము చూడగలుగుచున్నాడు?
అజ్ఞానము పోయి , బ్రహ్మ జ్ఞానము కలిగినప్పుడు, ఇక భేదము అన్న మాటలేనే లేదు. అలా ఏమన్నా కనిపిస్తే అది - త్రాడులో లేకపోయినా కనపడే పామో; లేక ఎడారిలొ లేకపోయినా కనపడే నీటిచుక్కో అవ్వాలి. ఆ మాట ముందు శ్లోకములో
శ్లోకము 405
న హ్యస్తి విశ్వం పరతత్త్వబోధాత్
సదాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే।
కాలత్రయే నాప్యహిరీక్షితో గుణే
న హ్యంబుబిన్దుః మృగతృష్ణికాయామ్॥
1 న హి అస్తి విశ్వం పరతత్త్వబోధాత్ -
పరతత్త్వ బోధన తరువాత ఈ విశ్వము లేదు కదా;
2 సదాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే -
సత్ స్వరూపమైన నిర్వికల్పమైన బ్రహ్మము నందు;
పరతత్త్వ జ్ఞానము అంటే బ్రహ్మ జ్ఞానము కలిగిన తరువాత జగమే మాయ అన్న నిజము మనకు అర్థమౌతుంది- విశ్వము లేదు అనడములో అర్థము అదే ఈ విశ్వములో కనబడే వివిధ రూప జీవ జాలము అంతయూ వేరు వేరు కాదు అని బ్రహ్మమేఅని.
3 కాలత్రయే నాప్యహిరీక్షితో గుణే -
కాలత్రయే అపి న అహి ఇరీక్షితో గుణే -
మూడు కాలములలోను పాము కనపడదు గదా తాడులో;
వస్తురూపము తెలియడానికి సమ్యక్ జ్ఞానము ( సరి అయిన జ్ఞానము) కావాలి అని ముందు విన్నమాట; మనస్సులో బ్రాన్తివలన పాము వలె కనపడిన తాడు - దీపము తీసుకు వచ్చినతరువాత ( జ్ఞానము వచ్చిన తరువాత) అది పాము కాదు తాడే అని నిర్ధారణ అవుతుంది.
4 న హి అంబుబిన్దుః మృగతృష్ణికాయామ్ -
ఒక నీటి బిందువు కూడా ఉండదు కదా ఎండమావులలో;
రెండవ దృష్టాంతము దూరమునుంచి కనపడే నీటిబిందువు , ఎండమావులలో దగ్గర చేరినప్పుడు నీటి బిందువు లేదు గదా.
అంటే , జానము వచ్చిన తరువాత ఎలాగ మూడు కాలములలోను తాడులో కనపడిన పాము లేదో ; దూరము నుంచి కనపడిన నీటి బిందువు ఎండమావులలో ఎడారిలో లేదో, - అలాగే - పరతత్త్వ జ్ఞానము వచ్చిన తరువాత విశ్వము లేదు అని గురువు భావము
405 వ శ్లోక తాత్పర్యము:
నిర్వికల్పమైన ( విభిన్నత్త్వము లేని) సత్ స్వరూపమైన పరబ్రహ్మమునందు ( అభాసరూపమైన) ఈ విశ్వము ఎప్పుడునూ ( ఏ కాలమందు) లేదు. తాడులో సర్పము మూడుకాలములలో ఎప్పుడును లేదు. అట్లే ఎండమావులందు ( ఏ కాలమందు కూడా) ఒక్క నీటి బిందువు లేదు. ( ఈ సర్పము ఈ నీరు ఇవి భ్రమ వలన కనిపించునవి - వాటికి ఉనికి లేదు) ( అట్లే ఈ విశ్వము ఎప్పుడును లేదు.ఎల్లకాలమందు సర్వత్ర అంటే అన్ని చోట్లా బ్రహ్మము మాత్రమే ; భ్రమ వలన ఉన్నట్లు తోచు చున్న ఈ విశ్వము , భ్రమ తొలగి పోగానే అంతరించును. అప్పుడు నిజ తత్త్వము , ఈ భ్రమలన్నిటికి అధారభూతమైన అద్వయ పరబ్రహ్మము ఒక్కటే విదితమౌవును.అటి అవగాహన నిశ్చలతత్త్వ సమాధి యందు లకలుగును.)
శ్లోకము 406
మాయామాత్రమిం ద్వైతం అద్వైతం పరమార్ధతః।
ఇతి బ్రూతే శ్రుతిః సాక్ష్యాత్ సుషుప్తావనుభూయతే॥
1 మాయామాత్రమిం ద్వైతం -
ఈ ద్వైతము మాయ మాత్రమే;
2 అద్వైతం పరమార్ధతః -
వాస్తవముగా వున్నది అద్వైతమైన బ్రహ్మమే;
ఈ దృశ్యరూపములో కనపడే భిన్నత్త్వము ( ద్వైతము) మాయ మాత్రమే: వాస్తవముగా వున్నది భేదరహితమైన అద్వితీయమైన ఎకవస్తువు బ్రహ్మమే;
3 ఇతి బ్రూతే శ్రుతిః -
అలా అని శ్రుతులు చెప్పుచున్నవి;
4 సాక్ష్యాత్ సుషుప్తౌ అనుభూయతే-
ప్రత్యక్షముగా సుషుప్తి యందు అనుభవీంచబడుతున్నది కదా;
మనకి గాఢనిద్రలో భిన్నత్వము ఏమీ కనపడదు గదా - లేచిన తరువాత తెలిసేమాట మంచి నిద్రపట్టినది కదా అని మాత్రమే
406 వ శ్లోక తాత్పర్యము:
అద్వయమైన పరమాత్మయందు విభిన్నత్త్వము మాయ వలన కలిగినది మాత్రమే. ఈ విధముగా సాక్షాత్తు శ్రుతులే చెప్పుచున్నవి. గాఢనిద్రలో మన అనుభవము కూడా అదే ( గాఢ నిద్రలో విభిన్నత్త్వము గోచరించదు
||om tat sat||
_________________________________________________________
Let us think about deep sleep:
When one asks a man after deep sleep - the answer is that he does not know anything;That he knows he had a good sleep implies that the witness which is his Self is aware while all other functions are asleep. if the witness being aware, if there is anything else ( imaginary world) it would be seen too. thus there is none other than or distinct from Self which thw witness(Self) can see. ( Thus -There is nothing to be nagated in a deep sleep)
The negation of the seen world is a feature of waking world and and
విక్షేప శక్తి is the projecting power of mind
ఆవరణ శక్తి - power of concealment - Maya cancels the true self and projects non-Self
__________________________________