వివేక చూడామణి 411-413 శ్లోకములు:

మనకి భేదము కనపడడానికి మనస్సే కారణము.మనస్సు నిశ్చలముగా చేసినప్పుడు దానిలో ఏమీ ఆరోపింపలేము. మనస్సు నిలిపి సామాధిలో బ్రహ్మము ప్రతిష్ఠించితే వచ్చేదే బ్రహ్మానుభూతి.  "హృది కలయతి విద్వాన్ బ్రహ్మ పూర్ణం సమాధౌ" అంటూ అట్టి బ్రహ్మమును విద్వాంసుడు హృదయములో చూస్తాడు అంటూ , బ్రహ్మమును ప్రతిష్ఠించడానికి బ్రహ్మమును అకర్షవంతముగా మూడు శ్లోకాలలో ( 409-411)వర్ణిస్తాడు గురువు. బ్రహ్మమును  హృదయాంతరాళములలో చూడగలిగినవానికి జన్మ సఫలీకృతమై సంసార చక్రమునుంచి బయట పడతాదు అని (412-413) శ్లోకములలో వింటాము.    


శ్లోకము 411
అజరమమరం అస్తాభాసవస్తు స్వరూపం
స్థిమితసలిలరాశిప్రఖ్యం ఆఖ్యావిహీనమ్।
శమిత గుణ వికారం శాశ్వతమ్  శాన్తమేకం
హృది కలయతి విద్వాన్ బ్రహ్మ పూర్ణం సమాధౌ॥

1 అజరమమరం అస్తాభాసవస్తు స్వరూపం
   అజరమమరం - ముసలితనము మరణము లేని వాడు;
   అస్తాభాసవస్తు స్వరూపం - వికల్పశూన్యవస్తు స్వరూపము కలవాడు;

2 స్థిమితసలిలరాశిప్రఖ్యం ఆఖ్యావిహీనమ్
  స్థిమితసలిలరాశిప్రఖ్యం - నిశ్చలమైన జలరాశి వలె నున్నవాడును;
  ఆఖ్యావిహీనమ్ - నామ శూన్యము కలవాడును;

3 శమిత గుణ వికారం శాశ్వతమ్  శాన్తమేకం
   శమిత గుణ వికారం - గుణములవలన కలిగిన వికారములను శాంతింపచేసినవాడు;
   శాశ్వతమ్  శాన్తమేకం - నిత్యమైనది శాంతమైనది ఒక్కటియే అయినది

4 హృది కలయతి విద్వాన్ బ్రహ్మ పూర్ణం సమాధౌ-
 అట్టి పూర్ణ బ్రహమును పండితుడు సమాధి స్థితిలో తన హృదయకుహరములలో చూచుచున్నాడు


411 వ శ్లోక తాత్పర్యము:

ముసలితనము మరణము లేని వాడు, వికల్పశూన్యవస్తు స్వరూపము కలవాడు (అభావముతొలగి నిజస్వరూపముతో ప్రకాశించువాడు),  నిశ్చలమైన మహా జలరాశివలెనున్నవాడు, నామ శూన్యము కలవాడును (పేరుచే నిర్దేశింపలేనివాడు) గుణములవలన కలిగిన వికారములను శాంతింపచేసినవాడు, నిత్యమైన శాంత స్వరూపుడు, ఒక్కటియే అయినవాడు , అయిన పూర్ణ పరబ్రహ్మమును పండితుడు సమాధి స్థితిలో తన హృదయకుహరములలో చూచుచున్నాడు.


శ్లోకము 412
సమాహితా అన్తః కరణః స్వరూపే
విలోకయాత్మనం అఖణ్డవైభవమ్।
విచ్ఛిన్థి బన్ధం భవగన్ధగన్దిలమ్
యత్నేన పుంస్త్వం సఫలీకురుష్వ॥

1 సమాహితా అన్తః కరణః స్వరూపే -
పరమాత్మయందు స్థిరముగా మనస్సు కలవాడవై;

2 విలోకయాత్మనం అఖణ్డవైభవమ్ -
  ( నీలో నున్న) అఖండ వైభవము కల ఆత్మను విలోకించుము

3 విచ్ఛిన్థి బన్ధం భవగన్ధగన్దిలమ్ -
సంసారగంధముతో వాసనలు కల బంధములను తొలగించుకొనుము;

అంటే పూర్వజన్మల వాసనలచేత కలుషితమైన నీ బంధములను త్రెంచుకొనుము.

4 యత్నేన పుంస్త్వం సఫలీకురుష్వ -
  ప్రయత్నముతో పురుషత్వమును సఫలము చేసికొనుము;

అంటే మనుష్య జన్మ సఫలీకృతము చేయుము అని


412 వ శ్లోక తాత్పర్యము:

అంతః కరణమును సమాధి స్థితి  యందు నిలిపి, అఖండవైభవముతో నీలోనున్న ఆత్మ తత్త్వమును అవలోకించుము. పూర్వజన్మల వాసనలచేత కలుషితమైన నీ బంధములను త్రెంచుకొనుము, ప్రయత్నముతో మనుజ జన్మ సఫలీకృతము చేయుము


శ్లోకము 413

సర్వోపాధి వినిర్ముక్తం
సచ్చిదానన్దం అద్వయం।
భావయాత్మానమాత్మస్థం
న భూయః కల్పసేఽధ్వనే॥

1 సర్వోపాధి వినిర్ముక్తం -
సమస్తమగు ఉపాధులతో విముక్తుడైన 


2 సచ్చిదానన్దం అద్వయం -
సచ్చిదానంద స్వరూపునిగాను, ద్వితీయరహితమైన

3  భావయ ఆత్మానం ఆత్మస్థం-
  ఆత్మస్థం ఆత్మానం భావయ -
  ఆత్మలో నున్న ఆత్మను గురించి భావింపుము

4 న భూయః కల్పసే అధ్వనే-
మళ్ళీ సంసారమార్గములో(అధ్వనే) పడవు

అంటే తిరిగి ఈ జనన మరణ చక్రమందు చిక్కుకొనవు


413 వ శ్లోక తాత్పర్యము:

సమస్తమగు ఉపాధులతో విముక్తుడైన సచ్చిదానందుని, అద్వయుని, ఆ పరమాత్మను నీలో నున్నవానిని, భావించుచుండుము; తిరిగి ఈ జనన మరణ చక్రమందు చిక్కుకొనవు.

॥ఓమ్ తత్ సత్॥

__________________________________