!! Viveka Chudamani of Shankaracharya !!
Slokas 431-433
431 వ శ్లోకములో మళ్ళీ జీవన్ముక్తుడు ఏవరు అన్నది చెప్పి , మళ్ళీ 432 433 శ్లోకాలలో జీవన్ముక్తుడి లక్షణములు కొన్ని గురువు చెపుతాడు
శ్లోకము 431:
శాన్త సంసార కలనః
కలావానపి నిష్కలః।
యః సచిత్తోపి నిశ్చిత్తః
స జీవన్ముక్త ఇత్యుచ్యతే॥
1 శాన్త సంసార కలనః -
శాంతించిన సంసారబంధము కలవాడు;
2 కలావానపి నిష్కలః -
విద్యావంతుడైనప్పటికి నిష్కలుడు;
3 యః స చిత్తోపి నిశ్చిత్తః -
ఎవరు చిత్తముతో కూడినవారైనప్పటికి నిశ్చిత్తముగా వుండునో అట్టివాడు;
4 స జీవన్ముక్త ఇత్యుచ్యతే -
అతడు జీవన్ముక్తుడు అని చెప్పబడుచున్నాడు.
431 వ శ్లోకతాత్పర్యము:
శాంతించిన సంసారబంధము కలవాడు, విద్యావంతుడైనప్పటికీ షోడశ కళలకి అతీతుడు ( బ్రహ్మాకారములో వున్నందు వలన), అత్మకి సంబంధించిన చిత్తము కలవాడై బాహ్య విషయములలో నిశ్చింతగా వుండు వాడు, జీవన్ముక్తుడు అని చెప్పబడుచున్నాడు
శ్లోకము 432:
వర్తమానేఽపి దేహేఽస్మిం
ఛాయావత్ అనువర్తిని।
అహంతా మమతాభావో
జీవన్ముక్తస్య లక్షణమ్॥
2 ఛాయావత్ అనువర్తిని -
నీడ వలె అనుసరించు;
1 వర్తమానేఽపి దేహేఽస్మిం- అస్మిన్ దేహే వర్తమానే అపి-
ఈ దేహములో వుంటున్నా;
3. అహంతా మమత అభావో -
అహంకార మమకారములు లేకుండుట;
4 జీవన్ముక్తస్య లక్షణమ్ -
జీవన్ముక్తుని లక్షణములు.
432వ శ్లోక తాత్పర్యము:
"నీడ వలె అనుసరించు ఈ దేహములో వుంటున్నా, అహంకార మమకారములు లేకుండుట, జీవన్ముక్తుని లక్షణములు"
శ్లోకము 433:
అతీతాననుసన్ధానం
భవిష్యత్ అవిచారిణమ్।
ఔదాసీన్యమపి ప్తాప్తే
జీవన్ముక్తస్య లక్షణమ్
1 అతీతాననుసన్ధానం -అతీతాన్ న అనుసంధానమ్-
జరిగిపోయినదాని గురించి మళ్ళీ స్మరించుట;
2 భవిష్యత్ అవిచారిణమ్. -
జరగబోవు దాని గురించి అలోచింపకుండుట;
3 ఔదాసీన్యమపి ప్తాప్తే -
ప్రాప్తించినదానిమీద ఉదాసీనత్వము;
4 జీవన్ముక్తస్య లక్షణమ్ -
జీవన్ముక్తుని లక్షణములు.
433 వ శ్లోకము తాత్పర్యము:
"జరిగిపోయినదాని గురించి మళ్ళీ స్మరించుట, జరగబోవు దాని గురించి అలోచింపకుండుట, ప్రాప్తించినదానిమీద ఉదాసీనత్వము లేక సంగరాహిత్యము, ఇవి జీవన్ముక్తుని లక్షణములు"
॥ఓం తత్ సత్॥
_____________________________________________
__________________________________